मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

श्री गणेश उत्सव २०१३ { भाग १ }

मदनबाण ·

सुंदर फोटो!!!!!!!!!!!!! कलाकाराला पहायचं असेल तर कलेची उधळण करताना पहावे असं काहीतरी ऐकलं होतं. कामात गढून गेलेल्या मूर्तीकारांचा हेवा वाटला..

मदनबाण 11/09/2013 - 20:19
या वेळी पुढचा भाग टाकता येईल असे सध्या तरी वाटत नाही.पावसामुळे कुठल्याही मंडळात जाणे शक्य होत नाहीये.

सुंदर फोटो!!!!!!!!!!!!! कलाकाराला पहायचं असेल तर कलेची उधळण करताना पहावे असं काहीतरी ऐकलं होतं. कामात गढून गेलेल्या मूर्तीकारांचा हेवा वाटला..

मदनबाण 11/09/2013 - 20:19
या वेळी पुढचा भाग टाकता येईल असे सध्या तरी वाटत नाही.पावसामुळे कुठल्याही मंडळात जाणे शक्य होत नाहीये.
तर मंडळी... बाप्पाच्या आगमनाची सगळीकडे जोरदार तयारी सुरु झालेली आहे.

मुंबईचे आगळे रूप पाहताना - ३

सर्वसाक्षी ·

पैसा 15/08/2013 - 19:11
हा पण भाग खूप आवडला! उगीच नाही सगळ्या भारतातल्या लोकांना मुंबईचा मोह पडत!

अप्रतिम लिहिलंय... या फोटोतली मुंबई पाहता, ट्राफिकबद्दल मुंबईबाहेरचेच लोकं जास्त कडकड करतात असं वाटतंय. मूड आय सोडला तर मुंबईला कधी आलोच नाही. लेख वाचल्या नंतर इतकी सुंदर गोष्ट जवळ असून पहिली पण नाही असं वाटतंय .

ये मुंबई मेरी जान!! हे तिन्ही लेख अतिशय सुंदर, म्हणजे अगदी डेस्कटॉपवर डाऊनलोड करून ठेऊन चवीने पुन्हापुन्हा वाचावेत इतके सुंदर उतरले आहेत. छायाचित्रांचा तर जबाब नही!! जियो!!!

सन्जोप राव 16/08/2013 - 05:50
पूर्वीचीच कॉमेंट कॉपीपेष्ट. मुंबई अजिबात आवडत नाही, पण या लेखाला आणि छायाचित्रांना जवाब नाही!

बहुगुणी 16/08/2013 - 09:11
प्रत्येक प्रकाशचित्राने 'चार चांद' लावलेत लेखांना. जपून ठेवावेत आणि पंचवीस वर्षांनी पुन्हा काढून वाचावेत इतकं संदर्भ-पूर्ण लेख आहेत, धन्यवाद!

अतिशय सुंदर आणि तपशिलवार लेखन आणि त्याला जोड समर्पक छायाचित्रांची. कधी जमल्यास मुंबई उपनगरांकडेही कॅमेरा वळवावा. मध्य आणि पश्चिम उपनगरे मध्यमवर्गियांची मुंबई आहे.

सुहासदवन 16/08/2013 - 11:38
ज्या समृद्ध महाराष्ट्रात ही अतिशय fascinating आणि appealing नगरी आज एवढ्या मुलाबाळांना घेऊन देखील मोठ्या दिमाखात उभी आहे, तिचं जेवढं गुणगान करावं ते थोडंच. काय दिलं नाही मुंबईने आपल्या लेकरांना. पण इतर प्रमुख शहरांची जशी तिच्या लेकरांनी काळजी घेतली, आपली आई आजारी पडणार नाही हे पाहिलं तसं आपण काहीच केलं नाही! बस.… हीच खंत आहे.

आज पर्यंत रस्त्यावरून चालताना, गिरगाव चौपाटी वर बसुन दिसणारा तो मोठा बोर्ड, सगळ्या ओळखीचे रस्ते हे कधी मान उंचावुन कधी पहिलेच नाही, पण तुमच्या मुळे आज माझ्या मुंबईला अजून जवळून पाहतेय आणि खरच परत तिच्या प्रेमात पडतेय … धन्यु त्या बद्दल.

चित्रा 17/08/2013 - 04:50
सुरेख फोटो. असे काही पाहिले की मुंबईची हवा, मुंबईच्या दुपारी, गर्दी असे काहीतरी आठवत राहते. काय बोलावे सुचत नाही.

सर्वसाक्षी साहेब..फोटो तर मस्तच आहेत पण तुमचे लिखाण अफलातुनच.!
मात्र इथला चाकरमान्या मुंबईच्या प्रत्येक वास्तूशी नाळ जोडुन आहे. त्यासाठी ती वास्तु त्याची असायची गरज नाही. वास्तू सोडा हो, जुन्या खानदानी मुंबईकराचे डोळे ट्रामच्या हकिकती सांगतानाही चमकतात.
अगदी क्लासिक! लेखमाला खूप आवडली हेवेसांनल!

सर्वसाक्षी 19/08/2013 - 17:17
तुमच्या या लेखमालेतले सगळे फोटो डाऊनलोड करून घेतले तर चालेल का?
अवश्य घ्या! माझी हरकत नाही. परवानगी घेतल्याबद्दल आभारी आहे:)

चिगो 19/08/2013 - 22:38
इम्पिरीअल टॉवर्स आतून बघायचाही योग आला आहे, बायकोकृपेने.. तेव्हा ती "शापुरजी पालनजी"मधे काम करत होती, आणि तीचे ऑफीस ह्या इमारतीतच होते. तिथे एका मजल्यावर एका भल्यामोठ्या फ्लॅटमधे "स्विमिंगपुल" पाहून गार झालो, आणि मग त्या फ्लॅटची किंमत (रु. ९० कोटी) ऐकून गपगार झालो.. :-( लेख आणि छायाचित्रे जबरदस्त.. मुंबई आवडतेच. आता जास्त आवडेल.. :-)

उपास 19/08/2013 - 23:35
धन्यवाद ससा.. सुंदर! रविवारी दक्षिण मुंबईत फिरण्यापेक्षा मला स्वतःला शनिवारी दुपारी आवडते.. प्रत्येक प्रभागाचं सुंदर झालय वर्णन, फोटो तर लाजवाब.. पण त्या उंच टॉवर्सनी तर वाट लावलीच पण केबलच्या अनिर्बंध वायरींमुळे सगळी लयाच गेलेय बर्‍याचश्या दक्षिण मुंबईची, कुणीही येतो आणि ह्या टॉवरच्या गच्चीवरुन त्या टॉवरच्या गच्चीवर लोंबकाळणार्‍या वायरी सोडून जातो. पतंग उडवणार्‍यांचे तर हाल हल्ली कुत्रा विचारत नाही :( बरं सांगणार कुणाला..!! हेच फोटॉ खालून वर (रस्त्यावरुन आकाश) घेतले कीच लक्षात येईल बहुधा की मी काय म्हणतोय ते. सुंदर झालय एकंदर काम, पुन्हा पुन्हा वाचेन चवीने!

आपण जर चौपाटीवरील कमांक ६ च्या फोटोत उभे असलेलेल्या पुताळया विषयी बोलत असाल तर ते "श्री लोकमान्य टिळक नव्हेत तर सरदार वल्लभभाई पटेल यांचा तो पुतळा आहे. बाकी मुंबईची नव्याने ओळख होत आहे धन्यवाद ! जर गोदीचे पण फोटो टाकता आले तर पहा ना म्हणजे मी माझ्या मुलाला मोठ्या जहाज चे, क्रेन चे फोटो दाखवेन.

In reply to by प्रमोद देर्देकर

मी माझ्या मुलाला मोठ्या जहाज चे, क्रेन चे फोटो दाखवेन.
त्यापेक्षा मुलाला गोदी किंवा तत्सम ठिकाणी घेऊन जाऊन प्रत्यक्ष क्रेन आणि बोटचं प्रत्यक्ष दर्शन घडविणं जास्त सोयिस्कर नाही का?

पैसा 15/08/2013 - 19:11
हा पण भाग खूप आवडला! उगीच नाही सगळ्या भारतातल्या लोकांना मुंबईचा मोह पडत!

अप्रतिम लिहिलंय... या फोटोतली मुंबई पाहता, ट्राफिकबद्दल मुंबईबाहेरचेच लोकं जास्त कडकड करतात असं वाटतंय. मूड आय सोडला तर मुंबईला कधी आलोच नाही. लेख वाचल्या नंतर इतकी सुंदर गोष्ट जवळ असून पहिली पण नाही असं वाटतंय .

ये मुंबई मेरी जान!! हे तिन्ही लेख अतिशय सुंदर, म्हणजे अगदी डेस्कटॉपवर डाऊनलोड करून ठेऊन चवीने पुन्हापुन्हा वाचावेत इतके सुंदर उतरले आहेत. छायाचित्रांचा तर जबाब नही!! जियो!!!

सन्जोप राव 16/08/2013 - 05:50
पूर्वीचीच कॉमेंट कॉपीपेष्ट. मुंबई अजिबात आवडत नाही, पण या लेखाला आणि छायाचित्रांना जवाब नाही!

बहुगुणी 16/08/2013 - 09:11
प्रत्येक प्रकाशचित्राने 'चार चांद' लावलेत लेखांना. जपून ठेवावेत आणि पंचवीस वर्षांनी पुन्हा काढून वाचावेत इतकं संदर्भ-पूर्ण लेख आहेत, धन्यवाद!

अतिशय सुंदर आणि तपशिलवार लेखन आणि त्याला जोड समर्पक छायाचित्रांची. कधी जमल्यास मुंबई उपनगरांकडेही कॅमेरा वळवावा. मध्य आणि पश्चिम उपनगरे मध्यमवर्गियांची मुंबई आहे.

सुहासदवन 16/08/2013 - 11:38
ज्या समृद्ध महाराष्ट्रात ही अतिशय fascinating आणि appealing नगरी आज एवढ्या मुलाबाळांना घेऊन देखील मोठ्या दिमाखात उभी आहे, तिचं जेवढं गुणगान करावं ते थोडंच. काय दिलं नाही मुंबईने आपल्या लेकरांना. पण इतर प्रमुख शहरांची जशी तिच्या लेकरांनी काळजी घेतली, आपली आई आजारी पडणार नाही हे पाहिलं तसं आपण काहीच केलं नाही! बस.… हीच खंत आहे.

आज पर्यंत रस्त्यावरून चालताना, गिरगाव चौपाटी वर बसुन दिसणारा तो मोठा बोर्ड, सगळ्या ओळखीचे रस्ते हे कधी मान उंचावुन कधी पहिलेच नाही, पण तुमच्या मुळे आज माझ्या मुंबईला अजून जवळून पाहतेय आणि खरच परत तिच्या प्रेमात पडतेय … धन्यु त्या बद्दल.

चित्रा 17/08/2013 - 04:50
सुरेख फोटो. असे काही पाहिले की मुंबईची हवा, मुंबईच्या दुपारी, गर्दी असे काहीतरी आठवत राहते. काय बोलावे सुचत नाही.

सर्वसाक्षी साहेब..फोटो तर मस्तच आहेत पण तुमचे लिखाण अफलातुनच.!
मात्र इथला चाकरमान्या मुंबईच्या प्रत्येक वास्तूशी नाळ जोडुन आहे. त्यासाठी ती वास्तु त्याची असायची गरज नाही. वास्तू सोडा हो, जुन्या खानदानी मुंबईकराचे डोळे ट्रामच्या हकिकती सांगतानाही चमकतात.
अगदी क्लासिक! लेखमाला खूप आवडली हेवेसांनल!

सर्वसाक्षी 19/08/2013 - 17:17
तुमच्या या लेखमालेतले सगळे फोटो डाऊनलोड करून घेतले तर चालेल का?
अवश्य घ्या! माझी हरकत नाही. परवानगी घेतल्याबद्दल आभारी आहे:)

चिगो 19/08/2013 - 22:38
इम्पिरीअल टॉवर्स आतून बघायचाही योग आला आहे, बायकोकृपेने.. तेव्हा ती "शापुरजी पालनजी"मधे काम करत होती, आणि तीचे ऑफीस ह्या इमारतीतच होते. तिथे एका मजल्यावर एका भल्यामोठ्या फ्लॅटमधे "स्विमिंगपुल" पाहून गार झालो, आणि मग त्या फ्लॅटची किंमत (रु. ९० कोटी) ऐकून गपगार झालो.. :-( लेख आणि छायाचित्रे जबरदस्त.. मुंबई आवडतेच. आता जास्त आवडेल.. :-)

उपास 19/08/2013 - 23:35
धन्यवाद ससा.. सुंदर! रविवारी दक्षिण मुंबईत फिरण्यापेक्षा मला स्वतःला शनिवारी दुपारी आवडते.. प्रत्येक प्रभागाचं सुंदर झालय वर्णन, फोटो तर लाजवाब.. पण त्या उंच टॉवर्सनी तर वाट लावलीच पण केबलच्या अनिर्बंध वायरींमुळे सगळी लयाच गेलेय बर्‍याचश्या दक्षिण मुंबईची, कुणीही येतो आणि ह्या टॉवरच्या गच्चीवरुन त्या टॉवरच्या गच्चीवर लोंबकाळणार्‍या वायरी सोडून जातो. पतंग उडवणार्‍यांचे तर हाल हल्ली कुत्रा विचारत नाही :( बरं सांगणार कुणाला..!! हेच फोटॉ खालून वर (रस्त्यावरुन आकाश) घेतले कीच लक्षात येईल बहुधा की मी काय म्हणतोय ते. सुंदर झालय एकंदर काम, पुन्हा पुन्हा वाचेन चवीने!

आपण जर चौपाटीवरील कमांक ६ च्या फोटोत उभे असलेलेल्या पुताळया विषयी बोलत असाल तर ते "श्री लोकमान्य टिळक नव्हेत तर सरदार वल्लभभाई पटेल यांचा तो पुतळा आहे. बाकी मुंबईची नव्याने ओळख होत आहे धन्यवाद ! जर गोदीचे पण फोटो टाकता आले तर पहा ना म्हणजे मी माझ्या मुलाला मोठ्या जहाज चे, क्रेन चे फोटो दाखवेन.

In reply to by प्रमोद देर्देकर

मी माझ्या मुलाला मोठ्या जहाज चे, क्रेन चे फोटो दाखवेन.
त्यापेक्षा मुलाला गोदी किंवा तत्सम ठिकाणी घेऊन जाऊन प्रत्यक्ष क्रेन आणि बोटचं प्रत्यक्ष दर्शन घडविणं जास्त सोयिस्कर नाही का?
मुंबईचे आगळे रूप पाहताना - १ मुंबईचे आगळे रूप पाहताना - २ tower2 आता माझगाव डॉक्स वरून आणखी पलिकडे भायखळा परिसरात व लालबाग परळ कडे बघितले तर सर्वत्र टॉवरच दिसत होते.पैकी डोक्यावर घुमट असलेला टॉवर म्हणजे भायखळयाचा फॉर्च्युन टॉवर आणि मधोमध उभी असलेली उंच इमारत जे जे उड्डाणपूलाच्या अलिकडे मुंबई सेंट्रल कड

मुंबईचे आगळे रूप पाहताना - २

सर्वसाक्षी ·

प्रचेतस 22/07/2013 - 12:38
फोटोंबरोबरच मुंबईच्या इमारतींची माहिती तसेच इतिहासही समजत गेला. समुद्राच्या पलीकडे डोंगर दिसतात ते घारापुरीचे का?

गवि 22/07/2013 - 14:07
मस्त.. अतिउत्तम. सुंदर फोटोज. असा व्ह्यू मिळणं दुर्मिळच. आणखी एक गोष्ट जाणवली. दुरुन डोंगर साजरे म्हणतात तसं "दुरुन समुद्र निळे" असं म्हणायलाही हरकत नाही. एरवी इथल्या या समुद्राजवळ जाताना दुर्गंधीमुळे नाक मुठीत धरुन आणि हिरव्यापिवळ्या घाण पाण्यामुळे डोळे न रोखताच जावंसं वाटतं.

वा.. सर्वसक्षीजी, मजा आली मुंबईची चित्रसफर, रसभरीत तपशिलांसहीत, अनुभवताना. धन्यवाद. सारी छायाचित्रे अतिशय सुरेख, शहराचे तपशिल टिपणारी आहेत. सोबत त्या त्या परिसराची, जुन्या मुंबईची छायाचित्रे (आंतरजालावरून उतरवून) टाकली असती तर आनंद आणि आश्चर्य चौगुणीत झाले असते. असो.

सौंदाळा 22/07/2013 - 18:09
'क्रमशः' बघुन अजुन भाग येणारेत याचा आनंद झाला. तुमची फोटो+ ईमारती , स्थ्ळांचे वर्णन /इतिहास सांगण्याची पद्धत आवडली. (हा आणि अतृप्त आत्मा यांनी लिहिलेला बेडसे लेणी फोटो + काव्य दोन्ही प्रकार खुपच आवडले)

उपास 22/07/2013 - 20:46
चित्र आणि वर्णन दोन्हीही चपखल.. केसी कॉलेज तसेच आसपासच्या सरकारी इमारतीत, मार्केट मध्ये कायम येणे जाणे असल्याने हा सगळा भाग पायाखालचा.. भातबाजार, अब्दुल रेहमान स्ट्रीट, क्रॉफर्ड मार्केट, फोर्ट् - व्हीटी, फॅशन स्ट्रीट तिथली सगळी चित्रपटगृह अशी अनंत ठिकाणे ही शनिवार सार्थकी लावण्यात जायची एके काळी. जुन्या आठवणी विलक्षण चाळवल्या गेल्या :)

किलमाऊस्की 22/07/2013 - 22:32
मला १२ मार्च १९९२ चा दिवस आठवला. माझे ऑफिस तेव्हा वरळी येथे ग्लॅक्सोच्या मागे होते. दुपारी दोनचा सुमार. मला साडेतीन वाजता नरिमन पॉईंटला पोचायचे होते. मी टॅक्सी पकडली. टॅक्सी निघणार तोच प्रचंड असा स्फोटाचा आवाज आला. आपोआप मी आणि टॅक्सीवाला दोघेही बाहेर आलो. ऱ्होन पॉलेंक (पूर्वीची मे ऍन्ड बेकर) च्या वर एक धुराचे उदी-पिवळसर वलय तरंगताना दिसले. बहुधा सचिनम च्या मागच्या झोपडपट्टीत कसला तरी रसायनांचा स्फोट झाला असावा असे वाटले. उगाच विषारी वायुची बाधा नको म्हणुन आम्ही पटकन टॅक्सीत बसलो आणि निघालो. ग्लॅक्सोच्या डावीकडुन ऍनी बेझंट रोडवर येण्यापूर्वीच रक्ताने माखलेली माणसे भरलेल्या ३-४ टॅक्सी वेगाने पळताना दिसल्या.
हे वाचून जुन्या आठवणी ताज्या झाल्या. :-( या मालिकेतले दोन स्फोट दादरला सेनाभवनजवळच्या पेट्रोलपंपाजवळ आणि प्लाझा सिनेमाला झाले. त्यापैकी सेनाभवनचा स्फोट आम्ही स्वतः ऐकला, पाहीला. माझी शाळा सेनाभवनजवळ. चौथ्या मजल्यावर नुकताच वर्ग भरलेला. १० वीच्या परिक्षेचं सेंटर असल्याने शाळा दुपारी २:२० ला भरली आणि स्फोट २:३० च्या आसपास झाला. १० मिनीटांच्या फरकाने मोठा अनर्थ टळला. कारण शाळेत येणारी बरीचशी मुलं सेनाभवनच्या रस्त्याने यायची. प्रार्थना संपून खाली बसतो ना बसतो तेच मोठ्याने आवाज झाला आणि आकाशात धुराचे लोट ऊठले. काही मिनीटं काय चाललय याचा आमच्या बालबुद्धीला पत्ताच लागेना. काही वेळाने बाँबस्फोट झाल्याचं समजलं. तोवर आम्हाला बॉंबस्फोट म्हणजे काय हे माहीत नव्हतं. नंतर शाळा सोडण्यात आली. रानडे रोडला दंगल उसळल्याचं कळताच, आम्ही प्लाझाकडून जायच ठरवलं. आणि समोर बघतो तर काय प्लाझातही बाँबस्फोट. :-( सेनाभवनजवळच्या ठाकूर हॉस्पिटलमधल्या नवजात बाळांना फार त्रास झालेला म्हणे या स्फोटाच्या आवाजाने माफ करा जरा जास्तच अवांतर झालं पण ही घटना लहानपणीच अशी कोरली गेलीय की बाँबस्फोट म्हटलं की पटकन हेच आठवतं.

किसन शिंदे 23/07/2013 - 01:36
सी सी आय आणि एम सी ए यांच्यातले वाद चिघळले आणि १९७३ च्या मालिकेतील भारत इंग्लंड सामना हा वानखेडेचा अखेरचा ठरला
साक्षी काका इथे बेब्रॉर्न यायला हवंय ना? दोन्ही भाग आत्ता एकत्रच वाचलेत. मुंबईची इत्यंभूत माहिती असणारे एक ते रामदास काका आणि दुसरे तुम्ही!:)

In reply to by किसन शिंदे

सर्वसाक्षी 23/07/2013 - 10:39
तिथे 'ब्रेबॉर्नचा अखेरचा सामना' असेच हवे होते. अनवधानाने वानखेडे लिहिले गेले, पेठकरसाहेबांनी हे व्य नि द्वारे निदर्शनास आणुन दिले होते. दोघांचेही आभार. अवांतर - रामादासांच्या मानाने माझी माहिती बरीच त्रोटक आहे, त्यांना या सर्वातले अधिक तपशिल ठाऊक असतील. साक्षी

सुहास झेले 23/07/2013 - 03:05
आपल्या मुंबईची अगदी नव्याने ओळख...... मनापासून आभार !! पुढचा भाग लवकर येऊ देत :) :)

सहज 23/07/2013 - 10:14
मुंबैची सचित्र गाथा, तपशील, इतिहास उत्तम!!

अजया 24/07/2013 - 09:26
जी.पी ओ मागच्या सेन्ट जॉर्ज हॉस्पीटल्मध्ये पाच वर्ष डेंटल कॉलेजला होते.हा सर्व पायाखालचा भाग्,रोजच्या फिरण्यातला! तो आत्ता इतक्या वर्षांनी बघीतला! तो जीपीओचा घुमट आमच्या हॉस्टेलच्या कॉरीडॉरमधुन दिसायचा. रोजची सकाळ त्याच्या दिसण्याने सुरु व्हायची.तुमच्या फोटोंना जपून ठेवणार आहे! धन्यवाद!!

कोमल 24/07/2013 - 11:45
खुपच छान.. दोन्ही भाग एकत्रच वाचले. क्रमशः वाचून आनंद झाला.. :) सुरेख फोटो, इत्यंभूत माहिती.. __/\__ दंडवत स्विकारा मुंबापुरीची ओढ अजूनच वाढवलीत तुम्ही :) खरचं एखादी "मुंबई दर्शन" आयोजीत करा. नक्की येईन..

बॅटमॅन 24/07/2013 - 14:38
भारीच! काडी: पुण्याबद्दल कोणी असा प्रयोग अजून कसा काय केला नाही बॉ? पुणेकर झोपलेत काय ;) =))

मोदक 26/07/2013 - 13:13
मुंबईचे आगळे रूप पाहताना हे शीर्षक वाचून आजचा दिवस आठवतो आणि आठवतो तो २६ जुलै चा मुसळधार पाऊस.. त्या पावसाच्या आठवणी एखाद्या नवीन धाग्यावर (धागा काढणे शक्य नसेल तर येथेच) देता येतील का..?

In reply to by सौंदाळा (verified= न पडताळणी केलेला)

मोदक 26/07/2013 - 18:39
लिही ना बे... कोणी मुंबईकर आहे का लिहिणारे..?? २६ जुलै ला कोठे होतात, किती दिवस घरी पोहोचला नाहीत, कोणत्या शाळेबे/ कार्यालयात मुक्काम केला वगैरे वगैरे लिहा की कुणीतरी. बॉम्बस्फोटावरती पण एखादा धागा यावा असे वाटते. असे अनुभव "वाचायला आवडतील" म्हणणार नाही परंतु... लिहा प्लीज कोणीतरी.

विलासराव 29/07/2013 - 11:39
मस्त लेख. फोटो नं. ५ मधे ते घुमट संग्रहालयाचे असावे. मलबार हीलच्या बाजुने फोटो घेतल्यावर जीपीओ डाव्या बाजुस येइल. चुकभुल माफी असावी.

सर्वसाक्षी 04/08/2013 - 09:34
विलासराव तुम्ही म्हणता त्यात तथ्य आहे. मुळात संग्रहालयाचा घुमट असाच आहे हे ध्यानात अले नव्हते, आता शोध घेतो.

आधीच मुंबईकर त्यात हॉटेलवाला अशी आमची गत आहे. ताज , ओबेरॉय किंवा भारतातील पहिले बीच हॉटेल बॉलीवूड चे हक्काचे घर सन अंड सन्स कितीतरी आठवणी रात्रीची निरव शांततेत दक्षिण मुंबईला शुद्धीत गाडीतून फेरफटका मारणे , मधेच चौपाटी लगत उतरून समुद्राचा खारा वारा व सायकल वरून विकणारा लुंगीवाल्याची काफी २४ तास तळीराम त्यातही आमच्या हॉटेल क्षेत्रातील लोकांचे डेरा टाकायचे वसतीस्थान म्हणजे गोकुळ ताज व ओबेराय च्या कुशीत पहुडलेलं आहे. मुंबईची अशीच माहिती अजून येऊ दे मुंबईकर बोलून दाखवत नाही ,पण पूर्वीची मुंबई राहिली नाही हेच खरे पण तो हे पण ओळखून आहे , कि भारतात सर्वप्रथम बदलाचे वारे हे येथूनच वाहतात तेव्हा ती दिवसेंदिवस बदलली नाही तरच नवल

सरळ रेषेत आणखी डावीकडे कॅमेरा फिरवला तो माझगाव डॉक्स मधील सामानची हाताळणी करणारी अजस्त्र यारी दिसली. मस्तच.. रोज सकाळी डॉकयार्ड स्टेशनवरून वा विकांताला आमच्या माझगावच्या डोंगरावर जातो तेव्हा हिचे दर्शन नकळत होतच असते.. लेख .. फोटो .. आठवणी.. मस्तच..!!

पैसा 08/08/2013 - 16:07
अतिशय मेहनतीने लिहिलेली माहिती आणि नितांतसुंदर छायाचित्रे! हा लेखही अप्रतिम झाला आहे!

अप्रतिम फोटो. पहिला फोटो विशेष आवडला कारण त्यात दिसणारे आमचे स्टेट बॅण्क कॉरपोरेट सेण्टर..... त्याच फोटो मध्ये दुरवर दिसणारी कंपनी हि आलिबाग (थळ) ची आर्.सी.एफ. आहे का ????????

प्रचेतस 22/07/2013 - 12:38
फोटोंबरोबरच मुंबईच्या इमारतींची माहिती तसेच इतिहासही समजत गेला. समुद्राच्या पलीकडे डोंगर दिसतात ते घारापुरीचे का?

गवि 22/07/2013 - 14:07
मस्त.. अतिउत्तम. सुंदर फोटोज. असा व्ह्यू मिळणं दुर्मिळच. आणखी एक गोष्ट जाणवली. दुरुन डोंगर साजरे म्हणतात तसं "दुरुन समुद्र निळे" असं म्हणायलाही हरकत नाही. एरवी इथल्या या समुद्राजवळ जाताना दुर्गंधीमुळे नाक मुठीत धरुन आणि हिरव्यापिवळ्या घाण पाण्यामुळे डोळे न रोखताच जावंसं वाटतं.

वा.. सर्वसक्षीजी, मजा आली मुंबईची चित्रसफर, रसभरीत तपशिलांसहीत, अनुभवताना. धन्यवाद. सारी छायाचित्रे अतिशय सुरेख, शहराचे तपशिल टिपणारी आहेत. सोबत त्या त्या परिसराची, जुन्या मुंबईची छायाचित्रे (आंतरजालावरून उतरवून) टाकली असती तर आनंद आणि आश्चर्य चौगुणीत झाले असते. असो.

सौंदाळा 22/07/2013 - 18:09
'क्रमशः' बघुन अजुन भाग येणारेत याचा आनंद झाला. तुमची फोटो+ ईमारती , स्थ्ळांचे वर्णन /इतिहास सांगण्याची पद्धत आवडली. (हा आणि अतृप्त आत्मा यांनी लिहिलेला बेडसे लेणी फोटो + काव्य दोन्ही प्रकार खुपच आवडले)

उपास 22/07/2013 - 20:46
चित्र आणि वर्णन दोन्हीही चपखल.. केसी कॉलेज तसेच आसपासच्या सरकारी इमारतीत, मार्केट मध्ये कायम येणे जाणे असल्याने हा सगळा भाग पायाखालचा.. भातबाजार, अब्दुल रेहमान स्ट्रीट, क्रॉफर्ड मार्केट, फोर्ट् - व्हीटी, फॅशन स्ट्रीट तिथली सगळी चित्रपटगृह अशी अनंत ठिकाणे ही शनिवार सार्थकी लावण्यात जायची एके काळी. जुन्या आठवणी विलक्षण चाळवल्या गेल्या :)

किलमाऊस्की 22/07/2013 - 22:32
मला १२ मार्च १९९२ चा दिवस आठवला. माझे ऑफिस तेव्हा वरळी येथे ग्लॅक्सोच्या मागे होते. दुपारी दोनचा सुमार. मला साडेतीन वाजता नरिमन पॉईंटला पोचायचे होते. मी टॅक्सी पकडली. टॅक्सी निघणार तोच प्रचंड असा स्फोटाचा आवाज आला. आपोआप मी आणि टॅक्सीवाला दोघेही बाहेर आलो. ऱ्होन पॉलेंक (पूर्वीची मे ऍन्ड बेकर) च्या वर एक धुराचे उदी-पिवळसर वलय तरंगताना दिसले. बहुधा सचिनम च्या मागच्या झोपडपट्टीत कसला तरी रसायनांचा स्फोट झाला असावा असे वाटले. उगाच विषारी वायुची बाधा नको म्हणुन आम्ही पटकन टॅक्सीत बसलो आणि निघालो. ग्लॅक्सोच्या डावीकडुन ऍनी बेझंट रोडवर येण्यापूर्वीच रक्ताने माखलेली माणसे भरलेल्या ३-४ टॅक्सी वेगाने पळताना दिसल्या.
हे वाचून जुन्या आठवणी ताज्या झाल्या. :-( या मालिकेतले दोन स्फोट दादरला सेनाभवनजवळच्या पेट्रोलपंपाजवळ आणि प्लाझा सिनेमाला झाले. त्यापैकी सेनाभवनचा स्फोट आम्ही स्वतः ऐकला, पाहीला. माझी शाळा सेनाभवनजवळ. चौथ्या मजल्यावर नुकताच वर्ग भरलेला. १० वीच्या परिक्षेचं सेंटर असल्याने शाळा दुपारी २:२० ला भरली आणि स्फोट २:३० च्या आसपास झाला. १० मिनीटांच्या फरकाने मोठा अनर्थ टळला. कारण शाळेत येणारी बरीचशी मुलं सेनाभवनच्या रस्त्याने यायची. प्रार्थना संपून खाली बसतो ना बसतो तेच मोठ्याने आवाज झाला आणि आकाशात धुराचे लोट ऊठले. काही मिनीटं काय चाललय याचा आमच्या बालबुद्धीला पत्ताच लागेना. काही वेळाने बाँबस्फोट झाल्याचं समजलं. तोवर आम्हाला बॉंबस्फोट म्हणजे काय हे माहीत नव्हतं. नंतर शाळा सोडण्यात आली. रानडे रोडला दंगल उसळल्याचं कळताच, आम्ही प्लाझाकडून जायच ठरवलं. आणि समोर बघतो तर काय प्लाझातही बाँबस्फोट. :-( सेनाभवनजवळच्या ठाकूर हॉस्पिटलमधल्या नवजात बाळांना फार त्रास झालेला म्हणे या स्फोटाच्या आवाजाने माफ करा जरा जास्तच अवांतर झालं पण ही घटना लहानपणीच अशी कोरली गेलीय की बाँबस्फोट म्हटलं की पटकन हेच आठवतं.

किसन शिंदे 23/07/2013 - 01:36
सी सी आय आणि एम सी ए यांच्यातले वाद चिघळले आणि १९७३ च्या मालिकेतील भारत इंग्लंड सामना हा वानखेडेचा अखेरचा ठरला
साक्षी काका इथे बेब्रॉर्न यायला हवंय ना? दोन्ही भाग आत्ता एकत्रच वाचलेत. मुंबईची इत्यंभूत माहिती असणारे एक ते रामदास काका आणि दुसरे तुम्ही!:)

In reply to by किसन शिंदे

सर्वसाक्षी 23/07/2013 - 10:39
तिथे 'ब्रेबॉर्नचा अखेरचा सामना' असेच हवे होते. अनवधानाने वानखेडे लिहिले गेले, पेठकरसाहेबांनी हे व्य नि द्वारे निदर्शनास आणुन दिले होते. दोघांचेही आभार. अवांतर - रामादासांच्या मानाने माझी माहिती बरीच त्रोटक आहे, त्यांना या सर्वातले अधिक तपशिल ठाऊक असतील. साक्षी

सुहास झेले 23/07/2013 - 03:05
आपल्या मुंबईची अगदी नव्याने ओळख...... मनापासून आभार !! पुढचा भाग लवकर येऊ देत :) :)

सहज 23/07/2013 - 10:14
मुंबैची सचित्र गाथा, तपशील, इतिहास उत्तम!!

अजया 24/07/2013 - 09:26
जी.पी ओ मागच्या सेन्ट जॉर्ज हॉस्पीटल्मध्ये पाच वर्ष डेंटल कॉलेजला होते.हा सर्व पायाखालचा भाग्,रोजच्या फिरण्यातला! तो आत्ता इतक्या वर्षांनी बघीतला! तो जीपीओचा घुमट आमच्या हॉस्टेलच्या कॉरीडॉरमधुन दिसायचा. रोजची सकाळ त्याच्या दिसण्याने सुरु व्हायची.तुमच्या फोटोंना जपून ठेवणार आहे! धन्यवाद!!

कोमल 24/07/2013 - 11:45
खुपच छान.. दोन्ही भाग एकत्रच वाचले. क्रमशः वाचून आनंद झाला.. :) सुरेख फोटो, इत्यंभूत माहिती.. __/\__ दंडवत स्विकारा मुंबापुरीची ओढ अजूनच वाढवलीत तुम्ही :) खरचं एखादी "मुंबई दर्शन" आयोजीत करा. नक्की येईन..

बॅटमॅन 24/07/2013 - 14:38
भारीच! काडी: पुण्याबद्दल कोणी असा प्रयोग अजून कसा काय केला नाही बॉ? पुणेकर झोपलेत काय ;) =))

मोदक 26/07/2013 - 13:13
मुंबईचे आगळे रूप पाहताना हे शीर्षक वाचून आजचा दिवस आठवतो आणि आठवतो तो २६ जुलै चा मुसळधार पाऊस.. त्या पावसाच्या आठवणी एखाद्या नवीन धाग्यावर (धागा काढणे शक्य नसेल तर येथेच) देता येतील का..?

In reply to by सौंदाळा (verified= न पडताळणी केलेला)

मोदक 26/07/2013 - 18:39
लिही ना बे... कोणी मुंबईकर आहे का लिहिणारे..?? २६ जुलै ला कोठे होतात, किती दिवस घरी पोहोचला नाहीत, कोणत्या शाळेबे/ कार्यालयात मुक्काम केला वगैरे वगैरे लिहा की कुणीतरी. बॉम्बस्फोटावरती पण एखादा धागा यावा असे वाटते. असे अनुभव "वाचायला आवडतील" म्हणणार नाही परंतु... लिहा प्लीज कोणीतरी.

विलासराव 29/07/2013 - 11:39
मस्त लेख. फोटो नं. ५ मधे ते घुमट संग्रहालयाचे असावे. मलबार हीलच्या बाजुने फोटो घेतल्यावर जीपीओ डाव्या बाजुस येइल. चुकभुल माफी असावी.

सर्वसाक्षी 04/08/2013 - 09:34
विलासराव तुम्ही म्हणता त्यात तथ्य आहे. मुळात संग्रहालयाचा घुमट असाच आहे हे ध्यानात अले नव्हते, आता शोध घेतो.

आधीच मुंबईकर त्यात हॉटेलवाला अशी आमची गत आहे. ताज , ओबेरॉय किंवा भारतातील पहिले बीच हॉटेल बॉलीवूड चे हक्काचे घर सन अंड सन्स कितीतरी आठवणी रात्रीची निरव शांततेत दक्षिण मुंबईला शुद्धीत गाडीतून फेरफटका मारणे , मधेच चौपाटी लगत उतरून समुद्राचा खारा वारा व सायकल वरून विकणारा लुंगीवाल्याची काफी २४ तास तळीराम त्यातही आमच्या हॉटेल क्षेत्रातील लोकांचे डेरा टाकायचे वसतीस्थान म्हणजे गोकुळ ताज व ओबेराय च्या कुशीत पहुडलेलं आहे. मुंबईची अशीच माहिती अजून येऊ दे मुंबईकर बोलून दाखवत नाही ,पण पूर्वीची मुंबई राहिली नाही हेच खरे पण तो हे पण ओळखून आहे , कि भारतात सर्वप्रथम बदलाचे वारे हे येथूनच वाहतात तेव्हा ती दिवसेंदिवस बदलली नाही तरच नवल

सरळ रेषेत आणखी डावीकडे कॅमेरा फिरवला तो माझगाव डॉक्स मधील सामानची हाताळणी करणारी अजस्त्र यारी दिसली. मस्तच.. रोज सकाळी डॉकयार्ड स्टेशनवरून वा विकांताला आमच्या माझगावच्या डोंगरावर जातो तेव्हा हिचे दर्शन नकळत होतच असते.. लेख .. फोटो .. आठवणी.. मस्तच..!!

पैसा 08/08/2013 - 16:07
अतिशय मेहनतीने लिहिलेली माहिती आणि नितांतसुंदर छायाचित्रे! हा लेखही अप्रतिम झाला आहे!

अप्रतिम फोटो. पहिला फोटो विशेष आवडला कारण त्यात दिसणारे आमचे स्टेट बॅण्क कॉरपोरेट सेण्टर..... त्याच फोटो मध्ये दुरवर दिसणारी कंपनी हि आलिबाग (थळ) ची आर्.सी.एफ. आहे का ????????
मुंबईचे आगळे रूप पाहताना -१ येथे वाचा revolving मरिन लाईन्स पुलापलिकडे समुद्रालगत थेट समुद्राकडे पाहणाऱ्या मरिन लाईन्स ते चर्चगेट मध्ये असलेल्या बहुतेक रहिवासी इमारतींमधे इन्टरकॉन्टिनेन्टल सहज सामावले होते. पुढची रांग साधारण ४०-६० वर्ष जुन्या ५-७ मजली इमारतींची तर मागे उंचच उंच व्यापारी इमारती.

मुंबईच आगळ रुप पाहताना

सर्वसाक्षी ·

आतिवास 15/07/2013 - 09:00
एकदम मुंबईच्या आठवणी जाग्या केल्यात तुम्ही. लेखाचा एकाच वेळी भावनिक गुंतवणुकीचा आणि अलिप्त असा दुहेरी सूर खूप आवडला. आणखी लिहा ही विनंती - अर्थात प्रकाशचित्रांसह!

सौंदाळा 15/07/2013 - 10:40
मस्तच... इ है बंम्बई नगरीया तु देख बबुआ.. केवळ मुम्बापुरीचेच पुढील भाग नाही तर अन्य शहरेदेखील तुमच्या लेन्समधुन बघायला आवडतील.

दिपक.कुवेत 15/07/2013 - 10:57
तश्या ह्या सगळ्या जागा माहिती होत्याच पण आज तुमच्यामुळे त्या नविन दॄष्टिकोनातुन परत बघायला/अनुभवायला मिळाल्या. अजुन येउ द्या....

नंदन 15/07/2013 - 11:12
जुन्या, ओळखीच्या जागा पाहून बरे वाटले. (चिखलवाडीकर :))

In reply to by ज्ञानोबाचे पैजार

रोज पाहते हा एरिया, पण असा एरीयल व्हू पहिल्यांदाच पाहते आहे, मस्त वाटले … (मी सुद्धा गिरगावकर)

पैसा 15/07/2013 - 12:33
पहिल्याच फोटोतली किनार्‍याची "चंद्रकोर" अतिशय आवडली. पुढच्या सगळ्या ओळखीच्या वास्तू तुमच्या कॅमेर्‍याच्या नजरेतून उंचावरून बघताना वेगळ्याच वाटल्या!

सर्वसाक्षी 16/07/2013 - 08:10
सर्व मिपाकरांचे आभार. लिहिताना अनेक चुका झाल्या आहेत, त्यासाठी क्षमस्व. पुढील भागात अशा चुका होऊ न देण्याचा प्रयत्न करतो. हे चित्रण साधारण एकविसाव्या मजल्यावरुन केले असले तरी इमारत रहिवासी नसून व्यापारी असल्याने रहिवासी इमारतीच्या परिमाणात २७-२८ वा मजला असेल. जागा अर्थातच गिरगावातली आहे. पुन्हा एकदा आभार आणि दिलगिरी साक्षी

पाषाणभेद 16/07/2013 - 08:45
सर्व फोटो अन वर्णन आवडले. काय रेट असेल येथील जागेचा? सात आठ गाळे सी फेसींगचे घ्यावे म्हणतोय. सालं आताशा नरीमनपॉइंटला करमत नाय. तुमची ओळख असेल तर रेटमध्ये डिस्काउंट होईन ना?

उपास 16/07/2013 - 20:23
नॉस्टेलजिक वाटलं एक्दम.. मफतलाल बाथ मध्ये डुबकी मारुन आल्यासारखं, टिळकांना १ ऑगष्टला नमस्कार करुन आल्यासारखं वाटलं, सुखसागरची इडली आणि मागे कोबे सिझलर्झ आठवून गेलं. खूप धन्यवाद ह्या फोटोंबद्दल आणि माहितीबद्दल, पुढच्या लेखाची वाट बघतोय! अवांतर - गिरगावत आताशा त्या टॉवर्समध्ये हरवून जायला होतं. आधीच अरुंद असलेले रस्ते अधिक अरुंद, काळोखे वाटतात. रस्त्यावरुन चालताना दिसणार आभाळ कमी होत चाल्लय, गाड्या प्रमाणाबाहेर वाढल्यात.. इतक्या टोवर्स मध्ये पाणी, वीज अशा नागरी आणि अग्निशमन, रुग्णवाहिका अशा अत्यावश्यक सुविधा कशा पुरवणार हा प्रश्नच आहे, अ‍ॅप्रोच रोड्स नाहीयेत, असो.. चालायचच! - (२३ वर्षे गिरगांवातला चाळकरी) उपास

जिओ.. कसले बेक्कार फोटो काढलेत.. आंतरजालावर आता कोणाशी "आमची मुंबई आणि तुमचे XXX" करत भांडताना (अर्थात गंमतीत हं) समोरच्याच्या तोंडावर फेकून मारायला म्हणून कामात येतील.. तुर्तास बायकोला दाखवायला म्हणून वाचनखूण :)

तिमा 18/07/2013 - 11:58
इतक्या सुंदर फोटोंमधे मधेच ते 'कॉपीराइट बळवंत' पार रसभंग करतं राव! ते जरा कोपर्‍यांत असतं त....र! बाकी फोटो पाहिल्यावर गर्वाने 'आम्ही मुंबईकर' असे म्हणावेसे वाटते.

In reply to by तिमा

सर्वसाक्षी 18/07/2013 - 23:20
इथे मिपावर घरच्या गणपतीबाप्पांचे फोटो पूर्वी टाकले होते, त्यातला एक एका मराठी अंकाने आपल्या एका आवृत्तीत बिनदिक्कत टाकला. खणुन काढल्यावर 'ठीक आहे, पुढच्या अंकात तुम्हाला त्याचे श्रेय देऊ' असे मोघम उत्तर मिळाले मात्र हे फोटो तुम्हाला कुठुन मिळाले असे विचारताच 'ते तुम्हीच शोधुन काढा' असे उत्तर मिळाले. तेव्हापासून मी माझे फोटो नांव टाकल्याशिवाय प्रसिद्ध करत नाही. तुम्हाला एखादा फोटो आवडला असल्यास सांगा, वॉटरमार्क शिवाय देईन. धन्यवाद

गेली १२-१४ वर्षे बीकेसी मध्ये उभे असलेले 'डायमंड बोर्स' संकुल अजुनही हिरे व्यापार्‍यांच्या प्रतिक्षेत आहे. हे मार्केट कुर्ल्याला आमच्या घरापासून वाहनाने २० मिनिटावर आहे , व ते पूर्णतः कार्यरत झाले तर आमच्या घरांच्या किंमती डायरेक्ट दुप्पट होतील अशी गेल्या दोन दशकापासून वदंता आम्ही ऐकून आहोत.

आतिवास 15/07/2013 - 09:00
एकदम मुंबईच्या आठवणी जाग्या केल्यात तुम्ही. लेखाचा एकाच वेळी भावनिक गुंतवणुकीचा आणि अलिप्त असा दुहेरी सूर खूप आवडला. आणखी लिहा ही विनंती - अर्थात प्रकाशचित्रांसह!

सौंदाळा 15/07/2013 - 10:40
मस्तच... इ है बंम्बई नगरीया तु देख बबुआ.. केवळ मुम्बापुरीचेच पुढील भाग नाही तर अन्य शहरेदेखील तुमच्या लेन्समधुन बघायला आवडतील.

दिपक.कुवेत 15/07/2013 - 10:57
तश्या ह्या सगळ्या जागा माहिती होत्याच पण आज तुमच्यामुळे त्या नविन दॄष्टिकोनातुन परत बघायला/अनुभवायला मिळाल्या. अजुन येउ द्या....

नंदन 15/07/2013 - 11:12
जुन्या, ओळखीच्या जागा पाहून बरे वाटले. (चिखलवाडीकर :))

In reply to by ज्ञानोबाचे पैजार

रोज पाहते हा एरिया, पण असा एरीयल व्हू पहिल्यांदाच पाहते आहे, मस्त वाटले … (मी सुद्धा गिरगावकर)

पैसा 15/07/2013 - 12:33
पहिल्याच फोटोतली किनार्‍याची "चंद्रकोर" अतिशय आवडली. पुढच्या सगळ्या ओळखीच्या वास्तू तुमच्या कॅमेर्‍याच्या नजरेतून उंचावरून बघताना वेगळ्याच वाटल्या!

सर्वसाक्षी 16/07/2013 - 08:10
सर्व मिपाकरांचे आभार. लिहिताना अनेक चुका झाल्या आहेत, त्यासाठी क्षमस्व. पुढील भागात अशा चुका होऊ न देण्याचा प्रयत्न करतो. हे चित्रण साधारण एकविसाव्या मजल्यावरुन केले असले तरी इमारत रहिवासी नसून व्यापारी असल्याने रहिवासी इमारतीच्या परिमाणात २७-२८ वा मजला असेल. जागा अर्थातच गिरगावातली आहे. पुन्हा एकदा आभार आणि दिलगिरी साक्षी

पाषाणभेद 16/07/2013 - 08:45
सर्व फोटो अन वर्णन आवडले. काय रेट असेल येथील जागेचा? सात आठ गाळे सी फेसींगचे घ्यावे म्हणतोय. सालं आताशा नरीमनपॉइंटला करमत नाय. तुमची ओळख असेल तर रेटमध्ये डिस्काउंट होईन ना?

उपास 16/07/2013 - 20:23
नॉस्टेलजिक वाटलं एक्दम.. मफतलाल बाथ मध्ये डुबकी मारुन आल्यासारखं, टिळकांना १ ऑगष्टला नमस्कार करुन आल्यासारखं वाटलं, सुखसागरची इडली आणि मागे कोबे सिझलर्झ आठवून गेलं. खूप धन्यवाद ह्या फोटोंबद्दल आणि माहितीबद्दल, पुढच्या लेखाची वाट बघतोय! अवांतर - गिरगावत आताशा त्या टॉवर्समध्ये हरवून जायला होतं. आधीच अरुंद असलेले रस्ते अधिक अरुंद, काळोखे वाटतात. रस्त्यावरुन चालताना दिसणार आभाळ कमी होत चाल्लय, गाड्या प्रमाणाबाहेर वाढल्यात.. इतक्या टोवर्स मध्ये पाणी, वीज अशा नागरी आणि अग्निशमन, रुग्णवाहिका अशा अत्यावश्यक सुविधा कशा पुरवणार हा प्रश्नच आहे, अ‍ॅप्रोच रोड्स नाहीयेत, असो.. चालायचच! - (२३ वर्षे गिरगांवातला चाळकरी) उपास

जिओ.. कसले बेक्कार फोटो काढलेत.. आंतरजालावर आता कोणाशी "आमची मुंबई आणि तुमचे XXX" करत भांडताना (अर्थात गंमतीत हं) समोरच्याच्या तोंडावर फेकून मारायला म्हणून कामात येतील.. तुर्तास बायकोला दाखवायला म्हणून वाचनखूण :)

तिमा 18/07/2013 - 11:58
इतक्या सुंदर फोटोंमधे मधेच ते 'कॉपीराइट बळवंत' पार रसभंग करतं राव! ते जरा कोपर्‍यांत असतं त....र! बाकी फोटो पाहिल्यावर गर्वाने 'आम्ही मुंबईकर' असे म्हणावेसे वाटते.

In reply to by तिमा

सर्वसाक्षी 18/07/2013 - 23:20
इथे मिपावर घरच्या गणपतीबाप्पांचे फोटो पूर्वी टाकले होते, त्यातला एक एका मराठी अंकाने आपल्या एका आवृत्तीत बिनदिक्कत टाकला. खणुन काढल्यावर 'ठीक आहे, पुढच्या अंकात तुम्हाला त्याचे श्रेय देऊ' असे मोघम उत्तर मिळाले मात्र हे फोटो तुम्हाला कुठुन मिळाले असे विचारताच 'ते तुम्हीच शोधुन काढा' असे उत्तर मिळाले. तेव्हापासून मी माझे फोटो नांव टाकल्याशिवाय प्रसिद्ध करत नाही. तुम्हाला एखादा फोटो आवडला असल्यास सांगा, वॉटरमार्क शिवाय देईन. धन्यवाद

गेली १२-१४ वर्षे बीकेसी मध्ये उभे असलेले 'डायमंड बोर्स' संकुल अजुनही हिरे व्यापार्‍यांच्या प्रतिक्षेत आहे. हे मार्केट कुर्ल्याला आमच्या घरापासून वाहनाने २० मिनिटावर आहे , व ते पूर्णतः कार्यरत झाले तर आमच्या घरांच्या किंमती डायरेक्ट दुप्पट होतील अशी गेल्या दोन दशकापासून वदंता आम्ही ऐकून आहोत.
दक्षिण मुंबईत एका बांधकाम पूर्णत्वाला आलेल्या इमारतीमध्ये अगदी थेट गच्चीवर जायची संधी मिळाली. मुळात वर जाणे हासुद्धा एक थरारक अनुभव होता - अजुन काम बरेच बाकी असल्याने उद्वाहन कार्यरत झाने नवह्ते. इमारतीच्या बाहेरुन लोखंडी मनोरा बांधुन त्यात तात्पुरते उद्वाहन म्हणजे चक्क एक पिंजरा बसविला होता. एखाद्या हॉटेलच्या बाहेरुन लावलेल्या कॅपसूल लिफ्ट मधुन बाहेर पाहणे वेगळे. इथे फट फट फट फट आवाज करत सरळ्सोट वर चढत जाणार्‍या पिंजर्‍यातुन लहान होत जाणार्‍या इमारती आणि आपण केवळ एका कप्पीवर आहोत ही धास्ती क्षणभर का होईना पण जाणवली.

आणि काही रंगीत लँडस्केप्स.........

जयंत कुलकर्णी ·

कुट्बी फिरा सगळि परदुशनाने काळपटलेलिच हिरवाइ... जरा कोल्हापुर साइडला सह्याद्रि फिरला ना की झाडांचा हिरावाकचं न्हवं तर एकदम तजेलदार गडद पोपटि रंग न्हाइ मन उल्हासित करुन गेला तर बोला. मस्त फोटोझ.

मैत्र 08/07/2013 - 21:32
अतिशय सुंदर रंग आणि कंपोझिशन्स (मराठी ?) ठोसेघरच्या छायाचित्रांबद्दल विशेष आभार. बरीच वर्ष झाली जाऊन पण जरा सातारकडचे आणि त्यातही असे पावसाळ्यातले हिरवेगार फोटो पाहिले की जिवाला जरा बरं वाटतं..

कुट्बी फिरा सगळि परदुशनाने काळपटलेलिच हिरवाइ... जरा कोल्हापुर साइडला सह्याद्रि फिरला ना की झाडांचा हिरावाकचं न्हवं तर एकदम तजेलदार गडद पोपटि रंग न्हाइ मन उल्हासित करुन गेला तर बोला. मस्त फोटोझ.

मैत्र 08/07/2013 - 21:32
अतिशय सुंदर रंग आणि कंपोझिशन्स (मराठी ?) ठोसेघरच्या छायाचित्रांबद्दल विशेष आभार. बरीच वर्ष झाली जाऊन पण जरा सातारकडचे आणि त्यातही असे पावसाळ्यातले हिरवेगार फोटो पाहिले की जिवाला जरा बरं वाटतं..
दहा आत्ता व दहा पुढच्या भागात टाकेन......... तळजाई.......पुणे. Simple, Free Image and File Hosting at MediaFire कोकणातील एक रस्ता व त्यावरील हलणारी झाडे... Simple, Free Image and File Hosting at MediaFire भिगवणचे घोडे.........

स्प्लीट टोनिंग ( विषय :- व्यवसाय )

मदनबाण ·

कृष्णधवल छायाचित्रे छान दिसत आहेत. अवांतर : फोटो काढायला तुम्ही ग्यालरीत बसता वाटतं ? चाकुवाला आणि भांडेवालीचे चेहर्‍यावरचे भाव बोलके आहेत. -दिलीप बिरुटे

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

मदनबाण 07/07/2013 - 15:46
धन्यवाद सर. अवांतर : फोटो काढायला तुम्ही ग्यालरीत बसता वाटतं ? नाय ! गॅलरी नाय हाय. असती तरं लयं बर झाल असतं ! खिडकीत तंगड्या बाहेर काढुन बसतो... आणि टिपतो एक एक व्यक्तिमत्व.

In reply to by मदनबाण

स्पा 07/07/2013 - 15:56
अरेच्चा हो दोन टोन झाल्या कि :) बोट मी मुद्दामून तशीच ठेवलेली खरे तर

स्पंदना 08/07/2013 - 07:51
सुरेख! भांडीवाली जरा जरा रागवावं की काय अश्या संभ्रमात दिसते आहे. स्पाच भु भु गोद आहे, पण आवडली ती नाव अन पाणी..

प्यारे१ 10/07/2013 - 15:29
मस्त फोटो. एक अवांतर प्रश्नः मला वाटतं हा विषय मागे झालाय पण तरी, फोटो मधल्या किमान दोन व्यक्तींना माहिती आहे की फोटो काढताय. त्यांना फोटो प्रकाशित करणार आहे ह्याबाबत माहिती दिलेली का? त्यांचा आक्षेप तर नाही ना?

In reply to by प्यारे१

मदनबाण 10/07/2013 - 15:52
त्यांना फोटो प्रकाशित करणार आहे ह्याबाबत माहिती दिलेली का? त्यांचा आक्षेप तर नाही ना? प्रत्येक वेळेला फोटो काढताना ज्याचे फोटो काढले जात आहेत त्याची परवानगी घेता येईलच असे नाही.शिवाय परवानगी घेउन फोटो काढले तरी आपल्याला अपेक्षित असलेले भाव्,मुद्रा आणि परिस्थीती तशी मिळेल याची खात्री देता येत नाही.समजा उद्या मी रेल्वे पुलावर उभा राहुन खाली असलेल्या रेल्वेत चढणार्‍यांची स्पर्धा टिपतो आह?, अशा वेळी परवानगी मागायला कोणाकडे जाणार ? ;)आपला फोटो काढला जात आहे हे कळता क्षणीच चेहेर्‍यावरचे भाव बदलतात ! नुसता हसतानाचा चेहेर्‍याचा फोटो काढायचा म्हंटले तरी त्यात तो परिणाम साधता येत नाही जो मोकळेपणे हसताना नकळत काढल्या गेलेल्या फोटोत दाखवता येते. सांगुन काढलेल्या फोटोत हसण्यात आणि नजरेत एक प्रकारचा कॄत्रीमपणा आणि सजगता दिसुन येते. माझ्या या फोटोतील धारवाला आणि भांडी विकणारी स्त्री या दोघांनाही मी फोटो काढतोय हे कळले त्यातल्या धार काढणार्‍याला मी त्याचे फोटो काढतोय हे पाहुन तो सुखावला आणि आरामात फोटो काढुन देण्यासाठी थांबला.भांडीवाली बाईचे फोटो काढताना माझीच जरा घाई झाली कारण ती जेव्हा खाली आली तेव्हा व्ह्युफाइंडर मधुन मी दुसरा विषय टिपण्यात व्यस्त होतो. ती दिसली आणि पटकन आणि मी पटकन क्लीक केले... हा कोण नमुना माझे फोटो काढतोय असे भाव मला तिच्या नजरेतुन कळले ! ;) मी शक्योतो स्त्रीयांची ओळख पटेल किंवा त्यांचा चेहेरा स्पष्ट दिसेल असे फोटो काढण्याचे मुद्दामुन प्रयत्न करत नाही आणि ते जालावरही टाकत नाही, पण या वेळी मी माझ्याकडे असलेल्या २ भांडीवाल्यांचे टिपलेले फोटो माझ्या बायडीला दाखवले आणि यातला कुढला जास्त तुला आवडला असे विचारले तेव्हा जो वर दिला आहे त्याला तिने तीची पसंती दाखवली आणि म्हणुनच तो फोटो इथे दिला. लहान मुलांचे फोटो काढायचे असतील तर त्यांच्या पालकांची मी परवानगी घेतो आणि हे फोटो इंटरनेटवर जाणार आहेत हे ही सांगतो. या संकेस्थळाचा पत्ता आणि या संकेस्थळा विषयी सुद्धा सांगतो. कँडिड फोटोग्राफी मधे दरवेळी परवानगी घेता येईलच असे नाही,पण वरील कोणतेही फोटो काढताना ती तशी घेणे मला शक्य देखील नव्हते. माझ्या मते तुमचा उद्देश योग्य असेल तर तुम्हाला कुठलीच बोचणी लागत नाही,लागणार नाही.

कृष्णधवल छायाचित्रे छान दिसत आहेत. अवांतर : फोटो काढायला तुम्ही ग्यालरीत बसता वाटतं ? चाकुवाला आणि भांडेवालीचे चेहर्‍यावरचे भाव बोलके आहेत. -दिलीप बिरुटे

In reply to by प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे

मदनबाण 07/07/2013 - 15:46
धन्यवाद सर. अवांतर : फोटो काढायला तुम्ही ग्यालरीत बसता वाटतं ? नाय ! गॅलरी नाय हाय. असती तरं लयं बर झाल असतं ! खिडकीत तंगड्या बाहेर काढुन बसतो... आणि टिपतो एक एक व्यक्तिमत्व.

In reply to by मदनबाण

स्पा 07/07/2013 - 15:56
अरेच्चा हो दोन टोन झाल्या कि :) बोट मी मुद्दामून तशीच ठेवलेली खरे तर

स्पंदना 08/07/2013 - 07:51
सुरेख! भांडीवाली जरा जरा रागवावं की काय अश्या संभ्रमात दिसते आहे. स्पाच भु भु गोद आहे, पण आवडली ती नाव अन पाणी..

प्यारे१ 10/07/2013 - 15:29
मस्त फोटो. एक अवांतर प्रश्नः मला वाटतं हा विषय मागे झालाय पण तरी, फोटो मधल्या किमान दोन व्यक्तींना माहिती आहे की फोटो काढताय. त्यांना फोटो प्रकाशित करणार आहे ह्याबाबत माहिती दिलेली का? त्यांचा आक्षेप तर नाही ना?

In reply to by प्यारे१

मदनबाण 10/07/2013 - 15:52
त्यांना फोटो प्रकाशित करणार आहे ह्याबाबत माहिती दिलेली का? त्यांचा आक्षेप तर नाही ना? प्रत्येक वेळेला फोटो काढताना ज्याचे फोटो काढले जात आहेत त्याची परवानगी घेता येईलच असे नाही.शिवाय परवानगी घेउन फोटो काढले तरी आपल्याला अपेक्षित असलेले भाव्,मुद्रा आणि परिस्थीती तशी मिळेल याची खात्री देता येत नाही.समजा उद्या मी रेल्वे पुलावर उभा राहुन खाली असलेल्या रेल्वेत चढणार्‍यांची स्पर्धा टिपतो आह?, अशा वेळी परवानगी मागायला कोणाकडे जाणार ? ;)आपला फोटो काढला जात आहे हे कळता क्षणीच चेहेर्‍यावरचे भाव बदलतात ! नुसता हसतानाचा चेहेर्‍याचा फोटो काढायचा म्हंटले तरी त्यात तो परिणाम साधता येत नाही जो मोकळेपणे हसताना नकळत काढल्या गेलेल्या फोटोत दाखवता येते. सांगुन काढलेल्या फोटोत हसण्यात आणि नजरेत एक प्रकारचा कॄत्रीमपणा आणि सजगता दिसुन येते. माझ्या या फोटोतील धारवाला आणि भांडी विकणारी स्त्री या दोघांनाही मी फोटो काढतोय हे कळले त्यातल्या धार काढणार्‍याला मी त्याचे फोटो काढतोय हे पाहुन तो सुखावला आणि आरामात फोटो काढुन देण्यासाठी थांबला.भांडीवाली बाईचे फोटो काढताना माझीच जरा घाई झाली कारण ती जेव्हा खाली आली तेव्हा व्ह्युफाइंडर मधुन मी दुसरा विषय टिपण्यात व्यस्त होतो. ती दिसली आणि पटकन आणि मी पटकन क्लीक केले... हा कोण नमुना माझे फोटो काढतोय असे भाव मला तिच्या नजरेतुन कळले ! ;) मी शक्योतो स्त्रीयांची ओळख पटेल किंवा त्यांचा चेहेरा स्पष्ट दिसेल असे फोटो काढण्याचे मुद्दामुन प्रयत्न करत नाही आणि ते जालावरही टाकत नाही, पण या वेळी मी माझ्याकडे असलेल्या २ भांडीवाल्यांचे टिपलेले फोटो माझ्या बायडीला दाखवले आणि यातला कुढला जास्त तुला आवडला असे विचारले तेव्हा जो वर दिला आहे त्याला तिने तीची पसंती दाखवली आणि म्हणुनच तो फोटो इथे दिला. लहान मुलांचे फोटो काढायचे असतील तर त्यांच्या पालकांची मी परवानगी घेतो आणि हे फोटो इंटरनेटवर जाणार आहेत हे ही सांगतो. या संकेस्थळाचा पत्ता आणि या संकेस्थळा विषयी सुद्धा सांगतो. कँडिड फोटोग्राफी मधे दरवेळी परवानगी घेता येईलच असे नाही,पण वरील कोणतेही फोटो काढताना ती तशी घेणे मला शक्य देखील नव्हते. माझ्या मते तुमचा उद्देश योग्य असेल तर तुम्हाला कुठलीच बोचणी लागत नाही,लागणार नाही.
मंडळी कॄष्ण-धवल छायाचित्रण करण्यात मजा येते तसेच याच कॄष्ण-धवल चित्रांना हलक्या रंगाची छटा दिल्यास त्यात अजुन वेगळेपणा देखील आणता येतो... हेच स्प्लीट टोनिंग करण्यामागचा उद्देश असतो.मूळ चित्र आणि चित्रातल्या सावल्या यांना विविध कलरटोन मधे आणल्यास छायाचित्राला एक प्रकारचा वेगळेपणा येतो. मी मात्र संपूर्ण चित्रालाच एकाच टोन मधे ठेवले आहे, फक्त कलरटोन वेगवेगळे वापरले आहेत. तुम्ही सुद्धा ही पद्धत एकदा वापरुन पहाच...

माझी कृष्ण-धवल छायाचित्रकारी.....(कलादालनात टाकता येत नाही म्हणून येथे टाकत आहे )

जयंत कुलकर्णी ·

कंजूस 01/07/2013 - 05:27
कृष्णधवलचा अभिप्रेत प्रभाव दिसण्यासाठी शिल्पकलेसाठी दिवसा नऊ ते चार वेळ टाळून चित्रे घेऊन पाहावी असं मला वाटतं .जवळच्या पांडवलेणी (नाशिक) येथे प्रयोग करता येईल .कैमेरा अॅंगल वेगळा ठेऊन (आणि २४/२८ मिमि लेन्स वापरून)किँवा प्रकाशाच्या विरूध्द काही चित्रे फारच आकर्षक येतात .हम्पिचे खडकांचे फोटो अगदी सकाळी/संध्याकाळी आणखी चांगले येतील .

स्पंदना 01/07/2013 - 07:31
watching each other मध्ये हत्तीच्या डोळ्यात भाव किती मायाळु आहेत. शेवटचा ओवरीचा फोटो फार छान वाटला. सारेच छान आहेत पण कमेंटस करायच्या म्हंटल्यातर एक अख्खा लेख होइल. ते रौद्र निसर्गाच्या खाली दबलेले मंदिरही मस्तच. कावळ्याचा डोळा विस्मयचकित! स्पा हा फोटो घे रे त्यांच्याकडुन मागून. बरा पडेल तुझ्या कथांना.

इन्दुसुता 07/07/2013 - 10:21
कृष्णधवल चायाचित्रांची गंमत काही वेगळीच............
अगदी सहमत. मलाही कृष्णधवल छायाचित्रे अतिशय आवडतात. कुलकर्णी साहेब, आपण येथे मिपावर टाकलेली सर्व छायाचित्रे आवडीने पाहिली आहेत. ती छायाचित्रे म्हणून त्यांच्या जागी चांगली आहेत, तशीच ही सुद्धा. त्यातली कॉम्पोझिशन म्ह्णून १, ३, ५, ७ आणि १४ आवडली, नंबर ४ देखील चांगले कॉम्पोझिशन होऊ शकले असते. स्पष्टोक्ती बद्दल राग येणार नाही अशी आशा करते. :)

पैसा 08/07/2013 - 10:08
सगळीच छायाचित्रे आवडली. कॄष्णधवल चायाचित्रे एका वेगळ्याच जगात नेतात. जुन्या देवळांचे फोटो कृष्णधवल चांगले दिसतात तशीच माणसांची छायाचित्रे सुद्धा. जुन्या कृष्णधवल सिनेमांची मजा काही औरच! मधुबाला, वहीदा सगळ्याजणी कृष्णधवलमधेच काय जादुई दिसायच्या!

कावळा आणि बदामी ही छायाचित्रे विशेष आवडली. कावळ्याच्या चेहर्‍यावरील सूक्ष्म तपशिल आणि बदामीतील छाया-प्रकाश उल्लेखनिय आहे.

अनिरुद्ध प 31/01/2014 - 13:09
छायाचित्रं सुन्दर आहेत ,एक प्रष्ण आहे,कि सद्ध्या क्रुष्ण-धवल फिल्म मिळतात का?

कंजूस 01/07/2013 - 05:27
कृष्णधवलचा अभिप्रेत प्रभाव दिसण्यासाठी शिल्पकलेसाठी दिवसा नऊ ते चार वेळ टाळून चित्रे घेऊन पाहावी असं मला वाटतं .जवळच्या पांडवलेणी (नाशिक) येथे प्रयोग करता येईल .कैमेरा अॅंगल वेगळा ठेऊन (आणि २४/२८ मिमि लेन्स वापरून)किँवा प्रकाशाच्या विरूध्द काही चित्रे फारच आकर्षक येतात .हम्पिचे खडकांचे फोटो अगदी सकाळी/संध्याकाळी आणखी चांगले येतील .

स्पंदना 01/07/2013 - 07:31
watching each other मध्ये हत्तीच्या डोळ्यात भाव किती मायाळु आहेत. शेवटचा ओवरीचा फोटो फार छान वाटला. सारेच छान आहेत पण कमेंटस करायच्या म्हंटल्यातर एक अख्खा लेख होइल. ते रौद्र निसर्गाच्या खाली दबलेले मंदिरही मस्तच. कावळ्याचा डोळा विस्मयचकित! स्पा हा फोटो घे रे त्यांच्याकडुन मागून. बरा पडेल तुझ्या कथांना.

इन्दुसुता 07/07/2013 - 10:21
कृष्णधवल चायाचित्रांची गंमत काही वेगळीच............
अगदी सहमत. मलाही कृष्णधवल छायाचित्रे अतिशय आवडतात. कुलकर्णी साहेब, आपण येथे मिपावर टाकलेली सर्व छायाचित्रे आवडीने पाहिली आहेत. ती छायाचित्रे म्हणून त्यांच्या जागी चांगली आहेत, तशीच ही सुद्धा. त्यातली कॉम्पोझिशन म्ह्णून १, ३, ५, ७ आणि १४ आवडली, नंबर ४ देखील चांगले कॉम्पोझिशन होऊ शकले असते. स्पष्टोक्ती बद्दल राग येणार नाही अशी आशा करते. :)

पैसा 08/07/2013 - 10:08
सगळीच छायाचित्रे आवडली. कॄष्णधवल चायाचित्रे एका वेगळ्याच जगात नेतात. जुन्या देवळांचे फोटो कृष्णधवल चांगले दिसतात तशीच माणसांची छायाचित्रे सुद्धा. जुन्या कृष्णधवल सिनेमांची मजा काही औरच! मधुबाला, वहीदा सगळ्याजणी कृष्णधवलमधेच काय जादुई दिसायच्या!

कावळा आणि बदामी ही छायाचित्रे विशेष आवडली. कावळ्याच्या चेहर्‍यावरील सूक्ष्म तपशिल आणि बदामीतील छाया-प्रकाश उल्लेखनिय आहे.

अनिरुद्ध प 31/01/2014 - 13:09
छायाचित्रं सुन्दर आहेत ,एक प्रष्ण आहे,कि सद्ध्या क्रुष्ण-धवल फिल्म मिळतात का?
काही महिन्यापूर्वी एकदम कृष्णधवल छायाचितत्रांनी मनाचा ताबा घेतला आणि त्यातून तयार झाली ही छायाचित्रे...... एका मित्राच्या अत्यंत जुन्या म्हणजे बघा पेशवेकालीन वाड्यात गेलो असताना ही जुनी जाळी आणि त्यावर चढलेला हा वेल नजरेस पडला. जाळीचे टेक्स्चर व मनीप्लँटचा वेल.... मनी प्लँट... Simple, Free Image and File Hosting at MediaFire देवळातील शिल्पे मला नेहमीच कृष्णधवलमधे भावतात.

सासर्‍या व्यथा

Bhagwanta Wayal ·

अभ्या.. 19/05/2013 - 20:20
च्यायला एक व्यथा दोन व्यथा तीन व्यथा चार. जितक्या व्यथा जास्त तेवढा चालेल बार. :)

अभ्या.. 19/05/2013 - 20:20
च्यायला एक व्यथा दोन व्यथा तीन व्यथा चार. जितक्या व्यथा जास्त तेवढा चालेल बार. :)
ते आले होते मझाकडे आज एकदम खुशित, मि हि त्यांचे एकदम हसत स्वागत केले. मि त्यांला म्हनालो सासरेबुआ मि काहिहि करेन तुम्हाला हसत पाहन्यासाटि, तुम्ही फक्त एकदा हो म्हना हो" त्यांने हि हसत उत्तर दिले" हो हो जवईबापु आत मि माझ्या मुलीचा हात तुमच्याच हातात देईल तिला गरज तुमचीच आहे हो .." आनि ते माझा मिटित विरुन गेले , आता मि मि राहिलो नवतो, ते ते रहिले नवते , दोघाना हि ओड पिण्याची लगलि होति , मग कस कोन जाने या स्व्पनाल नजर माझिच लगलि, एक पेग मरल्यावर मि त्यांला मझ्या दुसर्‍या लग्नाचि गोश्ट सानगितलि आनि लगेचच रुम त्यांचि गाटलि. त्या बिचैर्‍याने दोन चार पैग मरले होते, मि पोह्च न्यापुर्विच सोफ्याव

शिलाहारांचा कोप्पेश्वर-भाग ३

जयंत कुलकर्णी ·

पैसा 22/04/2013 - 23:23
कंटाळा नाही आला. अजून येऊ द्या सर! पण एक शंका. तेव्हा भारतात कागद होता की भूर्जपत्रे आणि कापडावर लिहिले जायचे? बादशाही फर्माने आणि देवळांमधे असे कापडावरचे लिखाण असल्याचे ऐकले आहे.

प्रचेतस 23/04/2013 - 11:37
खूप सुंदर.
हे शिल्प चक्क एका धनुर्धारी स्त्रीचे आहे
ते शिल्प धनु राशीचे आहे. अशीच इतरही ११ राशींची शिल्पे इथल्या बाह्य भिंतींवर आहेत.

In reply to by प्रचेतस

वल्ली मला दिसली नाहीत पण तुझ्याकडे त्याचे फोटो असतील तर टाक म्हणजे पुढच्यावेळेस जाईन तेव्हा त्याचे फोटो काढेन. मी पूर्ण देवळाचे फोटो बाहेरुन काढले पण मला काही ती ११ शिल्प सापडली नाहीत. त्याचे रुप आपण बघतो त्या राशींच्या चित्रांपेक्षा वेगळी आहेत का ?

In reply to by जयंत कुलकर्णी

प्रचेतस 23/04/2013 - 12:13
वेगवेग़ळ्या स्वरूपात आहेत. काही शिल्पे स्त्रीरूपांत आहेत तर काही मेष, वृषभ इत्यादी प्राण्यांच्या रूपाने कोरलेली आहेत. पैकी कुंभ राशीचे शिल्प मला ठळकपणे घेता आले. इतर शिल्पे उंचावर असल्याने व्यवस्थित घेता आली नाहीत. कुंभ रास a मेष रास ( हे शिल्प अग्नीचे आहे का मेष राशीचे याबद्दल मला संभ्रम आहे. पण या भिंतीवर इतर दिक्पाल दिसत नाहीत) a

In reply to by नितिन थत्ते

प्रचेतस 23/04/2013 - 14:44
हो. तेही शिलाहारांचेच. उत्तर कोकणचा शिलाहार राजा मुन्मुणी याच्या कारकिर्दित हे मंदिर बांधले गेले असावे. कौपिनेश्वराच्या सभामंडपातील स्तंभ आणि त्याखालील दगडी चौथरा हे तत्कालीन आहेत. मूर्तीभंजकांच्या तडाख्यामुळे भग्न झालेल्या ह्या मंदिराचा नंतर कधीतरी जीर्णोद्धार झाला आहे. खिद्रापूरचा कोपेश्वर हे कोल्हापूर शाखेच्या शिलाहारांनी बांधलेय. तर शिलाहारांची तिसरी शाखा दक्षिण कोकणात (गोवा/रत्नागिरी) इथे राज्य करत होती.

In reply to by जयंत कुलकर्णी

प्रचेतस 23/04/2013 - 14:51
हे अरबी / इराणी म्हणजेच पार्थियन व्यापारी लोक असावेत. शिलाहारांनी त्यांना मशिदी बांधण्यासाठी अनुमती देऊन त्यासाठी दाने सुद्धा दिली होती. तर दक्षिण कोकणच्या अवसर (तिसरा) याने दोन व्यापार्‍यांना १०० दिनारांची वृत्ती दिली होती असा उल्लेख त्याच्या एका ताम्रपटात आहे. याच परदेशी माणसाच्या शेजारीच एका मंगोलियन माणसाचे शिल्प कोरलेले आहे.

स्मिता. 23/04/2013 - 14:08
सगळे भाग वाचलेत पण सगळ्यांना मिळून एकच प्रतिक्रिया देतेय. कोणताही भाग वाचतांना कंटाळा अजिबात आला नाही. उलट मोहक चित्रांच्या जोडीने आलेली रोचक माहिती यामुळे लेख कधी संपला हेसुद्धा कळले नाही. आपल्या सांस्कृतिक वारश्यात अतिशय सुरेख कलाकृती आहेत. अनेक रेखीव शिल्पांची झालेली नासधूस पाहून फार हळहळ वाटते. धार्मिक भावनांची नाही तर सौंदर्याची कदर ठेवून तरी ती शिल्पे अभंग रहायला हवी होती असं वाटलं.

राही 23/04/2013 - 18:53
सर्व लेखांक आवडले.फोटो सुंदरच आहेत.शिल्पमूर्ती किती सौष्ठवपूर्ण असतील याची पुरेपूर कल्पना फोटोंवरून येते.मला तर आठ-नऊ-दहा क्रमांकाच्या चित्रपट्टिकांमधली लावण्यवती अतिशय आवडली. तिचा चेहरा अगदी मीनाकुमारीच्या चेहर्‍यासारखा दिसतोय.अप्रतिम शिल्पांकन.

सर्व शिल्पे अतिशय सुंदर आहेत. इतकी सौष्ट्वता कुठेच बघायला मिळत नाहि. याचा अर्थ स्पष्ट आहे कि भारतीय स्त्रिया जगात का वाखाणल्या जातात ते उगाच नाहि. उगाच ते नवीन फॅडच्या नादि लागून अगदी बारीक होण्याचा प्रयत्न करतात पण त्याकाळी असे कुणी करण्याच्या फंदात पडत नसतील त्यामुळे शिल्पकारांनी जी शिल्पे सगळीकडे भारतात कोरली आहेत ती अतिशय प्रमाणबद्ध अशी आहेत. जर ती सर्व शिल्पे नष्ट न होता आपल्याला बघायला मिळाली असती तर किती बरे झाले असते. एकूणच भारतात सर्व ठिकाणी शिल्पे मुद्दामून फोडलेली आहेत. निसर्गामुळे त्याचा विध्वंस झालेला नाहि. एक तर तो काळ शांत वातावरणाचा असावा व शिल्पकारांची सर्व सोय राजे करीत असतील त्यामुळेच पिढ्यानपिढ्या ते शिल्पे कोरीत रहिले. कित्येक मंदिरे तर पूर्ण करण्याला काही शतके लागली यावरूनच याचा अंदाज येतो.

पैसा 22/04/2013 - 23:23
कंटाळा नाही आला. अजून येऊ द्या सर! पण एक शंका. तेव्हा भारतात कागद होता की भूर्जपत्रे आणि कापडावर लिहिले जायचे? बादशाही फर्माने आणि देवळांमधे असे कापडावरचे लिखाण असल्याचे ऐकले आहे.

प्रचेतस 23/04/2013 - 11:37
खूप सुंदर.
हे शिल्प चक्क एका धनुर्धारी स्त्रीचे आहे
ते शिल्प धनु राशीचे आहे. अशीच इतरही ११ राशींची शिल्पे इथल्या बाह्य भिंतींवर आहेत.

In reply to by प्रचेतस

वल्ली मला दिसली नाहीत पण तुझ्याकडे त्याचे फोटो असतील तर टाक म्हणजे पुढच्यावेळेस जाईन तेव्हा त्याचे फोटो काढेन. मी पूर्ण देवळाचे फोटो बाहेरुन काढले पण मला काही ती ११ शिल्प सापडली नाहीत. त्याचे रुप आपण बघतो त्या राशींच्या चित्रांपेक्षा वेगळी आहेत का ?

In reply to by जयंत कुलकर्णी

प्रचेतस 23/04/2013 - 12:13
वेगवेग़ळ्या स्वरूपात आहेत. काही शिल्पे स्त्रीरूपांत आहेत तर काही मेष, वृषभ इत्यादी प्राण्यांच्या रूपाने कोरलेली आहेत. पैकी कुंभ राशीचे शिल्प मला ठळकपणे घेता आले. इतर शिल्पे उंचावर असल्याने व्यवस्थित घेता आली नाहीत. कुंभ रास a मेष रास ( हे शिल्प अग्नीचे आहे का मेष राशीचे याबद्दल मला संभ्रम आहे. पण या भिंतीवर इतर दिक्पाल दिसत नाहीत) a

In reply to by नितिन थत्ते

प्रचेतस 23/04/2013 - 14:44
हो. तेही शिलाहारांचेच. उत्तर कोकणचा शिलाहार राजा मुन्मुणी याच्या कारकिर्दित हे मंदिर बांधले गेले असावे. कौपिनेश्वराच्या सभामंडपातील स्तंभ आणि त्याखालील दगडी चौथरा हे तत्कालीन आहेत. मूर्तीभंजकांच्या तडाख्यामुळे भग्न झालेल्या ह्या मंदिराचा नंतर कधीतरी जीर्णोद्धार झाला आहे. खिद्रापूरचा कोपेश्वर हे कोल्हापूर शाखेच्या शिलाहारांनी बांधलेय. तर शिलाहारांची तिसरी शाखा दक्षिण कोकणात (गोवा/रत्नागिरी) इथे राज्य करत होती.

In reply to by जयंत कुलकर्णी

प्रचेतस 23/04/2013 - 14:51
हे अरबी / इराणी म्हणजेच पार्थियन व्यापारी लोक असावेत. शिलाहारांनी त्यांना मशिदी बांधण्यासाठी अनुमती देऊन त्यासाठी दाने सुद्धा दिली होती. तर दक्षिण कोकणच्या अवसर (तिसरा) याने दोन व्यापार्‍यांना १०० दिनारांची वृत्ती दिली होती असा उल्लेख त्याच्या एका ताम्रपटात आहे. याच परदेशी माणसाच्या शेजारीच एका मंगोलियन माणसाचे शिल्प कोरलेले आहे.

स्मिता. 23/04/2013 - 14:08
सगळे भाग वाचलेत पण सगळ्यांना मिळून एकच प्रतिक्रिया देतेय. कोणताही भाग वाचतांना कंटाळा अजिबात आला नाही. उलट मोहक चित्रांच्या जोडीने आलेली रोचक माहिती यामुळे लेख कधी संपला हेसुद्धा कळले नाही. आपल्या सांस्कृतिक वारश्यात अतिशय सुरेख कलाकृती आहेत. अनेक रेखीव शिल्पांची झालेली नासधूस पाहून फार हळहळ वाटते. धार्मिक भावनांची नाही तर सौंदर्याची कदर ठेवून तरी ती शिल्पे अभंग रहायला हवी होती असं वाटलं.

राही 23/04/2013 - 18:53
सर्व लेखांक आवडले.फोटो सुंदरच आहेत.शिल्पमूर्ती किती सौष्ठवपूर्ण असतील याची पुरेपूर कल्पना फोटोंवरून येते.मला तर आठ-नऊ-दहा क्रमांकाच्या चित्रपट्टिकांमधली लावण्यवती अतिशय आवडली. तिचा चेहरा अगदी मीनाकुमारीच्या चेहर्‍यासारखा दिसतोय.अप्रतिम शिल्पांकन.

सर्व शिल्पे अतिशय सुंदर आहेत. इतकी सौष्ट्वता कुठेच बघायला मिळत नाहि. याचा अर्थ स्पष्ट आहे कि भारतीय स्त्रिया जगात का वाखाणल्या जातात ते उगाच नाहि. उगाच ते नवीन फॅडच्या नादि लागून अगदी बारीक होण्याचा प्रयत्न करतात पण त्याकाळी असे कुणी करण्याच्या फंदात पडत नसतील त्यामुळे शिल्पकारांनी जी शिल्पे सगळीकडे भारतात कोरली आहेत ती अतिशय प्रमाणबद्ध अशी आहेत. जर ती सर्व शिल्पे नष्ट न होता आपल्याला बघायला मिळाली असती तर किती बरे झाले असते. एकूणच भारतात सर्व ठिकाणी शिल्पे मुद्दामून फोडलेली आहेत. निसर्गामुळे त्याचा विध्वंस झालेला नाहि. एक तर तो काळ शांत वातावरणाचा असावा व शिल्पकारांची सर्व सोय राजे करीत असतील त्यामुळेच पिढ्यानपिढ्या ते शिल्पे कोरीत रहिले. कित्येक मंदिरे तर पूर्ण करण्याला काही शतके लागली यावरूनच याचा अंदाज येतो.
Simple, Free Image and File Hosting at MediaFire अनेक वर्षे म्हणजे जवळजवळ ९०० वर्षे झाली हे देऊळ निसर्गाशी संघर्ष करत उभे आहे. उन, पाऊस, वारा, तापमानाचे चढउतार या सगळ्याशी टक्कर देत या देवळाचा गाभा (स्ट्रक्चर) अजुनही सुस्थितीत आहे. त्याचे आरेखन ज्या वास्तुविशारदाने केले आहे आहे त्याला मानावेच लागेल. ९०० वर्षात हे देऊळ गळत नाही ना कृष्णेच्या पाण्याने याला काही झाले.

शिलाहारांचे कोप्पेश्वर मंदीर......भाग-२

जयंत कुलकर्णी ·

अन्या दातार 21/04/2013 - 20:37
स्वर्गमंडपाची रचना अत्युत्कृष्ट आहे यात वादच नाही. प्रत्येक गवाक्षावर निरनिराळे डिझाइन आहे. ते पॅटर्न्स बघत बघतही निम्मा दिवस आरामात निघेल. :)

च्या मारी ह्या मुर्ती फोडणार्‍यांना काय अक्कल वगैरे असते का? वाचनाची गोडी नाही आणि सौंदर्य द्रुष्टी तर अजिबातच नाही. दानव परवडले. ते निदान मुर्ती तरी फोडत नसत.

अभ्या.. 22/04/2013 - 00:02
अप्रतिम जयंतकाका. केवळ अप्रतिम. स्वर्गमंडपाच्या अतुल्य प्रकाशचित्रासाठी तुम्हाला त्रिवार सलाम. प्रत्यक्ष पाहताना जे जाणवले नाही ते तुम्ही कॅमेर्‍यातून टिपून आमच्यासाठी आणलेत त्याबद्दल धन्यवाद. काय ती स्वर्गमंडपातली परफेक्ट सिमेट्री, कीती लेअर्स, कसे रिपीटेशन. त्यातून जाणवलेला छायाप्रकाशाचा खेळ. जणू सारे फंडामेंटल्स ऑफ डिझाईन इथेच शिकावेत. केवळ अप्रतिम.

सलाम त्रिवार सलाम त्या रचनाकारांना ,कलाकारांना आणी तुमच्या प्रकाशचित्रांना. काका खुप खुप धन्यवाद.

स्पंदना 23/04/2013 - 12:11
कोणताही पाहु शकणारा माणुस अशी कला उद्ध्वस्त करुच नाही शकत. आंधळे, धर्मांधळेच अश्या गोष्टी तोडु फोडु शकतात. इतक्या सुरेख मुर्ती, इतकी वर्षे घेतलेली मेहनत..अरेरे. फार छान इतिहासाच अन शिल्प्कलेच वर्णन. वल्ली पाठोपाठ तुम्ही हे काम हाती घेतलत ते ब्येष्टच.

प्रचेतस 23/04/2013 - 12:48
सभामंडपात एका कोपऱ्यात सप्तमातृकांच्या मूर्ती ठेवलेल्या दिसतील पण त्या अत्यंत वाईट अवस्थेत आहेत व अंधारात असल्यामुळे छायाचित्र काढता आलेले नाही.
कोप्पेश्वराच्या सभामंडपात उजव्या व डाव्या अशा दोन्ही कोपर्‍यांत सप्तमातृकांचे दोन शिल्पपट आहेत. दोन्ही अगदी सारखेच आहेत. डाव्या बाजूला वीरभद्र शिव, मध्यभागी सप्तमातृका आणि उजवीकडे गणेश. ह्या सर्व मूर्तींखाली त्यांची वाहनेसुद्धा कोरलेली आहेत. a

अन्या दातार 21/04/2013 - 20:37
स्वर्गमंडपाची रचना अत्युत्कृष्ट आहे यात वादच नाही. प्रत्येक गवाक्षावर निरनिराळे डिझाइन आहे. ते पॅटर्न्स बघत बघतही निम्मा दिवस आरामात निघेल. :)

च्या मारी ह्या मुर्ती फोडणार्‍यांना काय अक्कल वगैरे असते का? वाचनाची गोडी नाही आणि सौंदर्य द्रुष्टी तर अजिबातच नाही. दानव परवडले. ते निदान मुर्ती तरी फोडत नसत.

अभ्या.. 22/04/2013 - 00:02
अप्रतिम जयंतकाका. केवळ अप्रतिम. स्वर्गमंडपाच्या अतुल्य प्रकाशचित्रासाठी तुम्हाला त्रिवार सलाम. प्रत्यक्ष पाहताना जे जाणवले नाही ते तुम्ही कॅमेर्‍यातून टिपून आमच्यासाठी आणलेत त्याबद्दल धन्यवाद. काय ती स्वर्गमंडपातली परफेक्ट सिमेट्री, कीती लेअर्स, कसे रिपीटेशन. त्यातून जाणवलेला छायाप्रकाशाचा खेळ. जणू सारे फंडामेंटल्स ऑफ डिझाईन इथेच शिकावेत. केवळ अप्रतिम.

सलाम त्रिवार सलाम त्या रचनाकारांना ,कलाकारांना आणी तुमच्या प्रकाशचित्रांना. काका खुप खुप धन्यवाद.

स्पंदना 23/04/2013 - 12:11
कोणताही पाहु शकणारा माणुस अशी कला उद्ध्वस्त करुच नाही शकत. आंधळे, धर्मांधळेच अश्या गोष्टी तोडु फोडु शकतात. इतक्या सुरेख मुर्ती, इतकी वर्षे घेतलेली मेहनत..अरेरे. फार छान इतिहासाच अन शिल्प्कलेच वर्णन. वल्ली पाठोपाठ तुम्ही हे काम हाती घेतलत ते ब्येष्टच.

प्रचेतस 23/04/2013 - 12:48
सभामंडपात एका कोपऱ्यात सप्तमातृकांच्या मूर्ती ठेवलेल्या दिसतील पण त्या अत्यंत वाईट अवस्थेत आहेत व अंधारात असल्यामुळे छायाचित्र काढता आलेले नाही.
कोप्पेश्वराच्या सभामंडपात उजव्या व डाव्या अशा दोन्ही कोपर्‍यांत सप्तमातृकांचे दोन शिल्पपट आहेत. दोन्ही अगदी सारखेच आहेत. डाव्या बाजूला वीरभद्र शिव, मध्यभागी सप्तमातृका आणि उजवीकडे गणेश. ह्या सर्व मूर्तींखाली त्यांची वाहनेसुद्धा कोरलेली आहेत. a
शिलाहारांचे कोप्पेश्वर मंदीर......भाग-१ सिंघण यादवाने देवेगिरीला गेल्यावर शिलाहारांचे राज्य आपल्या राज्याला जोडले. सिंघण यादवांच्या काही शिलालेखात सर्परुपी भोजाला गरुडाने म्हणजे सिंघणाने पकडले असा उल्लेख आहे. त्याने कोपेश्वरच्या देवळाच्या चरितार्थाची सोय लावली मात्र ते पूर्ण करण्यास आर्थिक मदत केली नाही व ते बांधकाम अर्धवट पडले. नंतरच्या काळात केव्हातरी स्थानिक जनतेने देवळावर शिखर उभे केले पण ते मूळ देवळाशी अत्यंत विसंगत दिसते. पण एवढे काही वाईट नाही.