कविता

स्मरणाच्या काठावर झाली मंद दिवेलागण
हळुहळू उजळे आतले तुळशीचे अंगण
अज्ञाताच्या क्षितिजावरूनी येती उडुनी विहंग
आळवीत सुस्वरे सुकोमल स्वप्नरागसुमरंग
रुणझुणली पैंजणे अचानक फुलताना मोगरा
पडले पाऊल तालावरती लयविव्हळ सुंदरा
मोहरलेल्या झाडापाशी उतरे बालपण
धावा करूनी थकलेले मग विसावले मीपण!
आकाराचा हट्ट धरुनी मेघ निराकार
चातकचोचीमधे पडावी आता जलधार.

--अशोक गोडबोले, पनवेल.

बर्‍याच प्रतीक्षेनंतर अनिरुद्ध अभ्यंकर यांचा सुंदर 'रस्ता' सापडला आणि मला हायसे वाटले!;)

चावल्यावर जे मुखी मी घोळले
तेच फिरता पाठ मागे थुंकले

पिंकलो न येथे एकटा मी कधी
सोबतीला हे जथे पण पिंकले

तू कशाला चुना निघताना दिला
तोंड रे माझे अशाने पोळले

मुखरसां, मी काय रे आता करू?
कोपरे सगळे जिन्याचे रंगले

यार माझे वेळी अवेळी भेटती
लोक म्हणती थुंकण्या हे चालले

हाय हा तांबूल मजला भावतो,
त्या तमाकूविण कुणाचे भागले?

जीवन एक कोडं, न सुटलेलं
एक कठीण प्रमेय, न उलगडलेलं
आयुष्य सरतं याच धडपडीत
असंख्य प्रश्नांची उत्तरं शोधीत
वाट तीच... आखून दिलेली
चालून चालून सपाट, गुळगुळीत झालेली
ठराविक त्रिज्येच्या वर्तुळात फिरायचं
आणि वर्तुळ पूर्ण करुन कृतकृत्य व्हायचं...
मानायची खुषी त्याच परिघात
कूपमंडूकासारखी स्वत:च्याच विश्वात...
मान उंच करुन बघता येतं हेच मुळी विसरायचं
आणि मूळही छाटून चक्क बोनसाय बनायचं
मिरवायचं दिवाणखान्यात एक शोपीस बनून...
वर्तुळालाही कोन असतात हे त्यांनाच कळतं,
ज्यांच्या हातात असतात तीक्ष्ण पुरोगामी तलवारी..

आपण सगळेच गिनिपिग.... एकमेकांचे.

जात, भाषा, प्रांतांसारख्या भेदभावांच्या पिंजऱ्यातून
नात्यागोत्यांच्या अन प्रतिष्ठेच्या दावणीला बांधलेले.

तृप्त होण्याची आशा करत बसलेले,
पण सुखाच्या अमिषात असते दुःख कालवलेले.

प्रेमाच्या गोंजारण्याने अन द्वेषाच्या टोचण्यांने हाकतोय एकमेकांना,
भावनांच्या झोपाळ्यावर झुलवतोय एकमेकांना.

पिंजऱ्यातील बंदिवास, पिजऱ्यातीलच स्वातंत्र्य,
त्यातीलच जय, त्यातीलच पराजय.

त्यातच आपले, त्यातच परके,
त्यातच वरचे, त्यातच खालचे.

आपणच भोपळा, आपणच विळी,
आपल्याच सुखासाठी घेतो, आपल्यांचाच बळी.

अठरावर्षांपूर्वी घडले एक पहा नवल
चेंडु-फळीचा खेळ खेळण्या पडे एक पाऊल

वामनमूर्ती बघता, त्याला भलेभले हासले
तलवारीसम बॅट तळपता डोळेही दिपले

एकामागुन एक मोडितो विक्रमही सगळे
टीकाकरण्या जाती तेही ठरती की बावळे

असा घडविती शिष्यच तेची गुरु 'रमाकांत'
स्वर्गीय पित्याचा पुत्र असे हा खरा मातृभक्त

'अजित' राहुनी निभवी तोही धाकलीच पाती
खेळामधला 'डॉन'ही त्याला देई यशोपावती

जगात सगळ्या जरी वाजतो डंका खेळाचा
पाऊल त्याचे असे भूवरी नम्र भाव त्याचा

अजून खिळती त्यावर सार्‍या अभिमानी नजरा
मराठमोळ्या 'सचिन' तुला रे मानाचा मुजरा!

डबल बॅरल बिरुटे सायबांची सुरेख 'गजल' मि.पा.वर आली आणि आमच्या ओठांना पुन्हा स्फुरण चढले!

तेव्हा मुकेच होतो अजुनी मुकेच आहे
हल्लीच चुंबनांचा झाला सराव आहे

प्रेमात चुंबनांच्या तव चिंब चिंब झालो
त्यांच्या धगीत अमुचे उद्ध्वस्त नाव आहे

बोलणेच नसते अमुच्या व्यथा कुणाला
जिंकून सर्व देणे अमुचा स्वभाव आहे

आम्ही इथे विकलही तेही तिथे उदास
प्रत्येक प्रेमिकाला आमुचाच ठाव आहे

हरलोच बाजि आम्ही प्रेमातली पुन्हाही
दुसरेच नाव घेणे ऐसा ठराव आहे

तेव्हा मुकीच होते आता मुकीच आहे
आता मुकेपणाचा झाला सराव आहे

जातीच्या प्रेमानं मी चिंब चिंब झाले
आता धगीत माझे उद्ध्वस्त गाव आहे

बोललेच नाही माझ्या व्यथा कुणाला
सोसून सर्व घेणे माझा स्वभाव आहे

आम्ही येथे भुकेले तेही तिथे उपाशी
प्रत्येक माणसाला आमचीच हाव आहे

गावात आम्ही हरलोच बाजी
सजा न द्यावी त्यांना ऐसा ठराव आहे

पाचोळाच जीवनाचा झाला अखेर माझ्या
सांगा मित्रहो, माझा दोष काय आहे

दूर कुठेशी धूळ उडवतो घोडा माळावरती
टापांखाली स्वप्न उद्याचे, नाकपुड्या फुरफुरती

नवीन जीवन, नवीन मानव, सृष्टीही नवनवती
नवीन आतुन मनही - सारे नवीन अवतीभवती

सोमरसाचे करून प्राशन चढे कुणाला मस्ती
देवेंद्राचे सूक्त गाऊनी वज्रच होई छाती

करित पाठ ऋग्वेदऋचांचा कुणी आहुती देती
मनामनातुन गुंजन करते 'ॐ शांती शांती '

आले कोठुन अंतरिक्ष, जल, - वायु, तेज अन धरती ?
- मग्न चिंतनी कुणी शोधतो विश्वाची उत्पत्ती

ईश एकला आहे त्यांचा, एकच आहे पाती
कुणी जाणतो पूर्णब्रह्म अन कुणी पिकवतो शेती
***

.....बळ दे !

दोन हांत जोडून माझं एकंच मागणं देवा ,
दु:ख दूर करु नकोस , पण ते सोसायचं बळ दे !

कोण तसा जीवनांत सुखासीन असतो?
स्वदु:खात आणि परसुखात हसायचं बळ दे !

जीवनाच्या जुगारांत हार्-जीत असणारच ,
एकदा तरी "सुंदर" शी खेळी "फसायचं" बळ दे !

दिवसा ढवळ्या भले कितीही पापं लपू देत ,
अंधारातही स्वतःच्या चुका दिसायचं बळ दे !

कुणीतरी जीव लावेलंच ना या वेड्याला?
थकून कधी ते अश्रू ढाळील , तर ते पुसायचं बळ दे !

केसुंनी त्यांचे विडंबन टाकताच आमच्याच्याने राहवलेच नाही! त्यांचे (वाटले बरे किती) आणि चित्तची मूळ गजल दोन्हीही आमचे प्रेरणास्थान.
(गजलेत अत्यंत योग्य दुरुस्त्या सुचविल्याबद्दल केसुंचे आभार. संपादित आवृत्ती.)

भेटती अजून गरगरीत भोवरे किती!
सोबतीस आणतात श्वान चावरे किती!

मी तरी वळूवळून ह्याच नेत्रि पाहतो
त्या तशा तनूतही मेद आत रे किती?

प्रश्न हा विचारतात 'ढीग' ते 'ढिगास'ही-
पुढचेच 'मॅक' ते असे दूर रे किती?