लेख

२ मार्च २००३ सेंट जॉर्जेस पार्क, पोर्ट एलिझाबेथ ईस्टर्न केप प्रांतातल्या पोर्ट एलिझाबेथच्या सेंट जॉर्जेस पार्कच्या मैदानावर पारंपारिक अ‍ॅशेस प्रतिस्पर्धी असलेल्या ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड यांच्यात पूल ए मधली मॅच खेळली जाणार होती. ग्रूपमधल्या पहिल्या पाचही मॅचेस जिंकून ऑस्ट्रेलिया आधीच सुपर सिक्समध्ये धडकली होती त्यामुळे ऑस्ट्रेलियाच्या दृष्टीने या मॅचला फारसं महत्वं नव्हतं, पण We want to win everything या वृत्तीने वर्ल्डकपमध्ये उतरलेल्या स्टीव्ह वॉला एकही मॅच गमावणं आणि ते देखिल इंग्लंडसारख्या कट्टर प्रतिस्पर्ध्याविरुद्ध हे कधीही मंजूर होणं शक्यं नव्हतं.

काळाच्या कसोटीला पुरून उरणारी कलाकृती म्हणून आज महाभारताचा उल्लेख करू शकतो. मानवी स्वभावाचे अनेक ज्ञात अज्ञात कंगोरे आपल्याला महाभारतात आढळून येतात. प्रत्येक संस्कृतीने महाभारताकडे स्वतःच्या दृष्टिकोनातून पाहिले आहे. या कॅलिडोस्कोप ने प्रत्येकाला वेगळे आकार वेगळे रंग दाखवले. असाच एक वेगळा रंग मला दिसला तो भिल्ल भारतामध्ये. हे महाभारत ज्याला रूढार्थाने आदिवासी म्हणता येईल अश्या आदिम संस्कृतीमध्ये स्वतःचा वेगळा बाज धरून उभे राहिले आहे. मुळात आदिवासी समाज हा कैक पटीने आपल्या सुसंस्कृत समजल्या जाणाऱ्या समाज पेक्षाही सुसंस्कृत आहे.

संभाषण क्र. १ "अरे, मराठी सिनेमा आलाय "हरिश्चंद्राची फॅक्टरी", येणार का?" "मराठी ... चांगला आहे ना? तिकीट किती आहे? कुठे जायचेय?" "आले असते रे, पण मला एक अमुक तमुक काम आहे .... " "मागच्या वेळी तू चांगला आहे म्हणालीस आणि अगदी रडका/आर्ट फिल्म निघाला सिनेमा!!" "अरे १२० रुपयेच आहे रे तिकीट...मराठीच तिकीट महाराष्ट्रात तरी कमीच असतं !" संभाषण क्र. २ "अरे काल २७० रुपयांचा खुर्दा रे !!! आणि साला ३ तास गेले ते अजूनच!!!" "का काय झाल?" "अरे काय सांगू यार! तो "एक था टायगर" बघितला ना.

१ मार्च २००३ सुपर स्पोर्ट्स पार्क्स, सेंचुरीयन ग्वाटेंग प्रांतातल्या सेंचुरीयनच्या सुपर स्पोर्ट्स पार्क मैदानात भारत आणि पाकिस्तान या कट्टर प्रतिस्पर्ध्यांमधली पूल ए मधली मॅच रंगणार होती. २००३ च्या वर्ल्डकपमधली मॅच ही भारत आणि पाकिस्तान यांच्यातली वर्ल्डकपमधली चौथी मॅच. १९९२, १९९६ आणि १९९९ मधल्या तीन्ही मॅचेसमध्ये भारताने पाकिस्तानचा पराभव केला होता त्यामुळे त्या पराभवाचा बदला घेण्यासाठी पाकिस्तान निकराने प्रयत्नं करणार हे उघड होतं. पाकिस्तानच्या दृष्टीने ही मॅच आणखीन एका कारणाने महत्वाची होती ती म्हणजे या मॅचमध्ये विजय मिळवल्यास पाकिस्तानला सुपर सिक्समध्ये प्रवेश मिळवणं सुकर होणार होतं.

२८ फेब्रुवारी २००३ न्यूलँड्स, केपटाऊन टेबल माऊंटनच्या पार्श्वभूमीवर असलेल्या केपटाऊनच्या निर्सगरम्य न्यूलँड्सच्या मैदानात पूल बी मधली वेस्ट इंडीज आणि श्रीलंका यांचातली मॅच होती. वर्ल्डकपमधलं आव्हान टिकवून ठेवण्यासाठी वेस्ट इंडीजच्या दृष्टीने ही मॅच अत्यंत महत्वाची होती.

जिभाऊ डोक्यावर अस्ताव्यस्त विखुरलेले केस वाऱ्याच्या संगतीने नाचत राहायचे. बहरात आलेल्या पिकात वारा शिरून सळसळ होतांना हालचाल व्हावी, तसे डौलात डोलत राहायचे. त्यांच्या स्वैर विहाराला मर्यादांचे बांध क्वचितच घातले जात. कोणत्यातरी कार्यक्रमाच्या निमित्ताने डोक्यावर टोपी विसावलेली असायची, तेव्हाच हे घडायचे. अन्यथा स्वतःला बंदिस्त करून वावरण्याचे प्रसंग त्यांच्या वाट्याला फार कमीच. कारण टोपी प्रासंगिक निमित्तालाच परिधान करायची, हा जिभाऊचा स्वतःपुरता अलिखित नियम. टोपी नसायची तेव्हा डोक्यावर बागायतदार रुमालाचे मुंडासे गुंडाळलेले.

२००३ चा वर्ल्डकप हा आफ्रीका खंडातला पहिला वर्ल्ड्कप! अपार्थाईड व्यवस्था मोडीत निघाल्यावर १९९१ मध्ये क्रिकेटजगतात परतलेल्या दक्षिण आफ्रीकेला झिंबाब्वे आणि केनिया यांच्याबरोबर या वर्ल्डकपचं यजमानपद देण्यात आलं होतं. हा वर्ल्डकप सुरु होण्यापूर्वीच इंग्लंडच्या संघाने रॉबर्ट मुगाबेच्या हुकूमशाही सरकारच्या निषेधार्थ हरारे इथे झिंबाबवेविरुद्धच्या मॅचमध्ये खेळण्यास नकार दिला. इंग्लंडप्रमाणेच न्यूझीलंडच्या संघाने सुरक्षिततेच्या कारणावरुन केनियाविरुद्ध नैरोबी इथे खेळण्यास नकार दिला.

=========================================================================== शेजाऱ्याचा डामाडुमा - भारताचे सख्खे शेजारी : प्रस्तावना... नेपाळ-०१... नेपाळ-०२... नेपाळ-०३... नेपाळ-०४... नेपाळ-०५... नेपाळ-०६...

१७ जून १९९९ एजबॅस्टन, बर्मिंगहॅम वॉरीकशायर काऊंटीचं माहेरघर असलेल्या एजबॅस्टनच्या मैदानात ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रीका यांच्यात वर्ल्डकपची दुसरी सेमीफायनल रंगणार होती. या मॅचमधील विजेत्या संघाची लॉर्ड्सवर फायनलमध्ये गाठ पडणार होती ती पाकिस्तानशी. ओल्ड ट्रॅफर्डच्या पहिल्या सेमीफायनलमध्ये न्यूझीलंडचा आरामात पराभव करुन पाकिस्तान फायनलमध्ये धडकले होते.

अनुक्रमणिका

१) भाषा आणि बोली

लेखक: अमोल४५७२ (भाषा व बोली परस्पर संबंध याबद्दल लेख)

पूर्वी आदिमानव अप्रगत होता, त्या काळात हातवारे, खुणा करून त्याचं मनोगत व्यक्त करत असे. नंतरच्या काळात तो जसजसा प्रगत होत गेला, शेती करू लागला, गटागटाने राहू लागला, तसतसा हातवारे व खाणाखुणा यापेक्षाही जास्त तोंडाने विविध आवाज काढून व्यक्त होऊ लागला.