मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ

समाज

मराठी भाषा दिन २०१९- शतशब्दकथा स्पर्धा

साहित्य संपादक ·
नमस्कार मिपाकरांनो, दिनांक २७ फेब्रुवारी हा कुसुमाग्रजांचा जन्मदिवस मराठी भाषा दिन म्हणून साजरा केला जातो. यंदाचा मराठी भाषा दिन आपण मिपावर शतशब्दकथा स्पर्धेच्या रुपात साजरा करणार आहोत. विषयाला कोणतेही बंधन नाहीये, पण स्पर्धा म्हटली की नियम आणि अटी आलेच. तर ह्या स्पर्धेचे नियम खालीलप्रमाणे आहेत. १. स्पर्धा १ फेब्रुवारी २०१९ रोजी ००.०० भाप्रवे सुरू होईल आणि २० फेब्रुवारी २०१९ रोजी २३.५९ भाप्रवे संपेल. २.

टोळीगीत इ.स. २०५०?

अनन्त्_यात्री ·
लेखनविषय:
काव्यरस
तुमच्या पिढ्यांच्या अक्षम्य चुकांचे पातक अम्हाला रोज भोगायचे रोज बघायचे भेसूर रुपडे भकास पृथ्वीचे अभद्र कार्बनी पाऊल ठशांचे विटल्या फाटल्या ओझोन थराचे गटारगंगांचे विखारी धुराचे अवकाळी वृष्टीचे जखमी सृृृष्टीचे सिमेंटी जंगलांचे भेगाळ भूमीचे मरणपंथाच्या हरितवनांचे थांबा थांबा ऐका चीत्कार कुणाचे? पाण्याचा टँकर पळवून आणल्या मरणासन्नांच्या आमच्या टोळीचे!

MLM (मोहाचा विळखा ३/३ )

असहकार ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
मल्टीलेवल मार्केटींग स्कॅम इन्स्टन्ट गोरेपन, इन्स्टन्ट शक्ती, इन्स्टन्ट कॉफी इत्यादीच्या इन्स्टन्ट जमान्यात कोणालाही आपले स्वप्न पूर्ण व्हावे तर ते झटपट, आताच्या आता, इन्स्टन्ट झाले तर आवडेलच. त्यात त्याला फारसे काही करायची गरज नसेल, केवळ जुजबी मिटींग्स अटेन्ड करणे, थोड्याफार लोकांना भेटणे आणि बाकी दिवस, महिने आरामात आपल्या कुटूंबासमवेत घालवणे अशी चमचमीत संधी असेल तर? कुणाला नाही आवडणार. नक्कीच आवडेल. आणि मग अशा इन्स्टन्ट सक्सेसच्या मागे लागणारा तो इन्स्टन्स्ट पैसे घालवून बसणार व मित्रनातेवाइकांशी संबंधही इन्स्टन्ट बिघडवून बसणार हेही आलेच. हे कसे होते?

मोहाचा विळखा -भाग २/३

असहकार ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
पहिल्या भागात आपण पाहिले की पॉन्झी स्किम कशा आकाराला येतात व कशा नष्ट होतात. सोबत नष्ट होतात अनेक आयुष्ये, स्वप्ने आणि खूपसारा कष्टाचा, घामाचा पैसा. चला, पैसा तर पुन्हा कमावल्या जाऊ शकतो पण विश्वासाला जो जबरदस्त तडा जातो तो आयुष्यभर भरुन येत नाही. अशी माणसे मग पुढे कोणताही व्यवहार करतांना साशंक राहतात, किंवा व्यवहार करतच नाहीत. त्यांची आर्थिक प्रगती खुंटते. या भागात आपण पाहू पॉन्झी स्किम्स कशा ओळखाव्या, त्यापासून कसे दूर राहावे. सर्वप्रथम, पॉन्झी स्किमकडे लक्ष देण्यापूर्वी आपण आपल्या स्वतःच्या आर्थिक परिस्थितीकडे बघावे.

तुझी कविता

शिव कन्या ·
तुझ्यापाशी जन्मलेली माझी हट्टी, खोडकर, अल्लड कविता तू डोळ्यांत सांभाळून घेऊन ये.... येता येता वाट चुकली तर मला जागं कर...पण मी माझ्याच तंद्रीत असेन तर माझ्या कवितेला वाट विचार.... ती आधी मस्करी करेल, तुला चकवा घालेल, घनघोर गप्पा मारेल, निळावंती होऊन, वाटेवरले झाडमाड प्राणीपक्षी दाखवेल, लपूछपू म्हणत पाठीत गुद्दे घालेल, मिठीत शिरता शिरता एकदम वारा होऊन तुझ्या गळ्यात पडेल, शेवटी थकून तुझ्या दुमडलेल्या हातावर निर्धास्त झोपी जाईल, तेव्हा तू तिला परत डोळ्यांत साठव.... अशी थकून झोपलेली, झोपेतही तुझ्याच डोळ्यांत राहणारी माझी कविता सांभाळून घेऊन ये.... मी असेनच कवितेच्या आसपास. -शिवकन्या

पैशांवर डल्ला आणि स्टॉकहोम सिंड्रोम !

हेमंतकुमार ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
रविवारचा दिवस होता आणि सवयीप्रमाणे इंग्लिश पेपरातले मेगॅ-क्रॉसवर्ड सोडवत बसलो होतो. हे सोडवणे म्हणजे डोक्याचा भुगा होतो. सगळे कोडे कधी सुटत नाही पण निम्मे सुटले तरी मी आनंद मानतो. या कोडयातले एक शोधसूत्र लक्षवेधी होते. ते असे: ‘ओलीस व्यक्तीस तिच्या अपहरणकर्त्याबद्दल वाटणारे प्रेम’ ओळखायचा शब्दसमूह तब्बल १७ अक्षरी (९+८) होता. अन्य उभ्या-आडव्या शब्दांच्या मदतीने त्यातला दुसरा शब्द Syndrome असा सुटला. पण पहिल्यातले फक्त पहिलेच अक्षर S एवढेच कळत होते. खूप वेळ जाम डोके खाजवले पण शेवटी थकलो. पण डोक्यात किडा वळवळत होता आणि जाम अवस्थ होतो. मग गेलो गुगलराजाला शरण.

मोहाचा विळखा भाग १/३

असहकार ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
जगात सातशे कोटीच्या वर लोकसंख्या गेली आहे. २०० देश आहेत. २०० देशात शेकडो कायदेही आहेत. पण सातशेकोटीतली सर्व माणसे इथून तिथून मात्र सर्वत्र सारखीच आहेत असे वाटावे अशा घटना कायम घडत असतात. मोहाचा विळखा घालणार्‍या पॉन्झी स्किम्स ह्या देखील त्यातल्याच एक. पॉन्झी स्किम्स व तिच्या देशोदेशीच्या अवतारांबद्दल सांगण्याआधी एक सांगावं वाटतं. ते वाचकांनी पक्कं डोक्यात कोरुन ठेवावं. कदाचित वेडेपणा वाटेल, हे काय लिहिलंय असे वाटेल. पण नीट वाचा.
फसवणार्‍यांपेक्षा फसले जाणारे जास्त मोठे गुन्हेगार असतात.
; बघा वाटलं ना आश्चर्य? तुम्हाला कधी कोणी फसवलं असेल तर थोडासा रागही आला असेल.

"Catch me if you can”

श्रीकृष्ण सामंत ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
"कंबक्त, कभी बेसूरा गा नही सक्ती." लता मंगेशकर यांना उद्देशून (त्या वयाने लहान असताना) एका विख्यात संगीतकाराने वैतागून (आदरपूर्वक) टिप्पणी ऊद्गारली होती असं कुठेतरी वाचल्याचं आठवतं. “तुझं वंय कोवळं आहे,त्यामुळे तुझ्या गळ्याची क्षमता उत्तम आहे,सुरात आणि तारसूरात गायला तुला सहज जमत असणार शिवाय ह्या वयात तुला तल्लख स्मरण शक्ती आहे.

किंचित अस्वस्थ वाटते आहे !

संदीप-लेले ·
लेखनविषय:
उत्स्फूर्तपणे की कोणी घडवून आणते आहे? याच विचारांनी किंचित अस्वस्थ वाटते आहे ! उगम असो काहीही घटत्या तीव्रधार घटनांचा वाहवत रहावे की कोरे? कूट ग्रासते आहे समर्थन विचारांना वा तीव्र निषेध असू शकतो समाज माध्यम त्यास्तव का वेठीस जुंपते आहे? होवो थोडा वा जबरदस्त परिणाम प्रतिक्रियांचा खारीचा वाटा देता, मन का सुखावते आहे? काय महत्वाचे, कशास प्राधान्य योग्य द्यावे? राष्ट्राचे व नागरिकांचे निधान कोणते आहे? इतके सारे पडले का हो प्रश्न मूढ कोणा? अन् उत्तर त्यांना का उलटे माझ्याहून मिळते आहे? घडत्या घटनांनी किंचित अस्वस्थ वाटते आहे किंचिततेचे तुम्हास का भय भेडसावते आहे? संदीप लेले

संक्रांतीला कल्पकतेचं वाण

vcdatrange ·
लेखनविषय:
लेखनप्रकार
उत्तरायणची सुरुवात झाली की, हळदी-कुंकू समारंभाची लगबग सुरु होते. हळदी कुंकूवाची परंपरा जुनी असली तर त्याचं महत्व आजही तितकचं टिकून आहे. हळदी कुंकू लावून तिळगूळच्या लाडवासोबत वाण देण्याची प्रथा अजूनही कायम आहे. हळदी-कुंकु कार्यक्रमाचे धार्मिक महत्व किती ते माहित नाही. पण असे कार्यक्रम सर्वांनाच आवडतात. सर्व महिला मस्तपैकी नटुन-सजुन येतात, गोड गोड गप्पा मारतात, नविन ओळखी होतात, एकाच कॉम्प्लेक्समध्ये असुनदेखील कधी न बघितलेल्या महिला एकमेकींना भेटतात. यंदा वाणाला दुसरं काही देण्याच्या ऐवजी फुलांची किंवा भाजीपाल्याची रोपे वाटली तर.!