मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

कविता

आटपाट नगरात......

भानिम ·
लेखनविषय:
काव्यरस
आटपाट नगरात  जिवंत माणसांना गाडीखाली चिरडतात  आणि पायातल्या वहाणांना डोक्यावर घेतात आटपाट नगरात  माणसे किड्यांसारखी मारतात  आणि मारणारे हुतात्मा म्हणून मिरवतात आटपाट नगरात  कष्टकरी अन्नाला महाग होतात  आणि सवंग नाचे दैवताचा मान घेतात आटपाट नगरात  विकाऊ माध्यमे टी आर पी वर जगतात  आणि खुन्यांचे गोडवे गात फिरतात

कादंबरी

स्वामी संकेतानंद ·
लेखनविषय:
अखेर जगणे अशक्य होते.. रात्रंदिन मुखवट्याची झूल पांघरून, हसणे, खेळणे, नाचणे, आनंदाने गाणे.. मुखवटा उतरायचे ठरते. एकेक पापुद्रा गळत जातो.. आणि हे घडताना.. चीरवेदनेचा चीरआक्रोश, रीतीभातींच्या चिरेबंदी वाड्याबाहेर पडू शकत नाही काही... सगळे पापुद्रे गळल्यानंतर.. मागे उरते निव्वळ निर्वात पोकळी.. मुखवटा गळताना अस्तित्वाच्या खाणाखुणाही केव्हा गळून जातात.. कळतच नाही.

आत्मबंध..

अत्रुप्त आत्मा ·
लेखनविषय:
होतो अत्रुप्त आत्मा मग आत्म-मुक्त झालो.. आता कळून आले मी आत्मबंध आहे. अतृप्त मूळ माझे आत्मस्वरूप तेच. परी मूळबीज म्हणजे मी आत्म-बंध आहे. आत्मा बदलता-हा अतृप्त वर्तमान! तो भूत काळ त्याचा प्राचीन बंध आहे. मी बदलताच असतो वैविध्य तेच माझे. या जाणिवेत नुकता,,, "तो" आत्मबंध आहे. जाणिव आज झाली बदलून मीच मजला.. त्या जाणिवेत आता मी पूर्ण लिप्त आहे. दिसते स्व रूप त्याचे जगता जरा स्वतःशी! शोधीत जात असता तो एक गंध आहे. आहे अस

नाच्याले नोट : नागपुरी तडका

गंगाधर मुटे ·
लेखनविषय:
नाच्याले नोट : नागपुरी तडका

चमचमी बूट हाय, मलमली कोट हाय
सिगारेट सिलगवाले, हजारची नोट हाय

फ़ाटलेलं दफ़्तर, चड्डीले भोक हाय
बापाच्या नशीबात, जह्यराचा घोट हाय

मरणारे मरतात, चरणारे चरतात
लेका इथं कोणाच्या, हाडावर चोट हाय?

वाणी-दास-पुढाऱ्याच्या, मिशीले तूप हाय
दूध-दूभतं करणार्‍याचे, पाठीले पोट हाय

जसं तुले हाय तसं, मलेबी वोट हाय, पण;
ढ्यँगपाट्या सरकाराच्या बापामंदी खोट हाय

सात, आठ, नवव्या आयोगाचे योग हाय

माह्या मायेचं कारटं

जव्हेरगंज ·
लेखनविषय:
काव्यरस
माह्या मायेचं कारटं जाई खळ्यात मळ्यात गाऊनी अभंग खेळी शेणात शेणात माह्या मायेचं कारटं चाले हसत रुसत भाळूनी चंद्राला शोधी आभाळ आभाळ माह्या मायेचं कारटं सुटे ऊन्हात रानात शोधीत पाण्याला होई छप्पर छप्पर माह्या मायेचं कारटं निजे सुखात दु:खात होऊनी भाकरी जाई थापत थापत

थांग या आयुष्याचा

कविता१९७८ ·
लेखनविषय:
काव्यरस
थांग या आयुष्याचा शोधते आहे नशीबाचे कोडे सोडवते आहे पालवतात आशा आणि गळतातही तरीही अनुभवांचे जळते निखारे घेउन जीवनाची आस बांधते आहे आपलेच करतात आपल्याला घायाळ सत्याला सामोरे जाते आहे सर्व नाती आयुष्याच्या ठिगळातून कालांतराने हळुहळु गळून गेली रोज नवनवीन मैत्र जोडून नव्या उमेदीने आयुष्याला सांधते आहे

वंशशोध

पालीचा खंडोबा १ ·
लेखनविषय:
त्या करुण हाकासुध्दा त्याला रोखु शकल्या नाहीत तो खोल, खोल अगदी खोल गर्तेत शिरत होता, प्राक्तनाच्या फुटक्या काचभांड्याचे चरे पायात शिरत असताना देखील ! माणसाच्या मुळाच्या उगमापर्यंत जाउन आलेला तो सनातन सत्य वाहत दुर्बोधाच्या जाणिवा नाकारत अज्ञात काळगुहेत शिरत प्रलयंकारी भविष्यकाळास आव्हान देत होता ! परंपरांच्या ओझ्यांचे जोखड मानेवर काही वळ ठेवून होते जे नाकारतोय त्याची जाणीव धिक्कारलेल्या नजरांचे आसुड सार्यारचे मिश्रण ओराखड्यांचे अनाकलनीय चित्र रेखाटत होते ! वंश बुडाल्याचे दुख कधीच नव्हते जिथे शेपुट गळाली अन् माणुस दिसला त्या जागेच्या शोधात कधीतरी परागंदा व्हावेच लागणार होते ! कालवृक्षाच्

सावली

संतोष तादंळे ·
लेखनविषय:
काव्यरस
पोटा पेक्षा मोठा कसलाच नाही गुन्हा चिपाटा सारखी छाति त्यात कसला पान्हा। भेगाळलेल्या भुईच्या खुणा अंगभर् वाहते अल्बम मधली हसरी ,लाजरी माय कुठ राहते? लव्हाळा सारखा तरणा बाप पराठी सारखा खंजर होतो निधड्या छातीत आग घेऊन डोळ्यांत डोह दाटूंन राहतो। नदी काठचे अटले झरे शिवार मरणासन्न झाले पाहणी साठी राजे आले हिरवे कुरन चरुंण गेले तुमच्या खोलीत गारवा आहे बाग ही तुमचा हिरवा आहे आमचिच कशी धूळ पेर झाली? इथ्,कुणाची माय व्याली? भरल्या दिशी चिंध्या खोसुन शेतात जातात या पोरी आदानीच्या लेकानो पिकुन बघा मन भर ज्वारी कणसा सारखी मान मोडून धरणीला पाय रोऊन बसतो पॅकेजच्या घोषणा होतात आमच्या छातीत काटा

अपरिचित!

निनाव ·
लेखनविषय:
काव्यरस
अस्तित्व माझे ओळख कुणाची, नाव माझे दिले कुणी ? कुठला पत्ता सांगू मी गंतव्य माझे मलाच अनिश्चित ! कुणास ठाऊक कारण माझे कुणास ठाऊक स्वप्न सारे पहिले कुणी माझ्या साठी अपेक्षा पूर्ती कुणास कुणाची, असंख्य वेढे घेतले कुणी वडास त्या अपरिचित मी !

बंडुमामाची बंडुमामी

पालीचा खंडोबा १ ·
लेखनविषय:
बंडुमामाची बंडुमामी जगावेगळ बोलायची भविष्यातल्या सोनेरी स्वप्नांची दारे अलगद खोलायाची लाळ गाळत हसताना नको तिथे दाबायची ! सावलीसारखा इल्या तसचं वागायचा भिरभिरणा-या भोव-यासारखा मागे मागे लागायचा पंखवाला स्वप्नातला घोडा हळूच जमीनीवर आणून सोडायचा ! बंडुमामाची सवयच निराळी चिलमीचा बार भारताच रंगायची स्वारी, घरामागच्या छपरात बंडुमामी कबुतरं उडवायची अन् बंडुमामाची गाडी रुळावरनं घसरायची ! कुणी अक्करमाश्या म्हटलं कि इल्या फिदीफिदी हसायचा तेवढ्यापुरता बंडुमामाचा चेहरा धुरात बुडायचा अन् बंडुमामी परसात जाताच जादूचा दरवाजा बंद व्हायचा ! चिलमीच्या धुरात बंडुमामा जळून गेला इल्या आता ओसरी