जाहिरातीमधील चुकीचे मराठी !!

सकाळी सकाळी अतिशय कल्पक अन माहीतीपुर्ण धागा आला बुवा मि.पा. वर ;)

मी शंखपुष्पी सिरपची जाहिरात फार्फार पूर्वी वाचली होती. पण पूर्वी वाचली असली तरी जन्मभरासाठी मेंदूत ठोकली गेली आहे. कोणालातरी थाप वाटेल म्हणून एकदा सांगून गप बसतो. हे शंभर टक्के सत्य आहे: सीरप शंखपुष्पी प्या आणि समोर वाढा.

टीप टोप प्लाझा ची जाहिरात. तुम्हाला “टीप टॉप” असे म्हणायचे आहे का?

फार वर्षापूर्वी एक सिरिअल होती नाव आठवत नाही. त्यामध्ये "कृत्तिका देसाई (?) अभिनेत्री होती. जाहिराती मध्ये तिचे नाव "कुत्तिका देसाई " असे छापून आले होते.

नुकतीच एका मॉलमधे ही जाहिरात पाहिली. माझे काहीतरी पूर्वग्रह / गंड असतील आणि त्यामुळे मला ती खटकली असेल अशी शक्यता धरुन काहीच टिप्पणी न करता त्याचा फोटो खाली देतोय. आणखी कोणाला खटकतंय का?

मालिकेत कोणी "माझा विश्वास करा" असं म्हणालं, की "विश्वास केव्हाच पानिपतावर गेला" असं मला म्हणावसं वाटतं... :)

विस्तारी करण = विस्तार सर्वसाधारीकरण = सर्वसाधारणपणे सबली करण = सबळ करणे असे काही विचित्र शब्द जाहिराती / बातम्यांमध्ये दिसतात.

सरकारी जाहिरातींमधे चुकीची रचना असलेल्या भिंतीवरच्या रंगवलेल्या जाहिराती कोल्हापूर्-सातारा-सांगली बेल्टमधे पाहिल्या. - स्त्रीत्वाचा हा अपमान, मुलगा मुलगी एक समान.. (केवळ इतकीच स्लोगन, पुढेमागे काही नसल्याने अत्यंत उलट चुकीचा अर्थ निघतो) -निरक्षरांनो साक्षर व्हा.. (असं भिंतीवर मोठ्ठ्या अक्षरात रंगवलेलं..नो कॉमेंट्स)

सरकारी एमटीएनएल च्या फोन मधून फोन लागला नाही तर "आम्ही क्षमस्व आहोत' अशी उदघोषणा ऐकू येते.

खरेतर जाहिरातीतील मजकूर (कॉपी) हा त्या भाषेतील जाणकाराकडून लिहून घेतला जातो. पण असे फक्त प्रथितयश जाहिरात कंपन्याना परवडते. तेथे सुध्दा 'काय चाल्लेय, क्स्काय' असे कामचलाऊ मराठी येणारे बिगरमराठी लोक (त्यातल्या त्यात उत्तरभारतीय, लिपीसाधर्म्यामुळे मराठी आपल्याला येते असा समज असणारे आणि दादा कोंडकेंची ओळख नसणारे) हे कॉपी लिहायचे काम करतात. मग अशा चुका होतात. दुसरा प्रकार म्हणजे बर्‍याचशा अ‍ॅड ह्या ऑनलाईन येतात(बहुतांशी वाहनांच्या उत्तर भारतातून आणि एफेमसीजी च्या दक्षिण भारतातून) तेथील लोकांना भाषेतील बारकाव्याचा अंदाज नसतो. गावांच्या नावाचे तर सर्रास रुपांतर स्पेलिंगवरुन करतात ते पण अतिशय भयानक असते. उदा. पर्बहानी (परभणी), जलाना (जालना), कर्दवादी(कुर्डूवाडी), पंदार्पूर(पंढरपूर), नंदेद(नांदेड). तिसरे म्हणजे बर्‍याच लोकल डीटीपी ऑपरेटर्सना पण भाषेचे पुरेसे ज्ञान नसते (त्यात प्रुफरिडींगचा अभाव) त्यांच्या कडून पण अशा चुका होतात. सोलापूरातसुध्दा पत्रिका टाईप करताना इथल्याच डीटीपी ऑपरेटरने सौ. तुळजाभवानी प्रसन्न श्री. गजानन प्रसन्न असे टाईप केलेले बघितले आहे. चूक दाखवल्यावर "सर तुम्हीच तर मनला होताव की लेडीज नावाला सौ लावायचे मनून" हे उत्तर ऐकले आहे. जाहिरातक्षेत्र हे डेडलाईनवर कायम काम करते. वेळ आणि पैसा वाचवायसाठी अशा गोष्टी घडतात. त्यात अशा चुका होतातच. परिणाम अशा कुप्रसिध्दीवर नाहीतर पूर्ण कँपेन फेल जाण्यावर होतो. हे भाषेचे आणि योग्य प्रकटनाचे महत्त्व ज्यादिवशी जाहिरातक्षेत्राला कळेल तो सुदिन.

आणि अजून एक शब्द ते शब्द असे भाषांतर करणारे सुध्दा बरेच जण असतात. गविंनी उद्धृत केल्याप्रमाणे सीरप शंखपुष्पी प्या आणि समोर वाढा हे खरेतर सीरप शंखपुष्पी पिओ और आगे बढो याचे भाषांतर आहे. आम्ही याला माशी टू माशी म्हणतो, म्हण्जे दिलेल्या हस्तलिखितावर एखादी माशी मेलेली असली तरी प्रिंटआउटवर एक माशी मारून चिकटावायची.

वैद्य पाटणकर आयुर्वेदिक काढा ची जाहिरात एका मित्रास चुकीची वाटली होती. काढा हा प्रकार त्याला माहित नव्हता. "काय काढा ते ह्यानी लिहिलेच नाही " अशी त्याची तक्रार होती.

शिवाय ऑनलाईनच कुठेतरी वाचून मग स्वतःची आठवण धुंडाळली आणि खरंच निघालं: टूथपेस्टची (कोलगेट) पूर्वीची जाहिरातः "आम (इतर) टूथपेस्ट में नमक जैसे खुरदुरे तत्व होते है जो आप के दांतोंको नुकसान पहुंचा सकता है..." (चूभूदेघे) त्याच टूथपेस्टची आताची जाहिरात: "क्या आपके टूथपेस्टमें नमक है? कोलगेट विथ अ‍ॅक्टिव सॉल्ट" अर्थात हा सुद्धा टायपो किंवा चुकीच्या शब्दरचनेचा भाग नाही...

आमच्या इथल्या एका मॉलमध्ये 'मेन्स कॉर्नर'ला ही पाटी नेहमी दिसते....

माझ्या अंदाजानुसार ( आता अंदाजच म्हणायचे,कारण मराठी वाहिन्यांवर सुध्दा सर्रास दर्शकच म्हणतात प्रेक्षकांना ), दर्शक म्हणजे दाखवणारा असे लहानपणी तरी होते.

छ्या! या असल्या इश्तिहारंमुळे मी परेशान झालो आहे ;)

आताची नॅनोची अ‍ॅड जाम डोक्यात जाते. 'आगे बढा' हे जाहिरातीतल्या पात्राला उद्देशून असलेलं वाक्य त्यांनी त्याच पात्राच्या तोंडून 'पुढे चालला' असं म्हणवून घेतलंय. मध्यंतरी अजित भूरेंनी मुलाखतीत सांगितलं होतं की अशा जाहिरातींसाठी डबिंग करताना हे चूकीचं मराठी आहे असं सांगण्याचा कलाकारांनी प्रयत्न केला तर हेच अप्रूव्ह होऊन आलंय असं सांगण्यात येतं.

मराठीच्या अभिमानासाठी काढलेल्या चित्रपटात [ मी शिवाजीराजे....] जर " मला गर्व आहे मी मराठी असल्याचा..." असे तद्दन चुकीचे वाक्य म्हणत असतील तर जाहिरात कंपन्यांमधे भाषांतर करणार्‍या परप्रांतियांकडून कशाला अपेक्षा ठेवायची...?

बहुतेक गॅरे़जवाले "ऑटो"ऐवजी "अ‍ॅटो" लिहितात..

काल परवाच बांधकाम व्यवसायातल्या कंपनीची जाहिरात वाचली. "आम्हाला क्रमांक १ चे अग्रगण्य बनवल्याबद्दल आभारी आहोत आम्ही तुमचे".. आता क्रमांक २ चे अग्रगण्य कोण तेही सांगून टाका म्हणावं! म्हणजे आपल्याला ब्वा हा शब्द माहीत आहे म्हणून वापरा, पण वाचकांना मात्र तो नक्कीच माहीत नसणार म्हणून अर्थही सांगून टाका.. असा उद्योग वाटला हा. बाकी वाक्यरचनेबाबत तर __/\__..

आवडला. मराठीचं हिंदीकरण तर आता अगदी अंगवळणी पडले आहे. हिंदाळलेली मराठी ही ऐकायला खूप विचित्र वाटते. मस्त चिकन बिर्यानीमध्ये अधून-मधून भेंडीच्या फोडी लागाव्यात तशी... सुविधा - हिंदी शब्द - मराठी प्रतिशब्द सोयी गुफा - हिंदी शब्द - मराठी प्रतिशब्द गुहा विदेश - हिंदी शब्द - मराठी प्रतिशब्द परदेश योगदान - हिंदी शब्द - मराठी प्रतिशब्द माहित नाही करोड - कोटी कमी - कमतरता एका नाटकाचे (मराठी) नाव "या, तुमचीच कमी होती" असे होते. आता बोला! कसलं मराठी नाटक वयात आलं, खड्ड्यात गेलं!! "सासू माझी ढासू" अरे हे काय नाटकाचं नाव झालं? यमक जुळवण्यासाठी काहीही??? बाकी आजकाल मराठी शब्दांचे ज्ञान कमी कमी होत चालले आहे हे खरे. कार्यालयात एकजण (अर्थात पुणेरी) दुसर्‍याला म्हणाला, "अरे तो नं, तो जात्याच खोडसाळ आहे; छळवादी आहे नुसता" तो समोरचा जो मराठी महापुरुष होता त्याच्या चेहर्‍यावरची बारीकशी सुरकुतीदेखील हलली नाही. तो मट्ठासारखा बघत राहिला. मी माझ्या पुणेरी मित्राला म्हणालो कि बाबा रे त्याला कळलेलं नाहीये तू काय म्हणालास ते, पुन्हा सांग त्याला. आता बोला.