मुक्तक

तू तिथे डोंगरांच्या कुशीत ढगांच्या गोधडीत स्वतःला लपेटून पहुडलेला आणि मी इथे कासावीस , उघड्या मोकाट वा-याने गुदमरलेला. तू तिथे झाडा फुलांच्या कानाशी अलगद हुळहुळत त्यांना खेळवणारा आणि मी इथे वैशाखाच्या उष्ण झळांशी भर दुपारी झटपटणारा तू तिथे एकेक गुपित उलगडत पालटून टाकतोस रंग सारा मी इथे जपत राहतो लपत राहतो बंद कुपीत झाकत स्वतःला मला भिजवण्याचा जीवापाड आटापिटा व्यर्थ जातोच हे माहित असताना का असा वागतोस माहित नाही. हे तुझ चिडवण खिजवण कि अजून काही? माहित नाही की पोटच्या सगळ्या मायेनिशी माझ्यावर बरसल्या नंतर माझ्या शुष्क डोळ्यातलं आटलेल पाणी स्वतःच्या डोळ्यात शोधतोस? माहित नाही

हिरव्यागर्द झाडीत, जुन्या चबुतऱ्यावर उन्ह पाऊस झेलीत, उभी आहे दगडी छत्री पायथ्यात विसावलेल्या कोण जाणे कुणाची महानिद्रा सांभाळीत, वखवटातात जीवनाच्या तिच्या आजुबाजुला, निर्मितीचा नंगा नाच चालू आहे अव्याहत, मरणाच्या एकटेपणावर हिरवे काळे बुळबुळीत लिंपण लावीत जीवनाने पाय रोवले आहेत छत्रीच्या माथ्यावर उडणारे पक्षी मधूनच कधी टेकतात अस्वस्थ माना वळवून शोधतात शोधतात मागे राहिलेल्या कुणाला तळात छत्रीचा कुणीतरी, नेहमीसाठी जवळ. हंबरत येवून एखादी गाय पळभर विसावते छत्रीच्या दगडी चबुतऱ्याशी घासून मान थोडी शमवते रुखरुख तो शांत आतमधे, नाही कसलीच बोच कॅमेरा रोखून कोणी प्रवासी घेतो फ़ोटो खांबाशी रेलत्या हस

त्या दिवशी संध्याकाळी पाऊस भुरभुरत होता, भान विसरून मी मनानं पावसात भिजत होते तेवढ्यात तू आलास. " छे, काय हा पाऊस! वैताग नुस्ता चिकचिक, चिखल, बाप रे" मी पाहीलं तुझ्याकडे, नवलाने. "तुला नाही आवडत पाऊस? झिमझिमणारा पाऊस, भुरभुरणारा पाऊस, कोसळ्णारा पाऊस..... "हं, त्यात काय आवडायचं? समुद्राच्या पाण्याची वाफ होते, ती आकाशात जाते, तिथे त्याचं हे होतं, ते होतं, आणि पाऊस पडतो. मी हसले, दुखावून "तुझी नावड ही ठीक आहे, मला तरी कुठे आवडतात, पावसाची शास्त्रिय कारणे? तू एकदम गप्प झालास. जाताना टेबलावरचा चाफा उचलून म्हणालास, "ही नेऊ?" मी पाहीलं तुझ्या डोळ्यात, तुला पाऊस आवडायला लागला होता. ...........

आजही यमुनातीरावर राधा कदंबाखाली उभी अगदी नेहमीसारखेच आजही प्रतिक्षा; ठाऊक आहे कान्हा गोकुळात नाही तरीही अगदी नेहमीसारखेच कसे युगान्तीत प्रेम हे अवघे निळे आभाळ काजळले अमर प्रेमाचे चमचमते थेंब ओघळलेले कदंबाच्या पानापानात ते गच्च दाटलेले राधेचे उत्तरीय त्या प्रेमात चिंब जाहलेले राधा कशी पुरती बावरलेली इतक्यात दुरून एकतारीचे सूर घुमले नितांत आर्त विरहगीत त्यामागून आले राधेचे नेत्र त्याचा उगम शोधू लागले दूरवर एका वडाखाली एक सात्विक सौंदर्य, वल्कले नेसलेले राधा धावत सुटली त्या वडाकडे त्या सौंदर्याला गाठायला अचानक ती मध्येच अडखळली, वेडावली, मुळातून हादरली अजरामर प्रेमाचा वर्षाव त्या कदंबापली

मूळ कविता - दिलिप चित्रे अनुवाद - तात्या अभ्यंकर. अर्ध सत्य.. चक्रव्युहात घुसण्यापूर्वी कोण होतो मी, कसा़ होतो हे मला माहीत नसेल.. चक्रव्युहात घुसल्यानंतर माझ्या आणि चक्रव्युहादरम्यान फक्त एक जवळीक होती जीवघेणी - हे मला कळणारच नाही चक्रव्युहातून बाहेर पडल्यावर भले ही मी मुक्त होईन.. तरीही चक्रव्युहाच्या रचनेत काहीच फरक पडणार नाही.. मरू की मारू?