Skip to main content

मुक्तक

मुक्तक — मराठी मुक्तक, चारोळ्या आणि छोट्या काव्यरचनांचा संग्रह. कमी शब्दांत मोठा आशय सांगणारी मराठी मुक्तके येथे वाचा.

प्रार्थना

लेखक पेशवा यांनी बुधवार, 04/04/2012 02:22 या दिवशी प्रकाशित केले.

प्रार्थनेचे हात जुने होत नाहीत, विटत नाहीत, विरत नाहीत
धोकादायक वस्तूंची विल्हेवाट कशी लावतात?
चंद्र उगवलेल्या रात्रीत मल्हार ऐकताना
पाऊस बनून कोसळावेसे वाटते आहे
माझी म्हणावी अशी जमीन उरलेली नाही
माझे म्हणावे असे आकाश उरलेले नाही
वीजा, ढग, सोसाट्याचा वारा ह्यांचा वरखर्च...
रकाने मारलेल्या मन-देहाला झंकारणे झेपणार की नाही?

काव्यरस

आयुष्य

लेखक विदेश यांनी सोमवार, 02/04/2012 14:44 या दिवशी प्रकाशित केले.

आयुष्य मी चालत आहे ,

सोबतीला चंद्र चांदण्या -

मी नाही कंटाळलो,

बिचारा चंद्र मूक राहिला !

पाठवून दिले त्याने

माझ्या सोबतीला -

विनातक्रार शांतपणे

किरणांसवे सूर्याला !

जीवन, भाषा, साहित्य वगैरे वगैरे

लेखक यकु यांनी रविवार, 01/04/2012 06:20 या दिवशी प्रकाशित केले.

हे लिहायला बसण्‍यामागे माझ्या मनात अधून मधून पडत असलेलं प्रतिबिंब शब्दरुपात ठेऊन ते स्वत:साठी पुन्हा एकदा व्यवस्थित समजून घेण्याचा उद्देश आहे. एरव्ही क्षणभर क्षणभर झरणार्‍या काळाच्या मंद गतीने आयुष्‍य उलगडत जाते; आणि आयुष्‍याचं सुस्पष्‍ट नखशिखांत जसं आहे तसं रुप त्या क्षणभरात पहायला मिळत नाही.

एप्रिल फूल -

लेखक विदेश यांनी शनिवार, 31/03/2012 23:51 या दिवशी प्रकाशित केले.

रंग नाही, रूप नाही, सुगंध नाही
पान नाही, पाकळी नाही, देठही नाही -

अजबसे फूल, देते हूल, कुठे दिसेना
आकर्षण आहे तरी तयाचे सर्वांना ;

फजितीत फसवते, स्वत:लाच हसवते
एप्रिलमध्येच कसे नेमके बघा उगवते -

एक तारखेचे "एप्रिल फूल" भारी जीव जडवते,
मी मी म्हणणाऱ्याची खिल्ली पाहता पाहता उडवते !

एक पद्धत..

लेखक गवि यांनी शुक्रवार, 30/03/2012 14:22 या दिवशी प्रकाशित केले.

म्हणे मरणाची बातमी देणार्‍या पोस्टकार्डाचा कोपरा कापून पाठवतात..
पोस्टकार्डंच कुठे राहिली आता..
सगळीकडे ईमेल..
अर्थात मी कधी कोपरा कापलेलं पोस्टकार्ड पाहिलं नाही..
पण असेल.. आपली एक पद्धत..

म्हणे मोटरमन रिटायर व्हायच्या लास्टच्या दिवशी त्याला डेक्कनक्वीनवर पाठवतात..
आणि एकही लाल सिग्नल देत नाहीत..
खरं खोटं कोणास ठाऊक.. सगळ्या मोटरमन्सना मिळत असेल हा मान..?
मी कधीच डेक्कनक्वीनने गेलो नाही...
अर्थात तिचा मोटरमन कधी पाहिला नाही ..
पण असेल.. आपली एक पद्धत..

अल्लखकरण

लेखक निनाद यांनी शुक्रवार, 30/03/2012 08:20 या दिवशी प्रकाशित केले.

अल्लखकरण

मी तुला पाहताच
मनोमन बद्धरुपांतरण|
रोजच ते अनुभववावे
तव धन्यमरण||

ती आज आली
घेऊन गुलमोहतरण|
मला देतेसे चषक
तेच अल्लखकरण||

अजूनी ते येतातच
पाहताच झल्लकसरण|
तसे पाहता नजरेचे
हे विक्षेपसंक्रमण||

शब्दांचे असे कसे
सदैव कर्षित्रचर्वण|
एकटाभयाण विचार
ते बिंबाणुश्रवण||

वळण

लेखक नपा यांनी गुरुवार, 29/03/2012 18:55 या दिवशी प्रकाशित केले.

आयुष्याच्या वळणवर, वळताना
नजर गेली इथवरच्या मार्गावरती

दिसले माझेच पदचिन्हे स्पष्टपणे
कधी योग्य, कधी अयोग्य
कधी सन्तुलित तर कधी अनिर्बन्ध
भयभीत वा निर्भिड

थबकलो क्षणभर,
स्वत:बद्दलचे समज गैरसमज धुसर झाले

हे तर माझेच प्रतिबिंब.. आज़वरचे
..पण अगदि सत्य

शहारलो,
किती अनभिज्ञ होतो मी स्वत:ला..

वाट माझी खुणवत होती
मन मात्र सुन्न होत्

सावरलो,
अन् पुन्हा लागलो अव्याहत प्रवासाला
पूढच्या वळणावर थबकण्या करता..

काव्यरस

बाळाचा चाळा- कंटाळा !!!!!

लेखक बॅटमॅन यांनी गुरुवार, 29/03/2012 13:03 या दिवशी प्रकाशित केले.

नोंदः सध्या मिपावर चालू असलेला कविता, नवकविता आणि विडंबनाच्या जिलब्यांचा पाऊस पाहून आम्ही ही बरेच दिवस आधी पाडलेली ब्लॉगवरील जिलबी सादर करीत आहोत.

वृत्त- स्रग्धरा.
कंटाळा पूर्ण पाळा, वळवळवळिता , रोडका होशि बाळा |
देहाचा सान गाळा, शिणवुनि विरळा, का करावा कृपाळा?
लागावा छान चाळा, बघत बस नळा, तोय वाहे खळाळा |
किंवा येंगोनि माळा, सकलहि झुरळां, मारि रे चंडकाळा ||१||

काव्यरस

व्युत्क्रमी परिकर्म

लेखक निनाद यांनी गुरुवार, 29/03/2012 07:48 या दिवशी प्रकाशित केले.

व्युत्क्रमी परिकर्म
स्वयं-संतुलन कच्चीजप्ती शंकुचाचणी अवसीदन।
मिथ्या शस्त्रक्रिया स्व-विमोची रूपद बीजगुणन॥

दुय्यम उघाड दोलनलेखी मळसूत्रउत्परिवर्तन।
वालुकाश्मी भित्ति बीज चाचणी अपवाहचक्रन॥

वैतनिकपद व्युत्क्रमी परिकर्म सदापदावर्तन।
स्थूनांकन दोष अपवाह गुणांक वनसंशोधन॥

प्रतिवेदक अधिकारीसंचय वायु पुनर्मूल्यन।
लालसावर प्रारणप्रतिक्षेप परिपथ प्रत्यावर्तन॥

उबेची पाखर...

लेखक वेणू यांनी सोमवार, 19/03/2012 11:48 या दिवशी प्रकाशित केले.

मित्र- मैत्रिणींनो, जरासं मनोगत देतेय!
काही दिवसांपूर्वी, नॅशनल जियोग्राफीवर बाळाचा जन्म, अगदी बाळ एक आठवड्याचे असल्यापासून ते जन्मापर्यंतची संपुर्ण प्रोसेस दाखवली.. त्या गर्भातल्या बाळाच्या निर्मितीपासून ते जन्मापर्यंतचा प्रवास अदभूत वाटला.. हे पाहू शकतो, समजू शकतो आजच्या प्रगत तंत्रज्ञानामुळे.. त्यानंतर सुचलेलं काही.. सांभाळून घ्या.. ही तुमची माझी कविता!

________________________________________

नाळेपासून वेगळे होताच
सुरू होतो प्रवास,
दोन जीवांचा- एकाच दिशेने?
काही योजनेच..