Skip to main content

संस्कृती

सांस्कृतिक एकात्मिकरण आणि कट्टरता निर्मुलनाचा चिनी प्रयोग

Published on 03/12/2018 - 14:17 प्रकाशित मुखपृष्ठ
इस्लामिक कट्टरतावादाची समस्येस विवीध देश विवीध पद्धतींनी तोंड देत आहेत. चीनमध्ये दहा च्या आसपास मुस्लिम समुह आहेत त्यापैकी उघ्युर बहुल झिंजीयांग प्रांत मुस्लिम बहुल समजला जातो. समजला जातो हा शब्द प्रयोग यासाठी कि चिनी कम्युनीस्ट क्रांती नंतर मुख्य चिनी हान वंशांचे चीनच्या सर्व प्रभागात मोठ्या प्रमाणावर स्थानांतर करण्यात आले त्यामुळे आता झिंजीयांग प्रांतात देखिल मोठ्या प्रमाणावर हान चायनीज लोकही रहातात. चिनमध्ये सुरवातीपासूनच चीन बाह्य धार्मिक प्रभावांच्या स्थानिकीकरणावर विशेष भर देण्यात आला आहे.

याद्या 8322

नदी आणि गाव

Published on 01/12/2018 - 17:04 प्रकाशित मुखपृष्ठ
- डॉ. सुधीर रा. देवरे गाव तिथं नदी होतीच. आजही ज्या गावाला नदी नाही असे फार क्वचित गावं असतील. गाव तिथं नदी नव्हती, तर जिथं नदी होती तिथं गावं वसली. नदीच्या काठांवर लोकवस्ती झाली. पाणी हे जीवन आहे. पाण्याशिवाय जीवन नाही. जिथं जिथं पाणी होतं त्या पाणवठ्यांच्या काठांवर गावं वसली. म्हणून कोणतं गाव कोणत्या नदीच्या काठावर हे अजूनही मुद्दाम विचारलं जातं. अथवा कोणत्या गावाजवळून कोणती नदी वाहते याचीही उत्सुकता असते. जरी अनेक नद्या वाहता वाहता आज आटून गेल्या आहेत. नदी लहान असो की मोठी. आज वाहत असो की नसो. आजची गावंही नदीच्या‍ किनारीच सापडतात. जीवन देणारी नदी ही माणसाची देवता आहे.
लेखनविषय:
लेखनप्रकार

याद्या 1905

राजाची सभा

Published on 20/11/2018 - 11:25 प्रकाशित मुखपृष्ठ
राजा येतो सगळे उठतात राजा बसतो सगळे बसतात राजाचे स्वागत होते सगळे टाळ्या पिटतात राजा सभोवार बघतो सगळे नजर फिरवतात राजाची बडबड सुरू होते सगळे शून्यात बघू लागतात राजा मधूनच जोरात बरळतो सगळयांच्या मुद्रा त्रासिक होतात राजा विजयी मुद्रेने सभोवार पाहतो सगळे सुटका होण्याची वाट बघतात राजाने अधिकार प्रदर्शित केलेला असतो सगळ्यांच्या सहनशक्तीचा अंत झाला असतो. ----------------------------–--------
लेखनविषय:

याद्या 15970
काव्यरस

राया उशीर का जाहला...

Published on 09/11/2018 - 18:41 प्रकाशित मुखपृष्ठ
रात सरली पहाट झाली झुंझुरल्या सार्‍या दिशा झोप नाही ,जीव झाला सखया वेडापिसा वाट पहाते तुमची राया, उशीर का जाहला सख्या सांगा उशीर का जाहला ....... काल दुपारी राघू आला निरोप तो घेउनी मी मैना हरखून गेले सांगावा ऐकुनी ऐकुन माझे रूप खुलले, चमचम जणू चांदणी दिवा ठेवते दो नयनांचा तुमच्या वाटंला राया उशीर का जाहला..... ...... विडा केशरी सायंकाळी , काया माझी कातकेवडा मिठीत घेता विरघळले मी, ओठ साखर खडा. खयाल येता किणकीण वाजे, हाती हिरवा चुडा हुरहूर का ही मनी दाटली , जीव पिसा जाहला....
लेखनविषय:

याद्या 1403
काव्यरस

शिवमहिम्न स्तोत्राचा मराठी समश्लोकी अनुवाद

Published on 07/11/2018 - 22:07 प्रकाशित मुखपृष्ठ
पुष्पदंत विरचित शिवमहिम्न स्तोत्राचा मराठी समश्लोकी अनुवाद (१ ते २९ श्लोक शिखरिणी वृत्तात आहेत) मराठी अनुवादः नरेंद्र गोळे २०१८११०७ १ महिम्नः पारं ते परमविदुषो यद्यसदृशी स्तुतिर्ब्रह्मादीनामपि तदवसन्नास्त्वयि गिरः अथाऽवाच्यः सर्वः स्वमतिपरिणामावधि गृणन ममाप्येष स्तोत्रे हर निरपवादः परिकरः . तुझा ज्ञात्यांनाही गवसत नसे पार म्हणता स्तुती ब्रम्हादींची उचित न ठरे ज्ञान नसता मला वाटे गावे अवगत जसे स्तोत्र तव ते शिवा स्वीकारावे हृदगतच माझे सरस हे २ अतीतः पंथानं तव च महिमा वाङ्मनसयोः अतद्व्यावृत्त्या यं चकितमभिधत्ते श्रुतिरपि स कस्य स्तोतव्यः कतिविधगुणः कस्य विषयः पदे त्वर्वाचीने पतति न मनः कस्य न

याद्या 6788

दिवाळी आणि दिवाळी अंक २०१८

Published on 03/11/2018 - 13:35 प्रकाशित मुखपृष्ठ
मराठी घरांमधून फटाके, फराळ, रांगोळ्या, देवता पूजन, आका़शकंदील, गोडधोड ह्यांसोबत दिवाळी अंक घरात आल्याखेरीज दिवाळी सुफळ संपूर्ण साजरी झाल्यासारखी वाटत नाही. आजच्या जमान्यात नेहमीच्या पारंपारिक अंकसोबत ऑनलाईन दिवाळी अंकही उपलब्ध असतील. ह्या वर्षी मात्र मला अजून एकही दिवाळी अंक घेता वा बघता आलेला नाही - अगदी ऑनलाईन अंकही. फारच वाईट! तरी अंकांविषयी उत्सुकता आहेच. जास्तीत जास्त दिवाळी अंक वाचायला मिळावेत म्हणून ग्रंथालयाचे सदस्यत्व घ्यायचाही विचार आहे, म्हणजे घेईनच. जसजसे वाचेन, तसे इथे लिहीन. तुम्ही कोणी पारंपारिक अंक विकत घेतलेत का? किंवा ऑनलाईन अंक पाहिलेत, वाचलेत का?
लेखनविषय:
लेखनप्रकार

याद्या 31853

मोनालिसाच्या गूढ स्मिताची विलक्षण रहस्यकथा भाग ४.

Published on 15/10/2018 - 13:44 प्रकाशित मुखपृष्ठ
यापूर्वीचे कथानक: मोनालिसाच्या गूढ स्मिताची विलक्षण रहस्यकथा भाग १,२,३ https://www.misalpav.com/node/43228 लोरेंझो जेरार्दिनीची रोजनिशी : किल्ल्याच्या दिशेने मी निघालो खरा, परंतु मुसळधार पाऊस आणि सोसाट्याच्या वाऱ्याला तोंड देत अंधारातील अनोळखी, निसरड्या पायवाटांवरून चालणे शक्य नव्हते.

याद्या 40546

बोनेदी बारीर पूजो

Published on 10/10/2018 - 17:29 प्रकाशित मुखपृष्ठ
“महालय आच्छेन. आजे चॊक्खू दानेर दिन !” (पितृपंधरवडा संपतोय आज, आज देवीच्या मूर्तींना डोळे रेखण्याचा - चक्षु-दानाचा दिवस आहे) माझे मित्र राधामोहन बाबू उत्साहात बोलले आणि मी मनातल्या मनात जुन्या कोलकाता शहराच्या अरुंद रस्त्यावरून कुमारटोली (कुंभारवाडा) भागात फेरी मारून आलो सुद्धा. कोलकात्याच्या दुर्गापूजेची महती आणि मोहिनीच तशी आहे. चला तर, तुम्हालाही माझ्यासोबत थोडे फिरवून आणतो. 'दुर्गापूजा' (बंगालीत फक्त 'पूजो') असा नुसता शब्द जरी ऐकला तरी समस्त बंगालीजनांचे डोळे लकाकतात आणि चेहऱ्यावर हमखास स्मिताक्षरे उमटतात.

याद्या 56331

सुखदु:ख मीमांसा - एक अनेकरंगी अभ्यास

Published on 10/10/2018 - 15:08 प्रकाशित मुखपृष्ठ
सुखदु:ख मीमांसा - एक अनेकरंगी अभ्यास Emotions drive people and people drive performance, हे बोधवाक्य वाचून काय समजते? भावना मनुष्याला गती देतात आणि मनुष्य कृतीशीलतेला गती देतो. प्रत्येक कृतीमागचं कारण कुठलीतरी भावना हेच आहे. पण emotions, हा शब्द वाचून मात्र आधी कुणाच्याही डोळयासमोर उभे राहणारे चित्र आहे ते, अश्रूंनी भरलेले डोळे अन् व्याकुळ भाव! जास्तीत जास्त माणसांच्या मनात खोलवर रुजलेली अन् नकोशीही असलेली अशी हीच भावना आहे - दु:ख, सल, बोच, त्रास.... तीच भावना मूळापासून शोधून, उकलून, स्पष्ट करून, अभ्यासून तो गुंता सोडवताना केलेला एक सर्वांगीण अभ्यास, आपल्यासमोर पुस्तकरूपानी आलेला आहे.

याद्या 2535