आघाडा खातात हे माहिती नव्हते. गावाकडे जिकडे तिकडे कायमच दिसतो. इथे आमच्या आजूबाजूच्या परिसरात दिसत नाही. सं - दी - प

आघाडा खातात हे माहिती नव्हते.

+१ मलाही हे माहिती नव्हते! पुर्वी श्रावणात आई जिवतीची पुजा करतेवेळी वाहाण्यासाठी शाळेतुन येताना (आमच्या शाळेच्या मैदानात उगवायचा) आघाडा घेउन यायला सांगायची, पण त्याची भाजी करतात हे आजच समजले! तशाही मला सगळ्याच पालेभाजा आवडतात, त्यामुळे हि भाजी पण नक्कीच ट्राय करणार. पावसाळ्यात उगवणाऱ्या अनेक रानभाज्यांपैकी माझी सर्वात आवडती भाजी म्हणजे 'कर्डु / कुर्डु' आणि त्यानंतर 'कर्टुली'.

कित्येक रानभाज्या लुप्त झाल्यात. माठ,चवळी,शेवगा,शेपू आघाडा आणी अशा अनेक .

मस्त श्रावणात आणि गणपतीला पत्रीपुजन करायला आघाडा लागतो इतकेच माहिती होते. भाजी पहिल्यांदाच बघितली. मिपावर (कदाचित जागु यांची) रानभाज्यांची एक लेखमालाच आहे.

आघाडा पश्चिम महाराष्ट्र जास्त सहज मिळतो म्हणून भाजी होते.तशा वरील उल्लेख केलेल्या भाज्या सह्याद्री,कोकण ,पालघर पर्यंत सहज उगवताना आढळतात.त्या नजीकच्या मुंबई उपनगर भागात त्या सहज पोहचवून मोठ्या प्रमाणात विकल्याही जातात.आश्चर्य की मुंबई सारख्या मोठ्या शहरातील लोकांना या भाज्या सहज मिळतात पण पश्चिम महाराष्ट्रात निम शहरी भागात सहज मिळत नाही.याबाबत सध्या माझी आवडती आणि गुणी अभिनेत्री ते शेतकरी संपदा जोगळेकर कुलकर्णी यांच्या होम स्टे या अग्रीकल्चर टुरिझमचे व्हिडिओ पाहत असते.त्यात उभयतांनी घेतलेले शेतीतले कष्ट कमालच आहेत.

छान लेख , मलाही थंडीत पालेभाज्या खायला फार आवडतात मी 90__98 पर्यंत भाजीवाला ही कुठली ई० विचारुन‌. नेहमी वेगवेगळ्या पालेभाज्या इथे लांबच्या उपनगरात मिळवून खात असे, नंतर आम्ही काही वर्षे मुंबई शहरात मध्यभागी रहायला गेल्या वर मला इथे मिळणारा वस्तू ,पदार्थ भाज्या मिळत नसतं म्हणून खूप वाईट वाटायचे. आता आम्ही ‌परत आमच्या जून्या घरी आल्यावर ‌थंडीत जाणे होत नाहीत कारण नोकरी‌संपविली‌व‌घरीच तेव्हा आॅफिसर येता खूप प्रकारच्या ‌मोसमी भाज्या मी घेऊन येई व आमच्या कडे एकच प्रकारे‌करायची पद्धत कांदा लसूण ,वाटण न‌. घालता भाजी आमटी करणे‌,जास्त मसालेदारही नकोत मग मी‌भाजी फक्त हळद हिंग मोहरीच्या फोडणी वर टाकून‌खूप परतें व नंतर रोजच‌सगळयात तिखट ,मीठ ,साखर व‌खवलेले नारळ घालून‌नोकरीवर जाताना भाजी करे व सर्वांना ती‌तशीच‌आवडे शेवटी हाताच्या चवीवर‌. सर्व असते म्हणून मी माझे‌समाधान करुन घेउ, कधीतरी रस्सा भाजीत टोमॅटो घालून वैविध्य आणण्याचा प्रयत्न करेन. पण तेव्हा मी 90 ते.98 पर्यंत खूप पालेभाज्या खाल्लंया, त्यात मला नेहमी आंबट चुका, अंबाडी रविवारी खायच्या असा नियमच झाला कारण एक दिवसच दुपारी ‌जेवायला‌घरी‌व‌सकाळी भात खाता येईल ,एरवी फक्त रात्रीच आमटी भात‌, खिचडी, पापड. ब्रेड पोळया कमी असल्या वर जेवत असू.खिचडी पुरवठयाला व वेगळी पौष्टीक म्हणून. तेव्हा मला‌. आंबट चुका चाकवत ,अंबाडी पालक , मेथी, ( मला खूप आवडते) व‌ थंडीत‌. कोवळया पानांची भरपूर. मिळते‌मग ताक घालन‌पातळ भाजी , मेथी ओवा धणे.ईरे पूड घालून पराठे मेथी बेसन घालछन‌भगरा भाजी , घआईमधए मेथी‌गोळा भाजी असे‌. प्रकार. मी वारंवार करे‌व त्या नंतर. माझा सकाळ संध्याकाळ मिळून‌ चार तासांचा जीवघेणा प्रवास ‌असे‌ त्यामुळे घरातले आज भाजी झाली‌ रोज केली‌ की ताटात पोळीशी खायला काहीतरी प्रकार आहे कारण कधी कधी काहीच जमत नसे व सगळ्यात विशेष करुन मुलगी व. सासूबाईंना. हायसे वाटे आज व रोज हिला जमले व्यवस्थीत पोळीभाजी करुन जाणे जमले व ताटात मुलीला शाळेत जाताना नीट जेवण मिळे, सासूबाई फक्त गरम भात वरण फक्त हळद हिंग घालून सारखे केलेले. व गरम वरण. भातावर वर तूप लिंबू पिळून स्वतः घेत व. मुलीला. वाढत हेच मोठे काम केल्या सारखे करत ते पण मी सांगून बजावले असायचे म्हणून. न बजावले म्हणून.मला उद्या ला पाले भाजी‌. निवडून ठेवत किंवा मी‌दुसरया काही. भाज्या आणलेल्या निवडून चिरून‌ठेवत कारण सकाळी मला 9.10. ला निघावे च लागे. त्यावर,

आताचा छान मोठा प्रतिसाद उडाल्याने परत तेव्हढे लिहिण्यासाठी उत्साह व त्राण ही उरले नाही

आता नाही ते‌ दिवस वय व. नोकरी वुतसाह उरला नाही रोज बाहेर पडणे होत तेवहा नोकरीवरून येताना रोज भाज्या ,फळे भरपूर आणणे खूप कौतुकाचे वाटे कारण नाही कधी लहानपणी इतके आईवडिलांकडे पैसे बघितले व. ही कधी‌सवैपाक व इतके जबाबदारीने काम संसार केला .आता गेला तो उत्साह गेले‌वय व सासूबाई ही उरल्या नाहीत व नाही त्या शेवटपर्यंत आमच्याकडे राहिल्या व मुलगीही चांगलीच मोठी नोकरी करणारी कर्ती झालीय‌,गेले ते‌वय ,दिवस व आठवणी मित्र मैत्रिणी रोज भेटण्याचे‌दिवस व ‌जो. ही डबा प्रत्येकाचा असे तो चवीचा ,बेचव काही रोजच्या डब्या बरोबर आणलेले प्रत्येकाच्या घरआपरमआणए पदधतघचे‌वेगळज पदार्थ सणांचे‌. म्हणजे दिवाळी‌ व‌. गणपतीचे वेगळै व कधी सर्वांनी बरोबर वर्गणी काढून‌केलेली दसरा दिवाळी चार आदल्या दिवस व आॅफिसचया. कोणीतरी पुढाकार घेऊन आणलेले पदार्थ एकत्र खाणे यातली मजा गेली‌. व उरलेत ते एकटे‌ व. घरातले‌. तिघांचेच विश्र्व. ज्यात नवीन काहीच नाही. जे नोकरी तर रोज वेगळे काही नकोसे हवेसे घडे ध. नविन माहिती,अनुभव मइळएपण हवे होते‌तसज संथ ,निवांत आयुष्य रोज जगायला बर्या पैकी पैसे त्याची आयुष्यात. खूप कमतरता 40 पर्यंत होती तीही नाही महणून‌बरे वाटते .

लिहिण्यात खूप व. शब्द टाकण्यात घाईने अशुद्ध झाले आहे . कॄपया. समजून घेणे.प्रतिसाद. उडेल‌. या भितीने परत न वाचता व‌. दुरुस्त. न करता. प्रसिद्ध केलेय कॄपया समजून घेणे व त्या बद्दल माफी असावी .

चवदार धागा काढलाय! श्रावणात इतर अनेक झाडांच्या पानांसोबत आघाडा, केना यांचीही पाने पत्री म्हणून म्हणून वापरतात. पण आघाड्याची भाजीही होते हे माहीत नव्हते. आता एकदा try करून बघीन. तरवंटा / तरोटा ही याच दिवसांत येणारी अजून एक भाजी मराठवाड्यात आढळते. कुणी खाल्लीय का? जागूंच्या पालेभाज्यांच्या लिंका आवडल्या.

प्रतिसादाबद्दल धन्यवाद !

तरवंटा / तरोटा ही याच दिवसांत येणारी अजून एक भाजी मराठवाड्यात आढळते. कुणी खाल्लीय का?

याबद्दल आणखी वाचायला आवडेल.

पुण्यात रानभाजी महोत्सव होतो ना? तेव्हा वेगवेगळ्या रानभाज्या मिळतात.

आमच्याकडे विपुल प्रमाणात मिळतो आघाडा. बहुतेक हा उष्ण गुणधर्माचा असावा असे वाटते. रानभाज्यांमध्ये 'कडवंची' ची भाजी मला फार आवडते. चव आणि खाताना येणारा कुडुम कुडुम आवाज !!

आघाडा पूजेला वापरतात हे माहिती होत.. भाजी करतात आताच कळलं. करून बघणार घराच्या compound chya भिंतीवर खूप यायचा केणा नावाची एक भाजी पण अशीच उगवून यायची.. त्याच्या पानांची कुरकुरीत भजी मस्त लागते..

साधारण वर्षभरापूर्वी जुलै महिन्यातच खाल्लेली सेम भाजी आज परत घरी रिपीट झाली आणि या लेखाची यानिमित्ताने आठवण झाली. धागा वाचून कोणी ट्राय केली का घरी हि आघाडा भाजी ? साधारण याच सुमारास उगवते हि आणि ती कोवळी असतानाच पाने खुडून ती ताजी असतानाच तव्यावर परतून घ्यावी लागते .

पाऊस सुरु झालाय पण अजून मंडईत जायला वेळ झाला नाही. पश्चिम उपनगरातील एक गुर्जर बाला विवाह करुन ठाण्यात आली ती सदानकदा इथल्या भाजांना, फळांना नावे ठेवत असते. मला वाटायचे ही काहीच्या काही फेकते पण काल पार्ल्यात जाणे झाले तेथील भाज्या आणि फळांची प्रत (मराठीत क्वालिटी) पाहून तीचे बोलणे सत्य असल्याचा प्रत्यय आला.