प्रकटन

"अहो मरणार्‍या शेतकर्‍याला एक लाख देता, त्यापेक्षा शेतकर्‍याला जगण्यासाठी पंधरा - विस हजार द्या". कसे वाटले वाक्य ? खरेतर हा आहे संवाद (डायलॉग) तो पण निळु फुलेंच्या तोंडी. चित्रपटाचे नाव 'गोष्ट छोटी डोंगरा एवढी'. ह्या आणी अशा अनेक शेतकर्‍याची सत्य परिस्थीती विशद करुन सांगणार्‍या संवादांनी आणी प्रसंगांनी भरलेला हा चित्रपट. शेतकर्‍याच्या खर्‍या अडचणी काय आहेत ? शेतकर्‍यावर आत्महत्या करायची वेळ का येते ?

माझा व देवाचा संबध तसा लहानपणापासून. माझी आई सांगते की मी लहान असताना देवघरातील गणपतीची छोटीशी सोन्याची मूर्तीच मला खेळायला हवी असे. उठता बसता माझ्याजवळ तीच मूर्ती. कोल्हापुरातील नागराज गल्लीमधला पीरबाबा असो की गावच्या दर्ग्याचा उरुस असो. मी तेथे हजर असे. कोल्हापुरातलं महालक्ष्मीचं मंदिर म्हणजे तर कोल्हापुरचं हृदय. माझं जवळजवळ सर्व लहानपण मंदिराच्या आजुबाजूलाच गेलं...बालवाडीपण मंदिराजवळच, पहिली ते सहावीपर्यंतची शाळापण जवळच. मंडळाचा गणपती असो किंवा पंचगंगेचा दीपोत्सव त्यांचा त्यांचा आनंद वेगळा होता. पण सगळंच त्या मंदिरापाशी एकवटलेलं होतं.

धनत्रयोदशी, लक्ष्मीपूजन, पाडवा आणि भाऊबीज असे ऐन दिवाळीतले १२ ते १९ ऑक्टोबर दरम्यानचे आठ दिवस देशात `सोनियाचे दिन' होते... दिवाळीच्या दिवसांना सोन्याची झळाळी आली आणि मंदीचे सावट त्यात पुरते झाकोळून गेले. गेल्या वर्षीपर्यंत,दिवाळीच्या दिवसांची चाहूल लागताच, कामगारांच्या `बोनस'च्या बातम्यांनी वृत्तपत्रांचे रकाने भरून जायचे. यंदा त्या बातम्या दिसल्याच नाहीत... त्या बातम्यांची जागा नव्या बातम्यांनी घेतली. दिवस खरंच बदललेत काय? दिवाळीचे दिवस यंदा सोन्याच्या विक्रीच्या दृष्टीने खासच लक्षणीय राहिले. यंदा या दिवसात लोकांनी तब्बल ५६ टन सोने खरेदी केले.

मित्रांनो, ११ नोव्हेंबर २००९ ला एक खास गोष्ट आहे, पुण्यात "निषाद" च्या १९व्या वर्धापन दिनानिमित्त आयोजित केली आहे सदाबहार "देव आनंदच्या" गाण्यांची 'आनंद'यात्रा........" हम है राही प्यार के......". देवच्या या 'दिल के करीब' गाण्यांची महफिल घेऊन येणार आहेत....चंद्रशेखर महामुनी. यामधले विशेष म्हणजे सॅक्स सुप्रिमो श्री. मनोहरी सिंग यांचा सहभाग व ऑडीओ विज्युअल सादरीकरण. हा कार्यक्रम ११ नोव्हेंबर २००९ रोजी "यशवंतराव चव्हाण नाट्यगृह, कोथरूड, पुणे" येथे रात्री ८.३० वाजता आहे. तिकीट विक्री ८ नोव्हेबर २००९ पासून सुरू होईल. तिकीटाचे दर- रू २००/- रू १५०/- रू १००/- आणि रू.

3

उद्या २१ ऑक्टोबर - पोलिस स्मृति दिन! तसे त्यात नवे काहीच नाही. नेमीची येतो मग पावसाळाच्या धर्तीवर दरवर्षीच पोलिस स्मृति दिन येतो अन जातो. उद्या सकाळी परत देशभरातील सर्व जिल्हा पोलिस मुख्यालयांच्या (कवायत मैदानांमधे) परेड ग्राऊंडवर निवडक पोलिस अधिकारी कर्मचारी शिस्तबद्ध रांगात उभे रहातील अन संचलन करतील. बिगुलांमधुन निघालेले लास्ट पोस्टचे सुर वातावरण कुंद, शोकार्त करत तरळतील अन काही जणांचे/जणींचे डोळे पाणावतील, प्रियजनांच्या आठवणीनं हुंदके फुटतील. कुणीतरी खड्या पहाडी आवाजात या वर्षी कामगिरीवर असताना धारातिर्थी पडलेल्या वीरांची नावे वाचेल अन शोकशस्त्रचा आदेश खड्या आवाजात घुमेल.

"आई गेली रे' भाउ म्हणाला. मी निर्विकार. " तु येणार आहेस का" बाबांच्या वेळी गेलो नव्हतो. माझ्या चेहेर्‍याकडे बघुन त्याने माझा रुकार ओळखला. हा जुळा भाउ माझा. जरा भोळसटच. आम्ही दोघेही सी.ए.

मी सध्या Nuclear Deception हे Adrian Levy-Cathy Scott-Clark लिखित पुस्तक वाचत आहे. सध्या फक्त २० टक्केच वाचून झालेय. पण या भागात जे वाचले त्यावरून दोन गोष्टी ल़क्षात येतात त्या इथं मांडाव्याशा वाटल्या म्हणून हे लिहितोय. (१) रोनाल्ड रेगन यांची हॉलीवूडमधील एक अभिनेता म्हणूनची कारकीर्द कितीही अयशस्वी झाली असो, पण राष्ट्रपती या भूमिकेत त्यांनी जे आपलं अभिनयकौशल्य दाखविलं ते असामान्यच होतं असे म्हणावं लागेल. चेहरा 'सरळ' ठेवून इतकं धादांत खोटं बोलण्याचं त्यांचं प्राविण्य फारच श्रेष्ठ दर्जाचं होतं यात शंका नाहीं (त्याचा वापर भारताच्या विरुद्ध केला गेला म्हणून "कौतुकास्पद" म्हणवत नाही हे मात्र खरं!).

आमच्यासारख्या रात्रीचा दिवस करणाऱ्या (म्हंजे रात्रपाळीत काम करणाऱ्या) लोकांना पहाट माहीतच नसते. दिवाळीची- नरक चतुदर्शीच्या दिवशी आम्हाला पहाट दिसते. एरवी बारावाजेपर्यंत आमचा सूर्य उगवत नाही. या वर्षीची पहाट मात्र आम्ही एन्जॉय केली. पुण्यातल्या दोन कार्यक्रमांना (सुरेश वाडकर आणि पंडित जसराज) आम्ही पहाटेच (आमच्या मध्यरात्रीला) हजर होतो. हे आम्हाला कसं काय जमलं, याचा शोध आम्ही घेतोय. पण पहाटेच उठून सात्विक आनंद घेण्याचे आम्हाला यंदा जमले खरे! एरवी आम्ही अनेकदा भरलेले ग्लास खाली करीत उत्तररात्रीची मजा घेतलीय. त्यावेळी दिसलेली पहाट आम्हाला तांबूस वाटली.