मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

कविता

घेतली मिठीत आम्ही---

पुष्कराज ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
घेतली मिठीत आम्ही मेघातली त्या वीज ती ठाउक हे होते जरी की आंम्हास हो जाळेल ती जाळणे हे काम तिचे तक्रार नाही आंम्हास हो घेतली होती मिठीत कौतुक त्याचे आंम्हास हो चटका जरी बसला असा पण हौस नव्हती भागली फिरुनी पुन्हा मिठीत आंम्ही वीज होती घेतली

उद्वेग विसरून कसं चालेल?

श्रीकृष्ण सामंत ·
लेखनविषय:
आयुष्यात केव्हातरी मुखवटे चढवावे लागतात रंगलेल्या तोंडाचे मुके घेतल्यावर भंगलेल्या तोंडाचेही मुके घ्यावे लागतात मी असा असतानाही मी तसा आहे ह्याचं नाटक करावं लागतं पण मग हे नाटकच आहे हे विसरून कसं चालेल? कसले कसले असले तसले झाले की मग असले तसले कसले कसले होतात आणि मग मी माझ्याच हिंमतीवर आलो आणि माझ्याच हिंमतीवर रहाणार असे म्हणताना ही हिंमत तात्पुर्ती आहे हे विसरून कसं चालेल? अंधार दूर करणारा प्रकाश पाहून कंदीलाचे आभार मानावे लागतात पण मग कंदील हातात धरून प्रकाश दाखवणाऱ्याला विसरून कसं चालेल? गेले ते गेले आणि राहीलेले पण जाणार असे म्हणताना आपण पण राहील्यातले आहो हे विसरून कसं चालेल? ज

(...मी खरा की तू खरा?)

चतुरंग ·
लेखनविषय:
प्रदीप कुलकर्णी ह्यांची '...मी खरा की तू खरा?' ही अप्रतिम गजल अनेक प्रश्न उभे करुन गेली आणि त्या प्रश्नांना वाचा फुटली ह्या काव्यातून! ........................................ ...मी खरा की तू खरा ? ........................................ बॉस मज माझा विचारी - मी खरा की तू खरा ? ही पुरे झाली 'हुशारी' - मी खरा की तू खरा ? मध्यरात्री काल मी जे काम त्याचे उपसले... आज तो म्हणतो दुपारी - मी खरा की तू खरा ? उत्तराची मेल नाही धाडता आली मला... प्रश्न आला तोच भारी - मी खरा की तू खरा ? शेवटी घोळात मी!

सांभाळा हो! मला कुणीतरी

श्रीकृष्ण सामंत ·
लेखनविषय:
(अनुवादीत. कवी- आनंद बक्षी) पाहूनी तुझे नयन गुलाबी मन माझे झाले शराबी सांभाळा हो! मला कुणीतरी माझेच सांभाळणे मला झाले आता अशक्यपरी असते एकच जशी प्रतिमा भिंतीवरच्या तस्वीरी आहे तशी तुझी प्रतिमा सदैव माझ्या अंतरी का झालो तुझ्यावर फिदा कळेल का एकदा विचार करूनी कळे ना मला संताप येई माझ्याच प्रीतिवरी ऐकून माझ्या मना गेलो मी पस्तावूनी माझाच मी नाही आता काय करू मी साजणी जादू तुझ्या नयनातली पाहून झालो मी तिचा दुष्मन वाटे सदैव मला रहावे जपून अनेक सुंदरी पासून शपथ तुझी सांगतो तुला वाचवी स्वपनातुनही मला अरेरे! मिळाले नयनासी नयन जरासे हास्य तुझे पाहून तसाच झालो मी घायाळ श्रीकृष्ण सामंत

श्रावण.

रामदास ·
लेखनविषय:
पाहुणा पहाटे अचानक धसमुसळा जागवून गेला. पाकळीवर ओल्या भार . थेंबाचा. कोवळ्या सोवळ्या पोरी सरीला, उभंलावणं भरजरी उन्हाचं.

ही केशरी संध्याकाळ

श्रीकृष्ण सामंत ·
लेखनविषय:
(अनुवादीत. कवी-शीव शंकर वशिष्ट) ही केशरी संध्याकाळ छेडीते मनाची तार वाटे उडून जावे निळ्या नभाच्या पार ते दोन दोन विहंग उडून गगनी होती धूंद लक्षावधी गगने येवूनी करिती माझ्या मनी आक्रंद सप्तरंगात मी हरवली झुळझुळ झऱ्यात मी न्हाहली छेडीते मनाची तार वाटे उडून जावे निळ्या नभाच्या पार फुलांचा सुगंध घेवूनी हा वारा येवूनी बिलगे माझ्या शरिरा रंगात मिसळूनी रंग गगनी दिसती हे पतंग विहार करिती एकमेका संग ही केशरी संध्याकाळ छेडीते मनाची तार वाटे उडून जावे निळ्या नभाच्या पार श्रीकृष्ण सामंत

पाब्लो नेरूदा - I do not love you... अनुवाद

मनिष ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
पाब्लो नेरूदा’ हे नोबेल पारीतोषक विजेते कवी. विसाव्या शतकातील (१९०४ - १९७३) एक अतिशय प्रभावशाली आणि श्रेष्ठ कवी. त्यांच्या कविता बर्‍याचदा अतिशय गुढ (surrealist?), इंटेन्स अशा आहेत. त्या मुळ स्पॅनिश भाषेत लिहिल्या असून त्यांचे इंग्लिश अनुवाद सहजपणे उपलब्ध आहेत. माझा हा मराठी अनुवादही अशाच एका इंग्लिश अनुवादावरुन घेतला आहे, त्या अर्थाने तो double-indirection असा आहे; तो कितपत जमला आहे, ते अवश्य सांगा...मला त्यातली वाक्यरचना फार गुंतागुंतीची झाली आहे असे वाटते, पण ती सहज, सोपी अशी नाही रुपांतरीत करता येत आहे!

मामाच्या गावाला

अरुण मनोहर ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
जायचेना आपल्याला, मामाच्या गावाला आगगाडीत बसून, गंमत बघायला
गाडीच्या प्रवासात, मी जागाच रहाणार बर्थवरून सारखा, खालीवर खेळणार
मला नको टिफीनचा, चिवडा लाडू कोरडा बोलाव फेरीवाल्याला, घे गरम वडा
इतका वेळ इथे, गाडी थांबली कशाला? उतरून खाली धक्का, मारू मी डब्याला?
पुलावरून जातांना, धडधड आवाज होती पडणार नाही ना खाली, मला वाटते भीती

पारिजात

मृत्युन्जय ·
लेखनविषय:
Taxonomy upgrade extras
नव्हती कधीच अपेक्शा सख्ये तुझ्या समागमाची भेटीस हाय का मग आली माझ्या ही रात्र आसवाची केले किती बहाणे मी तुज दुर सारण्याचे ओठात हाय का मग आले हे तराणे तुझ्या स्मरणाचे दुरस्थ मी जरासा होतो रणान्गणाहुनि जखम हि अशी या अश्वथाची हाय का आली मग नशिबी आता कुठेशी होती झाली जगण्यास सुरुवात माझ्या हे घाव का मग बान्धिलेस तु ललाटीस माझ्या गुन्फले तुज मी स्वप्नात माझ्या, श्वासात माझ्या चान्दण्याचे शाप का मग निद्रेस माझ्या नव्हती कधीच अपेक्शा ना मोगरयाची ना चाफेकळीची गजरा काट्यान्चा हाय का मग असा हा नशिबी माझ्या वेचिल्या तुझ्यचसाठी मी तारकान्च्या दीपमाळा माझ्याच आसमन्ती हाय का मग उल्केचा हा रोष

खुषी न मिळता मिळते रुसणे

श्रीकृष्ण सामंत ·
लेखनविषय:
(अनुवादीत. कवी-पी.के.मिश्रा) तुझ्या प्रीतित मन माझे का तडपते फुलासम असे तुझा चेहरा हृदय मात्र तुझे पाषाणा सम शोभते कळ्या न मिळता मिळती कांटे खुषी न मिळता मिळते रुसणे तोडूनी सारे संबंध मोडूनी सारी नाती होवून वेडा रमलो मी करूनी तुझ्यावर प्रीति अमृत न मिळता विष मिळे काय मी अपेक्षिले अन काय दैवे योजिले मोकळ्या तुझ्या केशभारी गेलो मी गुरफटूनी मुष्किल झाले जगणे मुष्किल झाले मरणे खुषी न मिळता मिळते रुसणे श्रीकृष्ण सामंत