पण सर्वांच्या आवडीचा. चांगला सजवला आहे. अजूनही आमच्या शिणेची लोकं दही भाता शिवाय पानावरून उठत नाही.

सुंदर लिहिलंय! लहानपणी मोठ्यांच्या पंगती बसायच्या तीनदा भात वाढायचे असतं एवढ सांगितले जायचे.शेवटचा भात दहीभात घेण्याचा आग्रह व्हायचा.

दही-बुत्ती हे मूळचे दाक्षिणात्य अपत्य असले तरी पुण्यातल्या घरी वास्तव्यास आल्यामुळे साहजिकच "गोssड" झाले होते. पण “यजमान-दाक्षिण्य” दाखवून मी तो भात गोड (न) मानून कसातरी गिळला.

लेख वाचायला सुरुवात केल्यावर आलेल्या ह्या दुसऱ्याच वाक्याला जाम हसलो 😀 मी भातप्रेमी नाही आणि नुसता ताक भात किंवा दही भात अजिबात आवडत नाही. पण दाक्षिणात्य पद्धतीची दही-बुत्ती खायला आवडते, विशेषतः उडदाच्या डाळीमुळे आणि लाल मिरचीमुळे तीला जो स्वाद प्राप्त होतो तो फार आवडतो!

माझा देखील अतिशय आवडता पदार्थ आहे. दहीपोह्यात मला दाण्याचा कूट आणि किंचित साखर आवडते. ज्ञानोबांनी देखील दहिभाताची उंडी लाविन तुझिये तोंडी । जीवा पढिये त्याची गोडी सांगे वेगी ॥ म्हणलं आहे. खूप छान माहितीपूर्ण लेख.

सहमत. तळणीची भरलेली मिरची यासोबत हवीच.

लेख आणि चित्रे आवडली!

कर्नलतपस्वी, Bhakti, कंजूस, अथांग आकाश - प्रतिक्रियांबद्दल आभार टर्मीनेटर - पोळ्या करायचा कंटाळा आणि पचायला हलका असल्यामुळे मी भातप्रेमी झालो आहे. विशेषतः दर वेळी वेगवेगळा तांदूळ अजमावून बघायला मजा येते. एखादी लेखमाला तांदळावरही लिहून काढा. सरनौबत - मास्तरांच्या बासनातले दही पोहे खाल्लेत कि काय ?

मस्स्स्त लेख. दहीभात अत्यंत आवडता प्रकार. जपानात शिकायला असताना एकदा बरोबरीच्या जपानी मुलांना सांगितलं दहिभाताबद्दल. तेव्हा सगळ्यांचे चेहरे पाहण्यासारखे झाले होते. एकानी विचारलं की मळमळत नाही का हे कॉम्बिनेशन बघूनच. म्हटलं की अरे बाबा, आम्ही पहिल्यापासून खातोय ते आणि मुळात सगळं जेवण झालं की छान शांत होतं पोट. तरीदेखील दहीभाताला दोष देणं थांबवलं नाही. तेव्हा मी देखील त्यांना म्हटलं की तुम्हीसुद्धा ऑक्टॉपस खाताना दिसलात की मला मळमळतं! तेव्हा थांबले.

दहीभातासारखाच चुरचुरीत लेख ! दहीभाताची पंखी, स्नेहा

दहीभाताची कहानी आवडली. लै भारी. -दिलीप बिरुटे

माझ्या जेवणाचा शेवट, ताकभात किंवा दहीभात खाल्या शिवाय, होत नाही....

पण सर्वांच्या आवडीचा. चांगला सजवला आहे. अजूनही आमच्या शिणेची लोकं दही भाता शिवाय पानावरून उठत नाही.

सुंदर लिहिलंय! लहानपणी मोठ्यांच्या पंगती बसायच्या तीनदा भात वाढायचे असतं एवढ सांगितले जायचे.शेवटचा भात दहीभात घेण्याचा आग्रह व्हायचा.

दही-बुत्ती हे मूळचे दाक्षिणात्य अपत्य असले तरी पुण्यातल्या घरी वास्तव्यास आल्यामुळे साहजिकच "गोssड" झाले होते. पण “यजमान-दाक्षिण्य” दाखवून मी तो भात गोड (न) मानून कसातरी गिळला.

लेख वाचायला सुरुवात केल्यावर आलेल्या ह्या दुसऱ्याच वाक्याला जाम हसलो 😀 मी भातप्रेमी नाही आणि नुसता ताक भात किंवा दही भात अजिबात आवडत नाही. पण दाक्षिणात्य पद्धतीची दही-बुत्ती खायला आवडते, विशेषतः उडदाच्या डाळीमुळे आणि लाल मिरचीमुळे तीला जो स्वाद प्राप्त होतो तो फार आवडतो!

माझा देखील अतिशय आवडता पदार्थ आहे. दहीपोह्यात मला दाण्याचा कूट आणि किंचित साखर आवडते. ज्ञानोबांनी देखील दहिभाताची उंडी लाविन तुझिये तोंडी । जीवा पढिये त्याची गोडी सांगे वेगी ॥ म्हणलं आहे. खूप छान माहितीपूर्ण लेख.

सहमत. तळणीची भरलेली मिरची यासोबत हवीच.

लेख आणि चित्रे आवडली!

कर्नलतपस्वी, Bhakti, कंजूस, अथांग आकाश - प्रतिक्रियांबद्दल आभार टर्मीनेटर - पोळ्या करायचा कंटाळा आणि पचायला हलका असल्यामुळे मी भातप्रेमी झालो आहे. विशेषतः दर वेळी वेगवेगळा तांदूळ अजमावून बघायला मजा येते. एखादी लेखमाला तांदळावरही लिहून काढा. सरनौबत - मास्तरांच्या बासनातले दही पोहे खाल्लेत कि काय ?

मस्स्स्त लेख. दहीभात अत्यंत आवडता प्रकार. जपानात शिकायला असताना एकदा बरोबरीच्या जपानी मुलांना सांगितलं दहिभाताबद्दल. तेव्हा सगळ्यांचे चेहरे पाहण्यासारखे झाले होते. एकानी विचारलं की मळमळत नाही का हे कॉम्बिनेशन बघूनच. म्हटलं की अरे बाबा, आम्ही पहिल्यापासून खातोय ते आणि मुळात सगळं जेवण झालं की छान शांत होतं पोट. तरीदेखील दहीभाताला दोष देणं थांबवलं नाही. तेव्हा मी देखील त्यांना म्हटलं की तुम्हीसुद्धा ऑक्टॉपस खाताना दिसलात की मला मळमळतं! तेव्हा थांबले.

दहीभातासारखाच चुरचुरीत लेख ! दहीभाताची पंखी, स्नेहा

दहीभाताची कहानी आवडली. लै भारी. -दिलीप बिरुटे

माझ्या जेवणाचा शेवट, ताकभात किंवा दहीभात खाल्या शिवाय, होत नाही....

एकूण ही लेखमालिका चांगलीच झाली आहे. खाण्याच्या पदार्थाला रंग देणे याबरोबरच औषधी उपयोग या दोन कारणांमुळे केशर महत्त्वाचे झाले. काही विशेष हवामानाच्या देशांतच केशराचे झाड चांगले वाढते आणि ते देश फारच थोडे आहेत. महाग होण्याचं हे कारण. पुढील विषय - मोती.

नेहेमीप्रमाणेच छान माहिीपूर्ण लेखं... पुण्यात म्हणे एका तरुणाने ट्रक चा हवाबंद वातानुकूलित कंटेनर घेऊन त्यात केशराचे रोपटी तयार केलियेत... केशर लागवडीमध्ये हे रोपटे तयार करणे किचकट असते म्हणे, तुलनेने मग रोपट्यापासून पुढील शेती करणे कमी किचकट... आता ही छोटी रोपटी काश्मिरी शेतकरी त्याच्याकडून घेवून शेती करू शकतात.. खरे खोटे सोशल मीडिया जाणे...

टर्मी भौ, केशरी लेखमालेतील हे फूल देखील नेहमीप्रमाणेच छान फुललंय! --- मोत्यासाठी कंकाकांना अनुमोदन देतो. - केशरप्रेमी द्येस्मुकराव

लेख नेहमीप्रमाणेच माहीतीपुर्ण आहे. आतीशय नवीन माहिती या निमित्ताने मिळत आहे.

आपल्या लेखनातून विचार मांडणी कशी करावी हे शिकण्या सारखे आहे.

अगदी सुंदर, भौगोलिक जिज्ञासा पिकांच्या उत्पादन अभ्यासाने पूर्ण होते.इराण,ग्रीस इथे मुबलक मिळते त्यामुळे भरभरून जेवणात वापर होतो,तेवढंच काय ते केशरी सुख ;) पुढील पिकं पिस्ता,सर्व सुकामेवा पिकांवरही छान लेखमालिका होईल.काजू तर भारताचाच प्रसिद्ध सुकामेवा आहे.

सुंदर माहिती! कृ.बु. चित्रेसुद्धा छान आहेत!!

कृबु चित्रे लेखाशी इतकी एकरुप झाली आहेत की ती काही विशिष्ट prompts देऊन कृबु वेगळी तयार करून घेतली आहेत असे वाटत नाहीच. झाडांवर फुलं दिसणं जसं स्वाभाविक वाटतं तशीच स्वाभावीक या लेखमालेतील चित्रे वाटतात. --- बाकी, केशर गाथा सुरु आहे पण "दाने दाने में केसर का दम" चा उल्लेख नाही ये बात कुछ हजम नहीं हुई! ;-) - (रजनीगंधा प्रेमी) द्येस्मुक राव --- साँस तेरी मदिर-मदिर जैसे रजनीगंधा प्यार तेरा मधुर-मधुर चाँदनी की गंगा

हा भागही सखोल माहिती देणारा. नुसते केशरच नव्हेतर त्या त्या प्रदेशातील विशिष्ट खाद्यसंस्कृतीदेखील तुम्ही आमच्यासमोर आणत आहात.

अथांग आकाश | प्रचेतस प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 कृबु चित्रे बनवायला अजूनही शिकतोच आहे... परंतु लेखातल्या चित्रांची आपण दखल घेतलीत आणि ती आवडल्याचे कळवलेत त्यासाठी अथांग आकाश आणि (रजनीगंधा प्रेमी) द्येस्मुक राव आपले विशेष आभार!

हा भागही छानच. नविन माहिती मिळत आहे. मध्य आशिया आणि दक्षिण अमेरीकेतून बरीच पिके, पदार्थ जगात पसरली हे ढोबळ मानाने बरोबर आहे का?

मोरोक्कोमध्येही केशर होते हे माहीत नव्हते. एक गोष्ट कळत नाही. काश्मीरसारख्या थंड हवामान असलेल्या ठिकाणी केशर होते त्यावरून केशरासाठी थंड हवामान गरजेचे आहे असे वाटत होते. पण मोरोक्कोसारख्या वाळवंटी प्रदेशातही केशर होते? म्हणजे केशराला थंड हवामान असलेच पाहिजे असे नसते का?

एकूण ही लेखमालिका चांगलीच झाली आहे. खाण्याच्या पदार्थाला रंग देणे याबरोबरच औषधी उपयोग या दोन कारणांमुळे केशर महत्त्वाचे झाले. काही विशेष हवामानाच्या देशांतच केशराचे झाड चांगले वाढते आणि ते देश फारच थोडे आहेत. महाग होण्याचं हे कारण. पुढील विषय - मोती.

नेहेमीप्रमाणेच छान माहिीपूर्ण लेखं... पुण्यात म्हणे एका तरुणाने ट्रक चा हवाबंद वातानुकूलित कंटेनर घेऊन त्यात केशराचे रोपटी तयार केलियेत... केशर लागवडीमध्ये हे रोपटे तयार करणे किचकट असते म्हणे, तुलनेने मग रोपट्यापासून पुढील शेती करणे कमी किचकट... आता ही छोटी रोपटी काश्मिरी शेतकरी त्याच्याकडून घेवून शेती करू शकतात.. खरे खोटे सोशल मीडिया जाणे...

टर्मी भौ, केशरी लेखमालेतील हे फूल देखील नेहमीप्रमाणेच छान फुललंय! --- मोत्यासाठी कंकाकांना अनुमोदन देतो. - केशरप्रेमी द्येस्मुकराव

लेख नेहमीप्रमाणेच माहीतीपुर्ण आहे. आतीशय नवीन माहिती या निमित्ताने मिळत आहे.

आपल्या लेखनातून विचार मांडणी कशी करावी हे शिकण्या सारखे आहे.

अगदी सुंदर, भौगोलिक जिज्ञासा पिकांच्या उत्पादन अभ्यासाने पूर्ण होते.इराण,ग्रीस इथे मुबलक मिळते त्यामुळे भरभरून जेवणात वापर होतो,तेवढंच काय ते केशरी सुख ;) पुढील पिकं पिस्ता,सर्व सुकामेवा पिकांवरही छान लेखमालिका होईल.काजू तर भारताचाच प्रसिद्ध सुकामेवा आहे.

सुंदर माहिती! कृ.बु. चित्रेसुद्धा छान आहेत!!

कृबु चित्रे लेखाशी इतकी एकरुप झाली आहेत की ती काही विशिष्ट prompts देऊन कृबु वेगळी तयार करून घेतली आहेत असे वाटत नाहीच. झाडांवर फुलं दिसणं जसं स्वाभाविक वाटतं तशीच स्वाभावीक या लेखमालेतील चित्रे वाटतात. --- बाकी, केशर गाथा सुरु आहे पण "दाने दाने में केसर का दम" चा उल्लेख नाही ये बात कुछ हजम नहीं हुई! ;-) - (रजनीगंधा प्रेमी) द्येस्मुक राव --- साँस तेरी मदिर-मदिर जैसे रजनीगंधा प्यार तेरा मधुर-मधुर चाँदनी की गंगा

हा भागही सखोल माहिती देणारा. नुसते केशरच नव्हेतर त्या त्या प्रदेशातील विशिष्ट खाद्यसंस्कृतीदेखील तुम्ही आमच्यासमोर आणत आहात.

अथांग आकाश | प्रचेतस प्रतिसादांसाठी आपले मनःपूर्वक आभार 🙏 कृबु चित्रे बनवायला अजूनही शिकतोच आहे... परंतु लेखातल्या चित्रांची आपण दखल घेतलीत आणि ती आवडल्याचे कळवलेत त्यासाठी अथांग आकाश आणि (रजनीगंधा प्रेमी) द्येस्मुक राव आपले विशेष आभार!

हा भागही छानच. नविन माहिती मिळत आहे. मध्य आशिया आणि दक्षिण अमेरीकेतून बरीच पिके, पदार्थ जगात पसरली हे ढोबळ मानाने बरोबर आहे का?

मोरोक्कोमध्येही केशर होते हे माहीत नव्हते. एक गोष्ट कळत नाही. काश्मीरसारख्या थंड हवामान असलेल्या ठिकाणी केशर होते त्यावरून केशरासाठी थंड हवामान गरजेचे आहे असे वाटत होते. पण मोरोक्कोसारख्या वाळवंटी प्रदेशातही केशर होते? म्हणजे केशराला थंड हवामान असलेच पाहिजे असे नसते का?

ही उक्ती खरी असावी. मला सहसा स्वप्ने पडत नाहीत. दिवसभर मनात चाललेला हलकल्लोळ झोपण्याच्या आगोदर लाल बासनात बांधून मेंदूच्या एका कोपर्‍यात ठेवण्याची सवय पूर्वी पासूनच आहे. तरीसुद्धा भावनांची तीव्रता वाढली की कधी कधी स्वप्नं पडतात पण ती सुद्धा माझ्याच आयुष्यातील निगडित गोष्टींचीच. मृत नातेवाईक, मित्र मंडळी अर्थात जागृतावस्थेत चर्चा झाल्यास किंवा आठवण झाल्यास.निसर्ग नियमानुसार काही स्वप्ने पडणे स्वाभाविकच.त्याला मी अपवाद नाही. झोपेची एक नियमित वेळ पाळल्याने उठण्याची वेळही निश्चित आहे. या वेळेत गाढ झोप लागते. मात्र एका विशिष्ट स्वप्नाची अधून मधून जरूर पुनरावृत्ती होते. जागा,वेळ,प्रसंग एक सारखेच. लेख आवडला. विस्कळीत पणा विषयानुरूप.....

जबड्यातील दात ओढल्यास सहज निघून येणे

ह्या प्रकारची स्वप्ने मलाही बर्याच वेळेला पडली आहेत. दात जणु सीताफळाच्या बिया असल्यासारखे सहज निघतात. बर्याच वेळेला झोपेतुन उठल्यावर दात जागेवर आहेत का हे पाहतो.

पहाटेची स्वप्ने खरी होतात :) पण पहाटेच REM-rapid eyes movement अवस्था असते असे वाचनात आले.मग बऱ्याच लोकांना स्वप्न पहाटेच पडणार ना.. जसं वय वाढतं तसं बऱ्याच भावनांचा योग्य प्रकारे निचरा झालेला असतो.तेव्हा NREM पिरियड वाढून स्वप्न कमी पडतात. I am lucky, क्वचित स्वप्न पडतं, महिन्यातून एकदाच!

ही उक्ती खरी असावी. मला सहसा स्वप्ने पडत नाहीत. दिवसभर मनात चाललेला हलकल्लोळ झोपण्याच्या आगोदर लाल बासनात बांधून मेंदूच्या एका कोपर्‍यात ठेवण्याची सवय पूर्वी पासूनच आहे. तरीसुद्धा भावनांची तीव्रता वाढली की कधी कधी स्वप्नं पडतात पण ती सुद्धा माझ्याच आयुष्यातील निगडित गोष्टींचीच. मृत नातेवाईक, मित्र मंडळी अर्थात जागृतावस्थेत चर्चा झाल्यास किंवा आठवण झाल्यास.निसर्ग नियमानुसार काही स्वप्ने पडणे स्वाभाविकच.त्याला मी अपवाद नाही. झोपेची एक नियमित वेळ पाळल्याने उठण्याची वेळही निश्चित आहे. या वेळेत गाढ झोप लागते. मात्र एका विशिष्ट स्वप्नाची अधून मधून जरूर पुनरावृत्ती होते. जागा,वेळ,प्रसंग एक सारखेच. लेख आवडला. विस्कळीत पणा विषयानुरूप.....

जबड्यातील दात ओढल्यास सहज निघून येणे

ह्या प्रकारची स्वप्ने मलाही बर्याच वेळेला पडली आहेत. दात जणु सीताफळाच्या बिया असल्यासारखे सहज निघतात. बर्याच वेळेला झोपेतुन उठल्यावर दात जागेवर आहेत का हे पाहतो.

पहाटेची स्वप्ने खरी होतात :) पण पहाटेच REM-rapid eyes movement अवस्था असते असे वाचनात आले.मग बऱ्याच लोकांना स्वप्न पहाटेच पडणार ना.. जसं वय वाढतं तसं बऱ्याच भावनांचा योग्य प्रकारे निचरा झालेला असतो.तेव्हा NREM पिरियड वाढून स्वप्न कमी पडतात. I am lucky, क्वचित स्वप्न पडतं, महिन्यातून एकदाच!

हा भागही आवडला. नवीन माहिती मिळाली.

आपले संशोधन व विषयाची मांडणी बघता आपल्याला विद्यावाचस्पती ही मुक्त मिपा विद्यापीठाने मानद उपाधी द्यायला हवी. अप्रतिम कृबु चित्रे व लेखांकन. धन्यवाद.

हा भागही जबरदस्त, नुसतं केशर आणि त्याचे उत्पादन असे न लिहिता त्या त्या देशातील केशराचा इतिहास, तिथल्या समृद्ध खाद्यजीवनातील त्याचे महत्व, याशिवाय त्याचे औषधी उपयोग अशा विविध अंगांचे दर्शन तुम्ही आम्हाला घडवत आहात.

सुगंधित लेखमाला! पुभाप्र!!

हा भागही आवडला. नवीन माहिती मिळाली.

आपले संशोधन व विषयाची मांडणी बघता आपल्याला विद्यावाचस्पती ही मुक्त मिपा विद्यापीठाने मानद उपाधी द्यायला हवी. अप्रतिम कृबु चित्रे व लेखांकन. धन्यवाद.

हा भागही जबरदस्त, नुसतं केशर आणि त्याचे उत्पादन असे न लिहिता त्या त्या देशातील केशराचा इतिहास, तिथल्या समृद्ध खाद्यजीवनातील त्याचे महत्व, याशिवाय त्याचे औषधी उपयोग अशा विविध अंगांचे दर्शन तुम्ही आम्हाला घडवत आहात.

सुगंधित लेखमाला! पुभाप्र!!

आवडला हा भाग. चित्रं सुरेख. विकीपिडिया बंद होणार असं ऐकलं. इकडे या.

कृबु चित्रे लेखनास समर्पक ,लेखनप्रपंचा बद्दल धन्यवाद.

फोटो आणि माहिती किती सुंदर आहेत.सध्या गाथा इराणी वाचत आहे.त्यात केशराची जी माहिती मिळेल ती नक्की इथे देईन.

विकीपिडियावर स्वतंत्रपणे लेख लिहिता येत नाहीत. म्हणजे माहितीचे संकलन करून जागोजागी पुरावे ठेवावे लागतात. शिवाय मुक्तपीठ असल्याने लेखांत वारंवार सुधारणा येतात आणि त्या खोडल्याही जातात. त्यामुळे यास पर्याय हवाच. ( अवांतर झाले आहे, मान्य)

इराणी स्त्रिया - "एक चुटकी केसर की कीमत तुम क्या जानो........" असं म्हणत असाव्यात. ...छान लेख

अस्सल इराणी जेवण खूपच महाग असणार म्हणजे :)

आवडला हा भाग. चित्रं सुरेख. विकीपिडिया बंद होणार असं ऐकलं. इकडे या.

कृबु चित्रे लेखनास समर्पक ,लेखनप्रपंचा बद्दल धन्यवाद.

फोटो आणि माहिती किती सुंदर आहेत.सध्या गाथा इराणी वाचत आहे.त्यात केशराची जी माहिती मिळेल ती नक्की इथे देईन.

विकीपिडियावर स्वतंत्रपणे लेख लिहिता येत नाहीत. म्हणजे माहितीचे संकलन करून जागोजागी पुरावे ठेवावे लागतात. शिवाय मुक्तपीठ असल्याने लेखांत वारंवार सुधारणा येतात आणि त्या खोडल्याही जातात. त्यामुळे यास पर्याय हवाच. ( अवांतर झाले आहे, मान्य)

इराणी स्त्रिया - "एक चुटकी केसर की कीमत तुम क्या जानो........" असं म्हणत असाव्यात. ...छान लेख

अस्सल इराणी जेवण खूपच महाग असणार म्हणजे :)

नुकत्याच संपन्न झालेल्या काश्मीर सहली मध्ये पांपोरे या भागातील शेतकऱ्याच्या घरामध्ये जाऊन याविषयी माहिती घेतली होती. मस्त होणार आहे लेखमाला याबद्दल काही शंका नाही. पुढील भागाच्या प्रतिक्षेत आहे.

जवाहर टनल पार करून पिरपंजाल च्या पायथ्याशी काझी कुंड आणी अवती भवती केशर ची भरपूर शेती होत होती. आता माहीत नाही.

मायबोलीवरचे यावरचे भाग अगोदरच वाचून झाले आहेत. चांगले संकलन चित्रांसह आवडले. पुढच्या लेखासाठी विषय- गुलाब त्यासाठी भटकंती करावी लागेल. आणि ती तुम्ही तुमच्या पद्धतीने करणारच. मी गुलाबावर खूप वाचन केले आहे. आताचा यावर्षीचा गुलाबाचा ( सुवासिक हां) हंगाम संपला आहे. तोपर्यंत 'पान' हा विषय घेता येईल. यातले सर्वोत्तम मघई पान म्हणतात ते बिहारमधून थंडीमध्ये बाजारात येते. इतर वेळी कोलकाता पान (बिहारचेच) खपते.

स्पेन मधील "ताज महाल" नावाचे केशर उत्तम असल्याचा बरेचदा अनुभ आला आहे , तसेच चहात घालायचे इराणिय केशर वेगळेच होते

भारीच, उत्सुकता म्हणून पूर्वी केशराची माहीती वाचली होती. हल्ली पण पुण्यात एकाने कंटेनरमधे केशराची शेती केली आणि भरघोस उत्पन्न मिळवले अशी बातमी (फोटोसकट) वाचली होती.

हॅ... हॅ... केशर चहात घाला नाही तर दिवे जाळा (पेशवे स्टाईल) - ईराणीय काय न् दवणीय काय, सगळं सारखच

दवणीय ?

मस्त सुरुवात.

हिंग पुराणानंतरची केशर गाथा वाचत आहे. लेख आवडतात हे म्हणणे फारच banal आहे; लेखांचा आस्वाद घेतो आहे. --- केशर ही माझी अत्यंत आवडती किराणा वस्तू आहे. उत्तम प्रतीच्या अफगाण केशराचा सुवास मन प्रसन्न करतो. साखरभात, पुलाव, बासुंदी, श्रीखंड, बदाम-दूध, विडा, अष्टगंध... केशराचा वापर होणाऱ्या पदार्थही यादी लांबलचक आहे.

नुकत्याच संपन्न झालेल्या काश्मीर सहली मध्ये पांपोरे या भागातील शेतकऱ्याच्या घरामध्ये जाऊन याविषयी माहिती घेतली होती. मस्त होणार आहे लेखमाला याबद्दल काही शंका नाही. पुढील भागाच्या प्रतिक्षेत आहे.

जवाहर टनल पार करून पिरपंजाल च्या पायथ्याशी काझी कुंड आणी अवती भवती केशर ची भरपूर शेती होत होती. आता माहीत नाही.

मायबोलीवरचे यावरचे भाग अगोदरच वाचून झाले आहेत. चांगले संकलन चित्रांसह आवडले. पुढच्या लेखासाठी विषय- गुलाब त्यासाठी भटकंती करावी लागेल. आणि ती तुम्ही तुमच्या पद्धतीने करणारच. मी गुलाबावर खूप वाचन केले आहे. आताचा यावर्षीचा गुलाबाचा ( सुवासिक हां) हंगाम संपला आहे. तोपर्यंत 'पान' हा विषय घेता येईल. यातले सर्वोत्तम मघई पान म्हणतात ते बिहारमधून थंडीमध्ये बाजारात येते. इतर वेळी कोलकाता पान (बिहारचेच) खपते.

स्पेन मधील "ताज महाल" नावाचे केशर उत्तम असल्याचा बरेचदा अनुभ आला आहे , तसेच चहात घालायचे इराणिय केशर वेगळेच होते

भारीच, उत्सुकता म्हणून पूर्वी केशराची माहीती वाचली होती. हल्ली पण पुण्यात एकाने कंटेनरमधे केशराची शेती केली आणि भरघोस उत्पन्न मिळवले अशी बातमी (फोटोसकट) वाचली होती.

हॅ... हॅ... केशर चहात घाला नाही तर दिवे जाळा (पेशवे स्टाईल) - ईराणीय काय न् दवणीय काय, सगळं सारखच

दवणीय ?

मस्त सुरुवात.

हिंग पुराणानंतरची केशर गाथा वाचत आहे. लेख आवडतात हे म्हणणे फारच banal आहे; लेखांचा आस्वाद घेतो आहे. --- केशर ही माझी अत्यंत आवडती किराणा वस्तू आहे. उत्तम प्रतीच्या अफगाण केशराचा सुवास मन प्रसन्न करतो. साखरभात, पुलाव, बासुंदी, श्रीखंड, बदाम-दूध, विडा, अष्टगंध... केशराचा वापर होणाऱ्या पदार्थही यादी लांबलचक आहे.

आदरणीय संपादक मंडळास विनंती की, शक्य असल्यास लेखामध्ये द्विरुक्ती झालेल्या ओळी डिलीट कराव्यात. पूर्व परीक्षण करूनही ही चूक घडल्याबद्दल क्षमस्व. धन्यवाद.

या धूमकेतूविषयी कालच कळलं france24.com वर. पण आपल्याकडे पाऊस आहे. शनि चंद्र विधानही गेलंच.

चंद्रामागे जाणारा शनि बघण्याचा विलक्षण अनुभव! काल संध्याकाळी खूप ढग असल्यामुळे धुमकेतू C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS) बघता आला नाही. नंतर तर पाऊस पडला. पण अगदी मोक्याच्या क्षणी ढगांनी वाट दिली आणि पिधान बघता आलं! काय अनुभव होता तो! माझा मित्र गिरीश मांधळेसोबत त्याच्या ८ इंची टेलिस्कोपसह हे पिधान बघण्याचा आनंद घेता आला. आम्ही दोघांनी २३ जानेवारी २००२ ला झालेलं चंद्र- शनि पिधानही बघितलं होतं (२२.५ वर्षांपूर्वी)! आणि परत काल एकत्र बघितलं. ह्यावेळी माझा ४.५ इंची टेलिस्कोप व बायनॉक्युलरही होता. अतिशय ढगाळ वातावरणामध्ये मध्यरात्रीपर्यंत वाट बघावी लागली! पण जेव्हा बघायला मिळालं तेव्हा ते नितांत अद्भुत होतं! फोटोज व व्हिडिओज चंद्राचा मोठा पृष्ठभाग व त्याच्याजवळ येणारा शनि! हळु हळु तो चंद्राच्या जवळ येत गेला आणि अप्रकाशित बाजूच्या मागे गेला! पण हे एका क्षणात झालं नाही तर हळु हळु झालं. टेलिस्कोपिक व्ह्यूमधून खूप छान दिसलं. पहिले एका बाजूची कडी दिसेनाशी झाली, नंतर शनिचं बिंब (डिस्क) जायला लागली व नंतर दुसर्‍या बाजूची कडी दिसेनाशी झाली! काही क्षणांसाठी तर शनि अर्धवर्तुळाकार दिसला! चंद्राचा वर्तुळाकार अप्रकाशित पृष्ठभागही दिसला! शनि आणि खड्डे खड्डे असलेला चंद्र! शनि जेव्हा चंद्राच्या प्रकाशित बाजूने बाहेर आला तेव्हा चंद्राच्या तेजामुळे बराच वेळ दिसला नाही. प्रकाशित बाजू इतकी तेजस्वी होती की फोटोही नीट घेता येत नव्हता. आणि बाहेर आल्यावर कित्येक वेळ डोळ्यांना दिसत नव्हता. पण काय थरारक अनुभव होता! फोटोंचा आनंद घेऊ शकता. धन्यवाद. -निरंजन वेलणकर 09422108376. 15 ऑक्टोबर 2024.

जोरात पाऊस झाला. घरगुती वापरासाठी टेलिस्कोप सुचवावा व पुण्यात कुठे मिळेल हे ही माहित असल्यास सांगावे. आमची सोसायटी बर्यापैकी उंच आहे. आकाश दर्शन छान होईल. माहीती बद्द्ल धन्यवाद.

नमस्कार. अनेक दिवस रोज प्रयत्न केल्यावर आज पुण्यामधून ढग असूनही काही मिनिटांसाठी धुमकेतू दिसला. ऑफिकस म्हणजे भुजंगधारी तारकासमूहातल्या येड प्रायर आणि येड प्रोस्टेरियर ह्या दोन ता-यांच्या मदतीने दिशा शोधून अखेर धुमकेतू दिसला! पण ढग व प्रकाश प्रदूषणामुळे शेपटी स्पष्ट दिसली नाही. पण धुरकट पट्टा स्पष्ट दिसला! ढगांमध्ये मिळालेल्या थोड्या वेळेत बायनॅक्युलरमधून काढलेला हा फोटो:

चंद्र व शनि पिधानाच्या वेळी शनि चंद्राच्या मागे जातानाचा हा व्हिडिओ. शनिची कडी व वरचा भाग मागे गेलेला दिसतो, शनि अर्धगोल दिसतो व शनिचं बिंब नाहीसं होतं, मग कडीचं टोकही नाहीसं होताना दिसतं. युट्युबवर अपलोड केला.

अपडेट- पवना जलाशयाजवळ अंजनवेल इथे मी व माझ्या मित्राने २६ व २७ ऑक्टोबर रोजी धुमकेतू दर्शन व आकाश दर्शन कार्यक्रम घेतला. तिथे आठ इंची, साडेचार इंची टेलिस्कोप्सने व १५ X ७० बायनॅक्युलरनेही धुमकेतू छान दिसला. बायनॅक्युलरनेही टेल छान दिसत होती. बाकी आकाशही खूप सुंदर होतं. लोकांना मुख्यत: दाखवत असल्यामुळे फोटो हवा तसा घेता आला नाही. हा एक फोटो त्यातल्या त्यात थोडा बरा आला-

आदरणीय संपादक मंडळास विनंती की, शक्य असल्यास लेखामध्ये द्विरुक्ती झालेल्या ओळी डिलीट कराव्यात. पूर्व परीक्षण करूनही ही चूक घडल्याबद्दल क्षमस्व. धन्यवाद.

या धूमकेतूविषयी कालच कळलं france24.com वर. पण आपल्याकडे पाऊस आहे. शनि चंद्र विधानही गेलंच.

चंद्रामागे जाणारा शनि बघण्याचा विलक्षण अनुभव! काल संध्याकाळी खूप ढग असल्यामुळे धुमकेतू C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS) बघता आला नाही. नंतर तर पाऊस पडला. पण अगदी मोक्याच्या क्षणी ढगांनी वाट दिली आणि पिधान बघता आलं! काय अनुभव होता तो! माझा मित्र गिरीश मांधळेसोबत त्याच्या ८ इंची टेलिस्कोपसह हे पिधान बघण्याचा आनंद घेता आला. आम्ही दोघांनी २३ जानेवारी २००२ ला झालेलं चंद्र- शनि पिधानही बघितलं होतं (२२.५ वर्षांपूर्वी)! आणि परत काल एकत्र बघितलं. ह्यावेळी माझा ४.५ इंची टेलिस्कोप व बायनॉक्युलरही होता. अतिशय ढगाळ वातावरणामध्ये मध्यरात्रीपर्यंत वाट बघावी लागली! पण जेव्हा बघायला मिळालं तेव्हा ते नितांत अद्भुत होतं! फोटोज व व्हिडिओज चंद्राचा मोठा पृष्ठभाग व त्याच्याजवळ येणारा शनि! हळु हळु तो चंद्राच्या जवळ येत गेला आणि अप्रकाशित बाजूच्या मागे गेला! पण हे एका क्षणात झालं नाही तर हळु हळु झालं. टेलिस्कोपिक व्ह्यूमधून खूप छान दिसलं. पहिले एका बाजूची कडी दिसेनाशी झाली, नंतर शनिचं बिंब (डिस्क) जायला लागली व नंतर दुसर्‍या बाजूची कडी दिसेनाशी झाली! काही क्षणांसाठी तर शनि अर्धवर्तुळाकार दिसला! चंद्राचा वर्तुळाकार अप्रकाशित पृष्ठभागही दिसला! शनि आणि खड्डे खड्डे असलेला चंद्र! शनि जेव्हा चंद्राच्या प्रकाशित बाजूने बाहेर आला तेव्हा चंद्राच्या तेजामुळे बराच वेळ दिसला नाही. प्रकाशित बाजू इतकी तेजस्वी होती की फोटोही नीट घेता येत नव्हता. आणि बाहेर आल्यावर कित्येक वेळ डोळ्यांना दिसत नव्हता. पण काय थरारक अनुभव होता! फोटोंचा आनंद घेऊ शकता. धन्यवाद. -निरंजन वेलणकर 09422108376. 15 ऑक्टोबर 2024.

जोरात पाऊस झाला. घरगुती वापरासाठी टेलिस्कोप सुचवावा व पुण्यात कुठे मिळेल हे ही माहित असल्यास सांगावे. आमची सोसायटी बर्यापैकी उंच आहे. आकाश दर्शन छान होईल. माहीती बद्द्ल धन्यवाद.

नमस्कार. अनेक दिवस रोज प्रयत्न केल्यावर आज पुण्यामधून ढग असूनही काही मिनिटांसाठी धुमकेतू दिसला. ऑफिकस म्हणजे भुजंगधारी तारकासमूहातल्या येड प्रायर आणि येड प्रोस्टेरियर ह्या दोन ता-यांच्या मदतीने दिशा शोधून अखेर धुमकेतू दिसला! पण ढग व प्रकाश प्रदूषणामुळे शेपटी स्पष्ट दिसली नाही. पण धुरकट पट्टा स्पष्ट दिसला! ढगांमध्ये मिळालेल्या थोड्या वेळेत बायनॅक्युलरमधून काढलेला हा फोटो:

चंद्र व शनि पिधानाच्या वेळी शनि चंद्राच्या मागे जातानाचा हा व्हिडिओ. शनिची कडी व वरचा भाग मागे गेलेला दिसतो, शनि अर्धगोल दिसतो व शनिचं बिंब नाहीसं होतं, मग कडीचं टोकही नाहीसं होताना दिसतं. युट्युबवर अपलोड केला.

अपडेट- पवना जलाशयाजवळ अंजनवेल इथे मी व माझ्या मित्राने २६ व २७ ऑक्टोबर रोजी धुमकेतू दर्शन व आकाश दर्शन कार्यक्रम घेतला. तिथे आठ इंची, साडेचार इंची टेलिस्कोप्सने व १५ X ७० बायनॅक्युलरनेही धुमकेतू छान दिसला. बायनॅक्युलरनेही टेल छान दिसत होती. बाकी आकाशही खूप सुंदर होतं. लोकांना मुख्यत: दाखवत असल्यामुळे फोटो हवा तसा घेता आला नाही. हा एक फोटो त्यातल्या त्यात थोडा बरा आला-

साहसी मोहीम!

वाह... किती थरारक... अप्रतिम ओघावते जिवंत वर्णन केलेय.. चित्र-पट डोळ्यापुढे घडतोय असं वाटतं... धन्यवाद आम्हाला ही हा थरारक अनुभव दिल्या बद्दल

जबरदस्त तुम्ही वाचकांना तुमच्या सायकलवर घेऊन गेलात ! इतकं उत्कट, इतकं साहसी वर्णन वाचून मी थक्क झालो. एकटेपणा तुम्हाला अडचण वाटत नाही. स्वत:शी ,निसर्गाशी संवाद करत तुम्ही निर्धाराने मार्गक्रमण केलेत. तुमची जिद्द, तुमची सौदर्यदृष्टी, तुमचं निश्चयाचे महाबळ, तुमच्या व्यक्तीमत्व खूप देखणं करतयं, खूप प्रेरणा मिळाली. धन्यवाद

आपणं नेहमीच सायकल सफर करत असता.पण ही शिवथरघळ ची मोहीम खरच साहसी म्हणावी लागेल. मुख्य रस्त्यापासून पुढील रस्ता खुपच अरुंद, तिव्र उताराचा, तिव्र वळणांचा आणि विना संरक्षक कठड्यांचा आहे. एप्रिल महिण्यात कोकणातून महाड मार्गे सोलापूर ला येत असताना घाटात ही शिवथरघळ ची पाटी दिसल्यामुळे पहायला गेलो. समर्थ रामदासांनी ज्या कपारीत बसून दासबोधाची निर्मीती केली तेथे दर्शन घेतले. मठात जाण्यासाठी पायरया आहेत, बसायला जागा भरपूर जागा आहे. मठात दर्शन करायला जाण्याअगोदर पायथ्याशी असलेल्या घरगुती उपहार ग्रुहात जेवणाची ओर्डर दिली होती. मऊसुत तांद्ळाची भाकरी, पिठलं, लोणचं, भात सारं गरमा गरम जेवण फक्त ८०/-. रुपयात मनसोक्त जेवलो. घाटात गरम भजी खाण्याचा मोह आवरला नाही. पाऊस जरी नसला तरी, निसर्ग, डोंगर, दरीतलं भाट्घर धरणाचं पाणी आणि रानमेवा.. केवळ अविस्मरणीय.

पावसात सायकलिन्ग कसे करता? रेनकोट घालून करण्यापेक्शा भिजत सायकलिन्ग बरे वाटते का? बरोबर सामान काय घेऊन जाता?

सर्वांना मन:पूर्वक धन्यवाद! तशी टफ राईड होती. खूप दुर्गम परिसर आहे. तिथे जायला रस्ता आहे हेच खरं तर विशेष आहे. पण येतानाची राईड अजून जास्त खडतर होती. :) @ बाजीगर जी एवढं काही नाही हो! आवड म्हणून. आणि नशीब! @ प्रभू- प्रसाद जी, अच्छा! ओके. @ अनामिक सदस्य जी सायकल चालवताना रेनकोट हा विचारही करता येत नाही. खूप भीषण घाम येतो. पावसाचा आनंद घेत जायचं असतं. सायकल दुरुस्तीचं बेसिक किट नेहमी सोबत ठेवतो व बेसिक बाबी शिकलो आहे. धन्यवाद!

जुन्या आठवणी जाग्या झाल्या. एवढा पल्ला सायकलने कापणे म्हणजे खरंच कमाल. फार पूर्वी मोटरसायकलने गेलो होतो तेव्हाही प्रवास फार झेपला नव्हता. शिवथघळीत अनुमती वगैरे काही लागत नव्हते. एका सतरंजीवर आरामात ताणून देता आली होती. पहाटेच्या गारठ्यात काकड आरती साठी काकडत उठलो तेव्हा "काकड आरती" चा खरा अर्थ कळला.

साहसी मोहीम!

वाह... किती थरारक... अप्रतिम ओघावते जिवंत वर्णन केलेय.. चित्र-पट डोळ्यापुढे घडतोय असं वाटतं... धन्यवाद आम्हाला ही हा थरारक अनुभव दिल्या बद्दल

जबरदस्त तुम्ही वाचकांना तुमच्या सायकलवर घेऊन गेलात ! इतकं उत्कट, इतकं साहसी वर्णन वाचून मी थक्क झालो. एकटेपणा तुम्हाला अडचण वाटत नाही. स्वत:शी ,निसर्गाशी संवाद करत तुम्ही निर्धाराने मार्गक्रमण केलेत. तुमची जिद्द, तुमची सौदर्यदृष्टी, तुमचं निश्चयाचे महाबळ, तुमच्या व्यक्तीमत्व खूप देखणं करतयं, खूप प्रेरणा मिळाली. धन्यवाद

आपणं नेहमीच सायकल सफर करत असता.पण ही शिवथरघळ ची मोहीम खरच साहसी म्हणावी लागेल. मुख्य रस्त्यापासून पुढील रस्ता खुपच अरुंद, तिव्र उताराचा, तिव्र वळणांचा आणि विना संरक्षक कठड्यांचा आहे. एप्रिल महिण्यात कोकणातून महाड मार्गे सोलापूर ला येत असताना घाटात ही शिवथरघळ ची पाटी दिसल्यामुळे पहायला गेलो. समर्थ रामदासांनी ज्या कपारीत बसून दासबोधाची निर्मीती केली तेथे दर्शन घेतले. मठात जाण्यासाठी पायरया आहेत, बसायला जागा भरपूर जागा आहे. मठात दर्शन करायला जाण्याअगोदर पायथ्याशी असलेल्या घरगुती उपहार ग्रुहात जेवणाची ओर्डर दिली होती. मऊसुत तांद्ळाची भाकरी, पिठलं, लोणचं, भात सारं गरमा गरम जेवण फक्त ८०/-. रुपयात मनसोक्त जेवलो. घाटात गरम भजी खाण्याचा मोह आवरला नाही. पाऊस जरी नसला तरी, निसर्ग, डोंगर, दरीतलं भाट्घर धरणाचं पाणी आणि रानमेवा.. केवळ अविस्मरणीय.

पावसात सायकलिन्ग कसे करता? रेनकोट घालून करण्यापेक्शा भिजत सायकलिन्ग बरे वाटते का? बरोबर सामान काय घेऊन जाता?

सर्वांना मन:पूर्वक धन्यवाद! तशी टफ राईड होती. खूप दुर्गम परिसर आहे. तिथे जायला रस्ता आहे हेच खरं तर विशेष आहे. पण येतानाची राईड अजून जास्त खडतर होती. :) @ बाजीगर जी एवढं काही नाही हो! आवड म्हणून. आणि नशीब! @ प्रभू- प्रसाद जी, अच्छा! ओके. @ अनामिक सदस्य जी सायकल चालवताना रेनकोट हा विचारही करता येत नाही. खूप भीषण घाम येतो. पावसाचा आनंद घेत जायचं असतं. सायकल दुरुस्तीचं बेसिक किट नेहमी सोबत ठेवतो व बेसिक बाबी शिकलो आहे. धन्यवाद!

जुन्या आठवणी जाग्या झाल्या. एवढा पल्ला सायकलने कापणे म्हणजे खरंच कमाल. फार पूर्वी मोटरसायकलने गेलो होतो तेव्हाही प्रवास फार झेपला नव्हता. शिवथघळीत अनुमती वगैरे काही लागत नव्हते. एका सतरंजीवर आरामात ताणून देता आली होती. पहाटेच्या गारठ्यात काकड आरती साठी काकडत उठलो तेव्हा "काकड आरती" चा खरा अर्थ कळला.