मुक्तक

असे पुरुष,
पहिल्यांदा मेहेंदीने सजलेले हात आणतात तेव्हा
बराच काळ ठेवतात त्यांना सजवलेल्या मखरातून
असूयेने बघणाऱ्या नजरांचा काउंटर जितका जास्त
तितकी असते त्यांची अभिमानाची लिंग-कॉलर ताठ

असे पुरुष,
शिकवलेले असते त्यांना लहानपणापासून
पाहिलेले असते त्यांनी,
काका, मामा आणि बापाला सफाईदारपणे
आणलेले हात वापरताना...
साला ते चुकत नाहीत
शेंडीला गाठ मारून घोकतात सगळ्या ऋचा
घेतात कानमंत्र बापच्या मांडीवर

काळ काम वेगाचा गणित सोडवताना हिशोब वयाचे राहून गेले,
घर बांधता बांधता घरपण मागे राहून गेले.

मनात कितीही योजिले होते तुझ्यासाठी,
भरभरून ते सगळे तुला द्यायचे राहून गेले.

कधीतरी एकांत वेळी आता आठवत काय ते,
करूया करूया म्हणत प्रेम तुझ्यावर करायचे राहून गेले.

सरणावर आता पसरुनी, मना एकच वाटते,
प्याले दोन डोळ्याचे, रिते करायचे राहिले.

ह्या रेताड रखरखाटात
कोणास ठाऊक कशी चिकटून बसलीत ही पाती
आणि कोण सोस त्या वा-याला सुद्धा
ह्या जळजळाटात स्वतः तापत फुंकर घालण्याचा तरी
मृगजळाला सुद्धा भास व्हावा मोरपिसांच्या रंगांचा?

ह्या वेडेपणाच तू नाव आहेस कि कारण हे माहित नाही पण
तुझा हात इथे फिरलाय हे नक्की…

फुलपाखरांमागे धावताना, कधी झोक्यावर हिंदोळताना
पावसात भिजून आणि ओल्या मातीत खोपे करताना
दगडधोंडे उचकताना अन् काट्याफुफाट्यात हिंडताना
कळलंच नाही की तो आहे आणि हळूच कानी म्हणतो आहे
"भिऊ नकोस ... पण मी तुझ्या पाठीशी आहे."

नवी नव्हाळी फुटताना, सगळं जग फुलताना
नवी शिखरे चढताना, सागर पालथे घालताना
छातीने पर्वत फोडताना अन् लाथेने पाणी काढताना
दुर्लक्ष केलं उद्दामपणे जरी कळलं तो म्हणतोच आहे
"भिऊ नकोस ... पण मी तुझ्या पाठीशी आहे."

धुराच्या ढगात वेढलेला, आणि
चारी बाजूनी घोंगावणा-या
चारचाकी यंत्राच्या गोंगाटात,
डांबराच्या तापलेल्या रस्त्यांवरच्या
करड्या मळकट पट्ट्यांना ओळख देत
तल्लीन झालेला तो रंगारी…

त्यांनी ह्याला कि ह्यानी त्यांना बेदखल केलंय,
हे ओळखण तसं कठीणच.

जपणा-या माणसांपेक्षा
मुकाट खपणा-या बिन हृदयाच्या
यंत्रांची जंत्री वाढली कि
हे अस व्हायचंच…

स्वतापुरते लढायचे बळ तेवढे आता गाठीशी आहे ...
आठवते म्हणाला होतास "भिऊ नकोस मी तुझ्या पाठीशी आहे ..."

तुझ्या ह्या आश्वासनाने केले होते भितीना दफन ...
अन उभा ठाकलो लढाया जगाशी बांधून डोईवर कफन
माहित नव्हते माझी लढाई नशिबाच्या काठीशी आहे ....
आठवते म्हणाला होतास "भिऊ नकोस मी तुझ्या पाठीशी आहे ..."

लढलो अनेक समरे काही जिंकलो काही हरलो
लढता लढता लोटली वर्षे, परंतु मागे नाही फिरलो ...
हरलो शेवटी वयाकडून, माहित नव्हते गाठ साठीशी आहे ...
आठवते म्हणाला होतास "भिऊ नकोस मी तुझ्या पाठीशी आहे ..."

माझ्या छोट्याश्या कौलारू घराच्या एका कोपर्यात

धुनीवर टांगलेला आरसा तेजाळला आहे.

नितळ आणि रिक्त आरशात

तळ्यातल्या तरंगांचे प्रतिबिंब उमटते आहे.

---

माझ्या पादुका दरवाजाजवळच्या कोनाड्यात

धीरोदात्तपणे प्रतीक्षा करत आहेत.

हे घर जिथे मी सारे जीवन व्यतीत केले.

जिथे काही क्षणांपुर्वीच प्रखर सूर्यप्रकाशात

सचेतन मी भलत्याच खोड्या काढत खळखळून हसायचो.

---

आज इथे संतजन लोटले आहेत.

एकतारी छेडत निर्गुणी भजने गात आहेत.

त्यांचा आनंद... त्यांचे हास्य पहाटेच्या शीतल वार्याच्या झुळूकेवर स्वर होऊन