लेख

१८ जून १९७५ हेडींग्ली, लीड्स यॉर्कशायरमधल्या हेडींग्लीच्या ग्राऊंडवर पहिल्यावहिल्या वर्ल्डकपमधली पहिली सेमी फायनलमध्ये एकमेकांसमोर उभे ठाकले होते ते पारंपारीक प्रतिस्पर्धी असलेले ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड! वर्ल्डकपपूर्वी १९७४-७५ मध्ये ऑस्ट्रेलियात झालेल्या अ‍ॅशेस सिरीजमध्ये ऑस्ट्रेलियाने इंग्लंडचा ४-१ असा फडशा पाडला होता. इंग्लंडची अशी वाताहात होण्यास कारणीभूत होते ते म्हणजे ऑस्ट्रेलियाचे ते दोघे खतरनाक बॉलर्स - डेनिस कीथ लिली आणि जेफ्री रॉबर्ट थॉमसन! पाकिस्तानविरुद्धच्या मॅचमध्ये लिली वन डे मध्ये ५ विकेट्स घेणारा पहिलाच बॉलर ठरला होता.

१९७५ च्या पहिल्यावहिल्या वर्ल्डकपपासून २०१५ मधल्या वर्ल्डकपपर्यंत प्रत्येक वर्ल्डकपमध्ये अनेक थरारक आणि रोमांचक मॅचेस झाल्या. अशाच काही निवडक मॅचेसविषयी... ************************************************************************************* ११ जून १९७५ एजबॅस्टन, बर्मिंगहॅम वॉरीकशायरमधल्या एजबॅस्टन मैदानात वेस्ट इंडीज आणि पाकिस्तान यांच्यात ग्रूप बी मधली मॅच होती. ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या मॅचमध्ये पदरी पराभव पडल्यामुळे सेमीफायनल गाठण्यासाठी ही मॅच जिंकणं पाकिस्तानसाठी अत्यावश्यक होतं. परंतु मॅचच्या दिवशी सकाळीच पाकिस्तानचा कॅप्टन आसिफ इक्बाल दुखापतीमुळे मॅचमध्ये खेळण्यास असमर्थ ठरला.

मी सध्या काय करतो ? नुकत्याच झालेल्या संशोधनानुसार ह्या विश्वात म्हणे दोन हजार अब्ज आकाशगंगा आहेत. तर या अब्जावधी आकाशगंगांमधल्या अब्जावधी ग्रहांपैकी एका ग्रहावरच्या अब्जावधी लोकांपैकी मी एक ! एवढ्या प्रचंड विस्तारलेल्या विश्वात माझी ओळख ही आमच्या गल्लीतल्या तिसऱ्या घराच्या पलीकडे जाणार नाही हे मी आधीच ओळखलं होतं. ते ही त्या घरात गोडलिंब आणायला आई मला वारंवार पाठवायची म्हणून! असं असताना, मी सध्या काय करतो हा प्रश्न एखाद्या मुलीलाचं काय अगदी कोणालाही पडण्याची काहीही शक्यता नाही. एवढंच काय!

एक वादळी जीवन: ओशो! सर्व मान्यवरांना नमस्कार! हा लेख उघडल्याबद्दल धन्यवाद. नुकतीच ओशोंची पुण्यतिथी झाली, त्या निमित्ताने लिहिलेला लेख आपल्यासोबत शेअर करत आहे. मी ओशोंवर पूर्वी लिहिलेला लेख इथे वाचता येईल. विसाव्या शतकात भारतामध्येच नाही तर जागतिक पातळीवरील क्रांतीकारी व्यक्तींमध्ये ओशोंचं नाव प्रामुख्याने घ्यावं लागेल. १९३१ ते १९९० ह्या ५९ वर्षांच्या आयुष्यामध्ये त्यांनी जे वादळ निर्माण केलं ते अजूनही सुरू आहे. १९ जानेवारी १९९० रोजी त्यांनी ह्या जगाचा निरोप घेतला.

फायनल डिल - कथा - काल्पनीक रात्रीचा अंधार अधिकच दाट होत चालला आहे . रातकिड्यांची किरकिरही वाढत चालली आहे . सगळीकडे काळोख वेढुन राहिला आहे . रस्त्यांवरची वर्दळ कधीच थांबली आहे . कुठेतरी दुरवर रात्रीची गस्त घालत फिरत असलेल्या गुरख्याचे काठी आपटणे आणी त्याची "जागते रहो" हि आरोळी , एवढाच काय तो आवाज या शांत वातावरणात ऐकु येत आहे . आपल्या घराच्या वरच्या खोलीत खुर्चीवर बसुन तो एकाग्रपणे काहितरी लिहितो आहे . घड्याळात किती वाजले याची त्याला काहिच जाणीव नाही . आपल्या मनातल्या कल्पना तो मन लावुन हातातल्या लेखणीने समोरच्या टेबलावरील डायरीमध्ये भराभरा उतरवतो आहे .

बुधवार ची संध्याकाळ हि काही प्यायला बसण्याची वेळ नव्हे . शनिवार रविवार समजू शकतो . पण बुधवार ? एक तर दुसरे दिवशी ऑफिस ला जायचं असतं. त्यामुळे मनसोक्त पिता येत नाही . तीर्थ घेतल्या सारखं सालं एक एक घोट घेऊन गप्प बसावं लागतं . घरी जायला जास्ती वेळ करून उपयोग नाही . किंवा मग काही बाही कारण सांगावं लागतं घरी . म्हणजे . कैच्याकाय कारणं सांगणे हे नवीन नाही माझ्यासाठी . मी कुठे मोठा राजा हरिश्चंद्र लागून गेलोय ! तो पण माणूस मूर्ख होता च्यायला . पण म्हणून .. बुधवार संध्याकाळ ? झालं असं कि कॉलेज ग्रुप मधला एक कार्टा २ वर्षांनी भारतात आला . आणि आला तो आला आठवड्याभरात लग्न ठरवून मोकळा झाला .

आपुलकी, जिव्हाळा, दया, माया आणि आल्हादाच्या रेशमी धाग्यांनी नटलेली वास्तू म्हणजे आपले घर असते. अशा घरास गंगेचे पावित्र्य लाभलेले असते. माझे घर छोटे आणि दोन मजली आहे. वरच्या घरात एका कोपऱ्यात माझी एक आवडती खास जागा आहे. ती म्हणजे माझे देवघर! देवघरात मोजकेच देव आहेत. त्यात गणपती हे माझे आराध्य दैवत आहे आणि रेणुका देवी ही माझी कुलस्वामिनी आहे. या देवांची मी रोज उपासना करते. रोज तीन तासांची माझी उपासना असते. सुख दु:खाला मोकळीक करून देण्याची ही माझी जागा आहे. देवघरात गणपतीची छोटी आणि सुबक अशी मूर्ती आहे. त्याची मी आवर्तने करते. तसेच देवघरासमोर मी ध्यान धारणा करते. त्यामुळे मला शांती लाभते.

माणसाला अनेक छंद असतात. कुणाला वाचनाचा, कुणाला लिहिण्याचा, कुणाला झाडे लावण्याचा, कुणाला पशुपक्षी पाळण्याचा. छंदाशिवाय जीव म्हणजे सुकाणूशिवाय होडी होय. मला अनेक छंद आहेत आणि ते मी आजपर्यंत जोपासले आहेत. मानवी जीवनात अध्यात्माला अनन्यसाधारण महत्व आहे. श्रद्धेविना जीवन रुक्ष आहे. याला कारण म्हणजे लहानपणापासून मी घरातील अध्यात्मिक वातावरणात वाढले. माझ्या वडिलांना अध्यात्माची खूप गोडी होती. "जीवनात कुणाचेही मन विनाकारण दुखवू नये. कुणाचाही द्वेष, मत्सर करून नये. मन शुद्ध असावे. मग त्या मनात ईश्वराचे प्रतिबिंब पडते!" असे ते सांगत. रात्री वडील आम्हाला रामायण व महाभारतातील गोष्टी सांगत.

- डॉ. सुधीर रा.

गावगाड्यात हरवलेला चेहरा: नारायणमामा ताई, नवरदेव-नवरीले हायद लावले चाला! अप्पा, मानतानं निवतं शे! जिभाऊ, शेवंतीले निघा! बापू, टायी लावाले चाला! आबा, तात्याकडनं चुल्हाले निवतं शे! या आणि अशाच प्रसंगपरत्वे अगदी बारश्यापासून बाराव्यापर्यंत कार्यक्रमांसाठी निवते देणारा खणखणीत आवाज गल्लीच्या सीमा पार करून निनादत राहायचा काही वेळ तसाच आसपासच्या आसमंतात. त्या सांगण्यात एक लगबग सामावलेली असायची. आजही हा आवाज मनात आठवणींच्या रूपाने स्पंदित होतो. स्मृतीच्या गाभाऱ्यातून निनादत राहतो. या आवाजाचा धनी कालपटाने जीवनग्रंथात अंकित केलेल्या काही वर्षांची सोबत करून निघून गेला आहे.