कविता

मराठी माणसा झोपलाच राहा
पॅसे मिळविण्या मात्र तत्पर राहा
घरिदारी अन बाजारीही
जातीपातीचे राजकारण करी

नको तेथे अध्यात्म लावुनी
विसरुनी जा तू दिव्य लक्ष्मी
हरलास जरी जीवनी तू
अध्यात्माचे धडे गिरवी तू

वास्तवाचे भान सोडुनी
नवा मार्ग शोधू नको तू
मिळणाऱ्याचा द्वेष करी तू
बाणा आपुला सोडू नको तू

बदलू अथवा पेटू नको तू
आस प्रगतीची ठेवू नको तू
जुने सारे संत पकडुनी
कीर्तन भंडारे करी तू

मंदिरांपुढे रांग लावुनी
वेळ आपुला व्यर्थ दवडी तू
वाद घाल तू जयंत्यांवरी
शासकीय तिथी दिनांकांवरी

नऊची ती बस खास होती

आतुर व्हायचो उठताक्षणी

कधी एकदा गाठतो

नटून थटून आलेली महाराणी

लगबग चालू असे नेहमी

आईची ती सारखी बडबड

आताच लागला कामाला

तर एवढी तुझी फडफड

जणू गावात लग्न

अन कुत्र्याची हडबड II

तुका झाला होता

तिच्यासाठी जीव माझा

ज्ञानेश्वर सोपान अंतरी ते

कपाळी सदैव तिच्या नावाचा टिळा होता II

लाली पावडर लावून

रोज धावायचो

बघायचे राहून गेलेच

तर रिक्षातल्या आरशात

थोबाड बघायचो

दोन रुमाल नेहमी खिशात

सदैव दिमतीला असायचे

ये,बैस ना जराशी,कर बात चांदण्याची
दररोज येत नाही ही रात चांदण्याची!

हिणवून काल मजला,गेलाय चंद्र रात्री
दे दाखवून त्याच्या औकात चांदण्याची!

कळतेय ना मलाही,होतो उशीर आहे
कवळून जा उराशी तादात चांदण्याची!

येतेस तू अताशा,स्वप्नात रोज माझ्या
स्वप्नांत भेट होते साक्षात चांदण्याची!

स्वप्नांत चांदण्याच्या,गेल्या कितीक राती
घेवून रात ये तू दारात चांदण्याची!

आलीस ना छतावर झटकून केस ओले?
शहरात होत आहे बरसात चांदण्याची!

—सत्यजित

भवताल

भंजाळलेला भवताल, भरकटलेली माणसे
आणि अस्वस्थ वर्तमान
नियतीने निर्धारित केलेलं प्राक्तन की,
स्वतःच आखून घेतलेली वर्तुळं

संस्कृती केवळ एक शब्द नाही
प्रदीर्घ वाटचालीचा इतिहास सामावलेला आहे त्यात
माणसाच्या अस्तित्वाचा
पण तोही आक्रसत चाललाय एकेक पावलांनी

कुठून कुठून वाहत येणारे प्रवाह
अथांग उदरात साठवत राहिला शतकानुशतके
कोरत राहिला अफाट काळाच्या कातळावर लेणी
सजवत राहिला साकोळलेल्या ओंजळभर संचिताला
क्षणपळांची सोबत करीत चिमण्यापावलांनी पळत राहिला
सुंदरतेची परिमाणे शोधत

आदिदेव महादेव नटभैरव नटरंग
करी तांडव आंदोलन होई भयकंपन

नटराज पंचवदन अतिरुद्र महांकाल
दशहस्त काळाग्नी रुद्र गळा सर्पाभरण

महातत्व महाप्रचंड जाळितसे मदन वदन
विरक्त महायोगी महागुरू जगत्कारण

भूतगण शिवगण पूजिती मायेसहित गजानन
भावभोळा शिवशंकर होई वरदायक

देई शुद्ध भक्ती मुक्ती आम्हां तारक
गंगाधरसुत म्हणे होई मज आश्वासक

तो स्पर्शच नवा होता

का कुणास ठाऊक

भासे हर एक भेटीची, अपूर्वाई

उमजे ना मज कारण

का तो कायम हवा होता II

चुकून लागलेल्या धक्क्याने

भवताली दाट धुके झाले

सुचले नाही क्षणभर

मन कायमचे मुके झाले

भर ग्रीष्मात मज बाधला

प्रेम शिशिराचा गारवा

कारण , कारण ..... कसं सांगू तुम्हाला

तो स्पर्शच नवा होता II

शुष्क होते मन माझे

सत्वास मी जागलो

का जाणे सैरभैर

धक्क्यापरी वागलो

हळू हळू अंतराने

रंग घेतला नवा

पालवी ती जागोजागी

देठही तो हिरवा

मास्तर म्हणतात पोरांना

पिरेम लय वाईट

करू नका कधी तुम्ही

जाल सर्व खाईत II

झाडे लावा, गुरे चारा

मायबापास पोसा

पिरमामध्ये हे शक्य नाय

मग का स्वतःस कोसा ?

पिरेम पिरेम करता करता

माझी बिनपाण्याची झाली

सोन्यासारखी नोकरी जाउनी

घंटा हाती आली II

हाती छडी अन टोपी घेऊनि

शाळेमंधी जातो

डोक्याला मॉप शॉट लावूनी

घरी घ्यायला परत येतो II

पगारपाणी ना येळेवरती

वाढला भांडणतंटा

छडी घेऊनि फक्त बडवितो

म्या शाळेमधली घंटा II

सिद्धेश्वर विलास पाटणकर C

एक अधिक एक=दोन!
डायल केल्यावर लागलाच्च पाहिजे फोन!
नेटवर्क बिझी असू शकतं.
रेंज नसू शकते.
कदाचित स्वीच अॉफ असू शकतो
समोरच्याचा फोन!
या वास्तविक शक्यता ग्रुहीत धरणार कोण? .. छे! छे! लागलाच्च पाहिजे फोन.
कारण,एक अधिक एक=दोन!

गणितात आयुष्य पहायचं.
पण आयुष्याचं गणित शिकायचं नाही!
पहिल्या एक आणी दुसय्रा एकच्या किं~मती मधली तफावत..मूल्यांचं वेगळेपण?
त्यांचं मूळ १ असणं,नसणं?
त्यांची भूक तहान तर अमान्य, अस्विकार्यच!
कारण एक अधिक एक=दोन!
यापेक्षा वेगळी जीवननिष्ठा कोण???
ह्हूं!!! लागलाच्च पाहिजे फोन!
कारण,एक अधिक एक=दोन!

बाप हा ताप नसतो, पोरा

आईचा पदर पकडून चाललास

खूप खूप मोठा झालास

विसरलास लेका बापाला

आता उगा करतोयस तोरा II

घास जरी आईने दिला

तरी घासत तो बापच होता

त्या तुमच्या पोटासाठी

इतरांसमोर वाकत होता

त्याच्या वाकण्याने तुला

कणा दिला

मान मरातब मिळाला

अन तू लेका सर्व विसरला II

दुध नाही पाजले

पोटात नाही वाढवले

पण ते दिवस मोजणारा तोच होता

तुझ्या आगमनाने आनंदाश्रू गाळणाराहि तोच होता

तुला रडताना बघून

तळमळणारा पण तोच होता II

आरं त्यो जर रडला असता

मी प्रेमपुरीचा विठ्ठल

माझी वेगळीच रखमाई

तुझं जमणार नाही माझयासंगं

का करते उगा तू घाई ? II

तू सुखी राहा तुझी बाई

लांबच बरी तू वाटते

उगा तंगड्या घालू नको मधी

सात जन्मात मिळायचो नाही II

माझी येगळीच तर्हा

तिऱ्हेवाईक मी येगळा

रखमा शिवराळ असली तरी

तिच्यासंगेचं मी बरा II

मला ठावं तुझे डाव

नको तिथे डोकं लाव

भोळा ढंगाने जरी मी

नको मला आजमाव II

आत आवाज मज येई

तुझया नाटकी शाळेचा

नेहेमी दुर्लक्ष करितो

धन्य माझी ती रखमाई II