कथा

( या लेखातील घटना जरी खरया असल्या तरी पात्रांची नावे बदलली आहेत आणि विनोदनिर्मितीसाठी काही प्रसंगांना तिखटमीठ लावण्यात आलेले आहे!)

०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०-०

"सोसायटीचे सेक्रेटरी"
"होय"
"कॉर्पोरेशन निवडणुकीचा फ़ॉर्म भरलाय?"
"होय"!
"मी भीमराव बाजूची झोपडपट्टी माझ्या ताब्यात असती "
"बरं मग?"
"मागच्या टायमाला बायको कॉर्पोरेटर हुति !"
"माहीत आहे !"
"या टायमाला मी फ़ॉर्म भरलाय !"
"पुढं ?"
"या ब्यागेत पांच पेटी हायंत !"
"चालायला लागा !"
" जादा पायजेत?"
" लोकांनी उभं केलंय मला !मी उमेदवारी परत नाही घेणार!"
"हे बगा हे पांच ठिवा."
"५००मतं फीक्‍स आहेत, सोसायटीतली ,तुम्ही चालायला लागा "
"तुमच्या शेजारच्या सोसायटीतल्या पाटलानं बी फॉर्म भरलाय न्हवं?"

सकाळची नेहमीसारखी गर्दीची वेळ. तो चढला त्याच्यानंतर काही स्टॉप सोडून ती. खच्चून गर्दी होती बसला. सगळे लोंबकळत होते. काहीशी त्रस्त होऊन ती उभी होती. इतक्या गर्दीतही तिचा चेहरा त्याच्या बरोबर लक्षात राहिला होता. संध्याकाळीही दिसली पुन्हा. यावेळेस तिला खिडकीशेजारी जागा मिळाली होती. वार्याने उडणारे केस ती वैतागून मागे सारत होती. एका सीटवर जागा असूनही तो बसला नाही. त्या सीटवरून त्याला ती व्यवस्थित दिसणार नव्हती. त्याची नजर आपोआपच पुन्हा पुन्हा तिला न्याहाळत होती. खिडकीतून बराच वेळ बाहेर पहात होती ती. आपल्याला कुणीतरी बघतंय याच्याशी पूर्ण अनभिज्ञ. कंटाळल्यावर मग तिनं पुस्तक काढलं.

"झोप झाली का आप्पाराव, वाफश्यातनं पाणी भाईर याय लागलयं, दार मोडा तेवडं" आप्पानं जरा डोळं किलकिलं करत शीतलीकडं बघितलं. खरतर त्यानं नुकतचं दार मोडुन नव्या वाफ्यावर पाणी लावलं हुतं. शेताच्या मधावरचं आंब्याची पाच धा झाडं. या झाडांमध्येच लक्ष्मीचं एक देऊळ कमरंऐवढ्या उंचीचं. पण त्याचा कठडा लांबवर पसरत गेलेला. जेवन झाल्यावर आप्पा दुपारचं या कठड्यावरचं डुलकी घ्यायचा. आमराईच्या हिरव्या गारठ्यात त्याला गारगार झोप लागायची. पण ऐण दुपारचं शेरडं राखायला आल्यावर शीतली त्याच्या खोड्या काढायची.

रांजणातलं गार पाणी पिऊन आबाला जरा तरतरी आली. अर्धा तांब्या पिऊन झाल्यावर राहिलेल्या पाण्यानं त्यानं तोंड धुतलं. पंच्यानं तोंड पुसत त्यानं अजुन एक तांब्या भरायला घेतला.
"उनाचं लय पाणी पीव नकु रं, डोस्क धरतं अशानं" म्हातारी तुळशीपाशी बसुन शेंगा निवडत म्हणाली.
आबानं एक ना दोन करत आख्खा तांब्या घटाघटा पिऊन टाकला. तोंडात राहिलेल्या पाण्याची चुळ भरत पिचकारी मारत म्हणाला " म्हातारे, लग्नाला का आली न्हाय?, वंदीनं तुझ्या नावाचा धोसरा काढला हुता"

गावाचं नाव विचारू नका. पण गाव अर्थातच कोकणातलं. तिथल्या प्रत्येक गावाची कुठची ना कुठची गोष्ट असतेच. तीही साधीसुधी नाही तर भुताखेताची. ही कथा सुद्धा त्यापैकीच. आता तुमचा विश्वास नसेल तर नका बापडे ठेऊ . काही सक्ती नाही . पण गोष्ट वाचायला काय जातं ?

पोटापाणयाची मोठी चिंता होती मला.पैशासाठी काय पडेल ते करणं भागच होत
त्यामुळं,त्यांचा तो प्रस्ताव मी ताबडतोप मान्य केला.आणि सरकारी दवाखान्याच्या
व्हरांड्यात टाकलेल्या अमरला आणलं मी ऊचलून घरात.एड्स पेशंटला कोण थारा देणार?
तो मी दिला.पैशाची चिंता करू नका ते बोलले,आणि 5000 रु. माझ्या हातावर ठेवले.
किती दिवसानी एव्हडी मोठी रक्कम मी पाहिली हाती.पण ती सर्व आपली नव्हे मी स्वताला बजावलं.
केवळ तिशी पस्तीशीचा अमर हाडाचा नुसता साफळा उरला होता.झिंज्या दाढी एव्हडी
वाढलेली,किती दिवसआंघोळ केली नव्हती कोण जाणे?

आज नानाआजोबा आले. तालुक्याला असत्यात.
आज्जीचे कायतरी भाऊ हायेत ते.

आजोबा आले की आई मला काम सांगणार.
पल्याडच्या गल्लीतल्या वाण्याच्या दुकानातनं कापी आणायची.
हे आजोबा च्या पीत न्हाईत, कापी पितेत.

“आजोबा, तुमी चा का न्हाई घेत? काय हुईल का तुमाला? ” म्या उगं इचारलं.
“ बाळ अंजली, बापूजींनी सांगितलं देशासाठी थोडा त्याग करा. तेंव्हापासून चहा सोडला.” आजोबा म्हन्ले.

भौतेक ते गांधी जैंतीवाले बापूजी असत्याल.
कदी मीठ घ्या म्हन्तेत, कदी चा सोडा.
आजोबा चा सोडले, तेचा बापूजींना काय उपेग?
असंल कायतरी. जौंदे.

माई कितीतरी दिवस अंथरूणाला खिळलेल्या आहेत.
शकू त्यंाची सेवा करतेय,त्यांचा हिडीसफिडीस पणा सहन करत.
पण आज कदाचित शकू येणार नसावी,मनातल्या मनात त्या
म्हणाल्या.
“फोटू काडायला जायचंय सगळयानी ऊद्याच्याला,तांबडी साडी
मातूर पायजे“ शेजारची कामवाली शकुला कांहींतरी सांगत होती.
देव बसणार,उद्या पहिला दिवस, वार मंगळवार म्हणून लाल रंगाच्या
पोषाखात कामवाल्या ग्रुपचा फोटो घेणार, आणि परवाच्याला पेपरात
छापणार, “दुपारी दोन च्याला जायला पायजे“ त्यंाची कुजबुज माईंच्या
कानावर आली होती.

अवघ्या ४ वर्षांची दिया आणि तिची आई वीणा कोर्टातून बाहेर पडल्या. वीणा थोडी धुसफुस करत होती, दियाला जवळजवळ खेचतच चालत होती. दुरुन तिचे वडील दुस-याच कुठल्यातरी स्त्रीबरोबर जाताना दियाला दिसत होते. तिच्या बालबुद्धीला याचं काही आकलन होत नव्हतं. अलिकडे पप्पा मम्मी सारखे भांडताहेत याची तिला जाणीव झालेली होती. पण हे सगळं काय असतं याचं मात्र तिला कोडं पडलेलं होतं.