लहानपणी शाळेत जायच्या वयात वडिलांनी सरकारी लायब्ररी लावून दिली होती. त्यातून उत्तमोत्तम पुस्तके आणून वाचणे आणि त्यावर त्यांच्याशी साप्ताहिक चर्चा करणे असा एक शिरस्ता लावून दिला होता. ह्यावेळी ना. धो. ताम्हणकरांची पुस्तके हाती लागली होती. गोट्या, चिंगी, खडकावरला अंकुर ह्यांच्याशी ओळख झाली होती. ह्यात एक मजेशीर भाग वाचला होता, गोट्या त्याची बहीण आणि दादा वहिनी दिल्लीला दाबके नावाच्या एका गृहस्थांकडे जातात तेव्हा गौरी गणपतीचा सीझन असतो, दाबक्यांचा तरुण गोष्टीवेल्हाळ जावई आलेला असतो आणि त्याची गोट्याने उडवलेली भंबेरी असा काहीसा त्या कथा भागाचा प्लॉट होता. 

दिवाळी अजून जरा दूर आहे.

म्हणजे कॅलेंडरमध्ये दूर आहे. संपादक मंडळाच्या डोक्यात मात्र ती आतापासूनच सुरू झाली आहे. बाकी लोकांना दिवाळी म्हटलं की फराळ, फटाके, रांगोळी, नवीन कपडे असं काहीबाही दिसतं. संपादकांना रिकामी अनुक्रमणिका, शेवटच्या तारखेला एकदम येऊन आदळणारे व्यनि, ई मेल्स आणि “लेख जवळजवळ पूर्ण झाला आहे, आणखी दोन दिवस मिळतील का?” असे प्रश्न दिसायला लागतात.

म्हणून या वेळी जरा लवकरच हाका मारत आहोत.

तर, प्रथेनुसार यंदाही मिसळपाव दिवाळी अंक २०२६ साठी मिपाकर सदस्य आणि वाचक यांच्याकडून साहित्य मागवत आहोत.

यंदा कोणतीही खास थीम नाही. नकोच..!! खूप झाल्या थीम्स.

✪ दुसरं‌ वर्ष- समाज कार्य अध्ययनातला मुख्य टप्पा 

✪ कॉलेजच्या शिक्षणातलं सर्वोत्तम वर्ष 

✪ ग्राम विकासावरील फिल्ड वर्कची सुरूवात 

✪ अभ्यासासाठीचे नवीन विषय 

✪ सकाळी ९ वाजेपर्यंत रिपोर्ट पूर्ण करण्यातली मजा 

✪ स्टुडंट फोरमच्या मीटिंग्ज आणि कॉफी! 

✪ ज्युनिअर मित्र- मैत्रिणींसोबत मैत्री आणि असाईनमेंटस 

विवीध धर्मांच्या मनुस्मृती, बायबल, कुराण ते  इतरही धर्मग्रंथातून  कळत न कळत स्त्री स्वातंत्र्यावर आलेल्या सर्वच मर्यादा स्पृहणीय होत्या  असे म्हणता येईल का? अशी साशंकता आजच्या आधुनिक काळात वाटणे स्वाभाविक आहे हे खरे.  पण हे धर्मग्रंथ अस्तीत्वात नसते तरी फैमिली प्लानींग सारख्या आधुनिक सुविधा उपलब्ध नसलेल्या काळात आणि  एकुण असुरक्षीततेचे  प्रमाण अधिक असलेल्या ईतिहास पुर्व आणि ऐतिहासिक काळात धर्म ग्रंथांनी बंधने घातली नसती तरीही स्त्रीचे समानता आणि स्वातंत्र्य कितपत सोपे  राहिले असते?

जन्म असो वा मृत्यू प्रमाणपत्र, काही ठिकाणी स्थानिक स्वराज्य संस्थेने दिलेल्या मूळ प्रतीच दाखल कराव्या लागतात. अर्ज दाखल करून सहसा त्या मिळतात देखील. वडिलांच्या मृत्यू प्रमाणपत्राच्या प्रती संपत आल्यामुळे मी आधी जवळचे पालिका प्रभाग (क्षेत्रीय/वॉर्ड) कार्यालय गाठले; कारण त्यांच्या मृत्यूनंतर त्यांचे मृत्यू प्रमाणपत्र जवळच्याच प्रभाग कार्यालयातून सहज मिळाले होते. प्रभागातील कॉम्प्युटराईज्ड सिस्टीम तेव्हाही पुणे शहराच्या सेंट्रलाईज्ड डेटाबेसशी संलग्न असावी असे वाटते.