Skip to main content

मुक्तक

मुक्तक — मराठी मुक्तक, चारोळ्या आणि छोट्या काव्यरचनांचा संग्रह. कमी शब्दांत मोठा आशय सांगणारी मराठी मुक्तके येथे वाचा.

||ओम नमः शिवाय ||

लेखक मृगनयनी यांनी सोमवार, 04/08/2008 11:56 या दिवशी प्रकाशित केले.

नमन माझे तुला नटवरा..
हे शिवशंभो, भोळ्या शंकरा..

कृपासिंधो तू, हे गौरीहरा..
प्रसन्नवदन तू , कर्पूरगौरा..

तांडव करुनि, तु ब्रह्मांड पेलिसी..
प्राशुनि हलाहल, नीलकंठे मिरविसी..

फासुनि विभुती, तू हिमालये वससि..
उमापती शिव, हस्ती त्रिशूल घेसी..

मस्तकी तुझिया चंद्र विराजे..
हाती डम डम डमरू वाजे...

तुझ्या जटा-मुकुटातुनि वाहे मुक्त मंदाकिनी..
सर्प-भुजंग खेळति देहावरी, तू शूलपाणिनी..

मुंडक-माला धारिसी तू, चिता-भस्म विलेपुनि,
विश्वजननी महामाया , असता तुझी अर्धांगिनी..

बंधने

लेखक स्नेहश्री यांनी रविवार, 03/08/2008 22:10 या दिवशी प्रकाशित केले.

झुगारुन टाकावीशी वाटत आहेत ही बंधने
काहीतरी शोधत आहेत माझ्या मनाची स्फंदने
काहीतरी बोजड घेऊन चालते आहे
उगीच कोणाच्यात तरी मन गुंतवत आहे
तुझ ते scapbook मला अस्वस्थ करतय
आणि एकीकडे मात्र माझ मन तुझ्यासाठी झुरतय
गुंतत आहे फक्त तुझ्यासाठीच
पण मनात येत आहे,काय करायच त्या "scap"च
माझच मला कळत नाही की नक्की आता काय करायच
तुझ्या बरोबर आयुष्य काढायच का तुला विसरुन जायचा...???

खुप दिवस

लेखक मनी यांनी बुधवार, 30/07/2008 14:08 या दिवशी प्रकाशित केले.

खुप दिवस झाले खर तर तुला भेटून वषा झाले असावे बहुतेक .. सगले कसा ठरवून केला होते मी ,,,,,स्वताच्या हाटटने ,,,तुला न भेटण्याची हत्ताही मझ्याचा ....सगले कसा मनाला समजावून.......पण तरी ही तुला विसरने जमात नही मला ..सगले कसा अवघड होते आहे .जम्यचाया पलीकडले......

परवाच तुझ्या बर्थडे होतो .खुप ठरवले ग्रीटिंग.ईमेल समस फ़ोन कही नही करयाच .......लक्षात नही कही असा दाखवायच .पण सगळा अथाव्दा तुझ्या बर्थडे ला क्या द्याच हा विचार करण्यात गेला.....शेवटी शेवटी तर एक ईमेल...एक ग्रीटिंग अणि फ़ोन यावर सेत्त्लेमेंट झाली

अरे पावसा पावसा, तु आहेस तरी कुठं !!!

लेखक प्रा.डॉ.दिलीप बिरुटे यांनी सोमवार, 21/07/2008 10:27 या दिवशी प्रकाशित केले.

आभाळ भरुन येतंय, पण पावसाच पत्ताच नाही. १९३६, १९७२, आणि आता २००८ म्हणजे बरोबर छत्त्तीस वर्षानंतर आता पाऊस पडणारच नाही, भयंकर दुष्काळ पडणार आहे, अशी भविष्यवाणी आमच्या एका दोस्ताने केली. आणि पुन्हा आम्ही कवितेच्या पुस्तकात घुसलो. कविता वाचता...वाचता.......कवितेच्या शब्दा-शब्दावरुन. लिंकवर क्लिक केल्यावर जसे इतर दूवे उघडतात तसे मनाचे अनेक दुवे उघडत गेले ....दररोज, कडाक्याचे ऊन पडत असल्याने पावसाची कोणतीच लक्षणे दिसत नाहीत. केवळ शेतकरीच नव्हे तर सामान्य माणूसही पावसाने डोळे वटारल्याने हवालदिल झाला आहे. आषाढीच्या पांडुरंगाचे दर्शन घेऊन वारकरी एकदा परतला की तो पाऊस घेऊन येतो असा एक समज आहे.

हिरवी जिद्द

लेखक स्वाती फडणीस यांनी शनिवार, 19/07/2008 18:10 या दिवशी प्रकाशित केले.

.

सिमेंटच्या शेवाळल्या थरात....
मातीचा बोटभर तुकडा शोधून,
उंच उंच जाणार्‍या इमारती मधल्या
फुटभराच्या रोपट्या....
किती रे सुंदर दिसतोस!

तुझ्या एका हिरव्या जिद्दीनं
''जीव शिंपडलाय या देखाव्यात''
जमिनीला घट्ट धरून ठेवणारी तुझी मुळं...
आणि काळपट-करड्या पार्श्वभूमीवरच..
ते टोकाचं हसरं पिवळं फुल,
म्हणजे सौंर्दयाचा कळस!

आहा... !
डोळे अगदी तृप्त झाले तुला पाहून.

बर आहे..., तू चित्रात आहेस!,
असाच रहशिल कायम...
असच राहील तुझ चैतन्यमयी हास्य,
तुझ कोवळे पण..
तुझी हिरवी जिद्द!
न जराठता , कोमेजता!

पानसेबाई

लेखक संदीप चित्रे यांनी शुक्रवार, 18/07/2008 22:01 या दिवशी प्रकाशित केले.

“अरे व्वा ! शाळा सुरू होऊन बरेच दिवस झाले. आपल्या तिसरीच्या बाई अजून कुणालाच 'चेंगट' किंवा 'शुंभ' म्हणाल्या नाहीयेत !”

पानसेबाईंची पहिली आठवण मनात ठसलीय ती अशी !!

कोवळ्या वयाचं मन अगदी टीपकागद असतं ! चांगलं-वाईट जे कानावर पडेल तर अगदी आतपर्यंत शोषलं जातं. दुखऱ्या शब्दाने टच्चकन पापणीत येतं आणि हसऱ्या शब्दाने डोळ्यांत आभाळ मावतं !

"सहवास"

लेखक मनीषा यांनी शुक्रवार, 18/07/2008 15:42 या दिवशी प्रकाशित केले.

आयुष्याच्या रखरखीत वाळवंटात
एक ओऍसिस...... तुझा सहवास

तु आहेस चराचरामधे
तु आहेस कणाकणामधे

ता-यांतून पाहतो आहेस
वा-यातून जाणतो आहेस

पृथ्वीवर आहे तुझीच छाया
माझ्यातल्या 'मी' मधे सुध्धा...
तुच आहेस

अनंत काळाचा सोबती...
अजुनही चालतोच आहे

वादळे उठली.....
शांतही झाली
कितींची संगत सुटली
किती नाती तुटली

कोसळणा-या विश्वासाला
सावरत चालताना....

झाकोळलेल्या काळोख्या रात्री
वाट शोधताना...

सोबत आहे माझ्या
एक अश्वासक दिलासा....
तुझा सहवास......
फक्त तुझा सहवास

गोडवा

लेखक स्वाती फडणीस यांनी शुक्रवार, 18/07/2008 00:12 या दिवशी प्रकाशित केले.

गोडवा
.

घडी भर असेच राहू, धाव धाव नको धावू!
डोक्यावरच टोपलं जरा, खाली उतरवून ठेवू!!

निळ्या करड्या दर्यात, जलद सूर घेऊ!
नाती ज्ञाती निरखत, जीवनाचा तळ गाठू!!

चल पुन्हा एकदा, पेन उधार घेऊ!
खार्‍या खर्‍या पाण्यात, गोडवा शोधत राहू!!

=======================
स्वाती फडणीस.............. १७-०७-२००८

खाली-वर, खाली-वर

लेखक स्वाती फडणीस यांनी गुरुवार, 17/07/2008 11:46 या दिवशी प्रकाशित केले.

.

उसळणार्‍या लाटांत
सोडून दिली एक बोट
अलगद
सोडवून घेतले बोट
वर-खाली, वर-खाली
हेंदकाळतंय पाणी
बोट...............
आता दिसतही नाही
:
मी
तिथेच.............
बोटाकडे बघत
खाली-वर, खाली-वर

====================
स्वाती फडणीस............२९-०१-२००८

(तू)

लेखक चतुरंग यांनी मंगळवार, 15/07/2008 20:53 या दिवशी प्रकाशित केले.

अजब यांचे 'तू' हे मुक्तक वाचून मनात अनेक विचार मुक्तपणे आले ते असे ;)

तू भयकथेगत
नकोस येऊ
मी त्या पालीगत
थरथरतो...
तू 'इतिहास' होऊन
नकोस वाहू
'बे-भान'पणे मी
भरकटतो...

तू 'वैशाख फळ' होउन
जवळ राहा
मी ओरपून
खाईन असा...
तू 'गजल' एखादी
होउन ये
मी विडंबनात
नाहीन असा...

चतुरंग