मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

वीररस

श्रीशिवरायाचा जयकार

जातीवंत भटका ·
श्रीशिवरायाचा जयकार सह्याद्रीवर घुमतो अजून तुझ्या शौर्याचा हुंकार ... श्वासाश्वासातून निघतो श्रीशिवरायाचा जयकार ... म्लेंच्छांनी घातले घाव घाव मातृभूमी वरी .. परदास्याच्या अंधःकारातून पेटला स्वातंत्र्याचा रवी ... घेऊनी रामदासी मंत्र गर्जला हा नृसिंह असा ... दुमदूमला आसमंत सारा थरथरल्या दाही दिशा ... मावळे मराठे मर्द झुंजले अर्पुनी प्राण ... रोवले छातीत मोघलांच्या तेजस्वी भगवे निशाण ... तासिले कडे अभेद्य घडविले दुर्ग बेलाग ... सळसळती मनगटे मराठी अन् समशेर ओकते आग ... हिंदवी स्वराज्याचा ज्यानी थाटला सं

मशाल क्रांतीची...

अभिषेक९ ·
उडाला भडका वाजवा डंका पेटवा लंका पेटली मशाल क्रांतीची सर्वत्र विखारी नाग धुमसली आंतरिक आग भडकला सार्वजनिक राग पेटली मशाल क्रांतीची स्फुरले तारुण्य सळसळले रक्त हादरले मदांध तख्त पेटली मशाल क्रांतीची काव्य केलेने शस्त्राने रक्त सांडली लेखणीने भूमीस लाल-अभिषेक पेटली मशाल क्रांतीची धरणी दुभंगली आकाश विस्फारले भास्कराने डोळे मिटले पेटली मशाल क्रांतीची सृष्टी-पुत्रांनीचं पुकारला प्रती-सृष्टीचा उष:काल भास्कराने पुनश्च: डोळे उघडले आकाश सारे मुक्त झाले हसले डोंगर आनंदिली सरिता पेटली मशाल क्रांतीची आता, तुचं तुझा चित्रकार तुचं तुझ

मुक्तता

अभिषेक९ ·
कैद होतो मी माझ्यातचं बंदिस्त केले होते मीचं मला गुदमरलो दम कोंडला मन-मेंदूने साद घातली मुक्ततेसाठी स्वतःच स्वतःविरुद्ध बंड !! पण ध्येयाने तुतारी फुंकली मांड टाकली उधळला घोडा सिम्मोलंघन करायला!! मीच माझ्यावर यल्गार केला रक्त सांडले जख्मा झाल्या आणि मारला गेलो मला बंदिस्त करणारा मी संपलो आता उरलोय फक्त मुक्त, स्वच्छंद मी घोडा परत उधळून लावायचा आहे सूर्यास गिळायला पृथ्वीची प्रदक्षिणा घालायला हिमालय सर करायला सौंदर्याचा आस्वाद घ्यायला आणि माझ्यातला मी प्रगल्भ करायला...

(पाठीखालच्या भागावर )

अडगळ ·
लहानपणी ज्या ज्या लोकांनी आम्हाला मारहाण केली त्या सार्‍यांना सप्रेम सादर : प्रेरणा अर्थात ही पाठीखालच्या भागावर बसलेले अनेक रट्टे दात लहानपणी गोट्या खेळतांना पाडलेले, क्रिकेटच्या स्टंपने फोडताना कधी, तर कधी उगाचच. बापाचे बाहु बुकलण्यासाठी आतुर झालेले. चुकार आयशी मधूनंच , मार देत फुकणी परजत, आणि झाडणीने अंगभर सडकत मारताना वेळेचे भान नसे. अकलेचा कांदा असल्याच्या सबबीवर मुस्काट फोडताना पोटात मारलेल्या बुक्क्या अन हाताला लागलेला खडू अंगभर पसरत असे. आता स्वतः बाप झाल्यावर पोरासोरांना बुकलतान

तेव्हाही तो पाऊस वेगळाच होता

माझीही शॅम्पेन ·
तेव्हाही तो पाऊस वेगळाच होता ---------------------------------- त्या दिवशी धडधडत्या ह्रदयाने ! तिला आय लव यू बोलून गेलो एक चॉकलेटी चुंबनने तीच होकार तेव्हाही तो पाऊस वेगळाच होता......! जुहु बीचवर तिचा हातात हात घेऊन त्या बेधुंद मिठीत फिरताना विरघळतना क्षितजीशी समांतर एकरूप झालो आपण तेव्हाही तो पाऊस वेगळाच होता...........! बाईकवरची माळ्शेज घाटावरची राईड कानाशी रुन्ज्णारा तुझा उष्ण श्वास ओली चिंब मिठी आणि ओला आसमंत मस्त अनुभवलेली वाफाळ चहाची कटिंग तेव्हाही तो पाऊस वेगळाच होता...........! पुढे थंड पावसात कारगिल मधे लढणारे जवान पाहिले !

कट्टी अलमट्टीशी

शरदिनी ·
चारा वैरण नेसून पैरण विकसित मार्गा ऊर्जा भक्षण नकोनको ते एकलजीवन बुद्धी नेव्हर वांछी अट्टल चोरा कत्तल साची डिंडिमवृद्धी फ़ुटाफ़ुटाची कशास मागे धावून पाहे उंची अलमट्टीची तवंग कट्टर भालाबरची प्रवेशचंचू मृगेन्द्रकैची नोनचिचुंद्री कुरतडचीची गोचीड पंखी लोभस गोची सांगा सत्वर .... कुठे वाढली किती जाहली ................उंची अलमट्टीची ??? आर्द्रलाकडे बोलटभीरू भल्या पहाटे उठला मोरू दिव्या काव्या बेहतरनारू कॉकसस्ट्रेप्टो कीड विखारू तोडमोजड्या सलज्जचोच्या कलादुगाण्या गोरजमिथ्या पत्रीगोत्री अट्टलभोज्ज्या जळूवाकडे द्विदलकुपथ्या उजाडबागी तद्धितझोला हटयोग्याचा स्वतंत्र चेला अटकेपारी तुरुंग लोला तख्

मकरसंक्रांतीच्या दिवशी सुचलेली एक कविता.....

मृगनयनी ·
आली आली आली.... मकरसंक्रांत आली!... भोगीच्या दुसर्‍या दिवशी, किंक्रान्तीच्या आदल्या दिवशी... संक्रान्त आली! संक्रान्तीला फुलतो काटेरी हलवा! आसपासच्या बायकांना हळदीकुन्कवाला बोलवा.... हळदीकुंकू म्हटलं, की आठवते- काळ्यांची आशा आणि कुबलांची अलका... स्त्री-मुक्तीची चळवळ पूर्वी त्यांच्यापर्यंत कधी पोचलीच नाही का? :-? पण जेव्हा पोचली, तेव्हा मात्र खूपच उत्तेजित झाली अलका कुबल! उतरत्या वयातही नवर्‍याच्या कृपेने झाली ती- कडक चाय- "रेड लेबल" रेड वरून आठवलं "कलमाडी हाऊस" आणि झालं कॉमनवेल्थ बदनाम! "जितम्"जितम्" केलं दादांनी, कधी नव्हे तो कपाळावरच्या आठीला पडला आराम!

नव्या वर्षाची हीच जिंगळ.....

विजुभाऊ ·
अंगळ मंगळ टंगळ चंगळ शनीवारात येता चम्बळ फुफाट्यातला फाटका फटाका मोजून सटका. चालुनी चालुनी ;चप्पल दमली घालु जाता अंगठा तुटका येता ध्वनी फीमेल कानी. क्यूमेल होऊनी काया फुलते. हलते डूलते निर्लज्ज लाजते अंगळ मंगळ टंगळ चंगळ चेहेरा मात्र अम्मळ अमंगळ नव्या वर्षाची हीच जिंगळ घेऊनी सज्ज मद्यमंडळ खळ्ळ खळ्ळ खॅट्याक खळ्ळ खॅट्याक खळ्ळ खॅट्याक खळ्ळ दादोजींचा दुर्दम्य दंगा , औरंगनगरी थेट पंगा अशोकाची निष्पर्ण छाया बारामतीत जाई वाया विलासातले सुशील सारे नारायणाच्या शीडात वारे. दंगा घाला पिंगा घाला हातात हात ..हळू चाला नव्या वर्षाची हीच जिंगळ घेऊनी सज्ज मद्यमंडळ खळ्ळ खळ्ळ खॅट्याक खळ्ळ खॅट्याक खळ्ळ खॅट्य

नभी उठतो बुलंद आवाज मराठीचा

गणेशा ·
-------------------नभी उठतो बुलंद आवाज मराठीचा--------------------------- महाराष्ट्राच्या मातीमधुनी आवाज उठतो मराठीचा सह्याद्रीच्या रांगामधूनी तेजसूर्य उगवतो मराठीचा नजरेच्या तीराने ही घायाळ होतो दुश्मन येथे शिवबाची ज्योत ठेवतो तेवत, बाणा मराठीचा कीतीही डोंगर फोडले परक्यांनी तरीही सह्याद्री सांधतो मनात, हा मान मराठीचा गरजले सारे जरी घरात आपापल्या नभी उठतो बुलंद आवाज मराठीचा कण्हत्या सह्याद्रीच्या पोटामध्ये घुमतो आहे आवाज मराठीचा तेजोमय तलवार तळपते येथे ललकार मराठीचा विवेधतेतला नाद साज मराठीचा एक चिंगार मराठीचा गणेशा

सोकावलेल्या अंधाराला इशारा

गंगाधर मुटे ·
सोकावलेल्या अंधाराला इशारा सोकावलेल्या अंधाराला, इशारा आज कळला पाहिजे वादळ येऊ दे कितीही पण, हा दीप आज जळला पाहिजे आंब्याला मानायचे कांदा, किती काळ असेच चालायचे? डोळे उघडून तू वाग जरा, नकोसा वाद टळला पाहिजे गाय इकडे आणि कास तिकडे, चारा मी घालायचा कुठवर? कधीतरी इकडे; या बाजूस, दुधाचा थेंब वळला पाहिजे प्रवेशदाराचा ताबा घेत, का उभा ठाकला आहेस तू? माझा प्रवेश नाकारणारा, इरादा तुझा ढळला पाहिजे आता थोडे बोलू दे मला, ऐकणे तुही शिकायला हवे हे आवश्यक नाही की तूच, दरवेळेस बरळला पाहिजे निर्भीडतेने 'अभय' असा तू, यज्ञकार्य असेच चालू ठेव ग्रहणापायी झाकोळलेला, चंद्र आता उजळला पाहिजे