मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

कविता

प्रेम कस असाव ?

गुपचुप ·
लेखनविषय:
प्रेम कस असाव ? क्षमाशील धरती सारख, विशाल आकाशासारख, लांबवर पसरलेल्या सागरासारख... ! प्रेम असाव आईच्या हृदयासारख, सगली दुःख सहन करूनही दुसर्यासाठी आणखी सुखाची अपेक्षा करणार...! वास्तवतेच्या आगीत होरपळून निघालेल्या तुमच्या मनाला सुखाचा, आनंदाचा ओलावा देणार... ! दिसत तस नसत, प्रेम ही असच असत, न कळत हृदयात घुसत, न जाण्यासाठी घर करून बसत.

चंद्रकोरीपरी कोवळें हासणें.... वसंत बापट

शरद ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
चंद्रकोरीपरी कोवळें हासणें कोणत्या कवीने आपल्या प्रेयसीचे वर्णन काव्यात केले नाही ? सर्व काव्यालंकारांचा उपयोग खरे तर त्यासाठीच. ( सुवर्णालंकार परवडत नाहीत म्हणून म्हणून तर कवींनी उपमा-उत्प्रेक्षा यांना काव्यालंकार असे गौरवावयास सुरवात केली नाही ना ? प्रियेला अर्पण करावयास खिशाला चाट नाही) तरीही प्रत्येक कवी वर्णनात आपली खासियत दाखवावयाचा प्रयत्न करतोच.

आईचं छप्पर.

गंगाधर मुटे ·
लेखनविषय:
काव्यरस
आईचं छप्पर. कडाक्यात भांडतात मेघ गडगड करून भरून येते नभाला अश्रू ढाळते वरूण ...! अश्रू बनती गारा वादळ तांडव करी गारठल्या हवेसवे विजेस हिंव भरी ...! हिंव भरल्या विजेस ताप चढवी गारा तिला पांघराया छप्पर नेतो वारा ...! छप्पर उडल्या संसारात ब्रम्हपुत्रा वाहते तेल मिरची शिदकुट पाण्यावरती पोहते ....! पोहतांना पुस्तक वही सरस्वती भिजते माती करून जीवाची चूल उल्हे निजते ....! गरजत्या पावसात चोळी झबले न्हाती पदराखाली लेकरं कवटाळती छाती ....! ...गंगाधर मुटे.. . ( शिदकूट = मोजक्या काळासाठी पुरेल एवढी अन्नसामग्री) ( उल्हा = एकप्रकारची कच्च्या मातीची चुलच पण लाकडा ऐवजी कोळशाचा जाळ घालत

नकोना नकोना आता नकोना

पाषाणभेद ·
काव्यरस
नकोन नकोना आता नकोना तो: ऐ ये ना ती: अंहं नकोना, नकोना तो: नकोना नकोना आता नकोना ||धृ|| ती: अवेळी या वेळी तू सतावी मला इथे नाही कुणी आवर स्व:ताला तो: नको करू बहाणे का छळशी मला छळण्याचा खेळ बरा जमतो तूला तू जवळ ये अथवा मला जवळ घे ना ||१|| ती: अंहं नकोना

पाऊस वेडा

स्वाती फडणीस ·
लेखनविषय:
काव्यरस
पाऊस वेडा ================= पाऊस वेडा मोर मनाचा मेघ पाहता हर्षुन जातो.. मेघ बावरा जीव मोराचा ग्रीष्म लागता आतुर होतो.. थेंब आठव ठेवा मनाचा अनुरागी हरपून जातो.. मेघ बावरा मोर जिवाचा नाच नाचरा सागर होतो.. पाऊस वेडा मोर मनाचा थेंब सरीत शहारून जातो.. प्रीत बावरा पिसारा मोराचा भिजून चिक चिक होतो.. आनंद फुलोरा मनोरथांचा वादळ झडीत थिजून जातो.. सर आतुर हर्षित जिवाचा गहिवर डोळी बोलका होतो.. चिखल भिजल्या स्वप्नांचा पिसा पिसातून गळून जातो.. वेडा पाऊस मोरा मनीचा ढग फुटीत भोवरा होतो.. नाच नाचऱ्या फुलेर मनाचा हुंकार कंठीच राहतो.. उजाड भुंडक्या मनमोराचा हुंदका पाऊस होतो.. पाऊस वेडा मोर मनाचा काळ सरीं

तो पाऊस

सुनिल पाटकर ·
लेखनविषय:
काव्यरस
तुझ्या अंगणातला पाऊस माझ्या अंगणातला पाऊस शेतात मरमर राबणा-या ढवळ्या-पवळ्याचा पाऊस टोपलीतून भाकरी आणणा-या अनवाणी पावलांचा पाऊस एका छत्रीत भिजलेल्या अनेक प्रेमकथांचा पाऊस रानफूलांच्या वाटेवर हरवून गेलेला पाऊस वाफाळलेल्या चहाच्या कपात चिंब भिजलेला पाऊस डोक्यावरून घेतलेल्या रजईत दडून बसलेला पाऊस पाण्यात भिरभिरणा-या कागदी होड्यांचा पाऊस गरागरा फिरणा-या इवल्याशा छत्रीतला पाऊस पावसात मनसोक्त भिजणारी चिमुकली मुलं पाहिली की आठवतो मला तो पाऊस आभाळा एवढा डोंगर कवेत घेऊन आलेला पाऊस डोंगराखाली गाडलेले ते, इवलेसे जीव आठवले की माझ्याही डोळ्यातून बरसतो न थांबणारा तो पाऊस

स्वैर कल्पना: "वीजपाऊस"

निमिष सोनार ·
लेखनविषय:
चंदामामा वीज विकत घेतो... सूर्यदादा कडून! चांदण्याताईंना वीज मोफत वाटतो ... ओंजळ भरून! महिनाभर निघते आकाश, प्रकाशाने उजळून! महीना संपल्यावर सूर्याकडून येते, विजबीलही भरभरून! बील भरले नाही तर सूर्यदादा बघतो... रागाने थरथरून! चंद्राची वीज कापतो अमावस्येला... चंद्राकडे पाठवून! ढगआजोबा करीती थयथयाट... चंद्राला विझलेला पाहून! उडल्या वीजरूपी ठीणग्या अन संतापाच्या जलधारा ... त्यात पृथ्वीताई निघाली न्हाऊन!

विश्वरूप तेज झाले | सर्व तेज येथ आले |

सागरलहरी ·
लेखनविषय:
Mahalaxmi विश्वरूप तेज झाले | सर्व तेज येथ आले | जगज्जननीरूप बनले | महालक्ष्मी || रजत वर्ण प्रभावळ | त्यात शोभे मुख कमळ | सुवर्ण मुगुट उज्ज्वळ | दिव्य रूप || सुंदर नथ नासिकेसी | कंठी भूषणे ल्याली तैसी | प्रेमे पाहे भक्तासी | आदी-माया || सुवर्ण चरण सुंदर | मनोहर ल्याले नुपूर | पाहोनिया भक्तिपूर | मनी दाटे || सर्व विश्वाची आई | रक्त वर्ण वसन घेई | मातृ रूपे दर्शन देई | राम माझा || रूप मनोहर धरिले | परी गदा चक्र राखिले | वात्सल्याने भक्त पोशिल

अर्पणपत्रिका

उमेश कोठीकर ·
लेखनविषय:
काव्यरस
आज, आपल्या पहिल्यावहिल्या रात्री, हे गोरेपान पुस्तक, तुझ्या शरीराचे हळुवार उघडतांना.... सुरूवातीलाच लक्ष वेधून घेतले बघ, तुझ्या मनाच्या; ईवल्याशा, निरभ्र, निष्पाप, पवित्र अर्पणपत्रिकेने! खरे तर; अर्पणपत्रिका टाळूनही...जाता आले असते पुढे भराभरा, अधीरपणे; पुस्तक संपविण्यासाठी सगळेजण तसेच तर करतात! पण...

देऊनी स्वप्ने विझल्या गात्री

विजुभाऊ ·
लेखनविषय:
काव्यरस
जरी काळरात्र होती ती तुझ्या कुशीत होती ती येई ना वेळ पुन्हा हाती ती थकल्या गात्री ....उत्तर रात्री श्वास अधीरे... गहिवरे धरित्री. ये सकाळ अवघा प्रकाश पसरे कारुण्य पुसे...