मुक्तक — मराठी मुक्तक, चारोळ्या आणि छोट्या काव्यरचनांचा संग्रह. कमी शब्दांत मोठा आशय सांगणारी मराठी मुक्तके येथे वाचा.
भावनांच्या आधारे केलेले वार
सगळेच रिकामे नव्हते,
जखमा भरुन यायला वेळ लागला
इतकच !
'हळव्या' शब्दालाहि
हसण्यामागे अर्थहिन बनवलं,
हसरि म्हणुन मिरवलं
इतकच!
मनात का कोण जाणे,
बरच दडलं होतं ,लाव्हाच थोडक्यात,
कधीतरी आसवानी मदत केली
इतकच!
नातं काहिच नव्हतं,
तरिहि आपल्यात बरच काहि,
मी बहुतेक जपलं
इतकच!
तुला असे मुळूमुळू रडतांना पाहून,
मी थोडातरी विरघळेन,
असे वाटले असेल तुला -
माझ्या य:कश्चित जिवासाठी
तू तुझे हे अनमोल अश्रू ढाळतेस...
माझ्या रुक्ष चेहऱ्यावर जाऊ नकोस
माझ्या कठोर काळजातही
ते अश्रू जपून साठवताना -
माझी किती तारांबळ होत आहे
हे तुला न दिसण्याची मी
खबरदारी घेत आहे !
.
देव आहे, का देव नाहीच !
एक शंका घुटमळणारी,
सदैव मनाला पोखरत आहे -
देवळाबाहेर लंगडा माणूस
एका आंधळ्याच्या ताटलीत
आदबीने जवळचे नाणे टाकत आहे -
हे असे का, ते तसे का
अपंग नसतांना माझे मन
पंगु बनायला सरावत आहे -
देव जवळून गेला तरीही
रांगेतल्या लोकांसोबत
आस्तिक-नास्तिक चर्चा रंगत आहे !
.
आई.....
थोडा वेळ बस अशी शेजारी...
थोडं बोलायचय तुझ्याशी...
कित्ती दिवस झाले न तुझ्या कुशीत नाही झोपलो...
ना तुझ्या मांडीवर डोकं ठेवलं
कित्ती दिवस झाले तुझी बोटं नाही फिरली केसातून...
आणि कित्ती दिवस झाले तुझ्या पदराला जेवल्यानंतर हात पुसून...
बरेच वर्ष मला हे सार कधीच जाणवलं नाही
आणि जाणवल्यावर मात्र अस कधी सांगताच आलं नाही...
म्हणून आई आज थोडा वेळ बस अशी शेजारी... थोडं बोलायचय तुझ्याशी...
आई...
आज तुला रडताना पाहिलं
आणि... आणि जाणवलं....
सगळ्यांच्या अपेक्षांचे ओझं वागवणं एवढं सुद्धा सोप्पं नसतं... जेवढं ते दिसत...
मी आज हे एक बाप म्हणून लिहितोय
तुला स्वतःला मूल होईपर्यंत कळणार नाही,
आनंदापलिकडची अनुभुती, प्रेमापल्याडची प्रीती
जी बापाच्या हृदयात उचंबळते पोराकडे पाहून
नाही कळणार तुला, कसला अभिमान असतो तो एका पुरुषाला
आपण आहोत त्यापेक्षा खूप मोठं होण्याचा आणि ते परंपरेने चालू ठेवण्याचा
काहीतरी चांगलं आणि आशादायी पोराच्या हाती ठेवण्याचा
आणि नाही कळणार तुला त्या वडिलांचा आक्रोश
जेंव्हा कधी त्यांच्या मनातले दैत्य त्यांना 'ते पुरूष' बनू देत नाहीत
जे त्यांच्या मुलाने पहावेत असं त्यांना मनापासून वाटतं
धरिला वृथा हट्ट
वाळूस पकडतो घट्ट
हाती काय उरावे,
भाळतो कांचना
भोगतो विवंचना
खरे काय म्हणावे,
गेली वेळ निघोनी
मडके फुटके खालोनी,
किती ते भरावे,
शेवटी जळते काया
भवती सगळी माया
का मग रडावे,
केला अहंकारे दंश
वाढतो वासनेचा वंश
कोणी सावरावे,
विपरीत हे घडले
मोहात शरीर सडले
कोणी सोडवावे,
वाट ही बिकट
मार्ग हा धाकट
पैलतीरी कोणी धाडावे,
पोसतो ही काया
स्वामी चरणांसी जाया
जवळ तुम्ही करावे,
स्वामी तुमचा दास
चरणांचा तुमच्या ध्यास
बोट तुम्ही धरावे,
शांत स्वरात मिसळावा,अन एकच तरंग कानात घुमावा,
इतका सुरेख प्रवास व्हायचा शब्दांचा !
कधी तोच शब्द, तुझ्या माझ्यात ओठांचा आधार घेऊन,
अस्तित्व सिद्ध करायचा !
तर कधी, अबोल डोळ्यातल्या भावनेच्या स्वरूपात,
स्वता:ला पहायचा !
मी खरच हरवून जायची ,उताविळ नजरेनं,
तुझ्या नकळत तुझाच पाठलाग व्हायचा !
3
मिसळपाव