कथा

" नोटा " त्यातला त्यात शिकलेला ,आणि सरळ म्हणजे,भीमरावच म्हणून नोटाची थप्पी, वाटण्यासाठी सदूभाऊनं त्याच्याकडं सोपवली. रात्रीतनं नोटा वाटायच्या होत्या ,आणि भीमरावनं ते काम ईमान इतबारे केलं. एक पैसा पण कनवटीला लावला नाही. थोडासा गस्त वाल्याला हात पण हात ओला,करावा लागला होता,चोरीचा मामला होता ना! सकाळी सातालाच तो गल्लीत हजर झाला., रात्रीच्या नोटांचा अंमल सकाळी पण शिल्लक असला तर?त्यासाठी हल्ल्या हल्ल्या,करणं भाग होतं. मावशी , च्या बी काय? शिलिंडर हाय का तुमच्याकडं?

(कडकणी -मैद्याची एकदम पातळ थोडीशी गोडसर पुरी,कोल्हापूर साइडला नवरात्रात करतात) ----------कडकणी---------- लहाणपणी दसर्‍याला सोनं द्यायला आमची मित्रांची टोळी एकमेकांच्या घरी जायचो, तेव्हां हमखास कडकणी जिकडं तिकडं मिळायची. लहाणपण सरलं ,कोल्हापूरहि सुटलं आणि कडकणी आयुष्यातून पसार झाली. किती वर्षानि ,पुन्हा कोल्हापूरात दसर्‍याला येणं झालंय ,वडलार्जित प्रॉपर्टी संबधी कांही काम निघाल्यामुळं, थोरल्या बंधुनी बोलावून घेतल्यामुळं यावलं लागलं होतं.

आभाळ भरुन आलं हुतं. सोसाट्याचा वारा सुटला हुता. धुळीचे लोट सगळ्या वावरात ऊठत लांबवर पसरत चाललं. आभाळातनं एकेक टिपका पडाय लागला. शेलामायनं गवताचा भारा ऊचलुन गोठ्यात ठिवला. भराभरा धुणं काढुन घरात ठिवलं. "आगं रेडकु तर सोड तेव्हढं" उंबऱ्यापाशी नुसतीच ताटकळलेली रुपी तशी भानावर आली. लगबगीनं जाऊन तिनं रेडकाचं दावं सोडलं. वढत वढत आणुन त्याला गोठ्यात बांधलं. आन पुन्हा ताटकळत तशीच ऊभी राहिली. रुपीचं असचं व्हायचं. पाऊस आल्यावर तिचं मन थाऱ्यावर नसायचं. पाऊस कधीतरीच येतो. पण संध्याकाळच्या वेळेस आला की जोरदार कोसळतो.

ब्रेकफास्ट आणि लंचच्या मधलीच वेळ असल्यामुळे कॅफेटेरिया तसा मोकळाच होता. एका कोपर्‍यात अमोल आणि प्रितेश समोर कॉफीचे रिकामे कप घेऊन टाईमपास करत बसले होते. दोघांनाही डेस्कवर परतायची घाई नव्हती. अमोल बेंचवर होता म्हणून आणि प्रितेशला तशीही काम करण्याची फारशी हौस नसे म्हणून. तेवढ्यात दोघांना समीर कॉफी घेऊन त्यांच्याच दिशेने येताना दिसला. 'काय रे भाऊ. लई बिझी झाला आजकाल. दिसत नाही कुठे तो?' अमोलने काहीतरी बोलायचे म्हणून उगीचच विचारले. खरे तर दिवसातले अकरा तास सगळे एकाच फ्लोअरवर एकमेकांसमोर असत. 'नाही रे बिझी कसला! चाललंय नेहमीसारखंच' कॉफी टेबलावर ठेवून एक खुर्ची खेचत समीर म्हणाला.

.....

मूठभर खजूर [पूर्वार्ध] http://www.misalpav.com/node/33374 मूठभर खजूर [उत्तरार्ध] मी आजोबांना विचारले, “मसूदने त्याची जमीन का विकली?” “बायका!” हा शब्द आजोबांनी असा काही उच्चारला कि, बाई म्हणजे काहीतरी भयानक प्रकार आहे, असे वाटू लागले! “मसूदने अनेक निकाह लावले! प्रत्येकवेळी त्याने दोनतीन एक्कर जमीन मला विकून टाकली!” मी मनातल्या मनात चटकन हिशोब घातला. त्या हिशोबाने त्याने सुमारे नव्वदेक बायकांशी निकाह लावायला हवा होता. पण मला तर त्याच्या तीनच बेगमा दिसायच्या.

एक प्रेम कहाणी........... ती असेल ८-९ वर्षाची... बागेत खेळताना तिचे लक्ष त्याच्या कडे गेले ..तो पण असेल १२-१३ वर्षाचा.. तो पण तिच्या कडे अधून मधून बघत होता.... तिन्र त्याच्या नकळत त्याचा फोटो काढला...... व त्याने पण... बाबांच्या बदली मुळे तिने शहर बदलले...काळ पुढे सरकत गेला व ति हा प्रसंग विसरली..... पुढे तिचे लग्न झाले...व संसाराला लागली... एकदा पर्स आवरत असताना तिला जुना फोटो सापडला... पती जवळच उभा होता .. त्याने विचारले "कोण आहे हा छोटा मुलगा?" ति हसली अन म्हणाली "माझे पहिले प्रेम..पहिला क्रश"..... असे म्हणताचे त्याने खिशांतून पाकीट काढले... त्यात एका छोट्या मुलीचा फोटो होता.. तो दाखवत तो म

" आयं, भायर कावदान सुटलयं" म्या पाटीवर पिन्शीलीनं गिरगुट्या मारत मनालु, आय भाकऱ्या थापतच ऱ्हायली, म्या नुसतं तिच्याकडं बघत ऱ्हायलु. कितीतरी येळ. आय कायच बुलली नाय. मग म्या ऊठून कवाड ऊघडलं, भाईर रिपीरीपी पाऊस लागला हुता. छपराच्या वळचणीवरचं थेंब थेंब पाणी म्या हातात धरलं. भिताडाच्या कडकडनं जाऊन मी गोठ्यात नजर मारली. आमची जरशी गाय गरीब बापुडी. अंधारात बसली हुती. म्या तिकडं गीलू न्हाय. पावसाचं टपोरं थेंब वट्यावर पडाय लागलं, माज्या पायावर शितुडं उडाय लागलं. उंबऱ्यावर पाय पुसून म्या पुना घरात गीलू. पाटी पिन्शील वायरीच्या पिशवीत टाकुन दिली. मग वाकळंवरं उगच पडुन ऱ्हायलु. छपरातनं पाणी गळायला लागलं.

भल्या पहाटच् मायन् दगड्याला बापाचा जुनाट सदरा घातला. बाह्या दुमटवल्या. गळयापासून पायापर्यंत तो झाकून गेला. चिमि अजुन झोपेतच् होती. मायन् तिला शेजारच्या कोपितल्या म्हातारी जवळ टाकलं. हातात कोयती घेऊन सगळे कोपीवाले निघाले. "का गं? दगडूला कामुण घेतलं आज संग?" सोबतच्या एकिन् मायला विचारलं. "अ गं! गेल्या हप्ती हाताला कोयतं लागून घेतलं म्हणून घरी ठीवलं त् त्या आंब्याखली जुगारी लोकाइला सिगरेटी-फुटान आणून द्यायला पळु लागलं. मनुन मनलं घीउ संगच्. तेव्हढच् चार दोन मोळ्या बी बांधू लागल." मायन सांगून टाकलं. दगडू सगळ्यांच्या पुढे कनाकना पाय उचलत चालत होता.

मूठभर खजूर [पूर्वार्ध] (El Tayeb Salih यांच्या 'A Handful of Dates' या कथेचा स्वैर अनुवाद. ही कथा मूळ अरेबिक मध्ये लिहिली गेली, नंतर तिचे इंग्रजीत भाषांतर झाले.) नेमके वय नाही आठवत आता, पण खूप लहान होतो. आजोबांबरोबर बाहेर पडलो, कि गावातले लोक प्रेमाने माझे गालगुच्चे घ्यायचे, डोक्यावर हळूच टपली मारायचे.... आता हे असलं काही, ते माझ्या आजोबांबरोबर करायचे नाहीत! वडील कधीच नाही, पण आजोबा मात्र मला नेहमी त्यांच्या बरोबर बाहेर घेऊन जात. दररोज भल्या सकाळी मी कुराणपठनासाठी मशिदीत जाई. ती मशीद, ती शेते, ती नदी.....आमच्या जगण्याचे आधार! माझ्या वयाची इतर मुले मात्र मशिदीत जायला,कुराणपठन करायला कुरकुरत.