कविता — मिसळपाववरील मराठी कवितांचा विशाल संग्रह. प्रेम, निसर्ग, समाज, विरह आणि जीवनानुभव यांवरच्या हजारो मराठी कविता, गझल, मुक्तक आणि चारोळ्या येथे वाचा व आपली कविताही प्रकाशित करा.
एक अतिशय आनंदाची बातमी..!
शेतकरी कवी, रानकवी, ना धो महानोर यांना कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानातर्फे दिला जाणारा जनस्थान हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला आहे असे समजते..
महानोरांसारख्या अस्सल मराठी मातीतल्या एका कवीचा साक्षात कुसुमाग्रजांनीच केलेला हा गौरव आहे असेच म्हणावेसे वाटते..!
कवीवर्य ना धो महानोरांचे मिसळपाव परिवारातर्फे मन:पूर्वक अभिनंदन..!
-- तात्या अभ्यंकर.
ते दिवसहि कसे मंतरलेले होते
ति वेळ हि तशी वेडीच होति
तु विशीतली कोवळी कळी होति.
माझीहि गध्धे पंचविशी चालु होति
तुझ्या घराच्या वा~या नित्य कर्मकांड असे
दर्शनासाठि तुझ्या नेत्र आसुसलेले असे.
तुझ्या प्रेम कटाक्षाने दिवस कारणी लागत असे
जळि स्थळि सखे तुझिच मुर्त मज दिसे
तुझ्या सहवासाचि साजणे ओढ असायची
हातात हात घालुन मीरवण्याचि हौस असायची
दिवस होता कि रात्र याचि फिकिर नसायचि
रखरखित दुपार हि कोजागिरीचि रात्र वाटायचि
अरे खोप्यामध्ये खोपा सुगरणीचा चांगला
देखा पिलासाठी तिनं झोका झाडाले टांगला..!
यशवंत देवांनी संगीत दिलेलं आणि उत्तरा केळकरांनी गायलेलं हे अप्रतीम गाणं इथे वाचा, इथे ऐका!
खोपा हे वास्तविक सुगरणीचं घर, घरटं! त्या घरट्याला झोक्याची किती सुंदर उपमा बहिणाबाईंनी दिली आहे! एखाद्या घरट्याला तुम्हीआम्ही झोका, झोपाळा असं म्हणू शकतो का हो? परंतु बहिणाबाई त्याला किती सहजपणे झोक्याची उपमा देतात! क्या केहेने..!
शब्दात अर्ध-होकार
ओठात लाजूनी आला
स्वप्नाच्या हिंदोळ्यावर
जीव घाबरा झाला
मज सांग आई, तू सांग
हा खेळ असे कि नाते
ज्या वाटेवर मी फुलले
ती वाट पोरकी होते
गांव आता बदलेलं
मिळतील नवी मज नाती
काळीज मात्र व्याकुळ
तुटतुटेल तुमच्यासाठी
अडखळेल पाऊल हळवे
मी सोडून जाता, जाता
राहील उभा नि:शब्द
मग वाटेवरती दादा
मज स्मरेल जेव्हा घर हे
श्रमसरत्या शांत दुपारी
मी बघेन देव्हार्‍यात
पितळेचा कृष्णमुरारी
बांधीली गाठ शेल्याशी
हातात हात मी घेते
पाण्यास अर्पिले दिप
ती नदी कुठे गं नेते ?
'रानवेड्या पाखराशी भेट झाली त्या कळीची' ह्या सुवर्णमयी ह्यांच्या सुंदर गझलेने आमच्या मनात जुन्या 'भेटीगाठींच्या' वेदनादायक आठवणींचे काहूर पुन्हा जागवले ते असे,
रंगलेल्या कबुतरांची गाठ पडली त्या वळूशी
का हव्याशा वाटणार्‍या पोरटीला टाळले मी
फक्त असते तीच सोबत हेच होते मानले मी
....................................................
फोन नंबर दे म्हणालो मी तिलाही पाहता.. मग-
भेटण्याचे , रातच्याला.. मनसुबे रे बांधले मी
मला इश्वर दिसतो आहे ,
पंख पसरलेल्या पक्षासारखा मुक्त..
तळ्यातल्या सुंदर कमळाप्रमाणे अलिप्त...
आम्रवनात कुंजन करणा-या कोकीळे प्रमाणे आनंदी
अन अथांग आकाशा प्रमाणे......... अनादी......
मला कळून चुकल आहे कि,
जीवन हाच एकमेव इश्वर आहे..
म्हणुनच,.... मी वृ क्षांची पूजा करतो.
अन पूजा करतो , पर्वतांचीही.....
मी पूजा करतो नद्यांची....
अन पूजा करतो , गगनातील ता-यांचीही......
मी इश्वराच्या चरणावर वाहिल्या जाणा-या,
फुलांचीही पूजा करतो....
गडबड वेड्या वस्तीमध्ये
शाळा पाखरांची
पोपट मैना आणि कबुतर
लगबग चिमण्यांची
डेरदार त्या वृक्षावरती
घर आणिक शाळा
सकाळ सायंकाळी भरतो
प्क्ष्यांचा मेळा
कावळा मास्तर शाळेमध्ये
पोर चिमणा-चिमणी
कावळा शिकवी धडे-कविता
मुले गाती गाणी
किलबिल किलबिल किती तयांची
आसमंत दाट्तो
मैना गाइ सुरेल गाणे
पोपट तो नाचतो
अवतीभवती मनुष्यप्राणी
लोभी हलकट
मारामारी आणि भांडणे
नुसता हवरट
स्वार्थापायी या अधमाने
कुर्हाड हो आणलि
घर आणिक शाळा त्यांची
झरझर हो तोडली
का लागली दृष्ट तेजोनिधीला
अवेळी कसा आज सूर्यास्त झाला
अर्ध्यातूनी सोडूनी डाव ऐसा
शरण भास्करा तू कसा या निशेला
बांधूनी पैंजणे सावळ्या सावल्यांची
कशी सांज निमिषात उतरुन आली
अंधार डोही धरा दीनवाणी
कशी भासते आज केविलवाणी
कंटाळवाणी प्रतिक्षा रवीची
आस वेड्या जीवाला नव्याने उषेची
जयश्री अंबासकर
सरते पुढे, अडते, फिरते
तुज पाहता, पाऊल हे
ओसंडते डोळ्यातूनी
हिंदकळते ह्रदयात जे
मी लाख थांबवी तरी
वळते नजर, झुकते नजर
अन लाज बोलते मला
भिडवू नको, नजरेस गे....
किती करावी याचना
वेड्या मना तुझी रे मी
वागू नको, असा.. तसा.. ,
आवर मना, आवर हे....
चाहुल ती येता जरा
अडखळते मीच चालता
वर भास हे झुलवी मला
सावरशील, सावर रे....
अता छतावरी किती
मी कोरली स्वप्ने नवी
अजाणता झाले तुझी
तुज आळवी, सत्यात ये....
हं... इथे खण....
खणत रहा ...हा भूतकाळ आहे ....
तो तुला खणायचाय...
खणताना निघतील अवशेष
आठवणिन्चे... यशाचे .. चुकांचे... हवेसे... नकोसे
लक्षात ठेव, .... अवशेषामधे मन गुंतवायचं नसतं.....!
पुढे लागतील थडगी,
सोडून गेलेल्या आप्तांची... दगलबाज मित्रांची,
लक्षात ठेव, ... थडग्यांपुढे फुलेच ठेवायची..... मन नाही !
खण .... खणत रहा ......
खणता खणता संपेल सारं ..
थकून पाहशील अवती भवती ..
.... तहानलायस ..!
उतर .. या खोल भूतकाळाच्या गाभा-यात ..
शोध मूळ जाणीवेचा निर्मळ झरा..
मिसळपाव