प्रश्नोत्तरे

पॅपिलॉन - हे हेनरी शॅरीयर (Henri Charrière नोव्हें. १६, १९०६ ते जुलै २९, १९७३) याचे टोपण नाव. पॅपिलॉन हे त्याने लिहीलेली आत्मकथा आहे. तो फ्रान्स मध्ये गुन्हेगारांचा 'डॉन' होता. वयाच्या २५ व्या वर्षी त्याला न केलेल्या खुनाबद्द्ल जन्मठेपेची शिक्षेसाठी त्याला फ्रेंन्च न्यू गियाना ला हलवीण्यात आले. त्याला आपल्या प्रेमळ बायको आणि वडीलांना सोडावे लागले. तो भक्कम शरीर असलेला आणि प्रबळ ईचछाशक्ती असणारा होता. न्यू गियाना ला त्याने सुटकेसाठी पळुन जाण्याचा प्रयत्न केले. काही दिवसांनी तो पकडला गेला. या सुटकेसाठी तो अनेक मैल समुद्र प्रवास केला.

आजच ही बातमी झळकली अन पुन्हा एकदा रोमांवरील पूर्वी कधितरी केलेल्या वाचनातील आठवणी जाग्या झाल्या. देशोदेशांत लढाया-युद्धे झाली त्या त्या वेळी तिकडून भारतात स्थलांतरीत झालेल्या लोकांना कायमचा आश्रय मिळाला. भारतीयांनी जगातल्या जवळपास प्रत्येक मुख्य भागातल्या लोकांना आश्रीत म्हणून येथे आल्यावर आपल्यात सामावून घेतले. मात्र खूप कमी वेळा भारतातून जीव वाचवून लोकांना बाहेरच्या जगाचा आश्रय घ्यावा लागला. त्या अपवादांमधले विषेश लक्षात घेण्यासारखे हे रोमा.

डॉ.आनंद यादव

आमच्या औरंगाबाद शहरात काल, महाबळेश्वर येथे होणार्‍या ८२ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाध्याक्षाची निवड होणार होती. आम्ही धावत-पळत मसापच्या (मराठवाडा साहित्य परिषद) कार्यालयात पोहचलो. गर्दी दिसली की डोकावून पाहण्याची सवय, त्यामुळे गर्दी झालेली होती. एकाला विचारले कोण ? तर तो म्हणाला डॉ.आनंद यादव ! डॉ.

वाघ म्हटला तरी खातो वाघाबो म्ह्टला तरी खातो तर वाघ्याच का न म्हणावं? एक वाक्प्रचार. सध्या बंगालच्या वाघीणी या लेखाद्वारे आम्हाला गांधीवर इतरत्र चर्चा करा असे सांगितल्यामुळे हा वेगळा पंक्तिप्रपंच. आता मुळ विषयाकडे. गांधीबद्दल सरळसरळ चर्चा करण्यासाठी हा लेख सुरु करत आहे. काही मुद्दे मांडत आहे.

मराठी तितुका मेळवावा. महाराष्ट्र धर्म वाढवावा सध्याच्या काळात मराठी तरुणांसाठी रोजगार हा ज्वलंत प्रश्न बनल्याचे दिसते आहे. ही नाराजी ग्रामीण व शहरी अशा दोन्ही स्तरावर जाणवते आहे. बर्‍याचदा आपण आपल्या नोकरी / व्यवसायाच्या निमित्ताने खुल्या झालेल्या जागा दिसतात; पण तुमच्या परिचयाचा कोणी उमेदवार माहिती नसल्याने ही संधी लायक व गरजु तरुणांपासुन वंचित राहते. मिपावर आपण आपली भाषिक/सांस्कृतिक भूक भागवण्यासाठी येथे येतो. अप्रत्यक्षपणे येथे नेटवर्क तयार होते.

काल असाच अडलटप्पू ( रॅन्डम) विचार मनात आला की मिपाच्या आपल्या सदस्य मित्रांच्या पानावर जाऊन त्यांची माहिती मिळवायची. मृदुला : तिच्या वैयक्तिक पानावर गेलो. तिची माहिती देण्याची पध्दत आवडली. अनुदिनीवरचा लेख आवडला. त्यावरील राजचे विचार आणि अनुची अनुदिनीही आवडली. सखाराम_गटणे™ : माहिती आवडली. घाटावरचे भट, जैनाचं कार्ट, ग्रीष्म, आगाऊ कार्टा, बिपिन कार्यकर्ते : त्रोटक माहिती आहे. अजून देता येईल श्रीकृष्ण सामंत : फक्त व्यावसासिक माहिती आहे. येडा खवीस : माहिती आहे. संकेतस्थळावर गेलो पण समजले नाही. ऋषिकेश : त्रोटक माहिती. १_६ विक्षिप्त अदिती : माहिती वेगळ्या आणि विनोदी पद्धतीने दिलेली आहे.

अर्थशास्त्रावर नानांसारखी माणसं काही ना काही उपयुक्त माहिती देतच असतात. पण बर्‍याच जणांना (माझ्या सकट) काही संज्ञा / संकल्पना कळत नाहीत. भारतिय रिझर्व बँकेने, सामान्य लोकांना अर्थशास्त्राची प्राथमिक माहिती व्हावी म्हणून एक कॉमिक्सच्या माध्यमातून माहिती देणारा उपक्रम सुरू केला आहे. त्या पैकी एक पुस्तक मला एका मित्राने पाठवले आहे. ते खाली दिलेल्या लिंक वरून डाऊनलोड करता येईल. http://www.sendspace.com/file/ar2oct वाचा, आणि अजून असे काही साहित्य कोणा जवळ असेल तर जरूर शेअर करा. बिपिन.