मुक्तक — मराठी मुक्तक, चारोळ्या आणि छोट्या काव्यरचनांचा संग्रह. कमी शब्दांत मोठा आशय सांगणारी मराठी मुक्तके येथे वाचा.
आयुष्य म्हंजे...
एका चांगल्या महागड्या हॉटेलातील जेवण,
बील दुसरा कोणी भरणारा असेल तर आनंद देणार
व आपल्याला भराव लागणार असेल तर घाम फोडणार...
आयुष्य म्हंजे...
पहिल्या पगारातुन मुलाने आईवडिलाना प्रेमाने आणलेलि भेटवस्तु
व ति भेटवस्तु घेताना मुलाच्या कौतुकाने आलेले आइवडिलांच्या
डोळ्यातले आनंदाचे अश्रु...
आयुष्य म्हंजे...
(एनसीसी त असतांना या कमांड्स ऐकायची सवय होती. आता सहज आठवल्या. गेयता येण्यासाठी काही शब्द अ‍ॅडावलेले आहेत. या हुकूमांना कोठेतरी लय असते म्हणून काव्यविभाग निवडला आहे. रोष नसावा. )
परेडss विश्रामs
शत्रूकडे लक्ष ठेवण्याचं करा काम
हिलो मत मतलब हिलो मत
एकदम ताठ उभे रहा सख्त
परेडss लाईन बनs
नाहीतर देईन दणादण
परेडss तेज चलs
हात हलवत पाऊल उचल
परेडss आराम से चल
गडबड गोंधळ कर कम
रोज मरतो रोज मरतो रोज मरतो
सकाळी कामावर निघालो की
कचरा कुनडीवर कचरा वेचणारी
भुकेने रडणारी ति अनाथ मुल बघुन
रोज मरतो रोज मरतो रोज मरतो
स्टेशनवर येतो तिथे दिसत एक म्हातार जोडप
व ते अडचण आहेत नविन घरात अस मानुन
त्याना गावाला पाठवणार तरुण जोडप,ते बघुन
रोज मरतो रोज मरतो रोज मरतो
लोकल येते फलाटावर नेहमिसारखी
डब्ब्यानमध्ये गुरानसारखी घुसलेली मानस बघुन.
रोज मरतो रोज मरतो रोज मरतो
दुपारी जेवणात येणारी आकार लहान झालेलि
वाढणार्‍या महागाईने बिनतेलाची असलेलि
रोजच असलेलि बटाटा भाजी व पोळी ,ते बघुन
नुकताच तारुण्याच्या उंबरठयावर
प्रवेश केलेला मी.
सळसळतं रक्त,ओहटी न येणारं
अविरत उधाण.
सतत खळखळणारं मन
स्वप्नांचे ढिगभर मनोरे, तरी पण
का बरं वाटतं एवढं बोअर
कुठून येत असेल ही अस्वस्थता
जग भन्नाट वेगानं बदलतय
मीच मागे पडतोय काय?
का छळतेय ही बेचैनी ?
का गुदमरतो जीव?
का मोकळा श्वास घेताच येत नाही ?
असेल प्रेम भंगाचा विरह?
प्रेम तरी का म्हणावं त्याला?
की असेल उतुंग भरारी घेतांनाच झालेला संधीपात?
नि मग वाटते मरून जावसं...
का बरं वाटत असावं असं..का?
का हाच माझ्या जन्माचा हेतू?
नाही नाही नाही ....
आई बाबांना सांग,
एकी १ आईने केला केक,
दुरकी २ बाबांना केला फोन !
तीरकी ३ ताईने दीला पेन,
चौकी ४ आमचा बाळू हुशार !
पाची ५ मिळून करू नाच,
साही ६ आमचा नाच पहा !
साती ७ आमची न्यारी बात,
आठी ८ घडेल का आई बाबांची भेट?
नौवे ९ मिळून सारे गाऊ,
दाही १० बाळूला आवडते माऊ !
गेले काही वर्षे मी ब्लॉगबद्दल बरचं ऐकुन होतो. मध्यंतरी दोन एक वर्षांपुर्वी 'स्टार-माझा'ने ब्लॉगर्सची स्पर्धा ही भरवली होती आणि आपल्या मित्रांनी त्यात बक्षिसही पटकावली होती. ते सगळ पाहुन फार कौतुक वाटलं सगळ्यांच. आपलाही एखादा ब्लॉग असता तर असा विचार क्षणभर मनात डोकावून गेला. पण ज्याला चार ओळी धड टंकता येत नाहीत त्याचा ब्लॉग? आणि समजा जरी काढला (त्याला पैशे थोडीच लागतात ;) ) तरी त्यात लिहायचं काय? शाळेत सुद्धा ५-१० मार्कांचं पत्रलेखन आणि निबंध ऑप्शनला टाकणारे आम्ही. माझा ब्लॉग?
मी ओडार,
नाही हो नागरिक या देसाचा
जागा दिसली खुली का ताण डेरा न..
मंग सकाळ पासून दे दनादन घाल घाव
काळ्या ठीक्कार दगडावर...
घामाच्या धारा,छेनि, हातोडी टक.. टक.. टाक
न मंग साकारते मूर्ती देवाची लय भारी ....
झाली संध्याकाळ, चुली पेटल्या,
डेर्यामंदी शेंबड्या, नगडया पोराय्चा किलबिलाट
बयकाय्चि काव काव..
थकलो दमलो कि रीचवतो मंग या देसाची देसी
तरी लेकाचा नाय हो नागरिक या देसाचा
लयी ताप ,,
या देसाची देसी लयी चढते भारी
न मंग लागतो परत कामाले,
रात भर घुसळतो बायकोले....
चेनी हातोडी परीस मोठा ले घाव ...दनादन दनादन
कधीकाळी झालेल्या कविता
(1)
वेळही अशी ती होती
उगवती न फटफटलेली
पक्षीही तुरळक जागे
नुकतेच जरा फडफडले
माणसे होऊन जागी
चालली खाया वारा
या शांत पहाट वेळी
ती मला भेटते म्हटली
आलीच पहा ती आली
येताच तिला ओळखले
मी मनात माझ्या गुपचूप
सांगूच नको मी म्हटले
ती बसली अगदी चुपचूप
अशी दोघे गुपचूप बसता
बोलणे खुंटले अगदी
पण बोलून काही ना येता
ती कसली भेट म्हणावी
सावरुन मी हे वदलो
डोळ्यात तुला साठवण्‍या
मी रात्र-पहाट ही केली
पाहून घेऊ दे आता
तुज सुंदर शांत सकाळी
प्रिय मित्रा,
आज बरेच दिवसांनी "सुहृदगाथा" बाहेर काढले. बराच वेळ मुखपृष्टावरील अवचटांचे अजिंठाचे रेखाटन पहात बसलो. आतल्या कवितांना साजेसे गूढ. रंग सुद्धा आतील कवीतांसारखेच. पुस्तक उघडून पहिले पान पाहिले आणि एक मोठा धक्का बसला. त्यावर तू लिहले आहेस
शब्द संपतात तिथून सुरू होणार्‍या दोस्तीला मला
एवढेच कळवायच
संध्याकाळची प्रत्येक कविता
मी बकुळफुलात जपून ठेवलीय
२६-१-१९७९
सगळेच निर्णय आता दैवाच्या हवाली करणे चालले होते. मनाची घालमेल संपता संपत नव्हती. त्यात रोज एक वाईट बातमी कानावर पडत होती. रोज कुणीतरी देवघराच्या वाटेवरचा वाटसरू बनत होते. ना त्यांचे वय झाले होते, ना आजारपण त्यांच्या आसपासही पूर्वी फिरकले होते; तरीदेखील ह्या घटना घडत होत्या. त्यांच्या आप्तेष्टांचे काय हाल होत असतील, हा विचार करून मेंदूचा भूगा होत होता. शेवटी स्वतःच मनाला समजावून दैनंदिन कामे उरकली जात होती.
मिसळपाव