चित्रपट

२६ जानेवारी १९८७! दिल्लीतल्या लाल किल्ल्यावर पंतप्रधान राजीव गांधींच्या उपस्थितीत प्रजासत्ताक दिनाची परेड जोरात सुरू असते आणि त्याचवेळी दिल्लीतल्या तुघलक रोड पोलीस स्टेशनचा फोन खणखणतो. तो फोन सीबीआयच्या ऑफिसातून आलेला असतो. एका मंत्र्याच्या घरावर सीबीआयचा छापा टाकायचा आहे त्यासाठी पोलीसांची काही कुमक आपल्याला हवी असल्याचं सीबीआय अधिकारी पोलीस स्टेशनच्या सिनियर इन्स्पेक्टरला सांगतो.

जेष्ट अभिनेते श्री. प्राण सिकंद याचा ९२ वा वाढदिवस.(जन्म १२/०२/१९२०). या बुलंद अभिनेत्या बद्दल मी काय लिहीणार? आपली तर लेखणी बंद. त्यांना मिपा परिवारा तर्फे वाढदिवसाच्या शुभेच्छा. मिपाकर मित्रांना विनंती करतो की त्यांना आवडलेल्या प्राणसाहेबांच्या भुमिका, अनुभव फोटो ई. चर्चा / शेअर करावेत. प्राण यांच्या कारकिर्दीचा आढावा

ह्या वेळेला थोडक्यात GoodFellas ह्या सिनेमा बद्दल. हा सिनेमा १९९० चा, "WiseGuys" ह्या सत्यकथेवरच्या पुस्तकावरचा सिनेमा. ही गोष्ट आहे Henry Hill नावाच्या एका Gangster ची. हा काही अगदी एखाद्या फॅमिलि मधला पण नाही आणि अगदी खालच्या स्तरातला पण नाही. हेन्री हिल च्या खर्‍याखुर्‍या आयुष्यावरचा हा सिनेमा आहे. हेन्री हिल हा न्युयॉर्क मधल्या मध्यम्वर्गीय घरातला मुलगा, वडिल आयरिश आणि आई सिसिलिअन. लहानपणापासुनच ह्याला गँग्स्टर होयचे असते. सिनेमाची सुरवातच एकदम कॅची आहे.

चित्रपट बनवणे हि फार मोठी कला आहे. त्या मधे बाकी सर्व कलांचा अन्तर्भाव होतो. जसे की साहित्य, संगीत, अभिनय, production design साठी लागणारी सृजनता. ह्या सर्व बांधुन ठेवतो तो Director. Good Movies should be watched few times to understand the intricacies of film making. माझा असा अनुभव आहे की उत्तम चित्रपट पहिल्या वेळेस बघताना अचंबित करतो, नंतर काहि दिवस सतत डोक्यात रहातो. पुन्हा पुन्हा बघितला की त्यामधिल आधि miss झालेल्या गोष्टी ही जाणवतात.

बरेच दिवस ह्या सिनेमा बद्दल लिहायचे होते कारण oscar वगैरे मधे बाहुली न मिळाल्या मुळे भारतात तसा ह दुर्लक्षीत झालेला सिनेमा होता. कॅसिनो हा १९९५ सालचा सिनेमा, Martin Scorsese नी दिग्दर्शीत केलेला. हा दिग्दर्शक पण भारतात फारसा प्रसिद्ध नाही ( का ते कळत नाही ), पण आता त्याला जवळ्-जवळ Best Director of our time वगैरे नी गॉरवले जात आहे. मार्टीन ला ७ वेळेला ऑस्कर नोमिनेशन मिळाली पण एकदाच ऑस्कर मिळाले. त्याला AFI lifetime achievement award ही दिले. golden globe वगैरे बरीच मिळाली.

शराबीमधला प्राणचा खणखणीत ड्वॉयलॉग - 'मखमल के कालीन में टाट के पैबंद' आठवण्याचं कारण म्हणजे नुकताच पाहिलेला 'विश्वरूप'! या चित्रपटाकडून माझ्या खूपच अपेक्षा होत्या. सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे एक संवेदनशील कलाकार कमल हासन यानं त्या चित्रपटाचं केलेलं लेखन आणि दिग्दर्शन. या चित्रपटावर त्यानं खूपच मेहनत घेतलीय, वेळ दिलाय, खर्च केलाय वगैरे ऐकत होतो. शिवाय शेखर कपूर, नासर, जरीना वहाब आणि राहुल बोस असे काही कसलेले अभिनेते या चित्रपटात असल्यानं उत्तम अभिनयाची रेलचेल पाहायला मिळेल अशीही अपेक्षा होती. आजकाल अनेक चित्रपटांचे प्रोमोज आणि त्याचा दर्जा यांच्यात जमीन-अस्मानाचे अंतर असते.

या लेखाचा पूर्वार्ध इथे ओपी नय्यर व निरनिराळी वाधे यांचे अफेअर - ओपीनी कोणकोणती वाद्य प्रामुख्याने वापरली याचा उल्लेख वर आलाच आहे. तंतू वाद्यांचा उपयोग तालवाद्ये म्हणून करणे ही ओपींची खास विशेषता. ओपी व हार्मोनियम- ओपीनी हारमोनियम हे वाद्य ज्या पातळी वर वापरले त्याला तोड नाही. बाबु सिंग हे बिनीचे वादक हारमोनियम हा संयोग हे नय्यर साहेबांच्या ऑर्केस्ट्रातील महत्वाचे बलस्थान आहे.

या वर्षी हॉलिवूड मधील सर्वात जास्त अ‍ॅकॅडमी अर्थात ऑस्कर अ‍ॅवॉर्ड्स कुणाला मिळणार याचे उत्तर स्पिलबर्गचा "लिंकन" हा महीना-दिड महीन्यापूर्वी प्रकाशीत झालेला चित्रपट बघताना सहज मिळाले! मध्यंतरी वाचल्याप्रमाणे, डॅनिअल डे लुईस या ब्रिटीश नटास (खाली डावीकडील) स्पिलबर्गने लिंकनचे काम करशील का म्हणून विचारले. त्याने स्पिलबर्गला एक वर्षे थांबण्यास सांगितले. नाराजीने का होईना पण स्पिलबर्ग स्वतःच्या निवडची खात्री असल्याने थांबला. नंतर जो आला तो डॅनिअल डे लुईस नव्हताच....

रात्रीची नीरव शांततेची वेळ. मुसळधार पाऊस पडतोय. झाडांवरून, इमारतींवरून झरझर कोसळणारा पाऊस सगळं कसं ओलंचिंब करून टाकतोय. जमिनीवर पडणार्‍या पावसाच्या थेंबाचा लयबद्ध आवाज घुमतोय. एक माणूस हातात विजेरी घेऊन पाठमोरा जातांना दिसतोय. त्याची नजर शोधक. डोक्यापासून पायांपर्यंत घातलेला त्याचा काळा रेनकोट पावसाच्या पाण्यात चमकतोय. झाडांची ओली पाने चंद्रप्रकाशात चंदेरी दिसत आहेत. तो चोरपावलांनी हळूहळू काहीतरी शोधत फिरतोय. एका बंगल्याचे एक दार उघडून तो आत शिरतो. एका खोलीच्या दाराजवळ येऊन थबकतो आणि पटापटा फोटो काढायला सुरुवात करतो... ही आहे 'पुणे ५२' ची सुरुवात! खुर्चीवर सरसावून बसलो.

म्हणजे काय आहे की - या समस्त जगातील कोणत्याही गोष्टीचे, वस्तूचे अथवा प्राणीमात्राचे समिक्षण करण्यास मी एक अत्यंत नालायक मनुष्य आहे (हेही समिक्षण त्यात आले असावे.) याचे कारण असे की एखादी गोष्ट /वस्तू / प्राणीमात्र मला आवडले की भलतेच आवडते आणि वाईसे वर्सा. मग त्यात उडदामाजी असलेले काळे-गोरे मला दिसत नाही.