विडंबन

'आपला अभिजित' यांच्या ह्या कवितेच्या प्रेरणेने खालच्या ओळी रखडल्या... जमल्याच असतील असे नाही. तसेच या ओळींना शिर्षक काय द्यावे ते पण कळले नाही...

(सानेकर, बांदोडकर वगैरे प्रभृतींची क्षमा मागून) मित्र - मागवेन व्हिस्की, मागवेन ब्रॅंडी, आणिक गावठी खास हातभट्टीची कधी कुठे कसा तुला सांग पाजू, वाट पाहतो मी रविवारच्या सुट्टीची कामाला विसर तू, बस बरोबर तू. माझा पेग तू घे, तुझा पेग मला दे. मी - कोणता हा गुत्ता हायवेवाला तुझ्यासवे मजला माहिती झाला सुने सुने होते किती मन माझे फ्रेश झाले पाहुनी ही मधुशाला चकण्याची मज आता कळते मजा मित्रा मी आभारी आहे तुझा सांगतो मी खरेखरे, एवढाच पेग पुरे तोल जातो धरा रे. कधी

माझं हल्ली असंच होतं, रामदास ह्यांचं काही लिखाण वाचलं की मी अस्वस्थ होतो. रामदास ह्यांच्या 'अडगळीतल्या काही कविता' ही त्याला अपवाद नाहीत. त्यांच्या कवितांवर 'वा!

मिपाकरांना व्हॅलेंटाईनच्या शुभेच्छा देणारी प्राजूची 'कधी येशील कोंदणी??...' ही कविता वाचल्यावर आमच्या मनात प्रश्नांचे काहूर माजले नसते तरच नवल. कशी येशील कोंदणी??... तुझा चालणारा ढीग, जणू काजळाचा मेघ मुळी सोसावेना वेग, पडे जमिनीला भेग धनुष्य का भिवईचे, कोरूनसे काढलेले डोळे तांबारले कसे, म्हशीसम रोखलेले रंग त्यांचा भला बुरा, तिरळा का असे जरा? पापण्यांचा गं पिसारा, रंगवुनी मस्कारा कुंतल ते चार काळे, का सोडशी मोकळे? लाव मेंदी ग तू खुळे, आरशाशी घुटमळे मोठी तुझी गं जिवणी, नको रंगवूस राणी बोलतेस जीवघेणी, भीतीने मी पाणी पाणी तुझे हासणे ते 'मंद',

प्रेरणा भूषण कटककर ह्यांची गजल 'गंधांच्या उलाढाली' जरा 'टाकून' बसलो तर बला कळवायला आली तिच्या पक्षातल्या आंबूस गंधांच्या उलाढाली! तिला जे पाहिजे नेले विदेशी ते तिने सारे मला बसवून 'देशीशी' तिला साली मजा आली! इथे येतात ते करण्यास गझला आणि कविताही चला मारून फाट्यावर निघावे खालच्याखाली! मिळावे रातच्याला हरितकी अन ऊन पाणीही तसा मी उगवता वदतो, चला झाली, चला झाली! गमन करण्या निघालो मी, हिच्यापाशी कसा आलो? बरे नाही मिळाले पद्य की मी वाकडा चाली! पुरेसे मोडके केव्हाच झाले गीत हे बाळा करावी वाटता, गझलेस 'रंग्या' मोडता घाली! चतुरंग

सतराव्या शतकात होऊन गेलेल्या अमृतराय नावाच्या पंतकवीसंबंधी एक चर्चा उपक्रमावर वाचनात आली. 'कटाव' ह्या काव्य प्रकाराबद्दल ते प्रसिद्ध होते असे मला त्यातून समजले. ते असो. सांगायचा मुद्दा हा की तिथला त्यांचा कटाव वाचून त्यांची बायकोबद्दलची तक्रार समजली की सतत बडबडणारी, खाणारी आणि वेगवेगळ्या वस्तू मागत रहाणार्‍या कजाग पत्नीला वैतागून अमृतराय झोपडीत रहायला गेले. ते कारण काय असेल ते असो पण त्याच्या बायडीची काय तक्रार असू शकेल हे आम्ही जाणतो!

घेतली ओठात आम्ही पाकिटातली त्या सिगारेट ती ठाउक हे होते जरी की छातीस हो जाळेल ती जाळणे हे काम तिचे तक्रार नाही आंम्हास हो घेतली होती ओठात कौतुक त्याचे आंम्हास हो ठसका जरी बसला असा पण हौस नव्हती भागली फिरुनी पुन्हा ओठात आंम्ही सिगारेट होती घेतली आमची प्रेरणा :- घेतली मिठीत आम्ही