Skip to main content

मुक्तक

मुक्तक — मराठी मुक्तक, चारोळ्या आणि छोट्या काव्यरचनांचा संग्रह. कमी शब्दांत मोठा आशय सांगणारी मराठी मुक्तके येथे वाचा.

बाळासाहेबांना भावपूर्ण आदरांजली... :-(

लेखक केदारविदिवेकर यांनी शनिवार, 24/11/2012 11:13 या दिवशी प्रकाशित केले.

चिरकालस्य मनी विराजिले जाणार ते
म्हणुनी हृदयसम्राट कहविले गेले

इति इहलोकीचा कालखंड संपवूनी गेले
पण मनी एक मशाल धगधगती ठेवुनी गेले

-- के डी

----------------------------------------------------

अनेकांचं काळीज आज, दूर कुठे हरवलं
पाहूया, पुन्हा कधीतरी का ते सापडतं ?
सापडेल कधी 'ताळ्यावर', याची शाश्वती नाही
देव पुन्हा असा कोण पाठवेल याचा नेम नाही

काव्यरस

यक्कू क्रूरसिंग..

लेखक गवि यांनी मंगळवार, 20/11/2012 11:49 या दिवशी प्रकाशित केले.

यकुविषयी ती घाणेरडी बातमी इथूनतिथून पहिल्यांदा कानावर आली तेव्हापासून सुरुवातीला डिनायलमधे जाणं पसंत केलं. नंतर वर्तमानपत्राची लिंक आणि त्यातला स्पष्ट उल्लेख.. आणि सगळीकडून येणारी कन्फर्मेशन्स यामुळे एकदम लटपटायलाच होत होतं.

आता लिहिण्याइतपत बाहेर आलोय असंच नव्हे, पण लिहायला बसलो की आपण शब्दांशी खेळतो. मॅन्युप्युलेट करतो. या बिलंदरपणामुळे आपण लिहीता लिहीता, आकर्षक शब्दरचना करता करता सावरत सावरत आपल्या रोजच्या स्थिरस्थावर जगण्याकडे येतो. त्यामुळे या लिहिण्याच्या मार्गे तरी विचारसाखळीतून बाहेर येता येईल या आशेने लिहीतोय.

केवढा चांगुलपणा असावा?

लेखक आनंद घारे यांनी शुक्रवार, 16/11/2012 13:12 या दिवशी प्रकाशित केले.

स्वस्थ बसून न राहता काही काम करावे असे वाटावे हा माणसाचा एक चांगला गुण आहे, ते काम स्वतःसाठी न करता दुसर्‍यासाठी करावेसे वाटणे त्याहून चांगले आणि दुसर्‍यासाठी केलेले काम उत्कृष्ट प्रतीचे व्हावे असे वाटणे हा तर दुर्मिळ असा सद्गुण आहे. त्यामुळे दुसरा माणूस आनंदी होईल आणि त्याच्या आनंदामधून त्या सद्गुणी माणसाला समाधान वाटेल. अशा प्रकारे दोघेही सुखी होतील. याची पुनरावृत्ती होत गेली तर सारा समाज सुखी होईल. असे तात्विक दृष्ट्या म्हणता येईल. पण प्रत्यक्षात कधी कधी तसे घडत नाही. करायला जावे (चांगले) एक आणि तसे न घडता व्हावे भलतेच असा प्रकार होतो. प्रभाताई आणि प्रमोद यांच्या बाबतीत असेच झाले.

फराळ आणि फटाके : दिवाळीतले आणि जीवनातले!

लेखक निमिष सोनार यांनी गुरुवार, 15/11/2012 21:26 या दिवशी प्रकाशित केले.

सगळ्या सणांमध्ये दिवाळीचा वेगाळाच थाट
सर्वांना अंधारामध्ये दाखवी प्रकाशाची वाट ...
...
प्रकाश पसरवते पणतीची पेटलेली वात
या दिवा़ळसणामध्ये करा दु:खावर मात ...
...
निराशेच्या "भुईचक्राला" लावून टाका आग
गोल गोल फिरत स्वतःमध्ये निराशा होईल खाक ...
...
"फुलबाजीच्या" झगमगत्या आनंदी तुषारांद्वारे
फुलवा मनामनांत आनंदाचे "झाड"...
...
सद्वीचारांची ठीणगी लावा रॉकेटच्या मुखात
महत्त्वाकांक्षेचे "रॉकेट" उडू द्या उंचच उंच आकाशात ...
...
सुतळी "बॉम्बसारखे" छिन्नविछिन्न होवू द्या
मनातले नकारात्मक कीडलेले भाग ...
...

काव्यरस

देवाला रिटायर करण शक्य नाही

लेखक राजघराणं यांनी गुरुवार, 15/11/2012 19:55 या दिवशी प्रकाशित केले.

कोणी तरी म्हटलं देवाला आता रिटायर करा
मी म्हणालो नस्त्या भानगडी कशाला ?

रिटायर करायला आधी त्याला कामावर कोण ठेविल ?
अन्स्किल्ड लेबर ला अजकाल जॉब नाय भेटत भाउ.

साधे भुकंप आणी वादळ ज्याला थांबवता येत नाहीत.
आपत्ती देवाच्या कोपाने होते हे भाव थोपवता येत नाहीत
त्याच्याविरुद्ध कोणी वागला तर ज्याच्या भावना काबूत रहात नाहीत
असल्या मत्सरी देवाला आपण नाय कामावर ठेवणार
माणुसकीच ग्रॅज्युएशन नापास झालेल्याला कोण दील काम ?

काव्यरस

त्याचीच.. अटॅचमेंट (नवी बाजू).

लेखक इनिगोय यांनी गुरुवार, 01/11/2012 18:41 या दिवशी प्रकाशित केले.

गुंतून राहणं चांगलं की गुंतल्यानंतरही वेळ येईल तेव्हा शांतपणे विलग होणं चांगलं यावर जे बोलणं झालं त्यातून त्याची डिटॅचमेंट हे प्रकटन याआधी लिहिलं गेलं.

निसर्ग हा इतका जिवंत, इतका व्हर्सटाईल आहे, की प्रत्येकाला तो वेगळा दिसतो, नवं काही देतो.
लेखावर आलेल्या प्रतिसादांमधूनही हेच जाणवलं. अनेकांनी त्यांना जाणवलेल्या - पटलेल्या आणि न पटलेल्या - गोष्टी तिथे मांडल्या.
ही मूळ चर्चा ज्यांच्याशी झाली, त्यांनाही तो जसा जाणवला तसा.. त्यांच्याच शब्दात.

शुक्रतारा ....मंदवारा ... नाबाद ५० वर्षे

लेखक चौकटराजा यांनी बुधवार, 31/10/2012 19:18 या दिवशी प्रकाशित केले.

शुक्रतारा मंदवारा या गाण्याला जन्मून ५० वर्षे झाली. आज ही हे गीत आजच्या तरूण पिढीत लोकप्रिय आहे. आणि आठवण म्हणून म्हातार्‍या-कोतार्‍यातही. एक समर्थ भावगीत गायक म्हणून या गीताने अरूण दाते ( खरे अरविन्द दाते ) याना ओळख मिळवून दिली.सुधा मलहोत्रा यांचा मधाळ आवाज मराठी गानससिकाना परिचित झाला तो ही याच गाण्याने. त्यावेळी आकाशवाणी मुंब्ई केंद्रावर जे लोक नोकरीस होते त्यांची सांस्कृतिक चंगळच होती. नीलम प्रभू. प्रभाकर जोशी, बाळासाहेब कुरतडकर, यशवंत देव, पाडगावकर, अभिषेकी बुवा, श्रीनिवास खळे ही सारी रत्नं तिथे वावरायची.

मनास वाटे -

लेखक विदेश यांनी बुधवार, 31/10/2012 13:16 या दिवशी प्रकाशित केले.

. .
मनास वाटे
उगाच वाटे
उदास वाटे
भकास वाटे

मनात वारे
उगाच सारे
भलते सारे
गोळा सारे

मनात काय
उगाच काय
भलते काय
वाटते काय

मनास नाही
उमगत काही
भलते प्रवाही
वहातच राही !
.

काव्यरस

त्याची डिटॅचमेंट

लेखक इनिगोय यांनी सोमवार, 29/10/2012 13:05 या दिवशी प्रकाशित केले.

उत्तरार्ध

काही दिवसांपूर्वी "अटॅचमेंटमधली वेदना आणि डिटॅचमेंटमधला आनंद" याबद्दल झालेली चर्चा या छोट्याशा स्फूटाला कारणीभूत ठरली.
----------------------------------------------------------------------------
प्रिय,
निसर्गाचा सगळा प्रवास डिटॅचमेंटकडे सुरू असतो, नाही का?
वाळलेली पानं, फळलेला मोहोर, निगुतीने बांधलेली घरटी, मोठी झालेली पिल्लं, बरसून रिकामे झालेले ढग, कशातही गुंतून राहत नाही तो. आणि तरी सतत नव्याने प्रसन्न दिसत राहतो.