कविता — मिसळपाववरील मराठी कवितांचा विशाल संग्रह. प्रेम, निसर्ग, समाज, विरह आणि जीवनानुभव यांवरच्या हजारो मराठी कविता, गझल, मुक्तक आणि चारोळ्या येथे वाचा व आपली कविताही प्रकाशित करा.
दारी कडुलींब
पसरी सावली
घराला माऊली
जशी वाटे
दारी कडुलींब
घराचे बिरुद
पाव्हण्याला साद
देतो जणू
दारी कडुलींब
पानांचा संभार
गारवा चौफेर
उन्हाळ्यात
दारी कडुलींब
पक्ष्यांचा संसार
घरट्यांचा भार
अंगावर
दारी कडुलींब
खेळामध्ये येतो
आम्हा लपवितो
खोडामागे
दारी कडुलींब
श्रावण खेळतो
झोका झुलवितो
फांदीवर
असा कडुलींब
डोळां साठविते
घर आठवीते
माहेराचे
प्रथम धोंडोपंतांचे हर्दिक अभिनंदन! आपण छंदात्मक काव्यप्रकाराची अतिशय सहज शैलीत माहिती देण्याचा उपक्रम सुरु केला.
खर तर व्याकरण निमवालीच्या बाबतित आम्ही खुपच कच्चे. व्याकरणाच्या नियमात बसवून एखाद काव्य करण्यास सांगितल कि माझा पोपट होतो. परंतु ज्या तर्‍हेने आपण समजावून सांगितलत त्या मुळे आमच्या सरख्या नवोदितांची हिम्मत वाढली आहे.
मी माझी एक कविता स्पर्धे साठी देत आहे. ती नियमात बसते कि नाही (विषयाच्या द्रुष्टीने) त्या बद्दल मी जरा साशंक आहे. तरीही देत आहे . क्रुपया स्विकारावी.
समुद्र... कसा ?
असा किंवा तसा...
समुद्र... कधी शांत, कधी रागीट...
कधी अस्ताव्यस्त, कधी नीट..
कधी धीरोदत्त, कधी उतावळा..
कधी निळा, कधी सावळा..
कधी उद्धट, कधी प्रेमळ..
कधी गहिरा, कधी नितळ..
कधी आनंदी, कधी रुसवा..
कधी सरळ, कधी फसवा..
कधी राजा, कधी वैरागी..
कधी भाग्यवंत, कधी अभागी..
कधी साधक, कधी बाधक..
कधी ओंगळ, कधी मादक..
तिने ठरवलंच होतं
अंगाखांद्यावर खेळणारा
झुरमुर अनुभवांचा गुंताडा,
एकदा सोडवायचाच...
ती मनाशीच घाबरली.
अनुभव दुखावतील
वितळून जातील ना..
तसं आवडत होतंच तिलाही
अनुभवांच्या झुरमुरीत
हरवून जाणं
हरवतानाच तिला भान आलं
गाठ घट्ट बसत चाललीये.
ती थरकापली..
शेवटी काही निरगाठी
कापून काढाव्या लागल्या
जगण्यापासून..
झुरमुर अनुभव आठवणी झाले.
निरगाठींचे चरे मात्र
देहामनावर उरले...
इथेच तर अड़ते ना गाडे...
पुन्हा एकदा पाहिले ५५ पाढे...
विकास नक्कीच पाहिजे झाला...
पण त्यात ही हवा नम्बर पहिला...
बाकीच्यांचे नंतर बघू...
आधी आपल्याच जातीच्या मागे लागू..
समाज म्हणजे आपली जात...
जीने केलीय "समाजावर च " मात...
प्रत्येकाने असाच विचार करावा,
आपला वेगला गट असावा...
"आमच्या" भाकरीत "त्यांचा"
थोदासाही वाटा नसावा...
अरे बंद करा रे गटबाजी ही
समाजाची आता जान हवी..
करा प्रतिद्न्या काम करेन मी..
माय मराठी समृद्ध व्हावी..
स्फोटात फाटलेले डबे
बदलले जातील उद्या कदाचित.....
रक्ताचे ते थेंब...
मासांचे ते तुकडे ....
अन घाबरलेले ते रुळ
बदलले जटिल उद्या कदाचित ...
मानसं कोम्बुनं घेतील स्वताला
पुन्हा त्याच डब्यात उद्या कदाचित ...
दारावर सुरु असेल मारामारी
आत चिंता चौथ्या सिट साठी ...उद्या कदाचित
पुन्हा दादर महिम जोगेश्वरी
बोरीवली अन मिरारोड़सगळी स्टेशन
पुन्हा उभी असतील रांगेत उद्या कदाचित ....
पुन्हा त्याच डब्यात त्याच बोम्ब स्फोटावर चर्चा होतील
उद्या कदाचित
सगळ विसरून मानस पुन्हा
पाणी वाया घालवू नका असे मुलांवर ओरडतांना
आठवत असते मी..माझ्यातल्या एका मुलीला..
आज नळ आला नाही ..
..
दोन हातात बादल्या धरून
मोठ्या बंगल्याला वळसा घालून
शेजार्‍याच्या मालकीच्या विहिरीवर पाण्यासाठी जाणार्‍या..
लहान भाऊ तेव्हा अनेक प्रश्न विचारून भंडावत असे मला..
तासभर रांगेत चुळबुळत राहिले की पाणी मिळेल या आशेवर
मान घाली घालून उभी राहयचे मी भावाचा हात धरून
भरलेल्या बादल्या घरी नेतांना लोक बघतात ही जाणिव
आतल्या आत ओढायची..
माझ्या कविता
कुणिही गात नाही
कुणिही वाचत नाही
वाचली तरी ऐकत नाही
परंतु
कविता लिहील्याविना
मला र्‍हावत नाही
लिहूया कविता म्हणून
लिहीली जात नाही
विचारांच्या वेलीची
शब्दरुपी फुलं जेव्हा
मनाच्या पाण्यात
एकत्र तरंगतात
तेव्हा कविता लिहील्या
वाचून र्‍हावत नाही
दुःखा मागून
आनंद डोकावतो
यातना मागून
निर्मीती होते
कवितेचे असंच आहे
अशावेळी
कविता लिहील्या
वाचून र्‍हावत नाही
अन तुम्ही
गायिलीत नाही
वाचलीत नाही
आणि वाचून
ऐकलीत ही नाही
तरी हरकत नाही
नमस्कार,
धोंडोपंतांनी देवद्वार छंद सोप्या रितिने शिकवल्यावर आमच्या काव्य प्रतिभेला नवे धुमारे फुटले. (काही लोक म्हणाले उधाण आले.) आमच्या प्रतिभेचा वारू चौखूर उधळला. त्याच्या टापा प्रतिसादांतून आणि खरडवह्यातून उमटल्या.
बसलो गाडित
काव्याच्या मजेत
शब्द खटक्यात
देवद्वारी
सुमार विचार
दिसती सुंदर
शद्बा चढे जोर
देवद्वारी
रचतो वेगात
काव्याच्या धुंदित
शब्द अचंबित
देवद्वारी
काव्य ते कसले
चोपूनी बसले
शब्द ते हसले
देवद्वारी
-- लिखाळ.
भल्या पहाटे 'ललत'
षड्ज मध्यमी मूर्च्छना
चालली 'भटियारा'ची
प्रभातरंगी अर्चना
डमडम डमरूची
आली 'भैरवा'ची स्वारी
तीव्र मध्यम वाढवी
'रामकली'ची खुमारी
कारुण्यमय 'तोडी'ची
'आसावरी'शी संगती
'अहिरभैरवा' संगे
प्रभात राग रंगती..!
-- तात्या अभ्यंकर.
मिसळपाव