कविता

हिशेबाची माय मेली? कशी झोपडी हीच अंधारलेली? कुण्या उंदराने दिवावात नेली? पुजारी पुसे एकमेकांस आता नटी कोणती आज नावाजलेली? तिला घाबरावे असे काय आहे अशी काय ती तोफ़ लागून गेली? किती नाडती आडदांडे तराजू कशी रे हिशेबा, तुझी माय मेली? कुणी हासला तो कळ्या कुस्करोनी कशी दरवळावीत चंपा चमेली? म्हणालेत आम्ही तुरुंगात डांबू जरी तू कधी अभय फ़िर्याद केली..! गंगाधर मुटे ,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,, (वृत्त - भुजंगप्रयात)

उगवले चंद्र माझे सांज झाकोळली जरी माझ्या अवखळ लाटा आल्या तुझ्याच किनारी चंद्रबळे उचंबळ तारांबळ लहरींची पाचूगर्भात बळावे हुरहूर ओळखीची लाभे लाटांना किनार सोनसळी किरणांची मंद गुलाबी प्रेमाची, शुभ्र धवल मायेची झाकोळली सांज झाली सखी कातळ रात्रीची माझे चांदभरे डोळे वाट पाहती उद्याची... नव्या सुवर्ण प्रभेची

DINK चा नको डंका 'DINK' म्हणजे 'Double Income No Kid' मूल आले घरात तर थांबेल चिडाचिड होईल चिवचिवाट आणि खेळण्यांची भिड विचार कर असा जरा, हेका तुझा सोड.. DINK चा तुमच्या मारु नका डंका मोठयांच्या सांगण्यात काढू नका शंका आयुष्यभर पुरत नाहीत आईबाप लेका बहिणीला बरोबर हवा भाऊराया सख्खा. शिक्षित घरात दिसतो मुलांचा तुटवडा झोपडपट्टित मात्र आहे पोरांचा गराडा करतील चोर्यामार्या आणि घालतील दरोडा वेळ निघून गेल्यावर गिरवायचा कशाला धडा .?

नुकताच धनंजयने केलेला फ्लँडर्साच्या रणामध्ये हा उत्तम अनुवाद वाचला. धनंजयने आकारबंध जसाच्या तसा ठेवून, कवीप्रमाणेच मोजके शब्द वापरून ते भाषांतर केलेलं आहे. मात्र ती बंधनं पाळताना मूळ कवितेची धार थोडी बोथट झाली असं मला वाटलं. ती धार तशीच ठेवण्यासाठी मी भावानुवाद केलेला आहे. अर्थातच त्यासाठी कवितेचे काही शब्द, रचना व संकल्पना बदलाव्या लागल्या आहेत. (उदाहरणार्थ मूळ कवितेत खड्ग, भाले यांचा उल्लेख नाही...) ओळी वाढलेल्या आहेत. मूळ कवितेतलं मीटर बदलून आलेलं आहे.

बाळाला जर पंख दिले, संस्कार दिले मी शुभंकरी, अवचित कधी आलास तरी, झडप घातली मजवरती हे मृत्यो तू काय करी||१|| सहचार-अपेक्षापूर्ती करी, उतरतसे कसोटी अनुदिनी अवचित कधी आलास तरी, झडप घातली मजवरती हे मृत्यो तू काय करी||२|| मात्यापित्यांस शांती दिली, कण फेडीले ऋण अपुलेपरी, अवचित कधी आलास तरी, झडप घातली मजवरती हे मृत्यो तू काय करी||३|| मित्रास लावला जीव जरी,उत्तेजनही दिधले परोपरी, अवचित कधी आलास तरी, झडप घातली मजवरती हे मृत्यो तू काय करी||४|| आदर्श जिणी रमता अनुदिनी,एके दिनी जायचे मिटूनी, सरणावरती शांत मनानी, जाईन तुला मी सामोरी ||५||

अंधारलेला आसमंत पाऊसही दाटून आलेला.. उदास उदासी सर्वत्र, पण मी - आनंदी, उत्साही, मजेत ! किती दिवस गुदमर ही स्वतःबरोबर वागवणार ? श्वास घेण्याचं सोंग, किती - कसं वठवणार ? मलाही तर मोकळं व्हायचंच होतं मुक्त हसून बघायचं होतं मनातलं मळभ माझ्या आता विरळ झालंय, कोसळत्या पावसात चिंब भिजायला.. खूप - खूप आतुरलंय.. म्हणुनच वाट पहातेय - दाटलेल्या पावसाची...... तो भरभरून पडेल तेंव्हा, निथळेल माझ्या सर्वांगावरून मनातील क्लेशांचा पूर त्याच्याशी एकरुप होऊन.. आणि मग चेहर्‍यावर फक्त उरेल ते - एक शांत, निरागस, पण 'हुकमी' हसु !!!

फ्लँडर्साच्या रणामध्ये मूळ कविता इंग्रजीमध्ये; कवी : जॉन मॅकक्रे. फ्लँडर्साच्या रणामध्ये स्थानदर्शक आमचे क्रूस आहेत रोवले - त्यांच्या रांगां-रांगांंमध्ये फुलतात रानफुले. वरती आकाशामध्ये धजून अजून थवे चंडोलांचे उडणारे ऐका अंधूक गाणारे, बंदुकींच्या बारांमध्ये. कोण आम्ही? आम्ही मृत.

स्वत:तच गुंतलेली मी स्वतःलाच शोधणारी मी क्षणा़क्षणाला नवीन शोधाने अधिकच व्याकूळ मी... ...नाही आवडत त्यांना हे असे.... म्हण्तात एकुलकोंडी मी... माणुसघाणी मी हे ऐकुन , पुन्हा माझ्यातच हरवलेली वेडी मी..... चाललाय माझा प्रयत्न स्वतःला ओळखण्याचा ..... कळत असूनही नासमझ, मूर्ख मी..... -- (प्रीतमोहर/प्रीमो)

थांब नराधमा !!