कविता — मिसळपाववरील मराठी कवितांचा विशाल संग्रह. प्रेम, निसर्ग, समाज, विरह आणि जीवनानुभव यांवरच्या हजारो मराठी कविता, गझल, मुक्तक आणि चारोळ्या येथे वाचा व आपली कविताही प्रकाशित करा.
तू येशील आणिक जाशील
काही देशील ,काही घेशील
पहाटेच्या साखरस्वप्नांना
गुलाबी बनवून जाशील!
भरती-ओहोटीचा खेळ होईल
किनारा परत एकटा राहील
तेव्हा जपलेल्या खुणांना
सांग नातं कधी देशील?
अर्थ, संदर्भ गोठून जातील
जेव्हा तुझे शब्द ऐकू येतील
पण एकटं असताना
तेच तर माझी साथ देतील!
मग अशीच तू वेळ ठरवशील
भेटण्यासाठी इथं येशील
घड्याळातल्या काट्यांना
सांग तेव्हा तू कसं बांधशील?
वेळ संपली, आता तू निघशील
पण आता एक करशील?
पुन्हा आपण भेटताना
निदान ह्या नात्याचं नाव सांगशील?
ही कविता मी ११ वीत असताना वाचली होती
एक तारका हवी होती
आकाश सजविण्यासाठी
एक स्पर्श हवा होता
धु॑द क्षण जगण्यासाठी
एक तुच हवी होतीस
मला साथ देण्यासाठी
एका मैत्रीणीच्या सांगण्यावरून नुकतेच हे पुस्तक घेतले, आणि ह्या कवितांच्या प्रेमातच पडलो. अतिशय सहज-सोपी भाषा, पण प्रगल्भ विचार आणि कल्पना. झाड, पक्षी, आकाश, निसर्ग ह्याच्यांभोवती गुंफलेल्या बहुतेक कविता - आणि त्यातून झिरपणारा अविरत माणुसकीचा, संवेदनशील, प्रेमळ व समंजस तत्वज्ञानाचा झरा! केवळ अफलातून!! अतिशय प्रभावी व खोलवर स्पर्शून जाणार्‍या ह्या कविता आहेत. त्यात काही मुलीविषयी, नातवाविषयी, आईविषयी आणि पोरक्या, गरीब मुलांविषयी देखील कविता आहेत; पण त्यांच्या कवितांमधून लक्षात राहतो तो सर्वव्यापी, सर्वसामावेशक निसर्ग आणि त्याची असंख्य रुपे आणि रुपके.
मदिरेचे हाणतो पेले, धुंद तळीराम
बेवड्या या भक्तासाठी, रोज असे शाम* (संध्याकाळ)
एक एक प्याला हाती, भक्त जाई पीत
एक एक पेगा जोडी, अखेरीस चीत
रोजचेच काम
दास `रम'नामी रंगे, मुखा येई वास
एक एक धाबा धुंडे, होऊनिया लास
हाती ना छदाम
पिऊन रिक्त झाला पेला, सरे सर्व `जाम'
ठायि ठायि वाटेवरती, ट्रॅफीक ही जाम
जागीच आराम
हळु हळु उघडी डोळे, पाहि दिवा-खांब
नाकावरी नाही चष्मा, जोडे तिथे लांब
खांबातळी राम!
*(संध्याकाळ)
आमची प्रेरणा 'ती' गाढवी आरोळी आणि अर्थातच शांताबाईंचे सुंदर गीत 'रेशमाच्या रेघांनी'
(टीप - आधी प्रकाशित केलेली आवृत्ती सुधारणा करुन पुनःप्रकाशित करतो आहे.)
'रेशमीया' मेल्यानी, गाढवाच्या जोरानी
पुन्हा आहे गळा आज काढीला
खरारा करावा जसा घोडीला!
जुनी सारी गाणी लाखमोलाची
काय सांगू गोडी सूरतालाची
ऐकते मी 'पंचम'दा, 'मदना'च्या जोडीला
खरारा करावा जसा घोडीला!
कवि प्रदीप यांची सुंदर कविता '....लवकर ये' ही आमची प्रेरणा:)
(ग्लासातला बर्फाचा तुकडा मदिरेला विनवतोय अशी कल्पना! म्हणजे शुध्द मराठीत 'ऑन दि रॉक्स!;)
रिमझिम तू माझ्यावर; लवकर ये !
हो माझी 'ग्लेनफिडिच'; लवकर ये !
थंडगार एकटाच खणखणतो...
देहाची वाफ किती दवडवितो...
किणकिणतो, डुचमळतो अन् म्हणतो -
-`सोड सोड तू बाटली; लवकर ये `!
तेच भक्त; तूच मदिरा त्यांची!
पेग 'विसावा' पुन्हा 'पेटली' त्यांची!
ऐक जरा; ऐक आरोळी त्यांची!
पेग तो आता भर...लवकर ये !
एक आठवण आपल्याला जगवते
एक आठवण संपवते
एक आठवण जगायला भाग पाडते
एक आठवण जीवनातले सारं
शोषून घेते
आयुष्य नीरस बनवते
पण ए़खादीच सुंदर आठवण
आयुष्यभर पुरते
जगण्यातले खरे जगणे
शिकवून जाते
(कल्पना)
सर्व मिसळपाव सभासदांना चैत्रपाडव्याच्या शुभेच्छा! आज चैत्रपाडव्याच्या निमित्ताने काही ओळी सुचल्या.
चैत्रपाडवा नववर्षाचे आला उधळित रंग
मोहरलेले तरुवर झुलती गाती गीत विहंग
सांजसकाळी मत्त कोकिळा करिती मधुकूजन
प्रितीचे बांधून पदिपैंजण मोर करी नर्तन
कविताशाखेवरी बैसला वाल्मिकी कोकिळ
रामनामजप करिता रचिले रामायण सकळ
वैराग्याचा वसंत फुलवी ज्ञानेश्वर माउली
वसंत वीरांचा सजवाया जगदंबा पावली
आई समीप येता
पुत्रांस शोक झाला |
न जाणता तुला गे
किती काळ व्यर्थ गेला ||
पुत्रांस आई वाटे
देवापुढील ज्ञान |
आईस पुत्र वाटे
हृदयामधील प्राण ||
जगतात राम नाही
आईशिवाय काही |
सौंदर्य सृष्टी जगती
आईमुळेच पाही ||
आईपुढेच नम्र
आईपुढे कृतज्ञ |
नमतो इथेच तोही
सर्वांहुनि सर्वज्ञ ||
आरक्त चेह~याने सांज ढळते
अन् पाखरांची किलबिल होते
घराकडे मी परतत असताना
आई तुझी खूप आठवण येते
तेच कुठेतरी सॅक फेकून देणे
तेच घाईघाईत कपडे बदलणे
अस्ताव्यस्त कपडे उचलताना
मात्र आई तुझी आठवण येते
एका हाताने बेसिनमध्ये भांडी धुनं
दुस~या हाताने कडवट चहा पिणं
तव्यातील चपाती जेव्हा करपून जाते
तेव्हा आई तुझी खूप आठवण येते
पंख फुटल्यावर प्रत्येक पाखराला
आकाशी झेप तर घ्यावीच लागते
दमून जातो जेव्हा जीव पिल्लाचा
तेव्हा आई तुझी खूप आठवण येते
मिसळपाव