आता कुठे उजाडले आभाळ लागले मिळू
सविता प्रकाश लागला या चांदण्यात विरघळू
वेडेपणा सुखावला मी पाहिले जधी तुला
तव चोरटा कटाक्ष गे मग लागला जिवा छळू
येशील भेटण्यास तू जेव्हा पुन्हा मला प्रिये
प्राणात माळ केवडा दोघे मिठीत दरवळू
ना सांगता कधी तुला ना बोलता कधी मला
माझे तुला तुझे मला मनमीत लागले कळू
नाही कुठे उणेपणा संसारवेल मोहरे
एकेक स्वप्न साजिरे साकारते हळूहळू
-स्वानंद
http://amrutsanchay.blogspot.com/
कोणीच ना पहाते माझ्याकडे अताशा
नजरेत काय माझ्या दिसते अता निराशा ?
ढुंकून पाहण्याला नाही उसंत कोणा
जो तो पुढे निघाला बडवीत ढोलताशा
संघर्ष भावनांचा इतुका मनात होतो
गेली उडून माझ्या ओठावरील भाषा
माझे अबोलणेही भासे मला विषारी
कारण ठरे विखारी माझ्याच ते विनाशा
आनंद वा सुखांचे नसती प्रदेश ज्याला
माझा अनाम साथी असला सुना नकाशा
तू आंधळा प्रवासी तुज भूल मृगजळाची
तोडून चल पुढे तू भोगा, विलास, पाशा
-स्वानंद
http://amrutsanchay.blogspot.com/
हे खेळ संचिताचे .....!
काजळील्या सांजवाती, चंद्रही काळोखला
का असा रे तू समुद्रा निर्विकारे झोपला
सर्वसाक्षी तू म्हणाला "सर्वमय आहेस तू"
हस्त माझा रेखतांना का असा भांबावला
हंबरूनी वासराने हंबरावे ते किती
आज गायीने पुन्हा तो मस्त पान्हा चोरला
तृप्त झाल्या क्रुद्ध वाटा, पावले रक्ताळूनी
का कशाला धोंड कोणी जागजागी मांडला
पाठराखा का मिळेना, का मिळेना सोबती
एकलाची झुंजतांना, श्वासही सुस्तावला
घेतले ओठात होते, सप्तकाचे सूर मी
साद ती बेसूर गेली, नाद ही मंदावला
संचिताचे खेळ न्यारे, पायवाटा रोखती
चालता मी अभय रस्ता, काळही भारावला
गंगाधर मुटे
..................
रुढींची भिंत त्याने पाडली
मनाची बंडखोरी वाढली
उरे माझे अभागी झोपडे
पुरी वस्ती जरी ओसाडली
चला, बोली करा, भगवंत घ्या
इथे श्रद्धा विकाया काढली
जरासे स्वच्छ, हलके वाटले,
मनाची ओसरी मी झाडली
जगाचे ऐकले अन् वागले,
तरी तोंडे किती वेंगाडली!
व्यथे, आता तरी तू हो सुखी,
तुझ्यासाठी सुखे लाथाडली
विठू, दे घोंगडी, आताच मी
कुडीची जीर्ण चादर फाडली
उणे अधिक का उणे? न कळली ही समिकरणे
गुणिले सुख, भागिले दु:ख, उरली मग स्मरणे!
बुडायचे तर ठरले होते, ठरले नव्हते
बुडता बुडता तुला पाहुनी अलगद तरणे
दु:खाला का असते उंची, लांबी, रुंदी?
सुख मोजाया कुठली वजने अन् उपकरणे?
जगण्यासाठी मला आणखी काय हवे रे?
तुझे ध्यास, आभास, श्वास माळून विहरणे
म्हणे, "वाचले सखी तुझे मन!" (वगळुन सारी
अधोरेखिते, विरामचिन्हे अन् अवतरणे!)
स्मशानात जागा हवी तेवढी
कसा जोम यावा खुरटल्या पिकांना, नवे बीज ते अंकुरावे कसे?
तणांचाच जेथे असे बोलबाला, तिथे अन्य काही रुजावे कसे?
पुन्हा आज होऊ नये तेच झाले, कशा थांबवाव्यात वाताहती?
हवेनेच केला जिथे कोंडमारा, तिथे प्राण जाणे टळावे कसे?
तुझा पिंड आहेच विश्वासघाती, तसा एक अंदाज आहे मला
तरी जीव गुंतून जातो तुझ्याशी, मनाचे पिसे कुस्करावे कसे?
जरी सत्य तू बोलतो मान्य आहे, परी त्यास आहे कुठे मान्यता?
सही आणि शिक्क्याविना व्यर्थ सारे, पुरावे तुझे मान्य व्हावे कसे?
कशी एकटी हिंडते रानमाळी, जरी अर्धवेडी न भीते कुणा
तिला फ़क्त भीती जित्या माणसांची, पशूंना तिने घाबरावे कसे?
काय सांगू अंधकारा या चिरागाची व्यथा?
काय सांगू या प्रकाशा आंधळ्याची मी व्यथा?
ही मिजाशी आज कोत्या काजव्यां व्हावी कशी?
पौर्णिमेला ग्रासलेल्या चंद्रम्याची ही व्यथा
मेंढरांनी गांजलेला शक्तिशाली सिंह मी
काय सांगू या गजांना अंतरीची ही व्यथा
राजझेंडा होउनीया काय चिंध्या जाळती,
रक्तरंजी भर्जरी या क्रांतिवस्त्राची व्यथा?
बोलणेही खुंटले जेव्हा मला फर्मावले
कर्णदोषी, मूक लोकां सांग जा तूझी व्यथा
ब्राह्मणाची रक्तशोषी दानझोळी, तीतल्या
कुंडलांना का कळावी विद्ध कर्णाची व्यथा?
का जिवाला आज त्याच्या लागली हुरहूर आहे?
कोण अज्ञातातुनी निर्यातले काहूर आहे?
लोक सारे दूर जाती - तो जरा दिसला कुठे की!
हे खरे का? की अताशा तोच त्याच्या दूर आहे?
दिसत आहे तो असा शुद्धीतला माणूस का रे?
बिघडले का आज कांही? - और त्याचा नूर आहे
गीत जे तो गात आहे बेसुरे आहे खरे ते
(शुद्ध नाही लागला - शुद्धीतला कणसूर आहे)
पैज लावा - कीर्त त्याची फारशी टिकणार नाही
तेवणारी ज्योत ना तो धधकता कापूर आहे
मुकी असेल वाचा
कसा वाजवू टाळी, मी देऊ कशी दाद?
पहिला चेंडू छक्का, दुसर्या चेंडूत बाद
तुझे-माझे जमले कसे, करतो मी विचार
भाषा तुझी तहाची, मला लढायचा नाद
विसरभोळा असे मी सांगतो वारंवार
भूल पडते देणींची, घेणे असते याद
सरकारी खजिन्यावर मारून घ्यावा हात
चिरीमिरी दिली तरी मिटून जाईन वाद
"अभय" तुझे ऐकुनिया तो चिडला असेल; पण,
मुकी असेल वाचा तर देणार कशी साद?
.
गंगाधर मुटे
………………………………………………