विडंबन

( मी लिहिल्यावर पळुनी जातील -- )

प्रेरणा - पुष्कराज यांची कविता मी गेल्यावर वि़झुनी जातील--
------------------------------------------------------
मी लिहिल्यावर पळुनी जातील
शब्ददीप आकाशी
मी लिहिताना थांबून राहील
शाई तशी पेनाशी

मी लिहिल्यावर प्रतिसादही
कोणी द्यायचे नाही
मी लिहिल्यावर कोणी तळपूनी
उत्तर द्यायचे नाही

मी मी माझे खुळ्या कल्पना
किती काढसी धागे
लिहिल्यानंतर पृष्ठावरती
दोन क्षणांतच मागे

'आपला अभिजित' यांच्या ह्या कवितेच्या प्रेरणेने खालच्या ओळी रखडल्या... जमल्याच असतील असे नाही. तसेच या ओळींना शिर्षक काय द्यावे ते पण कळले नाही... कुणीतरी सुचवले तर बरे!

वाटलं आपण पण पेताड होऊ
आणि चारदोन पेग पिऊ

चढली तर चढेल, नाही चढली तर दारुच फसेल
हसले लोक, तर हसतील; त्यांचेच दात दिसतील

हाती घेतला प्याला अन्‌ बसलो प्यायला
तास लागला काय प्यावे, तेच ठरवायला

व्हिस्की की स्कॉच, सोड्या बरोबर की तशीच
पिताना विचारांची भलतीच झाली चोंदी

(सानेकर, बांदोडकर वगैरे प्रभृतींची क्षमा मागून)

मित्र - मागवेन व्हिस्की, मागवेन ब्रॅंडी,
आणिक गावठी खास हातभट्टीची
कधी कुठे कसा तुला सांग पाजू,
वाट पाहतो मी रविवारच्या सुट्टीची

कामाला विसर तू, बस बरोबर तू.
माझा पेग तू घे, तुझा पेग मला दे.

मी - कोणता हा गुत्ता हायवेवाला
तुझ्यासवे मजला माहिती झाला
सुने सुने होते किती मन माझे
फ्रेश झाले पाहुनी ही मधुशाला
चकण्याची मज आता कळते मजा
मित्रा मी आभारी आहे तुझा

आमची प्रेरणा चित्त यांची अप्रतिम गझल हा प्रवास आधी मुळीच ठरला नव्हता

तो बेत कालचा  मुळीच ठरला नव्हता
मी स्वतःहुनी पण पेला भरला नव्हता

मी घरी कशी जाण्याची  हिंमत केली?
मी  रस्ता घरचा कसा विसरला नव्हता

एवढी कुठे मी काल ढोसली होती?
हैंगओवर हा अजून  उतरला नव्हता

शेवटी घेतली कॉफी मी या करता
उतार्‍यास  घरी घोट ही उरला नव्हता

एवढा कधी मी टल्ली नव्हतो किंवा
एवढा कधी पण पाय घसरला नव्हता

माझं हल्ली असंच होतं, रामदास ह्यांचं काही लिखाण वाचलं की मी अस्वस्थ होतो. रामदास ह्यांच्या 'अडगळीतल्या काही कविता' ही त्याला अपवाद नाहीत. त्यांच्या कवितांवर 'वा! छानच!', 'क्लास', 'उच्च' असले प्रतिसाद देऊन भागत नाही हो आमचं म्हणून मग हे,

मिपाकरांना व्हॅलेंटाईनच्या शुभेच्छा देणारी प्राजूची 'कधी येशील कोंदणी??...' ही कविता वाचल्यावर आमच्या मनात प्रश्नांचे काहूर माजले नसते तरच नवल.

कशी येशील कोंदणी??...

तुझा चालणारा ढीग, जणू काजळाचा मेघ
मुळी सोसावेना वेग, पडे जमिनीला भेग

धनुष्य का भिवईचे, कोरूनसे काढलेले
डोळे तांबारले कसे, म्हशीसम रोखलेले

रंग त्यांचा भला बुरा, तिरळा का असे जरा?
पापण्यांचा गं पिसारा, रंगवुनी मस्कारा

कुंतल ते चार काळे, का सोडशी मोकळे?
लाव मेंदी ग तू खुळे, आरशाशी घुटमळे

प्रेरणा भूषण कटककर ह्यांची गजल 'गंधांच्या उलाढाली'

जरा 'टाकून' बसलो तर बला कळवायला आली
तिच्या पक्षातल्या आंबूस गंधांच्या उलाढाली!

तिला जे पाहिजे नेले विदेशी ते तिने सारे
मला बसवून 'देशीशी' तिला साली मजा आली!

इथे येतात ते करण्यास गझला आणि कविताही
चला मारून फाट्यावर निघावे खालच्याखाली!

मिळावे रातच्याला हरितकी अन ऊन पाणीही
तसा मी उगवता वदतो, चला झाली, चला झाली!

गमन करण्या निघालो मी, हिच्यापाशी कसा आलो?
बरे नाही मिळाले पद्य की मी वाकडा चाली!

सतराव्या शतकात होऊन गेलेल्या अमृतराय नावाच्या पंतकवीसंबंधी एक चर्चा उपक्रमावर वाचनात आली.
'कटाव' ह्या काव्य प्रकाराबद्दल ते प्रसिद्ध होते असे मला त्यातून समजले.

ते असो. सांगायचा मुद्दा हा की तिथला त्यांचा कटाव वाचून त्यांची बायकोबद्दलची तक्रार समजली की सतत बडबडणारी, खाणारी आणि वेगवेगळ्या वस्तू मागत रहाणार्‍या कजाग पत्नीला वैतागून अमृतराय झोपडीत रहायला गेले.
ते कारण काय असेल ते असो पण त्याच्या बायडीची काय तक्रार असू शकेल हे आम्ही जाणतो! त्यातूनच त्यांच्या त्या कटावाला त्यांच्या बायडीने उत्तर दिले असते तर ते असे ;)