मुक्तक

मूळ कविता - दिलिप चित्रे
अनुवाद - तात्या अभ्यंकर.

अर्ध सत्य..

चक्रव्युहात घुसण्यापूर्वी
कोण होतो मी, कसा़ होतो
हे मला माहीत नसेल..
चक्रव्युहात घुसल्यानंतर
माझ्या आणि चक्रव्युहादरम्यान
फक्त एक जवळीक होती जीवघेणी -
हे मला कळणारच नाही
चक्रव्युहातून बाहेर पडल्यावर
भले ही मी मुक्त होईन..
तरीही चक्रव्युहाच्या रचनेत
काहीच फरक पडणार नाही..

परवा, माळ्यावरची पुस्तके काढतांना
धुळमाखली डायरी,२० वर्षापुर्वीची..
अचानक खजिना हाती
लागल्यासारखी सापडली

तशी लेखणी तर
तुला बहाल केली होती
डायरी फक्त माझी होती
कव्हर सुंदर आहे म्हणत म्हणत
अवघी डायरी तुच जिंकुन घेतलीस
...मी मात्र शाई..शाई वेचत राहिले!

डायरी माझी, लेखणी माझी,
माझा तु, माझं ..माझं ..सर्वकाही
तसं काही विशेष मागितलं नव्हतं मी
तुझ्याकडे, भावनांशिवाय!
वाटलं होतं तु भावनांनी रंगवशील!

...तुझ्या भावना लाख महाग
असतील रे
पण माझ्या शब्दांनी
एवढे स्वस्त व्हायला नको होते!

पहिली माझी कविता हो
प्रेयसीने वाचली -
अर्धी लिहिली होती तरी
अय्या कित्ती छान म्हणाली !

दुसरी माझी कविता हो
आईने ती ' पाहिली ' -
कौतुकाने सांभाळूनी
पेटीतच ती ठेवली !

तिसरी माझी कविता हो
बापाने वाच(व)ली -
कागद मागे पुढे बघुन
कोरी बाजू वर ठेवली !

चौथी माझी कविता हो
दुसऱ्याने ती पाहिली -
खो खो हसून तिसऱ्याकडून
तीनशे मित्रात फिरवली !

पाचवी माझी कविता हो
बायकोने वाचली -
काही समजली नाही तिला
रद्दीतच तिने घातली !

घट्ट विण
असलेली नातीही,
कधी ढिली पडतात...
कळवळतो, विव्हळतो जीव!

सतत शस्त्र खाली टाकून
'गरज' आहे, असं सांगण्याची
सवय आडवी येते!!
'आपलचं माणूस' आहे ना?
असा आवाज पुन्हा येतो...
मनाला समजावणं, की
भुलावणं?
वरच्यालाच ठाऊक....!

मग एक 'अस्फूटसं' हास्य,
मन हारल्याची आपली जाणिव...
अन्
जग जिंकल्याचा 'विजयी' भाव
त्याच्या चेहर्‍यावर.....

नाती अशी टिकतात का?
'एकाच्याच' गरजेखातर??
कळत नाही...
पण;
दरवेळी असंच घडतं खरं.......!!

( चाल: नसतेस घरी तू जेव्हां -)

गातेस घरी तू जेव्हां
जीव सुटका-सुटका म्हणतो
शांतीचे विणता धागे
संसार नेटका होतो !

छत भंगुन वीट पडावी
हल्लाच तसा ओढवतो
ही पाठ कणाहिन होते
अन् चेहरा बारका होतो !

ये घरमालक दाराशी
हळु गाण्या , तो खडसावे
खिडकीच्या उघडुन दारा
तो बोंबा मारून जातो !

त्याच्या नजरेतला उग्र भारदस्त दरारा
जरासा सौम्य झाला काय आणि
सगळा नूरच पालटला.

रंगांच्या उत्सवात
तारकांच्या मांडवात
तो उभा होता क्षितिजावर
स्वतःच्या निवृत्तीचा सोहळा पाहात.