कविता — मिसळपाववरील मराठी कवितांचा विशाल संग्रह. प्रेम, निसर्ग, समाज, विरह आणि जीवनानुभव यांवरच्या हजारो मराठी कविता, गझल, मुक्तक आणि चारोळ्या येथे वाचा व आपली कविताही प्रकाशित करा.
सागरात हेलावते
नाव माझी वादळात
शीड तिचे तुटलेले
दिशाहीन अंधारात |
लाटांमागे येती लाटा
कल्लोळ हा आठवांचा
दूर दूर नभांगणी
खेळ रंगे सावल्यांचा |
शब्द शब्द जपलेला
सूर एक भारलेला
आयुष्याचा सारीपाट
मीच माझा मांडलेला |
तुटलेले काही बंध
ओढ लावती जीवाला
काही नाती, क्षण काही
माझे, मागते देवाला |
सूर्यबिंब ढळे जळी
अस्त जणु वेदनेचा
शुभ्र ,शीतल चांदवा
देई दिलासा सुखाचा |
गंधीत हा गार वारा
साद देई तुला, मला
वेदनेच्या वाटेवर
साथ देऊया सुखाला |
धोंडोपंताच्या अष्टक्षरीने मला भुरळ घातली.
लहानपणी ग्रुहपाठ कधीच न करणारा मी सुद्धा या छंदशास्त्राच्या वर्गात ग्रुहपाठ आवडिने करतोय.
अष्टाक्षरी किंवा पादाकुलक छंदातला माझा एक प्रयत्न
वसंत फुलता दारी
नको पंढरीची वारी
पानापानातुन वाहे
इश्वराची क्रुपा सारी ||
फुलाफुलातुन नटे
स्रुष्टिदेवता ही न्यारी
डोळे भरुन पहावी
सौदंर्याची खाण सारी ||
भान हरपून जाते
दिसे सुंदर हे रुप
मन उल्हासित होइ
अनं आनंदित खुप ||
झाडाझाडांनाही आता
नवी पालवी फुटली
नव्या युगाच्या स्वागता
जणु कातचं टाकली ||
धोंडोपंतांच्या छंदशास्त्रावरील स्तुत्य उपक्रमात माझ्या वतीने ही छोटीशी समिधा समस्त मिसळपावकरी आणि कविवर्य धोंडोपंत यांना सादर अर्पण.
कवी म्हणू नका मला
अशी करु नका घाई
रास प्रासांची ओतिली
धोंडोपंती सर नाही
चार ओळी जुळवल्या
कवी होईन का त्याने
मूळ प्रेरणा ही दिली
त्या हो अस्सल पंताने
इंदराचा त्या हो भार
जाणे एक एरावत
वेद रेड्याने बोलावा
नाही त्याची ती ऎपत
वसंताच्या मोसमात
काक: काक: पिक :पिक:
नीर क्षीर विवेकेषु
हंस: हंस: बक: बक:
जाणे गुणी हो गुणाला
निरगुण हा का जाणे
जाणे बली महाबली
निरबल ते का जाणे
शेवटची तीन कडवी “जाने गुनी गुन को”, ह्या अडाणा रागातील ध्रुपदाचा भावानुवाद आहेत. ते मूळ ध्रुपद असे आहे.
अजुन एक प्रयत्न देवद्वार छंदातला (ह. घ्या हे वे न सा)
कडक नियम
शुद्धलेखनाचे
धोरण मिपाचे
ठरतसे ||
मिपाचे मालक
विसोबा खेचर
मारी फाट्यावर
दुढ्ढाचार्या ||
करी अट्टाहास
जर कोण येथे
जावे त्याने तेथे
खुशालच ||
मिपा नाहि तोटा
कधी प्रतिभेचा
कट्टा हा सर्वांचा
वाढतसे ||
छंद उपक्रम
सुंदर वाटता
सांगाति असता
धोंडोपंत ||
कवितेस सोपा
देवद्वार छंद
'चेतन'ही छंद
जोपातसे ||
माझ्याकडुन एक प्रयत्न
मन हे कातरं
होई संधिकाली
प्रेमाची सावली
हरवली ||
भुक ना तहान
होइ जीव वेडा
विरहाची पिडा
ह्रुदयात ||
तुझी आठवण
भान हरपते
मन ना लागते
कशातच ||
नित्याचि चाहुल
कानात साठते
गळा दाटवते
नित्यनेमे ||
लागे हुरहुर
आता नाही भेट
दाखव तु वाट
अंधारात ||
थांबले स्पंदन
उर हा फुटला
विरह दाटला
सर्वदुर ||
तेवतो प्रकाश
मंद गाभार्‍यात
पेटवुन ज्योत
समईची ||
सुंदर ते ध्यान
डोळे साठवती
मिळे मनःशांती
काही वेळ ||
मिपा काव्यकट्ट्याच्या नोव्हेंबर २००८ च्या काव्यस्पर्धेतील रचनांवर अभिप्राय येथे द्यावेत.
अन्य कोणतेही लेखन येथे करू नये.
धोंडोपंत
लोकहो,
मिपावरील आमच्या छंदशास्त्रीय लेखनाला जो अभूतपूर्व प्रतिसाद दिलात त्याबद्दल सर्वप्रथम सर्व मिपावरील काव्यप्रेमींना धन्यवाद. भारावून टाकणारा हा प्रतिसाद आहे.
असा प्रतिसाद कोणत्याही मराठी संकेतस्थळावर आम्ही आजपर्यंत पाहिलेला नाही. मिपाला उथळ वगैरे म्हणणार्‍यांनी हे सदर पहावे.
या प्रतिसादावरून एक गोष्ट सिद्ध झाली की अनेक जण उत्कृष्ट काव्यलेखनाची क्षमता बाळगून आहेत. फक्त त्यांना योग्य ते मार्गदर्शन आणि वाव मिळाला पाहिजे. त्यादृष्टीने "मिसळपाव काव्यकट्टा" आजपासून सुरू होत आहे.
लोकहो,
वृत्तबद्ध काव्य ज्यांना लिहायचे आहे त्यांनी एक एक वृत्तावर प्रभुत्व मिळवावे. एकदम भाराभर वृत्ते समोर घेऊन बसू नये. त्यातही तीन पायर्‍या आहेत.
सर्वप्रथम
१) छंदांवर प्रभुत्व मिळवावे.
त्यानंतर
२) छंदात लिहिणे जमू लागले की जातींमध्ये लिहायला सुरूवात करावी.
आणि शेवटी
३) जातींमध्ये लिहिता यायला लागले की मग अक्षरगणवृत्तात लिहिण्याच्या पायरीवर जावे.
आमची बायको कुत्रा पाळते
तुम्ही पाळून देऊ नका
आमच्या पायाखाली जळते
तुम्ही पोळून घेऊ नका.
भलतीच पपी वाटली मला
घेऊ ग लवकर, म्हटले
पपी नव्हे, घात झाला
कुत्रे शोधणे सुरू झाले.
नकद चार हजार मोजून
शुभ्र कुत्रा हिने खरिदला
सतत लाड त्याचे पाहून
माझा भाव खाली उतरला
मिसळपाव