पराक्रमी असा मी : हझल माझ्या मनात नाही, कसलाच भेद येतो पोटात भूक त्याच्या, जेवून मीच घेतो ना लोभ,मोह,माया, नाहीच लालसाही उष्टे,जुने-पुराने वाटून दान देतो त्याच्या खुजेपणावर, त्यानेच मात केली टुणकण उडून गजरा, वेणीत खोचते तो आधार लेखनीला खंबीर मेज आहे सोडून मेज केवळ खुर्चीस का लढे तो? प्रेमात सावलीच्या सुर्यास पारखा मी अंधार ही अताशा संगे मलाच नेतो उद्रेक धूर्ततेचा आता अपार झाला, तो लावतो शिडी अन, उंटीण चुंबते तो ना साम्यवाद रुजला, नाही समाजवादी तो धन्यवाद केवळ पंजास आवडे तो ते गाडगिळ असो वा, अथवा टिळक, मुटे ते नावात एक धागा का अभय आढळे तो?

माझ्या मनाला कसा उमजून टाळू? मोग-याचा गजरा कोणत्या केसात माळू? कोणत्या युगात जन्म घेतला मी येथला हर एक पापी कनवाळू माझ्या पवित्रतेचे का मांगता पुरावे? सीतेला तुम्हीच दिलेत चितेत जळू मला भोगणारा, माझाच सखा होता कोणत्या खांद्यावर विसावून अश्रू गाळू माझ्या सहिष्णूतेला त्यांचा आक्षॆप होता त्यांतला कोणीच नव्हता इतका दयाळू

जीवंतपणी जीवाला का जाळतात प्रश्न? तिरडीवर ही मेले छळतात प्रश्न दिवसभर उत्तरे शोधून थकलो मी थडग्यात देखील साले डसतात प्रश्न चितेवर सुटकेचा निश्वास घेतला मी प्रेत जळले तरी राहतात प्रश्न माझ्या चितेची सोय मीच केली घट्ट नात्याची वीण उसवतात प्रश्न पतनाचा माझ्या ’आगाज’ मीच केला बरेचवेळा माणसाला घडवतात प्रश्न मी न केला कधी कोणास प्रश्न उगाच केविलवाणे करतात प्रश्न निरंतन संघर्षाचा ’यल्गार’ मीच केला जन्मभर पुरुन परत उरतात प्रश्न आर्थिक, कौंटुंबिक, राजकिय, सामाजिक प्रश्न सामान्य माणसाला फक्त नाडतात प्रश्न एक-एक करुन सोडवायला सारे घेतले भूमितिय पद्धतिने अचानक वाढतात प्रश्न

ती स्वप्नसुंदरी सात खिडक्या पुरेशा मी झाकतो तरी शिरते कशी कळेना ती स्वप्नसुंदरी जोपासतो अशी ही आम्ही समानता राधा,टिना,करीना बाजूस श्रीहरी जोडे सजावटीला एसी-कपाट ते भाजी-फ़ळास जागा, मात्र उघड्यावरी मंगळ कह्यात आला, कक्षेत तारका भैरू अजून खातो कांदा नि भाकरी जिंकून मीच हरतो, ना जिंकतो कधी तुमचा लवाद आहे, पंच तुमचे घरी खेड्याकडून जावे शहराकडे जसे आकार घटत चोळी, जाते सरासरी शेती करून मालक होणेच मुर्खता सन्मान मोल आहे कर अभय चाकरी गंगाधर मुटे ………………………………….……

ओठातील छळी मला, अधूरी कहाणी जुनी गालातील खळी काढी, खोडी दिवाणी जुनी नीरव डोही काळाच्या, शब्द कुठूनी आले? आठवांच्या लाटा म्हणती मुकी गाणी जुनी सर्वस्व देऊनीही, ऋणमुक्त ना जाहलो विकूनीयाही आत्म्याला, उरली नाणी जुनी बेगड्या दुनियेमध्ये बेगडी किमयाच दिसे शहनाई भासे जरी, आहे पिंगाणी जुनी भग्न वा्स्तूखंडरात धुंडाळशी काय आज? भरभरुनी लुटल्यावरी, उरली विराणी जुनी मनोहर शेर लिखीत, रातराणी गायी गझल का टोचूनी पुन्हा देशी, जखम ही राणी जुनी

आज अचानक तुझी आठवण का यावी आज पापणी ओली माझी का व्हावी फार काळ या गोष्टीला झाला नाही युगे लोटली असतील पण का वाटावी जुन्या वहीची तीच दुमडलेली पाने अकस्मात वार्‍याने येउन उघडावी बरेच काही घडले ह्या मधल्या काळी तुला कहाणी कुठून आता सांगावी शब्द उतरण्या पानावरती घाबरले भीती इतकी अर्थांची का वाटावी? तुझ्याच साठी शिकलो मौनाची भाषा फक्त तुला ही धडपड माझी समजावी हिशोब केला तुला दिलेल्या ताऱ्यांचा समजत नाही कुठे पौर्णिमा मांडावी पुन्हा तोच पाऊस पडावा पूर्वीचा पुन्हा तीच मी नाव कागदी सोडावी पहाट होणे अशक्य आहे थांबवणे तरी वाटते रात्र जरा ही लांबावी मनात आहे काय काय दडले माझ्या आज उडी डोहात मनाच

मी जी दुनिया पाहिली, ज्या दुनियेत राहिलो त्या 'वस्ती'त मला रौशनी नावाची एक घरवाली मावशी भेटली.. त्या वस्तीला, त्या रौशनीला या काही ओळी समर्पित.. वस्ती पाखरांची झळाललेली होती मस्ती कामांधांची उफाळलेली होती! मद्याचे प्याले नाचत होते भूक विश्वामित्राची चाळवलेली होती! गेलो कराया सांत्वन पाखरांचे गात्रे तयांची जळालेली होती! दिले धडे मी शुचिर्भूततेचे यौवंने पाखरांची पोळलेली होती! आला थवा हा नवा पाखरांचा सात्त्विकता तेथे हारलेली होती! --तात्या अभ्यंकर.