Skip to main content

मुक्तक

मुक्तक — मराठी मुक्तक, चारोळ्या आणि छोट्या काव्यरचनांचा संग्रह. कमी शब्दांत मोठा आशय सांगणारी मराठी मुक्तके येथे वाचा.

पत्र

लेखक मंदार दिलीप जोशी यांनी मंगळवार, 24/07/2012 09:58 या दिवशी प्रकाशित केले.

तुला पत्र लिहिताना
'काय' लिहावं
असा प्रश्न कधी पडला नाही
आणि 'किती' लिहावं
याचं भान कधी राहिलं नाही
आज मात्र
नेहमीपेक्षा वेगळंच घडलंय......
अजून कागदावर
एकही अक्षर
उमटलं नाहीये हे......
पानभर लिहून झाल्यावर
लक्षात आलंय

...आणि तू हे न लिहीलेलं पत्र
पोहोचलं म्हणालीस?
------------------------------------------------------------------------
ब्लॉगवर पूर्वप्रकाशित
------------------------------------------------------------------------

दाराज कट्टा...लाईव्ह..

लेखक गवि यांनी रविवार, 22/07/2012 18:25 या दिवशी प्रकाशित केले.

मी आणि रामदासकाका वेळेतच दाराज च्या दिशेने निघालो..


वेटिंगमधे गप्पा सुरु..

तेरा जण जमा झालेत..

मी आहे!!

लेखक मंदार दिलीप जोशी यांनी शुक्रवार, 20/07/2012 14:51 या दिवशी प्रकाशित केले.

तुझा निरोप घेऊन
तीनदा 'येतो गं' म्हणून
जड पावलांनी मी निघालो
हळूच माझ्या मागे येऊन
खांद्यावर हात ठेऊन म्हणालीस...
"मी आहे!"

पाठ वळताच भयाण पोकळी जाणवू लागली
तुझ्याविना जगाची तसवीर मला भिववू लागली
जलतरंगाचा नाद व्हावा असा तुझा आवाज
पुन्हा कधी ऐकायला मिळेल
असं वाटू लागलं, तेव्हा
फोन आलाच तुझा, म्हणालीस...
"मी आहे!"

घरी आलो, अगतिकपणे बसलो खिडकीत
गाडी सुटली असेल का तुझी, असा खिन्न विचार करत

श्रावणातला ऊन-पावसाचा खेळ चालला होता बाहेर
धावत येऊन तुला भेटण्याची ओढ दाटून आली
तुझा मेसेज आलाच, "मी निघालीये रे..."

वारूळ

लेखक पेशवा यांनी गुरुवार, 19/07/2012 23:51 या दिवशी प्रकाशित केले.

पावलांचे मुंगळे निघाले
त्या वारुळातील योगी मंत्रामागून मंत्र उसवत राहील
तर नागवे होणाऱ्या शरीराची कुठली असेल पोळणारी जात?
मांडी घालून म्हणता येतात सहिष्णू शब्दरचना
त्याच वेळी निराकार जनावर वेटोळे (? ) घालून
रचत असते जहरोत्तम द्वंद्वगीत...
सहज मनाच्या गाभाऱ्यातील समईची जखम
रुंदावायला लागली की
एखादी पालखी हमखास येते
भोयांच्या खांद्यावरून अनेक समाप्तीच्या कथा पायउतार होतात
पाठ वळवून, ती धून ऐकण्यासाठी
देवळे मिटून घेतात शयनगृहाचे दरवाजे
असहायपणे हेलकावे घेत राहते बाहेर कडी
एक... दोन... तीन
अस्वस्थ कोपऱ्यातील एखादे पिवळे वय

मुक्तके

लेखक भरत कुलकर्णी यांनी मंगळवार, 17/07/2012 13:08 या दिवशी प्रकाशित केले.

अगदी पहाटे पहाटे
रात्र पेंगुळली
शेवटी सुर्य उगवला
अन मग ती झोपी गेली

दुर कोठेतरी
रानातला वारा
कानात बोलला
अरे बघ तरी
किती छान
पाऊस पडला

नदी म्हटली
बाळांनो
वाळूसाठी खड्डे
खणू नका हो
न जाणो
कधीतरी तुम्हीच
त्यात पडाल

लपाछपी

लेखक मिसळलेला काव्यप्रेमी यांनी सोमवार, 16/07/2012 15:45 या दिवशी प्रकाशित केले.

तुम्हाला आठवते
तुम्ही शेवटचे लपाछपी कधी खेळला होतात??
मला आठवतेय
हे आत्ताच काही क्षणापूर्वी चालू होती माझी लपाछपी
माझे सारे सवंगडी माझ्यावर राज्य देऊन पसार झाले
आणि मी या राज्याचा राजा
एकाकी, शोधतोय
माझे सैन्य, सेनापती, आणि हो प्रजेला देखील
.
आत्ता इथे एक सैनिक ओझरता दिसला होता मला
पण जणू काय मी इथे नाहीच असा निघून गेला
आपल्या राजाकडे न पाहताच
.
मी खूप ओरडलो, अगदी घसा खरवडून
पण विरून गेली माझी हाक
आभाळापर्यंत जाऊन परत आली
.
कोपरा नसलेल्या चौकोनी आंगणात
माझे सारे सवंगडी कुठे लपले आहेत कोण जाणे
कोणीच कसं दिसत नाही

काव्यरस

आशा

लेखक sneharani यांनी सोमवार, 16/07/2012 14:33 या दिवशी प्रकाशित केले.

नावच कशाला हवं एखाद्या नात्याला
ऋणानुबंध समज हवं तर.....
हिर्‍याच्या तेजासम
असणारा जिव्हाळा - त्याला
नात्याच्या नावाचं कोंदण हवच कशाला?
हिराही चमकतो की
मग तो सोन्याचांदीच्या कोंदणात
असला काय किंवा नसला काय....
अशा जिव्हाळ्याच्या हिर्‍यामधून
आशेची किरणं परिवर्तित होतात...
अन् मग रंगबेरंगी स्वप्नं आकार घेतात
स्वप्नं सत्यात उतरताना
आशेची किरणं सदोदीत साथ
देत राहतील ही कदाचित
पण नशिबाची साथ
मिळायला लागतेच की...

काव्यरस

हे सगळे गेले कुठे?

लेखक स्मिता. यांनी सोमवार, 16/07/2012 13:36 या दिवशी प्रकाशित केले.

गेल्या काही दिवसात कोणत्या मित्र-मैत्रिणीला प्रत्यक्ष भेटून मनसोक्त गप्पा केल्या आहेत असा प्रश्न विचारल्यास फार कमी लोकांना ठाम उत्तर देता येईल. मात्र त्यात जीमेल वरच्या लिखित गप्पा किंवा स्काइपवरच्या ऑडिओ-व्हिडिओ गप्पांचा पर्याय टाकला तर बहुतेकांना ठाम उत्तर देता येईल. मी स्वतः या दुसर्‍या गटातली म्हणजे बहुसंख्यांपैकी आहे. जगभरात स्थित असलेल्या मित्रमंडळाच्या सान्निध्यात राहून, त्यांच्याशी विविध प्रकारे गप्पा-टप्पा करत त्यांच्याबरोबर विचार-भावना-ज्ञान वाटून घ्यायची जी सोय आहे त्याबद्दल आधुनिक तंत्रज्ञानाची मी कायम ऋणी राहिन.

ललिताचं लळित

लेखक आपला अभिजित यांनी शनिवार, 14/07/2012 18:08 या दिवशी प्रकाशित केले.

"तू ललित का लिहीत नाहीस?'
बारावीत आमच्या एका (साहित्यिक) वर्गमित्रानं मला हा प्रश्‍न केला होता. ललित अशा नावाचा लेखनाचा काही प्रकार असतो, हे तेव्हा मला प्रथम कळलं होतं. तो स्वतः चांगलं ललित लिहितो, असा त्याचा दावा होता. अर्थात, कॉलेजच्या "सहकार' मासिकातही त्याचं लेखन छापून आणेपर्यंत त्याची मजल होती, त्यावरून तो निश्‍चितच मोठा साहित्यिक असावा.

' खिडकीमधुन गच्ची तुझी......!'

लेखक जेनी... यांनी शनिवार, 14/07/2012 10:43 या दिवशी प्रकाशित केले.

कटलेल्या पतंगाकडे त्याच्यासोबत नाराज होऊन बघणारी , त्याच्या मदतीने उंच आकाशातले तारे मोजणारी, त्याला भिजवणारी ,त्याच्यासोबत भिजणारी ,त्याच्या मनातली असंख्य गुपितं जपणारी, दारुच्या बाटल्या लपवून घेऊन त्याच्या कटात स्वतःला सामील करुन घेणारी ,रात्रीच्या अंधारात त्याच्यासोबत दिवसभरातला उन्हं सावल्यांचा खेळही थांबवणारी ......गच्ची .
ठाण्याच्या आनंद टॉकिज मागे असणार्‍या तीन ते पाच मजली इमारतीच्या गर्दीत आमच्याही इमारती वसलेल्या .