कविता

गाळलेली हात भट्टीची>> लेवुन तवंग नवसागराचा, दारु होती तेलकट|| न पोलिसांचे डोंगर आडवे न एक्साईज चे किल्ले रासवट|| देशीच्या बारची दारं उघडी सताड उद्याचा दिवस आहे रात्रीच्या पल्याड|| बरोबर हवी खरी , साथ खमंग चखण्याची खारे दाणे ताजे ताजे , अन ग्लास हवा काचेचा|| शिलगावुनी सिगारेट मारला एक झुरका|| सोडा/पाणी टाकुन घेणे मला कधी ते जमणेच नाही || फेसाळलेली दारु आणते एक आगळीच खुमारी दुसर्‍याच्या पैशाने प्यायची तर लज्जतच न्यारी||

माझ्या एका मैत्रिणीची ही ईंग्रजी कविता काल वाचली...मनाला स्पर्शुन गेली. तिच्या कवितेचा स्वैर अनुवाद करण्याचा प्रयत्न केला आहे... मुळ आशयाला धक्का न लावता मराठीत अनुवाद करताना काही बदल केले आहेत..... काहि चुक असल्यास संभाळुन घ्यावे..( शुध्द्लेखनात चुका असल्यास प्लीज सांगा... मी थोडी कच्ची आहे त्यात.) (मुळ कविता..

गुलमोहर.! माझ्या अंतर्बाह्यात सामावलीस तू. दूरवर पसरलेल्या मार्गात माझ्या उभी होतीस तू. अन् मी पुढेच जात राहिलो, गुंग होऊन माझ्या विचारांत. जीवनही गुरफटून गेले त्या अनुत्तरित प्रश्नांत. तुला भेटण्यास दोन शब्द बोलण्यास वेळच कुठे होता? आता... आता तर पर्जन्यधारांसमवेत बरसतेस तू. आणि शेवटी वेळ असताना मजपाशी घाईत आहेस तू. काय सांगू, काय सांगू आपण... अजाणताच म्हणतो - आहे बेमौसम हे शहर. पुन्हा कधीतरी भेटूया... अलविदा - ए - गुलमोहर.!

आठवतो तुला तो दिवस? ज्या दिवशी आपण गुंतलो एकमेकांत! आधिच निरोप आला होता फक्त पाहायला येणार आहात आधीही पाहील होतस लांबुन मी तुला आणि तु मला आवडले म्हणूनच आलास परत तुझ्या परीवाराला घेऊन मला दाखवायला अन निरखायला. आतच बसले होते मी धडधडणारे ठोक्यांवर मात करत. एकीकडे तुला पाहण्याची ओढही होती तुही आवडला होतास मला म्हणूनच तर हुरहुर चालू होती मला बोलावल तुझ्या आत्पेष्टांनी मी आले तुमच्या समोर थरथरणार्‍या कप बशांना सावरत ! सगळ्यांची नजर एकदाच माझ्यावर शांत झाली, कपबशांची किणकिण मात्र जास्तच जाणवू लागली. मला बसवले तुमच्या सोबत तुझ्याच माणसांनी आणि विचारले , "आमचे घर सांभाळशील का ?

१. प्राक्तनात प्राण लाचार जगण्याचे आंदण मिळते फांदीच्या ओलाव्याला नवजात बांडगूळ गिळते . . २. फळभरल्या झाडावरुनी पाखरे निघाली जाया घरट्याचे छत्र गनिम नजरेत विषारी माया . . ३. देवडी विसावून पायी परमार्थ असे बसलेला पानांचे प्राण खुडून अर्पितो दान देवाला . . ४. सावलीत शांत झाडाच्या मरणाची केवळ भ्रांत खंगलेला, खिन्न मनाचा झोपला देह विश्रांत . . ५. रसशुष्क वाळली फांदी वाळीत टाकली कोणी ? डोळ्यात वाळव्यांच्या मगरीचे भावुक पाणी . . . .

आम्हा गरीबांचे बघा सारे पत्त्यांचे बंगले. वेदनेच्या पायावर आमच्या सुखांचे ईमले. शीळ्या भाकरीचा घास, तेही तुकडे जळके. चार कुडाच्या या भिंती, वर छप्पर गळके. काजळल्या कन्दिलाचा प्रकाशही काजळला. सुख - सौख्याचा आस्वाद आम्हा कधी ना कळला. आमचे जग हे स्वप्नांचे सारा स्वप्नांचाच खेळ. आसु आणि हासूमध्ये कधी नसतोय मेळ. आम्हासाठी जीवन हे असे अळवावरचे पाणी. न भावे जगजेठी मना सखी वाटते विराणी...

लेवून तवंग सुखाचा आयुष्य बनतं गुळचट न अडचणींचे डोंगर आडवे न आशांचे किल्ले रासवट ऐश्वर्याच्या सरळसोट, उंचच उंच भिंती न कुठे अश्रूंचा कोनाडा, न कुठे दु:खाची पणती प्रकाशाची दारं उघडी सताड रात्रीचा अंधारही कुंपणाच्या पल्याड असतं आयुष्य असं बेचव आणि अळणी जरी पाऊस सुखाचा, तोंडात मिठाची गुळणी सुखाला हवी खरी, फोडणी खमंग दु:खाची हिंग थोडा चिंतेचा अन्‌ मोहरी हवी कष्टांची तडतडलेली मोहरी आणते आगळीच खुमारी सुखाची अशा मग लज्जतच न्यारी. जयश्री अंबासकर

:P आज अचानक श्री. ज. के. उपाध्ये यांची "चालचलाऊ गीता" ही खूप लहानपणी वाचलेली कविता सापडली. मिपाच्या सदस्यांना होळीच्या मेजवानीनिमित्त सादर! होळीच्या रंगीबेरंगी, रंगतदार, रंगीत शुभेच्छा! पार्थ म्हणे 'गा हृषीकेशी | या युद्धाची ऐशीतैशी बेहेत्तर आहे मेलो उपाशी | पण लढणार नाही ! धोंड्यात जावो ही लढाई | आपल्या बाच्याने होणार नाही समोर सारेच बेटे जावाई | बाप, दादे, काके काखे झोळी, हाती भोपळा | भीक मागूनि खाईन आपला पण हा वाह्यातपणा कुठला | आपसात लट्ठालठ्ठी या बेट्यांना नाही उद्योग | जमले सारे सोळभोग लेकांनो! होऊनिया रोग | मराना का! लढाई का असते सोपी?

युद्धे रोज नवी युद्धे होतात, शस्त्रेही नवीच असतात, युद्धांची कारणे मात्र, अजुनही जुनीच असतात....! आरक्षण कितीही मोठे झालो तरी, पांगुळ गाडा सोडणार नाही, माणुस बनुन दोन पायावर, आम्ही कधीही चालणार नाही....! सबंध पोप प्रेमाचे पोवाडे गात आहेत संत शांतीचा संदेश देत आहेत शास्त्रज्ञ शस्त्रांची निर्मिती करत आहेत राजकारणी राजकारण करत आहेत आता तुम्ही मला सांगा... तुमचा, माझा याच्याशी , काय सबंध ?....!!!