प्रश्नोत्तरे

आजच ही बातमी झळकली अन पुन्हा एकदा रोमांवरील पूर्वी कधितरी केलेल्या वाचनातील आठवणी जाग्या झाल्या. देशोदेशांत लढाया-युद्धे झाली त्या त्या वेळी तिकडून भारतात स्थलांतरीत झालेल्या लोकांना कायमचा आश्रय मिळाला. भारतीयांनी जगातल्या जवळपास प्रत्येक मुख्य भागातल्या लोकांना आश्रीत म्हणून येथे आल्यावर आपल्यात सामावून घेतले. मात्र खूप कमी वेळा भारतातून जीव वाचवून लोकांना बाहेरच्या जगाचा आश्रय घ्यावा लागला. त्या अपवादांमधले विषेश लक्षात घेण्यासारखे हे रोमा.

डॉ.आनंद यादव

आमच्या औरंगाबाद शहरात काल, महाबळेश्वर येथे होणार्‍या ८२ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाध्याक्षाची निवड होणार होती. आम्ही धावत-पळत मसापच्या (मराठवाडा साहित्य परिषद) कार्यालयात पोहचलो. गर्दी दिसली की डोकावून पाहण्याची सवय, त्यामुळे गर्दी झालेली होती. एकाला विचारले कोण ? तर तो म्हणाला डॉ.आनंद यादव ! डॉ.

वाघ म्हटला तरी खातो वाघाबो म्ह्टला तरी खातो तर वाघ्याच का न म्हणावं? एक वाक्प्रचार. सध्या बंगालच्या वाघीणी या लेखाद्वारे आम्हाला गांधीवर इतरत्र चर्चा करा असे सांगितल्यामुळे हा वेगळा पंक्तिप्रपंच. आता मुळ विषयाकडे. गांधीबद्दल सरळसरळ चर्चा करण्यासाठी हा लेख सुरु करत आहे. काही मुद्दे मांडत आहे.

मराठी तितुका मेळवावा. महाराष्ट्र धर्म वाढवावा सध्याच्या काळात मराठी तरुणांसाठी रोजगार हा ज्वलंत प्रश्न बनल्याचे दिसते आहे. ही नाराजी ग्रामीण व शहरी अशा दोन्ही स्तरावर जाणवते आहे. बर्‍याचदा आपण आपल्या नोकरी / व्यवसायाच्या निमित्ताने खुल्या झालेल्या जागा दिसतात; पण तुमच्या परिचयाचा कोणी उमेदवार माहिती नसल्याने ही संधी लायक व गरजु तरुणांपासुन वंचित राहते. मिपावर आपण आपली भाषिक/सांस्कृतिक भूक भागवण्यासाठी येथे येतो. अप्रत्यक्षपणे येथे नेटवर्क तयार होते.

काल असाच अडलटप्पू ( रॅन्डम) विचार मनात आला की मिपाच्या आपल्या सदस्य मित्रांच्या पानावर जाऊन त्यांची माहिती मिळवायची. मृदुला : तिच्या वैयक्तिक पानावर गेलो. तिची माहिती देण्याची पध्दत आवडली. अनुदिनीवरचा लेख आवडला. त्यावरील राजचे विचार आणि अनुची अनुदिनीही आवडली. सखाराम_गटणे™ : माहिती आवडली. घाटावरचे भट, जैनाचं कार्ट, ग्रीष्म, आगाऊ कार्टा, बिपिन कार्यकर्ते : त्रोटक माहिती आहे. अजून देता येईल श्रीकृष्ण सामंत : फक्त व्यावसासिक माहिती आहे. येडा खवीस : माहिती आहे. संकेतस्थळावर गेलो पण समजले नाही. ऋषिकेश : त्रोटक माहिती. १_६ विक्षिप्त अदिती : माहिती वेगळ्या आणि विनोदी पद्धतीने दिलेली आहे.

अर्थशास्त्रावर नानांसारखी माणसं काही ना काही उपयुक्त माहिती देतच असतात. पण बर्‍याच जणांना (माझ्या सकट) काही संज्ञा / संकल्पना कळत नाहीत. भारतिय रिझर्व बँकेने, सामान्य लोकांना अर्थशास्त्राची प्राथमिक माहिती व्हावी म्हणून एक कॉमिक्सच्या माध्यमातून माहिती देणारा उपक्रम सुरू केला आहे. त्या पैकी एक पुस्तक मला एका मित्राने पाठवले आहे. ते खाली दिलेल्या लिंक वरून डाऊनलोड करता येईल. http://www.sendspace.com/file/ar2oct वाचा, आणि अजून असे काही साहित्य कोणा जवळ असेल तर जरूर शेअर करा. बिपिन.

सैनिक स्वत: स्वतंत्र विचार करत नाहि. त्याने तो करावा अशी अपेक्षाहि नसते. तो शिस्त पाळतो, सज्ज राहतो. काहि ठराविक शब्दांचा उच्चार झाला कि तो यंत्रवत काम करतो. पण त्याचे मन सुद्धा यंत्राप्रमाणेच निर्विकार असेल का? नक्किच नाहि! युद्धाच्यावेळी त्याचा विचारांवर ताबा नसतो, शत्रुला मारायचे या एकाच विचाराने तो पिसाट झाला असतो. पण शीतयुद्धासारख्या परीस्थितीत वर्षानुवर्षे सतत दक्ष अवस्थेत त्याला ’तिष्ठत’ रहावे लागते. कधी आसामच्या किर्र जंगलात, कधी चटके लावणार्‍या थर किंवा कच्छच्या वाळवंटात आणि कधी-कधी सियाचीनसारख्या जगातल्या सर्वात उंच रणभूमीवर हाडं गोठवणार्‍या बर्फाळ थंडीत, तो सज्ज असतो.