विडंबन

बिनचेहर्‍याच्या अफाट शहरात
होता मला एक जीवलग मित्र
जणू हरवलेल्या माणसांमधलं
माझं रंगभरलं हिरवं चित्र

तो मला आवडायचा अन
मीही, त्याला आवडायचो फार
चर्चा, मस्करी, थट्टेला
पूर यायचा अपार...

पण हळूहळू दिवस सरले...
पाहता पाहता वर्षही सरलं...
माझ्या मित्राचं मी तोंडही नाही पाहिलं
हे तेव्हा कुठे मला आठवलं!

आम्ही आता नव्हतो नवथर पोरं कालची
कसल्याशा ओझ्यांनी होती पाठ आमची वाकली
नाव, पैसा आणि प्रतिष्ठा यांचा होता खेळ
खेळता खेळता नुरला मित्रासाठी वेळ...

आमची प्रेरणा अदितीताईंची कविता काल सांगावा मिळाला....

घालते डोळा मला ती
दाबते ओठास दाती

काय रे येतोस का तू
सोबतीला सांग राती

पाहुनी घायाळ झालो
पण पुढे झाली न छाती

वेळ नुसता खर्च झाला
गवसले काही न हाती

सोड असले नाद सगळे
"केशवा" होईल माती

--केशवसुमार
(माघ शु.१ शके १९२९,
८ फेब्रु. २००८)

सांग मला रे सांग मला
व्हीस्की आणखी रम यातुनी, कोण आवडे अधिक तुला?

व्हीस्की दिसते गोजिरवाणी, थोडा सोडा थोडे पाणी
बर्फ टाकूनी मजेत प्यावी, ग्लास भिडवूनी ग्लासाला
व्हीस्की आवडे अधिक मला !

गोजिरवाणी दिसते व्हीस्की, परंतु असते भलती रिस्की
सकाळ होता डोके चढते, जाउ न देई कामाला !
आवडते रे रम मला !

काळी, सावळी असते रम, थंडीमध्ये करी गरम
कोल्यामध्ये मिसळूनी घेता, कळे न काही कोणाला
रम आवडे अधिक मला!

थंडीमध्ये करी गरम, नशेत नसतो काही दम
व्हीस्की पिता विमान उडते, सुसाट जाई आभाळा
व्हीस्की आवडे अधिक मला !

आमची प्रेरणा अजब यांची सुरेख कविता आपण...

काव्य स्वतः कशा करावे आपण?
आयत्या जमिनी या कसावे आपण...

कुणी जरी प्रतिसाद टाकले नाही;
विडंबन हे पाडत रहावे आपण...

लिहिणार्‍याचा कुठे का दोष असतो?
वाचकालाच दूषण द्यावे आपण...

इतरांसाठी थोडे आपण लिहितो?
मनी येईल ते खरडावे आपण...

असेल चुकले कधी कधी अपुले पण
मान्य कशाला ते करावे आपण?...

'केश्या' मेल्या तुला कसे ना कळते
किती जगाला इथे छळावे आपण...

कवी यशवंत देव ( आणि अर्थातच माझी प्रिया) यांची क्षमा मागून

प्रिया आज माझी नसे ताप द्याया
नको बंध सारे नको टोचण्या त्या

नको धास्ती आता कशा घाबरू मी
हाकावे जरा दोस्त सारे प्रवाही
सुरेवीण का रात्र जा‌ईल वाया

जुने मित्र येता घरी बार होतो
सुखे घोट घेता कुणी पार होतो
पुराव्या कशा बाटल्या मोजक्या या

न भिती जीवाला न प्राणास घोर
कसा आज ओठात खेळेल धूर
निळी चंद्रिका मित्र संगे पहाया

अशा रंगविता मनी स्वप्नराती
मधु मल्लिका माधुरी स्वप्नी येती
कशाला उभी ’ती’ मधे भंग व्हाया

आमची प्रेरणा नंदनशेठ यांची अप्रतिम कविता झांज
हा अंगठा आमचे द्रोणाचार्य केशवसुमार यांच्या चरणी अर्पण.

(एकलव्य) आजानुकर्ण

आम्ही परतुनी आलो
झाली होती सांज
बल्ब लावूनी बसलो
सुरु जाहली खाज

नाही बिलगाया कोणी
मनात येती इच्छा
माडीवरती जाऊनी
करावयाची का पृच्छा

रंगीत बाटलीतूनी
वाहतील सोनेरी धारा
पेल्यात तरंगे जणू
जीव अमुचा सारा

रात्र येई गोकुळी
आम्ही करितो खंत
'साकी' दिसे ना कुठे
आता तुम्हीच ओता पंत

(ह. घ्या.)

प्राजू यांची सांज.. ही अप्रतिम कविता वाचून काहि ओळी सुचल्या

पंढरीचा ठेका उदरी घेऊन झांज आली
चिपळ्या-ढोलकाला साथ देऊन झांज आली

गाभार्‍यात पेटलेले निरांजन तेलवातीचे
गजरात माऊलीचे समाधान पाहून झांज आली

हरीनामाचा गजर आसमंतात भरलेला
कृतकृत्य विठ्ठलाला निरखून झांज आली

ना संपतो कोलाहल, भोवती गर्दीही लोटलेली
गुलाल अबीर बुक्क्यात रंगून झांज आली

वारकर्‍यांच्या रिंगणाची, गावास ओढ लागलेली
दिंडी पोचली वेशीवरी सांगून झांज आली

अविनाश ओगल्यांनी केलेले अप्रतिम विडंबन 'चाळीमधल्या खोलीमधली राजा आणिक राणी ' वाचून आम्हाला ही स्पुरण चढले आणि मग तात्यांच्या विनंतीला मान देऊन आम्ही ही चार ओळी खरडल्या..

आमची प्रेरणा मंगेश पाडगावकर यांची अप्रतिम कविता भातुकलीच्या खेळामधली

तीन पत्तीच्या खेळाची ही माझी कर्म कहाणी
होते नव्हते सगळे गेले , वरती झाली देणी

'धोंड्या' वदला, बघून काल मज, मम हातीच्या रेषा
दारू पत्ते याच्या पासून दूर राहा तू "केश्या"
पण मजला हो उशिरा कळली ,गूढ अटळ ती वाणी

भातुकलीच्या खेळामधली... या कवितेचे विडंबन

(प्रा. विसुभाऊ बापट यांच्या "कुटुंब रंगलंय काव्यात" या कार्यक्रमाच्या १००१व्या प्रयोगानिमित्त आयोजित विडंबन स्पर्धेत प्रथम पुरस्कार प्राप्त विडंबन... परीक्षक- यशवंत देव आणि शिरीष पै)

चाळीमधल्या खोलीमधली राजा आणिक राणी
त्यांच्या तिथल्या संसाराची ऐका एक कहाणी

त्या राजाची खोली होती तिसर्‍या मजल्यावरती
जिने मोडके अंधारातून उंदीर झुरळे फिरती
लवकर उठती, आणिक भरती खालून वरती पाणी

त्या खोलीला एकच खिडकी आणि एकच दार
शेजार्‍यांना उत्सुकता या संसाराची फार
जाता येता हळू पाहतो डोकावूनही कोणी

संथ चालते मालिका ही...

'पात्रे' बदलून का होईना पण बारमाही वाहणा-या सर्व मराठी मालिकांना अर्पण..

(संथ वाहणा-या कृष्णामाईची क्षमा मागून..)

संथ चालते मालिका ही...
दर्शक देती दीर्घ जांभया, जाणीव तिजला नाही!

कथानकाचा थांग न लागे
पुढे तीळभर, गहूभर मागे
'मार्गी' झाली म्हणता म्हणता क्षणात 'वक्री' होई..
संथ चालते मालिका ही...

नसे कुणी का तिला नियंता
कंटाळून करी प्रश्न ही जनता
नदीस फुटावे नाले, ओहळ, तशी 'वाहवत' जाई..
संथ चालते मालिका ही...