करुण

यदा यदा हि धर्मस्य
ग्लानिर्भवति भारत।
अभ्युत्थानमधर्मस्य
तदात्मानं सृजाम्यहम्॥
परित्राणाय साधूनाम्
विनाशाय च दुष्कृताम्।
धर्मसंस्थापनार्थाय संभवामि युगे युगे॥

जेव्हा जेव्हा धर्माला ग्लानी येइल...
तेव्हा तेव्हा मी परत अवतार घेइन...

तु सांगितलं होतंस रे कृष्णा...
पण विसरलास ना....?
conditions apply चा क्लॉज टाकायला...!

विसरलास रे देवा...
धर्माची तुझी व्याख्या सांगायला,
आम्ही अडकलोय..
हिंदु-मुस्लीम अन शिख, इसाईच्या फसव्या चक्रव्युहात

पाल बोले सरडीला , जळले गं अंग,
अंग अंग होळी झाले , शेपटीचा भंग.

ओट्यावरी होते , दूध आणि पाव,
माशी खेळे लोण्यासंगे , नाचे डासराव,
झुरळाच्या मिश्यावरी , तुपाचे तवंग.

तापुनिया दूध , साय वर येई,
गिळण्या या चंद्रबिंबा , पाल झेप घेई,
जन्म तुझा पालीचा गं , नव्हे बजरंग.

सोडुनिया शेपटाला , पाल मुक्त होई,
नासकवणीसाठी , घरभर घाई ,
जळे काया कुठे , कोणी खाण्यामध्ये दंग.

विडंबनाची पार्श्वभूमी:
मला बर्‍याचदा काहीकाही शब्द काहीच्याकाही ऐकायला येतात. विशेषतः जुनं रेकॉर्डींग असेल तर गाण्यातले शब्द काही असतात आणि मी काहीतरी भलतंच ऐकून अर्थाचा अनर्थ करते. "कानपूर मे हडताल" हे मला पडलेलं नाव बरंच जुनं आहे. पण मिपाची कृपा, या अवगुणामुळे उगाच आपण भावही खाऊ शकतो हे लक्षात आलं.

भुंक न कुतऱ्या रात रे, शांत रे
तनमन जागे, डासही चावे
उपटला कुठून हा ताप रे, बाप रे॥

पाली घरी या धीट धावती, क्वचित चिचुंद्र्या सुधा नांदती
रातकिडे तरी काय वरडती, काय वरडती कली जमले परसात रे, बास रे॥

फ्लँडर्साच्या रणामध्ये
मूळ कविता इंग्रजीमध्ये; कवी : जॉन मॅकक्रे.

फ्लँडर्साच्या रणामध्ये स्थानदर्शक आमचे
क्रूस आहेत रोवले - त्यांच्या रांगां-रांगांंमध्ये
फुलतात रानफुले. वरती आकाशामध्ये
धजून अजून थवे चंडोलांचे उडणारे
ऐका अंधूक गाणारे, बंदुकींच्या बारांमध्ये.

कोण आम्ही? आम्ही मृत. पण कालचे जिवंत -
उषःकाल भोगायचो, संध्यारंगांत न्हायचो
प्रेमी झालो, प्रिय झालो - जरी आज पडलेलो
फ्लँडर्साच्या रणामध्ये.

बर्‍याच दिवसांनी तिचा फोन आला
उचलताना माझा काळजाचा ठोकाच चुकला

"काय रे आजकाल फोन येत नाही तुझा
कुणी दुसरं भेटलं म्हणून विसरलास का मला?"

"तू असं म्हणावं याचं मला नवल वाटतं
तुझ्या मनात नेमकं काय आहे हेच कळत नाही.

फोन केला तर कधी स्पष्ट बोलत नाही
नाही केला तर म्हणते मी का तुला आवडत नाही?

ते सोड......
आज कसा फोन केला ते तर सांग."

"काही नाही रे......
जरा मन मोकळं करावसं वाटलं.
तुझ्याशिवाय दुसरं कोणी जवळचं नाही वाटलं

कोणीच ना पहाते माझ्याकडे अताशा
नजरेत काय माझ्या दिसते अता निराशा ?

ढुंकून पाहण्याला नाही उसंत कोणा
जो तो पुढे निघाला बडवीत ढोलताशा

संघर्ष भावनांचा इतुका मनात होतो
गेली उडून माझ्या ओठावरील भाषा

माझे अबोलणेही भासे मला विषारी
कारण ठरे विखारी माझ्याच ते विनाशा

आनंद वा सुखांचे नसती प्रदेश ज्याला
माझा अनाम साथी असला सुना नकाशा

तू आंधळा प्रवासी तुज भूल मृगजळाची
तोडून चल पुढे तू भोगा, विलास, पाशा

-स्वानंद
https://amrutsanchay.blogspot.com/

प्रेमाचा आयकर

मिसळपाव पाव टाकलेल्या आधीच्या धाग्यामुळे .... बऱ्याच जणांचा टिंगल करण्याचा विषय बनलो....
पण जे माझ्याबरोबर घडलं ते ... माहित नसल्याने हि प्रतिक्रिया अपेक्षित होती......
एकदा मिळालेल्या या चटक्याने.... पूर्ण कोलमडून गेलो होतो ...
असो ... त्यावेळी असाच काहीतरी सुचलं ...
कविता नाही म्हणून शकत... कारण मी कवी नाही... पण तरीही असंच मांडावस वाटतंय....
समजून घ्या .....

धाड टाकून बघतो मिळतंय का काही....
धाड टाकून बघतो मिळतंय का काही....
कारण....कारण.... प्रेमाचा आयकर भरणं बंद केलायेस हल्ली

नि:शब्द ……! ! !

प्रीतीची आब अपुल्या,
तू कधी ना राखली,
अर्पिले सर्वस्व तुजला,
परी प्रीत तू ना जाणली.

होता कधी अधिकार तुजवर,
तोहि अता ना राहिला,
आसवाचा हक्क माझा,
तोहि तू ना ठेवला.

विरहाचे दुखः माझे,
सांगू कुणा, आणिक कसे ?
अंतरीचे शब्द शब्द,
नयनांत मी आणू कसे ?

निरंजन वहाळेकर

व्याकूळसे उसासे टाकीत चाललो मी
आवेग आसवांनी झाकीत चाललो मी

माथ्यावरील जाचे ओझे युगायुगांचे
हा भार सोसवेना वाकीत चाललो मी

हा देह दग्ध होतो वणव्यात अंतरीच्या
वाटेवरी निखारे फेकीत चललो मी

मद्यास पूर येतो डोळ्यात आज माझ्या
प्याले उदासवाणे झोकीत चाललो मी

नाही कुणीच आले वाटेवरी पुसाया
का कोरडे खुलासे ऐकीत चाललो मी ?

हा क्रूर जीवघेणा रस्ता मला हवासा
होऊन पूर्ण त्याच्या अंकीत चाललो मी

-स्वानंद
https://amrutsanchay.blogspot.com/

चांदण्यात न्हालेलं ते रंगमंदिर आणि तो पूर्ण चंद्र
अत्तराचा सुवास फुलांचे रंग नि सनईचे सूर मंद्र
शिफॉन साड्या मलमली कुर्ते अभिजनांची गर्दी
तिला पाहायला आलेले प्रेक्षक चाहते आणि दर्दी

कोपर्‍यात तो उभा गुलाबांतल्या निवडुंगासारखा
दखल घ्यायला अपात्र नि एका नजरेसही पारखा
हातात एक पत्र अन् प्रतीक्षा त्या स्वप्नसुंदरीची
जरी स्थिर उभा तरी उघड व्याकुळता अंतरीची

स्मरतील का तिला दिवस मुग्ध किशोरवयातले
तासनतास गप्पा ती गाणी ते क्षण पावसातले
जरी आज ती श्रीमती अन् विख्यात अभिनेत्री
जपली असेल का तिने ती बालपणीची मैत्री