कविता — मिसळपाववरील मराठी कवितांचा विशाल संग्रह. प्रेम, निसर्ग, समाज, विरह आणि जीवनानुभव यांवरच्या हजारो मराठी कविता, गझल, मुक्तक आणि चारोळ्या येथे वाचा व आपली कविताही प्रकाशित करा.
यदा यदा हि धर्मस्य
ग्लानिर्भवति भारत।
अभ्युत्थानमधर्मस्य
तदात्मानं सृजाम्यहम्॥
परित्राणाय साधूनाम्
विनाशाय च दुष्कृताम्।
धर्मसंस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे॥
जेव्हा जेव्हा धर्माला ग्लानी येइल...
तेव्हा तेव्हा मी परत अवतार घेइन...
तु सांगितलं होतंस रे कृष्णा...
पण विसरलास ना....?
conditions apply चा क्लॉज टाकायला...!
विसरलास रे देवा...
धर्माची तुझी व्याख्या सांगायला,
आम्ही अडकलोय..
हिंदु-मुस्लीम अन शिख, इसाईच्या फसव्या चक्रव्युहात
दिलेल्या ओळीची विडंबन परिपूर्ती त्याच मीटरमध्ये करा. तुमची ओळ हसू येणारी हवी, पण अश्लील नको.
परिपूर्तीसाठी ओळ आहे
राजसा जवळी जरा बसा
आता तुम्हाला त्यापुढे गेयता टिकेल असे दोन-तीन शब्दच टाकायचे आहेत. उदाहरणार्थ
राजसा जवळी जरा बसा, लाळ ती पुसा
किंवा
राजसा जवळी जरा बसा, रडा ढसढसा
(पुन्हा एकदा विनंती : अश्लील सूचक शब्द टाकू नयेत)
चाहुल लागता जन्माची
प्रथम सोहळा घडे,
मातृपद देउन तिजला
हळुवार पाउल पुढे ॥
नामकरण अन उष्टावण
भरभरुन जमती जन,
वाढदिसांची त्यातच गणती
वर्षांचे उठवुन व्रण ॥
सोहळे शिक्षणा आधी
सोहळे शिक्षणा नंतर,
कळे न जीवनी कशास
सोहोळ्यांचा हवा मंतर ॥
सोहळा प्रत्येक पायरी
विवाह; नोकरी; यश
भर त्यातच सणासुदिंची
उस्तव, आठवुन तो ईश ॥
कोरस:
अहो दाजी हिची इच्छा पुरवा तुमी, ऐका लवकरी, ऐका तिच्या मागणीला
आनमान नका धरू, उशीर नका करू, लवकर स्टार्ट करा तुमच्या गाडीला
मंडळी तुम्ही म्हणाल, सध्या सण-वारांचे दिवस, सर्वत्र उत्साही वातावरण. थोडक्यात 'आल इझ वेल' असताना, ही कुठल्या रसाची कविता का पब्लिश केली आहे? त्याचं काय आहे की अनेक सल, जखमा, व्रण वागवत आपली वाटचाल सुरु असते. जो जिवंत आहे त्याला जगणे चुकत नाही. परंतु, काल नेट वर कहीतरी शोधत/वाचत असताना मुंबईतील हल्ल्यांचा व स्फोटांचा संदर्भ आला व त्या अनुशंगाने तेंव्हा लिहीलेली ही कविता आठवली. जखमेवरची खपली निघाली व ती जखम उघडी पडली..
तुम्हाला दु:खी करण्याचा किंवा नको त्याची आठवण करून देण्याचा मानस नक्कीच नाही. तरी तसे झालेच तर माझी दिलगिरी कबुल करावी ही विनंती !
हिशेबाची माय मेली?
कशी झोपडी हीच अंधारलेली?
कुण्या उंदराने दिवावात नेली?
पुजारी पुसे एकमेकांस आता
नटी कोणती आज नावाजलेली?
तिला घाबरावे असे काय आहे
अशी काय ती तोफ़ लागून गेली?
किती नाडती आडदांडे तराजू
कशी रे हिशेबा, तुझी माय मेली?
कुणी हासला तो कळ्या कुस्करोनी
कशी दरवळावीत चंपा चमेली?
म्हणालेत आम्ही तुरुंगात डांबू
जरी तू कधी अभय फ़िर्याद केली..!
गंगाधर मुटे
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
(वृत्त - भुजंगप्रयात)
उगवले चंद्र माझे सांज झाकोळली जरी
माझ्या अवखळ लाटा आल्या तुझ्याच किनारी
चंद्रबळे उचंबळ तारांबळ लहरींची
पाचूगर्भात बळावे हुरहूर ओळखीची
लाभे लाटांना किनार सोनसळी किरणांची
मंद गुलाबी प्रेमाची, शुभ्र धवल मायेची
झाकोळली सांज झाली सखी कातळ रात्रीची
माझे चांदभरे डोळे वाट पाहती उद्याची... नव्या सुवर्ण प्रभेची
शाळू, बाजरी, मका अन गहू
विठ्ठलाचे रूप किती मी पाहू
सारं शेतं माझं पांडूरंग होई
माऊलीच माझ्या शेतात भजन गाई ||१||
DINK चा नको डंका
'DINK' म्हणजे 'Double Income No Kid'
मूल आले घरात तर थांबेल चिडाचिड
होईल चिवचिवाट आणि खेळण्यांची भिड
विचार कर असा जरा, हेका तुझा सोड..
DINK चा तुमच्या मारु नका डंका
मोठयांच्या सांगण्यात काढू नका शंका
आयुष्यभर पुरत नाहीत आईबाप लेका
बहिणीला बरोबर हवा भाऊराया सख्खा.
शिक्षित घरात दिसतो मुलांचा तुटवडा
झोपडपट्टित मात्र आहे पोरांचा गराडा
करतील चोर्यामार्या आणि घालतील दरोडा
वेळ निघून गेल्यावर गिरवायचा कशाला धडा .?
नुकताच धनंजयने केलेला फ्लँडर्साच्या रणामध्ये हा उत्तम अनुवाद वाचला. धनंजयने आकारबंध जसाच्या तसा ठेवून, कवीप्रमाणेच मोजके शब्द वापरून ते भाषांतर केलेलं आहे. मात्र ती बंधनं पाळताना मूळ कवितेची धार थोडी बोथट झाली असं मला वाटलं. ती धार तशीच ठेवण्यासाठी मी भावानुवाद केलेला आहे. अर्थातच त्यासाठी कवितेचे काही शब्द, रचना व संकल्पना बदलाव्या लागल्या आहेत. (उदाहरणार्थ मूळ कवितेत खड्ग, भाले यांचा उल्लेख नाही...) ओळी वाढलेल्या आहेत. मूळ कवितेतलं मीटर बदलून आलेलं आहे.
मिसळपाव