कविता — मिसळपाववरील मराठी कवितांचा विशाल संग्रह. प्रेम, निसर्ग, समाज, विरह आणि जीवनानुभव यांवरच्या हजारो मराठी कविता, गझल, मुक्तक आणि चारोळ्या येथे वाचा व आपली कविताही प्रकाशित करा.
उल्का
काळ्याशार अंगणात शुभ्र चांदण्याचा सडा पडतो,
दर वेळी ठरावीक ठिकाणी प्रत्येक चांदणीचा थेंब दिसतो.
अचानक काल रात्री ती चांदणी खाली आली,
लोक म्हणाले, "ती चांदणी नव्हे, उल्का झाली."
पाऊस कळलाय का?
मुसळधार पावसामधे भिजून
तुमचा शाळेचा गणवेष मळलांय का?
बालपणीच्या सखीच्या केसांत
मोठेपणी गजरा माळलांय का?
निसरड्या वाटेवर घसरून कधी
पायाचा अंगठा भळभळलांय का?
तुमच्या वेदना सोसवेनात म्हणून
तिचा जीव तळमळलांय का?
थरथरणार्‍या ओठातील तिची ती 'हाय्'
डोळ्यातून अश्रू होऊन गळलाय का?
भडभडून बोलणे झाले तरी ,त्यातून
'प्रेम' हा शब्द अचूक गाळलाय का?
तिचा बालपणीचा निरागस भाव
गाली लज्जा होऊन ओघळलाय का?
भातुकलीतली नवरी खरी व्हावी
इतके तुम्ही पाघळलाय का?
(हे पुस्तक मी मैथिलीसाठी, म्हणजे माझ्या अडीच वर्षांच्या पुतणीसाठी बनवले होते. आता तिने बघितले आहे, मग आणखी लोकांनी गंमत लुटायला हरकत नाही. चित्रे माझी मैत्रीण आंद्रेया ग्रानादोस हिने काढली आहेत. त्यामुळे चेहरे दक्षिण-अमेरिकन आहेत, मराठमोळे नाहीत! तिला मराठी मुळीच येत नाही. माझ्या अशा-तशा अनुवादाला अनुसरून आणि वेड्यावाकड्या स्केचेसचा अर्थ लावून तिने ही चित्रे काढली आहेत! तिचे आभार मी मानावे तितके कमीच...)
आताच माझी Exam झाली त्यावेळी सुचलेली कविता
Exam म्हणजे Exam असते
तुमची आमची अगदी सेम असते
अखेरच्या क्षणापर्य॑त रट रट रटायच असत॑
कितीही अभ्यास केला तरी tension येतच असत॑
शेवटच्या दिवसापर्य॑त Notes शोधायच्या असतात
Notes मिळल्या तरी सगळ्या वाचायच्या नसतात
Exam जवळ आली की देव देव करायच॑ असत॑
म॑दिरात जाऊन रोज एक नारळ फोडायच॑ असत॑
Exam म्हणजे Exam असते
तुमची आमची अगदी सेम असते
पेपर हातात पडला की आधी सगळ॑ वाचायच॑ असत॑
काय काय येत नाही ते बाजुला काढायच॑ असत॑
महाराष्ट्रदिनानिमित्त मराठी मनांना हार्दिक शुभेच्छा आणि अभिनंदन! हे माझे वेडेवाकुडे बोल माझ्या महाराष्ट्रासाठी.
ज्ञानरायाची आळंदी, विठूरायाची पंढरी
माझ्या मराठी मातीने दिली जन्माची शिदोरी
महाराष्ट्रभूमी थोर रत्नमाणकांची खाण
क्रांतिकारी, देशभक्त इथे जन्मले महान
विचारप्रवर्तनाचे, ज्ञान-विज्ञान, विद्येचे
इथे नांदते गोकूळ सिद्धी-बुद्धीचे, प्रज्ञेचे
नामा-जनीचे अभंग, ज्ञानेश्वरी, दासबोध
तुकयाची गाथा, अमृतानुभवाचा प्रसाद
कला संस्कृतीची गोदा, श्रद्धा-भक्ती चंद्रभागा
कैवल्याच्या, मांगल्याच्या कृष्णा, मुळा, वैनगंगा
गोष्टी - गोष्टीचा व्यवहार,
जागोजागी चालतो बाजार !
देणे-घेणे सॄष्टीचा नियम,
फळासाठीही ,लागतो संयम!
पाहण्यासाठी लागते नजर,
प्रश्नालाही लागते उत्तर !
दाम मिळाले तरच काम,
आळसासाठी ही ,लागते बेकाम !
देता ओलावा फुटेल अंकुर,
अंधार मिळताच, चांदणे टिपूर !
घेण्यासाठी द्यावा लागतो श्वास,
अन्यथा मिळतो, यमपुरी वास !
मंजूर मजला हे
विश्व थिटे
लखलाभ तुम्हा ते
सागरगोटे
प्यार मजला
माझा चिख्खल
तळातील ती
ओली दलदल
ते म्हशींचे
मजेत डुंबणे
डुकरांचे अन्
सुखनैव लोळणे
बगळ्यांचे ते
ध्यानबहाणे
हळुच गटकन
बेडुक गिळणे
हिंस्र श्वापदे
रात्री येती
पिऊनी जलं हे
तहान मिटविती
कशास तोडू मी
माझी बंधने
नकोच मजला
सागर होणे
नदी नाले अन्
सागर डबके
सृष्टीला तर
सगळेच सारखे
उत्तररात्रीनंतर किंवा पहाटेच्या आधी पोर्णिमेचा सुरेख गोलाकार चंद्र पश्चिम क्षितिजावर त्याचे अस्तित्व टिकवायला झगडत असावा.
आकाशाच्या छातीवर चित्रविचित्र आकार गोंदणारे गुढ तारकासमुह फिकट पडुन लुप्त होण्याची भिती बाळगुन असावेत, वाराही साफ पडलेला असावा. दिवसाला दिवस जोडणारा दुवा मी असाच उघड्या कोरड्या डोळ्यांनी संपवत आणलेला असावा. अन आता ते चंद्राचे पश्चिम क्षितिजावर बुडणे असह्य होत जावे...
जगाची ही रितच न्यारी,
कसेही वागा निंदाच पदरी !
गुणी, सज्जन ठरतो बावळट,
स्पष्टवक्ता, म्हणे आम्हास उद्धट !
शांत व्यक्तीला 'माठाची' ची उपमा,
चतूराच्या माथी, धटिंगडाचा तुरा !
सुट्टी घेतल्यास होतो कामचुकार,
राब-राब राबल्यास ओटी चा भिकार !
सुखात नांदल्यास, बायकोचा बईल,
समाजात गुंतल्यास, ह्याचे कसे होईल ?
दान करणार्‍यावर, काळ्या पैशाचे लेबल,
काट्-कसर करणारा, कंजूष एक नंबर !
निंदकाचे घर असावे शेजारी,
शेजार्‍यालाही असतोच शेजारी !
प्रेरणा - प्राजुतैंची नजरा ही कविता.
डिसक्लेमर - प्रस्तुत कवीची(?) अर्थातच तेवढी लायकी नसल्याने विडंबन करतेवेळी वृत्त / छंद यांच्याकडे सोयीस्करपणे दुर्लक्ष करण्यात आलेले आहे.
असतात ओळखीच्या ज्या ज्या समोर नजरा
महिना अखेर येता डसतात त्याच नजरा
रीती-रिवाज कसले, अन मित्रही कुठोनी
चुकवीत हिंडताना त्यांच्याच आज नजरा
बिनधास्त हिंडण्याचे नाहीत दिन गड्या रे
बुरखाच त्या कदाचित चुकवू शकेल नजरा
सध्या बरी घरातच वस्त्रे ती सर्व भारी
त्यांच्यात पाहिले तर धरतील आज नजरा
मिसळपाव