मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

वीररस

समुहगीतः भारतभूचे सुपुत्र आम्ही

पाषाणभेद ·
देशभक्ति समुहगीत: भारतभूचे सुपुत्र आम्ही भारतभूचे सुपुत्र आम्ही तिचीच आम्ही पूजा करू अन तिचेच गावू गान वंदन करुनी भारतभूला त्रिवार प्रणाम त्रिवार प्रणाम त्रिवार प्रणाम || धृ|| देशासाठी कितीक झटले कितीक हुतात्मे अमर जाहले स्मृती तयांची आज येतसे स्वात्रंत्र्यासाठी लढले अन तयांनी त्यागले प्राण त्रिवार प्रणाम त्रिवार प्रणाम त्रिवार प्रणाम ||१|| हातामध्ये घेवूनी तिरंगी झेंडा गर्जले सैनीक पुढे चला लढा शस्त्रे चालवूनी शत्रू मारीले ध्वज फडकवती अन त्यापुढती तुकवती मान त्रिवार प्रणाम त्रिवार प्रणाम त्रिवार प्रणाम ||२|| भारतभूचे सुपुत्र आम्ही तिचीच आम्ही पूजा करू अन तिचेच गावू ग

दसरा

शिव कन्या ·
जगदंबेच्या हातामधली शस्त्र शलाका विजयी होवो रणचंडीचे स्मरण दुर्जना सदैव तुजला मनात होवो ज्यांच्या हाती शस्त्र दुधारी त्यांचा बुद्धीभेद न होवो नाही ज्यांच्या हाती काही त्यांचे घरटे सुखरुप होवो आज निकामी शस्त्रे ज्यांची वृक्ष शमीचा त्यांना लाभो सरुन जावो अज्ञाताचा काळ सुखाचा फिरुन येवो सोन्याचा हा दिवस आजचा उजळ होऊ दे तुझ्या अंगणी बलवानांचे मस्तक राज्ञी विनम्र होऊ दे तुझ्याच चरणी दसऱ्याच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा. शिवकन्या

(दुपारी)

ज्ञानोबाचे पैजार ·
पेरणा अर्थात चाल :- बीज अंकूरे अंकूरे (जिथे चालीत निमुट पणे बसणार नाही तिकडे दडपून कोंबा) ही चाल जमली नाही तर "डोळे कशा साठी"च्या चालीत बसवा, तेही नाही जमले तर "शुरा मी वंदीले" ते ही नाही जमले तर "आज ब्लु है पानी पानी" ते ही नाही जमले तर "अरुणी किरणी धरणी गगन झलके" आणि ते ही नाही जमले तर नुसती वाचा.

(धागा काढण्याची तल्लफ)

नाखु ·
स्वामी चरणी समर्पित ... डोक्यातील उजेड कमीकमी होऊ लागला वाचण्यातील साधेपणा संपू लागला तेव्हा मी धागा काढण्याचा विचार करू लागतोच.... तर्कशुद्धीला ठेंगा, वायफळांचा मळा आशयाची पातळी इतकी खोल इतकी खोल.... कि आतला हेतूच दिसेनासा झाला ! धागा काढल्यावर चर्चा होईलच हे मी तरी कशाच्या आधारावर ठरवले? डोक्यातील उजेड संपताना, संपू द्यावा उगाचच हसे होताना, होउ द्यावे मुळातच धागा बदबदा काढू नये वाचकांना कष्ट देऊ नयेत ..... इतकेच काय स्वधाग्याचीही वाट लावू नये आता, डोक्यातील जळमटांना तसेच ठेउ नये जाउ पाहणाऱ्या शब्दकचर्याला थोपून ठेवू नये..... धागा काढण्याची तल्लफ मात्र.....?? तल्लफ काही माझ्या आधी

पुरंदराचं तेजस्वी पातं..! [updated]

राघव ·
मुरारबाजी म्हटलं की डोळ्यांपुढे न चुकता उभी राहते ती पुरंदरची लढाई. त्रिवार मुजरा अगदी सहज घेते - ती प्रयत्नांची पराकाष्ठा, अतुलनीय शौर्य आणि न खचणारी, कुठलीही भीड-मुर्वत न मानणारी अभेद्य हिंमत.. मुरारबाजींची आणि त्यांच्यासोबत, दिलेरखानाच्या ५००० च्या सुलतानढव्याला [डोक्याला कफन बांधून, जीवाची पर्वा न करता केवळ विजयासाठीची चढाई करण्याची मुघल पद्धत] उत्तर देण्यासाठी बाहेर पडलेल्या उण्यापुर्‍या ७०० कडव्या मावळ्यांची. त्यात मुरारबाजींचं शौर्य बघून दिलेरखानानं मनसबीचं आमिष दिलं.. झालं..

स्वतःसाठी जगू नका

नायकुडे महेश ·
मातीसाठी प्राण वेचतो आम्ही जातीसाठी लढू नका । तिरंग्याची शान राखतो आम्ही स्वतःसाठी जगू नका ।। कितीही येवो वादळे मोठी आम्ही त्यांना घाबरत नाही, आपलेच खेचतात आपले पाय ते आम्हाला पाहवत नाही, तुमच्यासाठी लढतो आम्ही कुणापुढे झुकू नका। तिरंग्याची शान राखतो आम्ही स्वतःसाठी जगू नका ।। हसत असें तेव्हासुद्धा जेव्हा मरण समोर येईल, भ्याड हल्ले करणाऱ्यांच्या यम होऊन समोर येईन, मेल्यानंतर आमच्या देहाचे राजकारण करू नका । तिरंग्याची शान राखतो आम्ही स्वतःसाठी जगू नका ।।

'व्हेअर द माईंड इज विदाऊट फिअर' कवितेचे अनुवाद

माहितगार ·
मी अलिकडे मिपावर कितीसा पुरोगामी आहेस ? हि कविता लिहिली. :) (त्या कवितेची प्रेरणा विशीष्ट मिपाकर आहेत असे वाटण्याचा संभव आहे :), तसे खरे असण्यास हरकत नव्हती :) पण त्यांच्या दुर्दैवाने -ते दुर्दैवावर विश्वास ठेवत नसलेतरी आम्ही ठेवतो :) - त्या कवितेची तात्कालीक प्रेरणा अभारतीय आमेरीकन व्यक्तीचे अभारतीय विषयावरचे लेखन आहे :( ) कितीसा पुरोगामी आहेस ? कवितेस तुम्ही पुरोगाम्यांनाच का टार्गेट करता परंपरावाद्यांना का नाही असा एक तरी प्रतिसाद यावा अशी राहून राहून इच्छा होती.

(हे कोहल्यांच्या विराटा)

दमामि ·
पेर्णा शांत निवांत ग्राऊंड अस्ताला जाणारा धोनी येऊ घातलेल्या अनुष्काची पॅव्हेलियनमध्ये अस्पष्ट कुजबुज आताशा डोकं भडकत नाही आठवते अक्राळविक्राळ वादळ सहवागचं, धावा पिळवटून काढणारं उन्मळून टाकणारं सचिनचं अफाट दर्शन खरं काय म्हणावं मन रिझवणारं आयपीएल की मन उध्वस्त करणारं आयपीएल पैसेवाल्यांच्या या खेळाचा आयोजक कोण हे कोहल्यांच्या विराटा, भारताला जिंकून दे!

प्रिय वेगवान गोलंदाजास -

जे.पी.मॉर्गन ·
प्रिय वेगवान गोलंदाजास - हॉल लिलीचा वंश सांगसि, मुखी मार्शलची गाथा होल्डिंग गार्नरच्या पाईका तुजला काय जाहले आता? आठव वकार, आठव डोनाल्ड पुनःश्च अक्रम आठवूदे पुन्हा एकदा तव वेगाने स्टंप धरित्रे उखडू दे|| कोण कोठला फलंदाज, अंगभर चिलखतसे लावितो शिरस्त्राण घालून उन्मादे पाय पुढे टाकितो | सुसाटणारा चेंडू तुझा पाय तयाचे जखडू दे पुन्हा एकदा तव वेगाने स्टंप धरित्रे उखडू दे|| बॅटीच्या सोट्याच्या जीवे करतो बॅट्समन माज पण हत्तीवरही हल्ला चढवी तोच खरा वनराज | बाऊन्सरच्या मार्‍याने बॅट्समन पुन्हा एकदा विव्हळू दे पुन्हा एकदा तव वेगाने स्टंप धरित्रे उखडू दे|| प्रेक्षक असतिल त्यां बाजूनी - षटकार त्यांना