मराठी साहित्य, संस्कृती आणि लेखनाचे व्यासपीठ
प्रवेश करा | सदस्य व्हा
मिसळपाव

मराठी बाणा...!

विसोबा खेचर ·

छोटा डॉन 12/11/2008 - 17:50
च्यायला कमाल आहे ह्या गुगलवाल्यांची ... साले मराठी ओळखत नाहीत म्हणजे काय ??? गेले उडतं ... तात्या, जे केलेत ते योग्य केलेत, छान वाटले .. तुमचे अभिनंदन ... >> When you will start supporting my language, please feel free to write to me...! मस्तच !!! :) :) :) छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

भाग्यश्री 12/11/2008 - 22:14
सेम.. माझाही अर्ज याच कारणाने नामंजुर झाला होता. मराठी ब्लॉग्स इतके असताना गुगल अजुनही सपोर्ट करत नाही म्हणजे काहीही!! निळ्या अक्षरातली उत्तरं मीही देणार! :)) http://bhagyashreee.blogspot.com/

अभिरत भिरभि-या 12/11/2008 - 18:17
या "गुल " डोक्यावाल्यांनी Swedish Hebrew Thai Turkish भाषा यादीत दिल्यात. वरिल प्रत्येक भाषेपेक्षा आपली भाषक संख्या जास्त आहे. हा घ्या पुरावा http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_languages_by_number_of_native_speakers गुगलचा निषेध !!! तात्यांचे अभिनंदन !!!! ( गुगल वरील बहिष्कार शक्य होईल का असा विचार करणारा गुगल जीवी आयटी हमाल) अभिरत

घाशीराम कोतवाल १.२ 12/11/2008 - 19:16
तात्या काळ्जी करु नका पंढरपुरचा विठोबा आनी महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत लालबागचा राजा आपल्या पाठीशी आहे गरज लागली तर आम्हाला हाक मारा आम्ही आहोतच तयारीत लालबाग च्या राजाचा विजय असो संगणकिय विषाणु तयार करणे त्यावर नियंत्रण ठेवणे त्यांच्यात विध्वंसक क्षमता तपासणे आणी त्याचा वापर पुरेपुर करणे यात आम्ही सध्या प्रगती पथावर आहोत

घाशीराम कोतवाल १.२ 12/11/2008 - 19:18
च्यायला कमाल आहे ह्या गुगलवाल्यांची ... साले मराठी ओळखत नाहीत म्हणजे काय ??? गेले उडतं ... तात्या, जे केलेत ते योग्य केलेत, छान वाटले .. तुमचे अभिनंदन ... फोकलिचे साले! आमची भाषा ओळखत नाहीत..! गेलात उडत भडव्यो..! जय मराठी..! जय महाराष्ट्र..! संगणकिय विषाणु तयार करणे त्यावर नियंत्रण ठेवणे त्यांच्यात विध्वंसक क्षमता तपासणे आणी त्याचा वापर पुरेपुर करणे यात आम्ही सध्या प्रगती पथावर आहोत

सर्वसाक्षी 12/11/2008 - 20:47
तात्या, उत्तम केलेस! यांना सगळे लोंबणारे पाहायची सवय, हाऽड करणारा भेटला नसावा. इतकी उत्तम भाषा समजत नसेल तर गेले उडत.

आजानुकर्ण 12/11/2008 - 21:13
सहमत आहे. आपला, (सहमत) आजानुकर्ण मात्र more better ऐवजी फक्त better चालले असते आपला, (best) आजानुकर्ण

आनंद 12/11/2008 - 21:08
कमाल आहे तात्या तुमची, कांप्युटरन लिवलेल्या बी पत्राला तुम्ही उत्तर देता.

प्रभाकर पेठकर 12/11/2008 - 22:11
दुर्दैव गुगल्यांचे. मराठी भाषेच्या चरणी सेवा रुजू करण्याचे भाग्य त्यांनी लाथाडले. निष्कर्ष म्हणजे मेंदू थकल्याचे लक्षण!

टारझन 12/11/2008 - 22:21
वरिल प्रतिक्रिया फारच उत्साहात दिल्यासारख्या वाटतात. प्रत्येक ऑर्गनायझेशनच्या पॉलीसी असतात. आणि जाहीरात करणार्‍या स्पॉसर्स वर हे अवलंबून असते.. आता गुगलला काही तसे स्पॉंसर्स भेटले नसावेत ... पण गुगलला शिव्या देउन काही होणार आहे का? आपण आज गुगल सर्विस जगू शकतोय का ? विचार करून स्वतःलाच उत्तर द्या ... मराठी पॉलिसीत नाही याचं आश्चर्य आणि दु:ख दोन्ही झालं .. पण गुगलला वाईट म्हणन्याचा मला कोणताही नैतिक अधिकार नाही. (हे वैयक्तिक मत) ... गुगल ऍड्स पॉलिसी मधे मराठी इंक्लूड झाली तर आणंद होइल .. (गुगल्/ऑर्कुटपेमी) टारझन गुगली

मानव 13/11/2008 - 00:13
लय भारि च्या मारि मर्‍हाटी भा षा म्हायित नाय भडविच्याना ! गेल ऊडत ,हिथ कुनाच अडुन राहलय ,लाल तोण्डाचि माकड !

प्रमोद देव 13/11/2008 - 10:18
माझ्या पूर्णपणे मराठी जालनिशीवर गुगलच्या जाहिरातींसाठी मी अर्ज केला होता आणि तो चक्क संमतही झाला. मी काही दिवस माझ्या जालनिशीवर जाहिराती ठेवल्या होत्या. पण मला त्यात विशेष काही फायदा दिसला नाही म्हणून मी त्या चक्क काढून टाकल्या. आजही माझ्या खात्यात २-३ डॉलर जमा आहेत म्हटलं! ;) अहो पण जिथे माझ्या जालनिशीवर कुणी फिरकतही नाही तिथे अशा जाहिराती लावल्या काय नी नाही लावल्या काय? काय गाववाल्यानु? खरा का नाय?

भास्कर केन्डे 14/11/2008 - 19:54
तात्यांचा अनुभव वाचून वाईट वाटलं अन तात्यांनी लिहिलेल्या प्रतिसादाबद्दल आदरही. माझ्या अनुदिनीसाठी मात्र मला देव साहेबांसारखाच अनुभव आला. पण त्यावेळी अनुदिनीचं नाव विंग्रजीमध्ये टंकित केलेलं होतं. आता मराठीत आहे. तेव्हा पुन्हा एकदा अर्ज करुन पाहतो म्हणजे नक्की कळेल गोम काय आहे ते. आंतरजालावरच्या मराठी लोकांना इंग्रजी सुद्धा येतं हे गुगल ला महिती नसेल काय? कारण त्यांच्या एका मार्केटिंगच्या तत्वानुसार इंग्रजी येत असेल पण मातृभाषा दुसरी असेल तर त्या लोकांवर त्यांच्या मातृभाषेतून जाहिरातींचा भडिमार करावा. जसे की कोरियन, रशियन, वगैरे. गुगल वाल्यांना मराठी सर्फरांचे सुत्र समजाऊन सांगता येईल काय? आपला, (संभ्रमित) भास्कर आम्ही येथे वसतो.

जैनाचं कार्ट 13/11/2008 - 10:34
गुगल ऍड ! ही प्रणाली तुमच्या संकेतस्थळावरील कटेन्टवर काम करते ! उदा. तुमच्या संकेतस्थळावर पुस्तक / न्युज / खरेदी / विक्री असे शब्द असतील तर त्या शब्दांना अनुरुप अशी जाहिरात गुगल ऍड शोधून तुमच्या संकेतस्थळावर दाखवतो ! पण मराठी मध्ये एक अडचण आहे... मराठी भाषेत ऍड देणारेच कोणी नाही आहे ;) पण हिंदी / बंगाली भाषांना गुगल ऍड सपोर्ट करतं कारण त्या भाषेतील व्यवसाईक हिंदी व बंगाली मध्ये ऍड देतात ! तुम्ही गुगल ला दोष नाही देऊ शकत त्यांचा तर धंदा आहे.... जेव्हा त्यांच्या कडे मराठी ऍड येतील तेव्हा ते स्वतः तुमच्याशी संपर्क साधतील ! ही पॉलिसी आहे ! माझा त्यांच्याशी पत्र व्यवहार ही झाला आहे! (माझे शब्दच्या वेळी) तेव्हा त्यांनी हाच मुद्दा सांगितला होता ! जैनाचं कार्ट शुभ कर्मन ते कबहूं न डरो....! आपले संकेतस्थळ

महेश हतोळकर 13/11/2008 - 11:00
पण राजेंचा ही मुद्दा बरोबर आहे. जर धंदा नसेल तर का गुगलने मदत करावी. मला वाटतं गुगल खरंच या बाबतीत काम करत आहे. सध्या येथे हिंदी इंग्रजी भाषांतराची सोय उपलब्ध आहे. मराठी इंग्रजी भाषांतराची सोय झाल्यावर जाहिरातीही सुरु होतील. शेवटी त्यांना ही पैसा कमवायचा आहे. महेश हतोळकर

साती 13/11/2008 - 11:11
तात्या, माझाही अनुभव प्रमोद देवांसारखाच आहे. जेव्हा माझ्या ब्लॉगची आउटलाईन इंग्रजीत होती तेव्हा कंटेन्ट मराठी असूनही ऍडसेन्स सपोर्ट करत होतं. आता मीच काही लिहित नसल्याने काढून टाकलंय म्हणा. पण इतके मराठी ब्लॉग असताना गुगलला आता का असे भिकेचे डोहाळे लागलेत? :) मल वाटतं राज म्हणतात त्याप्रमाणे केवळ मराठी शब्दात ऍड देणारे लोक वाढले की आपोआप गुगल सार्‍या सेवा मराठीत व्यवस्थित चालू करेल. गुगल बिचारं बिनडोकसारखं अक्षराला अक्षर जुळवून काम करतं हो, स्वतःचं जास्त डोकं नाही लावत. साती

विसोबा खेचर 13/11/2008 - 11:16
चला! या निमित्ताने बर्‍याच गोष्टींचा वुलगडा झाला.. :) तात्या. -- "हा मारुती कांबळे कोण? त्याचा एकदा छडा लावलाच पाहिजे" -मास्तर (सामना)

अनामिका 14/11/2008 - 13:17
तात्या केलेत ते योग्यच केलेत! मिसळपावची जाहिरात करायला कशाला हवी आहे गुग्गल आणि तत्सम कुणी? मिसळपावचे सभासदच हे कार्य योग्य रितीने पार पाडु शकतात्.आणि अमृताते पैजा जिंकणार्‍या माय मराठीला" तिच्याच मुळ स्वरुपात जाहिरातीस नकार देणार्‍यांची पत्रास ठेवतो कोण इथे? गेले उड्डत!!!!!!!!!!! "अनामिका"

शनआत्तार 14/11/2008 - 19:40
तात्या, जे केलेत ते योग्य केलेत, छान वाटले .. तुमचे अभिनंदन ... याना असेच केले पाहीजे आपली भुमिका योग्य आहे. आमचो तुमका पाठींबो असा. तुमचो गाव वालो आत्तार सर शिरगाव

सुनील 14/11/2008 - 20:13
तात्या, तुम्हाला आलेले पत्र हे सिस्टीम्-जनरेटेट दिसते. अशा पत्रांना उत्तरे देण्यात काही हशील नसते. "बाणा" थोडासा कुरवाळला जाईल पण बाकी काही नाही. टारू आणि जैन यांच्या प्रतिसादाशी सहमत. (चहा सोडून आम्ही सगळे थंडच घेतो!) Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

छोटा डॉन 12/11/2008 - 17:50
च्यायला कमाल आहे ह्या गुगलवाल्यांची ... साले मराठी ओळखत नाहीत म्हणजे काय ??? गेले उडतं ... तात्या, जे केलेत ते योग्य केलेत, छान वाटले .. तुमचे अभिनंदन ... >> When you will start supporting my language, please feel free to write to me...! मस्तच !!! :) :) :) छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

भाग्यश्री 12/11/2008 - 22:14
सेम.. माझाही अर्ज याच कारणाने नामंजुर झाला होता. मराठी ब्लॉग्स इतके असताना गुगल अजुनही सपोर्ट करत नाही म्हणजे काहीही!! निळ्या अक्षरातली उत्तरं मीही देणार! :)) http://bhagyashreee.blogspot.com/

अभिरत भिरभि-या 12/11/2008 - 18:17
या "गुल " डोक्यावाल्यांनी Swedish Hebrew Thai Turkish भाषा यादीत दिल्यात. वरिल प्रत्येक भाषेपेक्षा आपली भाषक संख्या जास्त आहे. हा घ्या पुरावा http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_languages_by_number_of_native_speakers गुगलचा निषेध !!! तात्यांचे अभिनंदन !!!! ( गुगल वरील बहिष्कार शक्य होईल का असा विचार करणारा गुगल जीवी आयटी हमाल) अभिरत

घाशीराम कोतवाल १.२ 12/11/2008 - 19:16
तात्या काळ्जी करु नका पंढरपुरचा विठोबा आनी महाराष्ट्राचे आराध्य दैवत लालबागचा राजा आपल्या पाठीशी आहे गरज लागली तर आम्हाला हाक मारा आम्ही आहोतच तयारीत लालबाग च्या राजाचा विजय असो संगणकिय विषाणु तयार करणे त्यावर नियंत्रण ठेवणे त्यांच्यात विध्वंसक क्षमता तपासणे आणी त्याचा वापर पुरेपुर करणे यात आम्ही सध्या प्रगती पथावर आहोत

घाशीराम कोतवाल १.२ 12/11/2008 - 19:18
च्यायला कमाल आहे ह्या गुगलवाल्यांची ... साले मराठी ओळखत नाहीत म्हणजे काय ??? गेले उडतं ... तात्या, जे केलेत ते योग्य केलेत, छान वाटले .. तुमचे अभिनंदन ... फोकलिचे साले! आमची भाषा ओळखत नाहीत..! गेलात उडत भडव्यो..! जय मराठी..! जय महाराष्ट्र..! संगणकिय विषाणु तयार करणे त्यावर नियंत्रण ठेवणे त्यांच्यात विध्वंसक क्षमता तपासणे आणी त्याचा वापर पुरेपुर करणे यात आम्ही सध्या प्रगती पथावर आहोत

सर्वसाक्षी 12/11/2008 - 20:47
तात्या, उत्तम केलेस! यांना सगळे लोंबणारे पाहायची सवय, हाऽड करणारा भेटला नसावा. इतकी उत्तम भाषा समजत नसेल तर गेले उडत.

आजानुकर्ण 12/11/2008 - 21:13
सहमत आहे. आपला, (सहमत) आजानुकर्ण मात्र more better ऐवजी फक्त better चालले असते आपला, (best) आजानुकर्ण

आनंद 12/11/2008 - 21:08
कमाल आहे तात्या तुमची, कांप्युटरन लिवलेल्या बी पत्राला तुम्ही उत्तर देता.

प्रभाकर पेठकर 12/11/2008 - 22:11
दुर्दैव गुगल्यांचे. मराठी भाषेच्या चरणी सेवा रुजू करण्याचे भाग्य त्यांनी लाथाडले. निष्कर्ष म्हणजे मेंदू थकल्याचे लक्षण!

टारझन 12/11/2008 - 22:21
वरिल प्रतिक्रिया फारच उत्साहात दिल्यासारख्या वाटतात. प्रत्येक ऑर्गनायझेशनच्या पॉलीसी असतात. आणि जाहीरात करणार्‍या स्पॉसर्स वर हे अवलंबून असते.. आता गुगलला काही तसे स्पॉंसर्स भेटले नसावेत ... पण गुगलला शिव्या देउन काही होणार आहे का? आपण आज गुगल सर्विस जगू शकतोय का ? विचार करून स्वतःलाच उत्तर द्या ... मराठी पॉलिसीत नाही याचं आश्चर्य आणि दु:ख दोन्ही झालं .. पण गुगलला वाईट म्हणन्याचा मला कोणताही नैतिक अधिकार नाही. (हे वैयक्तिक मत) ... गुगल ऍड्स पॉलिसी मधे मराठी इंक्लूड झाली तर आणंद होइल .. (गुगल्/ऑर्कुटपेमी) टारझन गुगली

मानव 13/11/2008 - 00:13
लय भारि च्या मारि मर्‍हाटी भा षा म्हायित नाय भडविच्याना ! गेल ऊडत ,हिथ कुनाच अडुन राहलय ,लाल तोण्डाचि माकड !

प्रमोद देव 13/11/2008 - 10:18
माझ्या पूर्णपणे मराठी जालनिशीवर गुगलच्या जाहिरातींसाठी मी अर्ज केला होता आणि तो चक्क संमतही झाला. मी काही दिवस माझ्या जालनिशीवर जाहिराती ठेवल्या होत्या. पण मला त्यात विशेष काही फायदा दिसला नाही म्हणून मी त्या चक्क काढून टाकल्या. आजही माझ्या खात्यात २-३ डॉलर जमा आहेत म्हटलं! ;) अहो पण जिथे माझ्या जालनिशीवर कुणी फिरकतही नाही तिथे अशा जाहिराती लावल्या काय नी नाही लावल्या काय? काय गाववाल्यानु? खरा का नाय?

भास्कर केन्डे 14/11/2008 - 19:54
तात्यांचा अनुभव वाचून वाईट वाटलं अन तात्यांनी लिहिलेल्या प्रतिसादाबद्दल आदरही. माझ्या अनुदिनीसाठी मात्र मला देव साहेबांसारखाच अनुभव आला. पण त्यावेळी अनुदिनीचं नाव विंग्रजीमध्ये टंकित केलेलं होतं. आता मराठीत आहे. तेव्हा पुन्हा एकदा अर्ज करुन पाहतो म्हणजे नक्की कळेल गोम काय आहे ते. आंतरजालावरच्या मराठी लोकांना इंग्रजी सुद्धा येतं हे गुगल ला महिती नसेल काय? कारण त्यांच्या एका मार्केटिंगच्या तत्वानुसार इंग्रजी येत असेल पण मातृभाषा दुसरी असेल तर त्या लोकांवर त्यांच्या मातृभाषेतून जाहिरातींचा भडिमार करावा. जसे की कोरियन, रशियन, वगैरे. गुगल वाल्यांना मराठी सर्फरांचे सुत्र समजाऊन सांगता येईल काय? आपला, (संभ्रमित) भास्कर आम्ही येथे वसतो.

जैनाचं कार्ट 13/11/2008 - 10:34
गुगल ऍड ! ही प्रणाली तुमच्या संकेतस्थळावरील कटेन्टवर काम करते ! उदा. तुमच्या संकेतस्थळावर पुस्तक / न्युज / खरेदी / विक्री असे शब्द असतील तर त्या शब्दांना अनुरुप अशी जाहिरात गुगल ऍड शोधून तुमच्या संकेतस्थळावर दाखवतो ! पण मराठी मध्ये एक अडचण आहे... मराठी भाषेत ऍड देणारेच कोणी नाही आहे ;) पण हिंदी / बंगाली भाषांना गुगल ऍड सपोर्ट करतं कारण त्या भाषेतील व्यवसाईक हिंदी व बंगाली मध्ये ऍड देतात ! तुम्ही गुगल ला दोष नाही देऊ शकत त्यांचा तर धंदा आहे.... जेव्हा त्यांच्या कडे मराठी ऍड येतील तेव्हा ते स्वतः तुमच्याशी संपर्क साधतील ! ही पॉलिसी आहे ! माझा त्यांच्याशी पत्र व्यवहार ही झाला आहे! (माझे शब्दच्या वेळी) तेव्हा त्यांनी हाच मुद्दा सांगितला होता ! जैनाचं कार्ट शुभ कर्मन ते कबहूं न डरो....! आपले संकेतस्थळ

महेश हतोळकर 13/11/2008 - 11:00
पण राजेंचा ही मुद्दा बरोबर आहे. जर धंदा नसेल तर का गुगलने मदत करावी. मला वाटतं गुगल खरंच या बाबतीत काम करत आहे. सध्या येथे हिंदी इंग्रजी भाषांतराची सोय उपलब्ध आहे. मराठी इंग्रजी भाषांतराची सोय झाल्यावर जाहिरातीही सुरु होतील. शेवटी त्यांना ही पैसा कमवायचा आहे. महेश हतोळकर

साती 13/11/2008 - 11:11
तात्या, माझाही अनुभव प्रमोद देवांसारखाच आहे. जेव्हा माझ्या ब्लॉगची आउटलाईन इंग्रजीत होती तेव्हा कंटेन्ट मराठी असूनही ऍडसेन्स सपोर्ट करत होतं. आता मीच काही लिहित नसल्याने काढून टाकलंय म्हणा. पण इतके मराठी ब्लॉग असताना गुगलला आता का असे भिकेचे डोहाळे लागलेत? :) मल वाटतं राज म्हणतात त्याप्रमाणे केवळ मराठी शब्दात ऍड देणारे लोक वाढले की आपोआप गुगल सार्‍या सेवा मराठीत व्यवस्थित चालू करेल. गुगल बिचारं बिनडोकसारखं अक्षराला अक्षर जुळवून काम करतं हो, स्वतःचं जास्त डोकं नाही लावत. साती

विसोबा खेचर 13/11/2008 - 11:16
चला! या निमित्ताने बर्‍याच गोष्टींचा वुलगडा झाला.. :) तात्या. -- "हा मारुती कांबळे कोण? त्याचा एकदा छडा लावलाच पाहिजे" -मास्तर (सामना)

अनामिका 14/11/2008 - 13:17
तात्या केलेत ते योग्यच केलेत! मिसळपावची जाहिरात करायला कशाला हवी आहे गुग्गल आणि तत्सम कुणी? मिसळपावचे सभासदच हे कार्य योग्य रितीने पार पाडु शकतात्.आणि अमृताते पैजा जिंकणार्‍या माय मराठीला" तिच्याच मुळ स्वरुपात जाहिरातीस नकार देणार्‍यांची पत्रास ठेवतो कोण इथे? गेले उड्डत!!!!!!!!!!! "अनामिका"

शनआत्तार 14/11/2008 - 19:40
तात्या, जे केलेत ते योग्य केलेत, छान वाटले .. तुमचे अभिनंदन ... याना असेच केले पाहीजे आपली भुमिका योग्य आहे. आमचो तुमका पाठींबो असा. तुमचो गाव वालो आत्तार सर शिरगाव

सुनील 14/11/2008 - 20:13
तात्या, तुम्हाला आलेले पत्र हे सिस्टीम्-जनरेटेट दिसते. अशा पत्रांना उत्तरे देण्यात काही हशील नसते. "बाणा" थोडासा कुरवाळला जाईल पण बाकी काही नाही. टारू आणि जैन यांच्या प्रतिसादाशी सहमत. (चहा सोडून आम्ही सगळे थंडच घेतो!) Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.
लेखनविषय:
भाषा
समाज
लेखनप्रकार
प्रकटन
प्रतिक्रिया
राम राम मंडळी, आमच्या ब्लॉगवर गुगलच्या ऍडसेन्सकरता आम्ही अर्ज केला होता. तो अर्ज नामंजूर करणारे आम्हाला आलेले त्यांचे पत्र खालीलप्रमाणे.. Hello Chandrashekhar Ramchandra Abhyankar, Thank you for your interest in Google AdSense.

वाचा आणि थंड बसा

भोचक ·

घाशीराम कोतवाल १.२ 21/10/2008 - 12:36
मुंबई उत्तर भारतीयांविना २४ तास तरी राहू शकेल काय? म्हणूनच केंद्र व राज्य सरकारने वेळीच कायदेशीर उपाय योजून राज ठाकरेंवर योग्य ती शस्त्रक्रिया करायला नको का? भोचक तुमचे डोक ठिकानावर आहे काय? तुम्हि कधि या भय्याचा माजोरडेपणा चा अनुभव घेतला आहे काय. शेवटि हे आपले दुर्देव आहे कि आपण काहि करायचे नाही आणी दुसरा करत आसेल तर त्याला करु द्याय्चे नाही ह्या भय्यामुळे मुंबईत मराठी मुलांना रोजगार मिळत नाही राज ठाकरे यांना कॉंग्रेस सरकारने काहीही करायला मोकळीक दिली आहे ते पहाता पाकिस्तानातही तेथील सरकार तिथल्या कट्टरपंथीयांना एवढी मोकळीक देत नसेल असे वाटते. पाश्चात्य देशात आशियाई व्यक्तींवर कधी कधी हल्ले होण्याच्या घटना घडतात. पण महाराष्ट्रात मात्र गेल्या काही महिन्यांपासून राज ठाकरे यांच्या गुडांनी नित्यनियमाने उत्तर भारतीयांना लक्ष्य केले आहे. तुम्ही राज ठाकरेची तुलना पाकिस्तानि अतीरेक्या बरोबर करता तुमच्या जिभेला काहि हाड *** शेपुट घालि प्रव्रुति आहे या प्रव्रुतिबद्दल तुम्हाला हार्दिक शुभेच्चा मी आता तसा कोतवाल नाही बरं?

भोचक 21/10/2008 - 12:41
घाशीराम कोतवाल तुम्ही ज्याचा मुखवटा घेतलात त्या प्रवृत्तीसारखे का वागता? कृपया, वर लिहिलेली ओळ वाचली असतीत तर अशी मुक्ताफळे उधळली नसतीत. कृपया ही मते माझी नाहीत. नई दुनिया या बड्या वर्तमानपत्राच्या अग्रलेखातून व्यक्त होणारे हिंदी भाषिक मानसिकतेचे उदाहरण मी यातून मांडले आहे. (भोचक) आमचा भोचकपणा इथेही सुरू असतो... http://bhochak.mywebdunia.com/

टारझन 21/10/2008 - 12:41
हा टोमणा आहे की तुझं मत आहे ? टोमणा असेल तर मस्त टोमणा दिलाय .. आणि तुझं मत असेल तर मला तुझा विमा काढायची जाम इच्छा झालीये .. असो ... -- ( टारझन ऊर्फ खवीस ) आजकाल ... डोकं नापीक झालं आहे ...

आनंदयात्री 21/10/2008 - 12:43
भोचक साहेब, राज साहेबांबद्दल वैयक्तीक दुश्मनी असल्यासारखे लिहले आहे त्यांनी ? त्यांना राक्षस कशावरुन संबोधतता ? राक्षस कोणाला म्हटले जाते ? जो अत्याचारी असतो, जो फक्त स्वार्थासाठी अमानुषरित्या वागतो. आणी कारणाविना हत्या करतो. तुमचे राजसाहेबांसाठी राक्षस हा शब्द वापरणे अजिबात पटले नाही. निषेध व्यक्त करतो.

घाशीराम कोतवाल १.२ 21/10/2008 - 12:47
पण भोचक हा लेख मला तुम्हि लिह्ल्या सारखा वाटत आहे असो तर मग नई दुनयाचे लिंक पेस्ट करा ना नाही तर मग लोकांची मते खा मी आता तसा कोतवाल नाही बरं?

ऍडीजोशी 21/10/2008 - 12:49
हे भोचक चे मत नसून आजच्या 'नई दुनिया' या इंदूरमधील सर्वाधिक खपाच्या वर्तमानपत्रात आलेल्या अग्रलेखाचा मराठी तर्जुमा. असं ह्या लेखाच्या पहिल्याच ओळीत म्हटलंय. त्यामुळे शांत व्हा.

इनोबा म्हणे 21/10/2008 - 12:51
कुत्र्याच्या शेपटावर पाय पडल्यावर कुत्री भुंकणारच! ज्या लालूने गुरांचा चारा ही सोडला नाही,जे स्वतः गुंडगिरी आणि भ्रष्टाचाराने बरबटलेले आहेत, त्यांना राज वर आरोप करण्याचा नैतिक अधिकार आहे काय? असो. कावळ्याच्या शापाने गाय मरत नाही. बाळासाहेब ठाकरेंनी लालूला 'राजकारणातला विदुषक' हे अगदी योग्य नाव दिले होते. (कट्टर मराठी) -इन्या डोईफोडे कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

नंदन 21/10/2008 - 12:53
भोचक यांनी इतर ठिकाणी (कमीत कमी ३-४ इतर लेखांच्या प्रतिक्रियेत) मांडलेली मते, इंदुरात त्यांना जाणवलेल्या हिंदी भाषकांच्या प्रतिक्रियांची उदाहरणे यावरून आणि त्यापेक्षाही वरील शीर्षकावरून (वाचा आणि थंड बसा - जे पंचेचाळीस-एक वर्षांपूर्वी बाळ ठाकर्‍यांनी 'मार्मिक'मध्ये चालवलेल्या सदराचे - ज्यात सरकारी उच्चपदस्थ अधिकार्‍यांच्या नावाच्या याद्या येत - शीर्षक होते), त्यांच्या या विषयाबद्दलच्या भूमिकेचा अंदाज येऊ शकेल. असो, भोचकराव जरा अधिक स्पष्ट लिहिलेत तर उत्तम.

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

विजुभाऊ 21/10/2008 - 12:58
लालु / मुलायम / अबि आझमी यांच्यावर अजामीन पात्र केस दाखल करता येईल का?

छोटा डॉन 21/10/2008 - 17:25
लालु / मुलायम / अबि आझमी यांच्यावर अजामीन पात्र केस दाखल करता येईल का?
कित्येक केसेस आहेत पण त्याचे काय होतेय ते माहित आहे ना आपल्याला ... काही उपयोग नाही ... अहो गल्लीतल्या झोपडपट्टी दादाला पण हे "अजामिनपात्र वॉरंट" काय *ट वाकडे करु शकत नाही तिथे ह्या मस्तवाल बैलांचे काय विचारता ? छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

भोचक 21/10/2008 - 13:01
हिंदी भाषक प्रांतात रहात असल्याने येथील वृत्तपत्रे, इतर प्रसारमाध्यमे मी लक्षपूर्वक वाचतो आहे. त्यातही राज प्रकरणासंदर्भात तर जरा जास्तच. आपण महाराष्ट्रात रहाताना हिंदी वृत्तवाहिन्यांमार्फत हे सारे पहात असलात तरी लिखाणाच्या माध्यमातून राज यांच्यासंदर्भात येणारी टीका जरा जास्तच कडवट आहे. ती कदाचित तुमच्या वाचनात येत नसावी. मी ती रोजच वाचतो आहे. (माझ्या तळपायाची आग त्यामुळेच मस्तकात जाते तरीही) योगायोगाने आज याच विषयावर आज अग्रलेख आला आणि रहावले नाही म्हणून मी त्याचे भाषांतर करून आपल्याला दिले. वाहिन्यांवरची बातमीदार मंडळी उथळ असल्याने त्यात सवंग वृत्तांकन येते यात काही नवल नाही. पण किमान वृत्तपत्रात तरी तारतम्याने लिहिणारे पत्रकार असतात असा समज आहे. पण येथील वृत्तपत्रेही राजविरोधी लिखाण करताना कोणताही मुलाहिजा बाळगत नाही आणि तारतम्य तर कोसो दूर रहात आहे. हे सगळे शेअर करण्यासाठीच हा सारा खटाटोप. हम्म. नई दुनियाची लिंक देतो आहे. त्याच्या संपादकीय पानावर जाऊन कृपया लेख वाचा. त्यांनी तर राज यांना दानव म्हटले आहे. http://www.naidunia.com/ (भोचक) आमचा भोचकपणा इथेही सुरू असतो... http://bhochak.mywebdunia.com/

अनिरुध्द 21/10/2008 - 17:21
लालू, मुलायम, अबु हे तिघेही महाराष्ट्राच्या जमीनीवर पाय ठेवण्यास अपात्र आहेत. यांना धडा शिकवलाच पाहीजे.

घाशीराम कोतवाल १.२ 21/10/2008 - 12:36
मुंबई उत्तर भारतीयांविना २४ तास तरी राहू शकेल काय? म्हणूनच केंद्र व राज्य सरकारने वेळीच कायदेशीर उपाय योजून राज ठाकरेंवर योग्य ती शस्त्रक्रिया करायला नको का? भोचक तुमचे डोक ठिकानावर आहे काय? तुम्हि कधि या भय्याचा माजोरडेपणा चा अनुभव घेतला आहे काय. शेवटि हे आपले दुर्देव आहे कि आपण काहि करायचे नाही आणी दुसरा करत आसेल तर त्याला करु द्याय्चे नाही ह्या भय्यामुळे मुंबईत मराठी मुलांना रोजगार मिळत नाही राज ठाकरे यांना कॉंग्रेस सरकारने काहीही करायला मोकळीक दिली आहे ते पहाता पाकिस्तानातही तेथील सरकार तिथल्या कट्टरपंथीयांना एवढी मोकळीक देत नसेल असे वाटते. पाश्चात्य देशात आशियाई व्यक्तींवर कधी कधी हल्ले होण्याच्या घटना घडतात. पण महाराष्ट्रात मात्र गेल्या काही महिन्यांपासून राज ठाकरे यांच्या गुडांनी नित्यनियमाने उत्तर भारतीयांना लक्ष्य केले आहे. तुम्ही राज ठाकरेची तुलना पाकिस्तानि अतीरेक्या बरोबर करता तुमच्या जिभेला काहि हाड *** शेपुट घालि प्रव्रुति आहे या प्रव्रुतिबद्दल तुम्हाला हार्दिक शुभेच्चा मी आता तसा कोतवाल नाही बरं?

भोचक 21/10/2008 - 12:41
घाशीराम कोतवाल तुम्ही ज्याचा मुखवटा घेतलात त्या प्रवृत्तीसारखे का वागता? कृपया, वर लिहिलेली ओळ वाचली असतीत तर अशी मुक्ताफळे उधळली नसतीत. कृपया ही मते माझी नाहीत. नई दुनिया या बड्या वर्तमानपत्राच्या अग्रलेखातून व्यक्त होणारे हिंदी भाषिक मानसिकतेचे उदाहरण मी यातून मांडले आहे. (भोचक) आमचा भोचकपणा इथेही सुरू असतो... http://bhochak.mywebdunia.com/

टारझन 21/10/2008 - 12:41
हा टोमणा आहे की तुझं मत आहे ? टोमणा असेल तर मस्त टोमणा दिलाय .. आणि तुझं मत असेल तर मला तुझा विमा काढायची जाम इच्छा झालीये .. असो ... -- ( टारझन ऊर्फ खवीस ) आजकाल ... डोकं नापीक झालं आहे ...

आनंदयात्री 21/10/2008 - 12:43
भोचक साहेब, राज साहेबांबद्दल वैयक्तीक दुश्मनी असल्यासारखे लिहले आहे त्यांनी ? त्यांना राक्षस कशावरुन संबोधतता ? राक्षस कोणाला म्हटले जाते ? जो अत्याचारी असतो, जो फक्त स्वार्थासाठी अमानुषरित्या वागतो. आणी कारणाविना हत्या करतो. तुमचे राजसाहेबांसाठी राक्षस हा शब्द वापरणे अजिबात पटले नाही. निषेध व्यक्त करतो.

घाशीराम कोतवाल १.२ 21/10/2008 - 12:47
पण भोचक हा लेख मला तुम्हि लिह्ल्या सारखा वाटत आहे असो तर मग नई दुनयाचे लिंक पेस्ट करा ना नाही तर मग लोकांची मते खा मी आता तसा कोतवाल नाही बरं?

ऍडीजोशी 21/10/2008 - 12:49
हे भोचक चे मत नसून आजच्या 'नई दुनिया' या इंदूरमधील सर्वाधिक खपाच्या वर्तमानपत्रात आलेल्या अग्रलेखाचा मराठी तर्जुमा. असं ह्या लेखाच्या पहिल्याच ओळीत म्हटलंय. त्यामुळे शांत व्हा.

इनोबा म्हणे 21/10/2008 - 12:51
कुत्र्याच्या शेपटावर पाय पडल्यावर कुत्री भुंकणारच! ज्या लालूने गुरांचा चारा ही सोडला नाही,जे स्वतः गुंडगिरी आणि भ्रष्टाचाराने बरबटलेले आहेत, त्यांना राज वर आरोप करण्याचा नैतिक अधिकार आहे काय? असो. कावळ्याच्या शापाने गाय मरत नाही. बाळासाहेब ठाकरेंनी लालूला 'राजकारणातला विदुषक' हे अगदी योग्य नाव दिले होते. (कट्टर मराठी) -इन्या डोईफोडे कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

नंदन 21/10/2008 - 12:53
भोचक यांनी इतर ठिकाणी (कमीत कमी ३-४ इतर लेखांच्या प्रतिक्रियेत) मांडलेली मते, इंदुरात त्यांना जाणवलेल्या हिंदी भाषकांच्या प्रतिक्रियांची उदाहरणे यावरून आणि त्यापेक्षाही वरील शीर्षकावरून (वाचा आणि थंड बसा - जे पंचेचाळीस-एक वर्षांपूर्वी बाळ ठाकर्‍यांनी 'मार्मिक'मध्ये चालवलेल्या सदराचे - ज्यात सरकारी उच्चपदस्थ अधिकार्‍यांच्या नावाच्या याद्या येत - शीर्षक होते), त्यांच्या या विषयाबद्दलच्या भूमिकेचा अंदाज येऊ शकेल. असो, भोचकराव जरा अधिक स्पष्ट लिहिलेत तर उत्तम.

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

विजुभाऊ 21/10/2008 - 12:58
लालु / मुलायम / अबि आझमी यांच्यावर अजामीन पात्र केस दाखल करता येईल का?

छोटा डॉन 21/10/2008 - 17:25
लालु / मुलायम / अबि आझमी यांच्यावर अजामीन पात्र केस दाखल करता येईल का?
कित्येक केसेस आहेत पण त्याचे काय होतेय ते माहित आहे ना आपल्याला ... काही उपयोग नाही ... अहो गल्लीतल्या झोपडपट्टी दादाला पण हे "अजामिनपात्र वॉरंट" काय *ट वाकडे करु शकत नाही तिथे ह्या मस्तवाल बैलांचे काय विचारता ? छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

भोचक 21/10/2008 - 13:01
हिंदी भाषक प्रांतात रहात असल्याने येथील वृत्तपत्रे, इतर प्रसारमाध्यमे मी लक्षपूर्वक वाचतो आहे. त्यातही राज प्रकरणासंदर्भात तर जरा जास्तच. आपण महाराष्ट्रात रहाताना हिंदी वृत्तवाहिन्यांमार्फत हे सारे पहात असलात तरी लिखाणाच्या माध्यमातून राज यांच्यासंदर्भात येणारी टीका जरा जास्तच कडवट आहे. ती कदाचित तुमच्या वाचनात येत नसावी. मी ती रोजच वाचतो आहे. (माझ्या तळपायाची आग त्यामुळेच मस्तकात जाते तरीही) योगायोगाने आज याच विषयावर आज अग्रलेख आला आणि रहावले नाही म्हणून मी त्याचे भाषांतर करून आपल्याला दिले. वाहिन्यांवरची बातमीदार मंडळी उथळ असल्याने त्यात सवंग वृत्तांकन येते यात काही नवल नाही. पण किमान वृत्तपत्रात तरी तारतम्याने लिहिणारे पत्रकार असतात असा समज आहे. पण येथील वृत्तपत्रेही राजविरोधी लिखाण करताना कोणताही मुलाहिजा बाळगत नाही आणि तारतम्य तर कोसो दूर रहात आहे. हे सगळे शेअर करण्यासाठीच हा सारा खटाटोप. हम्म. नई दुनियाची लिंक देतो आहे. त्याच्या संपादकीय पानावर जाऊन कृपया लेख वाचा. त्यांनी तर राज यांना दानव म्हटले आहे. http://www.naidunia.com/ (भोचक) आमचा भोचकपणा इथेही सुरू असतो... http://bhochak.mywebdunia.com/

अनिरुध्द 21/10/2008 - 17:21
लालू, मुलायम, अबु हे तिघेही महाराष्ट्राच्या जमीनीवर पाय ठेवण्यास अपात्र आहेत. यांना धडा शिकवलाच पाहीजे.
लेखनविषय:
देशांतर
भाषा
समाज
जीवनमान
राहणी
राजकारण
लेखनप्रकार
विचार
लेख
मत
संदर्भ
प्रतिसाद
बातमी
शिफारस
माध्यमवेध
सल्ला
माहिती
आस्वाद
भाषांतर
आजच्या 'नई दुनिया' या इंदूरमधील सर्वाधिक खपाच्या वर्तमानपत्रात आलेल्या अग्रलेखाचा मराठी तर्जुमा. वाचा आणि थंड बसा. केंद्रीय मंत्री लालूप्रसाद यादव यांनी मुंबईत रेल्वेच्या परीक्षेसाठी आलेल्या उत्तर भारतीय विद्यार्थ्यांवर केलेल्या हल्ल्याप्रकरणी राज ठाकरे यांना मनोरूग्ण असे संबोधले आहे. लालू यांनी संतापाच्या भरात हे वक्तव्य केले असले तरी राज यांना 'मनोरूग्ण' म्हटल्याने त्यांनी केलेले गुन्हेही कायद्याच्या कक्षेत माफ ठरतात हे लालू विसरलेले दिसतात. कारण कायदाही तेच सांगतो. राज यांनी केलेला गुन्हा हा काही कोणत्याही व्याधीतून आलेला नसून ती एक अतिशय नियोजनबद्ध कृती आहे.

देहबोली...

बिपिन कार्यकर्ते ·

३_१४ विक्षिप्त अदिती 18/10/2008 - 18:52
मलाही काही मजेशीर किस्से ऐकायला मिळाले किंवा अनुभवताही आले. आमचा एक पूर्वीचा शेजारी (ह्याचा मुलगा माझ्या वर्गात होता) जपानला गेला होता. ही गोष्ट असेल वीसेक वर्षांपूर्वीची! त्याच्याबरोबर एक जपानी माणूस होता, भाषांतरात मदत करायला. राजनदादाला थोड्या वेळानी नैसर्गिक हाकेला ओ देण्याची वेळ आली, याने आपल्या सवयीप्रमाणे करंगळी वर केली. हा जपानी माणूस भलताच गोंधळला. शेवटी अथक प्रयत्नांनंतर राजनदादा इष्ट स्थळी पोहोचला. काही दिवस गेले आणि एक दिवस हा दुभाष्या धावतधावत आला आणि राजनदादाला ओढतच एका ठिकाणी नेलं. तिथे लग्नविधी सुरू होते आणि याने दादाला नववधू दाखवली आणि मोडक्यातोडक्या ईंग्रजीत म्हणाला, "तुला बघायची होती ना नववधू?" आणि करंगळी वर करून दाखवली. बिच्चारा राजनदादा लाजून लाल झाला होता, नववधूच्या ऐवजी! पण दक्षिण भारतात बर्‍याच ठिकाणी विशेषतः केरळ मधे त्याच अर्थाने मान आडवी (डावी-उजवी) हलवतात. आपल्याकडे त्याचा अर्थ नेमका उलटा होतो. आत्ता मला समजलं, इंग्लंडात असताना भारतीय लोकं असंच करतात हे (जवळजवळ) जबरदस्तीनी माझ्याकडून का मान्य करुन घेतलं ते! मी किंवा माझ्या आजूबाजूच्या लोकांनी असं केल्याचं मला आठवतच नाही असं मी शपथेवर सांगूनसुद्धा! ;-) अतिअवांतरः बिपीनभौ, तुम्ही मस्त लिहिता हे वेगळं सांगायला नको, नाही का?

बिपिन कार्यकर्ते 18/10/2008 - 18:57
अतिअवांतरः बिपीनभौ, तुम्ही मस्त लिहिता हे वेगळं सांगायला नको, नाही का? नाही म्हणजे सांगितलं तर आवडेलच मला ;) स्तुति कोणाला आवडत नाही? आणि समोरचा खूष झाला तर सुसंवाद प्रस्थापित व्हायला काय वेळ हो? खरं की नाही? तर मतितार्थ असा की स्तुति करा. माझीच नाही तर सगळ्यांचीच..... ;) (मला इथे परत एकदा संस्कृत मधे स्तुति बद्दल काही तरी भयंकर फाडायची इच्छा होते आहे पण काल तुझ्या खरडवहीत घातला तेवढा गोंधळ पुरे ;) ) गंमत बरं का.... बिपिन.

टारझन 18/10/2008 - 20:27
शरिराची भाषा (देहबोली) उत्तम प्रकारे शब्दांत मांडलेली आहे . हाबिणंदण !! आमच्या रांगड्या देहबोलीने विनामारामारीच प्रश्न सुटतात , क्लायंटशी बोलताना देहबोली + देहयष्टी यांच मिश्रण टाकून बर्‍याचदा गोळ्या देऊन कामं पोस्टपोन करता येताय ... :) अतिअतिअतिअवांतर : हा धडा इयत्ता सहावी मधे कुमारभारतीच्या पुस्तकात शामिल व्हावा असं शिक्षणमंत्र्यांना मी अवाहन करतो ४_२० रांगडा टिर्पीन आजकाल ... डोकं नापीक झालं आहे ...

प्राजु 18/10/2008 - 20:31
देहबोली व्यवहारात अतिशय महत्वाची असतेच. माझ्या सोबत घडलेला किस्सा.. मी स्कूटीवरून पौडरोड ला लागणार होते आणि एकदम समोर एक रिक्षावाला आला. ट्रॅफिक तसं जरा जास्तीच होतं. त्याला मी नजरेनेच "तू जा आधी" अशी खूण केली. तर त्यानेही मला तशीच खूण केली. म्हणजे "तू आधी जा" अशी. पण त्या रिक्षाच्या पलिकडे एक मोठी बस असल्याने मला रिक्षाला क्रॉस करून जाणे शक्य नव्हते.. मी लगेच त्याला "पलिकडे बस आहे ... तेव्हा तूच आधी जा" अशा अर्थाची पुन्हा नजरेनेच खूण केली. रिक्षावाल्याने वळून एकदा बस कडे पाहिले आणि मग "ठीक आहे" अशा अर्थी मला पुन्हा नजरेनेच सांगितले. तिथून बाहेर पडल्यावर मात्र माझं विचार चक्र सुरू झालं. की केवळ देहबोलीच्या माध्यमातून एकही संवाद न करता आपण किती सहजपणे अनेक गोष्टी बोलून जातो.. प्रसंग छोटासाच होता . पण कायमचा लक्षात राहिला. तेव्हा माझ्या मनांत जे विचार आले तेच विचार बिपिनदा तू इथे मांडले आहेस. मस्तच लेख एकदम. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

नंदन 18/10/2008 - 20:38
आवडला. इकडच्या राष्ट्राध्यक्षाच्या निवडणुकीतील डिबेटनंतर दोन्ही उमेदवारांची देहबोली कशी होती, याचेही विश्लेषण बातमी देणार्‍या वाहिन्या करतात. बाकी गोरेगाव-अंधेरी अगदी पटले हो. विरारमध्ये बोरिवलीला चढून दहिसरला उतरायचे असले की असेच शिव्याशाप खावे लागतात :)

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

बिपिन कार्यकर्ते 18/10/2008 - 21:59
नंदनशेठ, बोरिवलीला चढून दहिसरला उतरताना नुसते शिव्याशाप खावे लागले तरी उत्तम... चक्क मारतात लोक. आणि जबरदस्तीने भाइंदर पर्यंत नेतात. जीवाशी खेळ आहे तो. :) बिपिन कार्यकर्ते

ऋषिकेश 19/10/2008 - 00:04
नंदन, बोरीवलीला चढून दहिसरला उतरायचास तु? मानलं रे बाबा तुला.. मी एकदा हा प्रयोग केला नी शिव्या शाप-भंडाभांड करून एकदाचं उतरल्यावर कळलं की हे भायंदर आहे ;) त्यानंतर बोरीवली दहिसर म्हटलं की २०७ बरी ;) बाकी बिपीन, उ त्त म!!!!! सध्या येकदम फार्मात की राव तुमी ! अजून लिवा :) -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

रेवती 18/10/2008 - 21:25
माझ्या नवर्‍याच्या म्यानेजरच्या घरी जेवायला बोलावले होते (म्यानेजर भारतीय पण त्याची सौ. झेक आहे.). मी अमेरीकेत अतिनविन होते. आम्ही गेल्यागेल्या तीने माझ्या नवर्‍याला स्वागतपर मीठी मारली आणि मी मनातल्यामनात आधी भयंकर आश्चर्यचकीत व नंतर रागावले. घरी आल्यावर मला समजावताना नवर्‍याच्या नाकी नऊ आले. आता सौ. झेकच्या अश्या वागण्याची मला सवय झालीये ( नवर्‍याला तसाही काही प्रॉब्लेम नव्हता);). त्यांनंतर तिचे वडील अमेरीकावारीला आले होते, त्यांना भारतीय फूड चाखायचे होते म्हणून घरी जेवायला बोलावले. घरी परत जाताना त्यांनी थँक्यूपूर्वक माझ्या गालाला किस् केले. मी मनातल्यामनात येत असलेले सगळे पवित्र शब्द म्हणून घेतले. नंतर दर दहा मिनिटंनी गाल धुण्याचा कार्यक्रम चालला होता. रेवती

कलंत्री 18/10/2008 - 22:48
देहबोली - हावभाव यावरचा लेख उत्तमच झाला आहे. सध्या हे एक शास्त्र म्हणूनच अभ्यासले जाते. मुख्य म्हणजे आपल्या मनाचा आणि शरिराच्या बोलीचा सहजासहजी कोणाला थांगपत्ता लागला नाही पाहिजे. बर्‍याच वेळेस कोणाचे प्रमोशन ( पदोन्नती झाली नाही) तर त्याच्या शरीरबोली वरुन ते लक्षात येतेच येते. माझ्या मते सुखद भावना लपविणे सोपे असते पण दुखद / निराशेचे विचार लपविणे अवघड असते. आपण ही याचा अभ्यास थोड्यशा सरावाने साधू शकतो.

सहज 19/10/2008 - 08:17
बिपिनभौ खोबारचे पाणी स्पेशल दिसते आहे. भलतेच फॉर्मात आहात. देहबोलीचे महत्व अगदी चपखल उदाहरणासहीत विशद केले आहे. अजुन उत्तमोत्तम लेखन येउ दे.

प्रमोद देव 19/10/2008 - 08:57
बिपिनशेठ तुम्ही आता सिद्धहस्त झालात. त्यामुळे जे काही लिहाल ते उत्तमच असेल ह्याबाबत खात्री झालेय. हा लेखही अगदी मस्त झालाय. अनवधानाने देहबोलीचा असाही अनुभव येतो.

संदीप चित्रे 19/10/2008 - 09:09
बिपिन -- खूप चांगल्या विषयावर लिहिलंयस. देहबोलीबद्दल वाचायला आवडत असेल तर अंजली पेंडसेंचे 'देहबोली' नावाचे खूप छान पुस्तक आहे. तसे इंग्लिशमधे 'जेस्चर्स' नावाचेही छान पुस्तक आहे . आजच मॉलमधे गेलो होतो. माझा साडेतीन वर्षांचा मुलगा एका स्पॅनिश (दिसणार्‍या) साधारण चार वर्षांच्या मुलीबरोबर मस्तपैकी खेळत होता. ती स्पॅनिश (किवा तशाच कुठल्यातरी) भाषेत बोलायची आणि हा पठ्ठ्या मराठी / इंग्लिशमधे .. पण भाषा समजत नाही म्हणून त्यांचे काही एक अडले नव्हते. एकमेकांना फॉलो करत जवळपास अर्धा तास तरी मस्तपैकी खेळले :) मधेच ती मुलगी मलाही काहीतरी सांगायची आणि मी पूर्ण ब्लँक असायचो की ही काय म्हणतेय :(

लिखाळ 19/10/2008 - 22:27
वा.. छान विषयावरचा छान लेख.... तुम्ही वर मान हलवण्याबद्दल म्हणलात याचा मला सुद्धा इथे आल्यावर अनुभव आला.. देहबोलीवरची तुमची मते सुद्धा योग्यच आहेत. मनात जे असते देहबोलीतून दिसतेच.. आपल्या मानात आनंदी भावना निर्माण झाल्या की हसू उमटते... तेच जर आपण मुद्दमून हसलो तर मन आनंदित होते.. असे मत काहिंचे आहे.. म्हणजेच देहबोलीचा मनावर परिणाम होतो.. --लिखाळ.

चतुरंग 20/10/2008 - 11:46
बिपिनभौ तुमच्या साहित्यिक प्रतिभेच्या तेलविहिरीला भरपूर तेल लागलेले असून त्यातून उत्तम प्रतीच्या (म्हणजे तैलबुद्धीच्या असे म्हणले तर चालेल नाही?) लेखांची निर्मिती होते आहे हे स्पष्ट आहे त्याबद्दल तुम्हाला धन्यवाद! देहबोली ही बघणार्‍यावर अतिशय परिणाम करते हे नक्की. मुलाखती, समूह चर्चा, सादरीकरण, बढतीच्या संदर्भातली बोलणी, कामातल्या त्रुटीबद्दल हजेरी घेणे ह्या सारख्या संवादात तर ह्याचे महत्त्व अपरंपार आहे. कित्येकदा एकही वाकडा शब्द न बोलता प्रतिकूल भावना पोचवणे आवश्यक असते त्यावेळी ह्याचा खूप उपयोग होतो. आमच्या क्लायंट्सपैकी जपानी लोकांबरोबर मीटिंग असेल तर अक्षरशः डोळ्यात तेल घालून प्रत्येक हालचालीकडे लक्ष ठेवणे भाग असते. होकार किंवा नकार अशा दोन्हीला जपानी लोक शांत बसतात! आत्ताची "शांतता" ही कोणत्या प्रकारची शांतता आहे हे त्यांच्या देहबोलीवरुन ओळखावे लागते. तुमच्याकडे बघणारे डोळे आणि हलकेच वरखाली हलणारी मान म्हणजे "हो". नजरेला नजर न देता हलकेच बाजूला बघणे किंवा मान हलवणे म्हणजे "नाही" हे सरावाने समजत जाते. आणि इथे अमेरिकेत म्हणजे थेट हो आणि नाही शिवाय पान हलत नाही त्यामुळे हे सगळे एकत्र जमायचे म्हणजे तारेवरची कसरत. अमेरिकन माणसाचा मीटिंग दरम्यानचा एक माणूस बोलणे संपवून दुसरा बोलायच्या दरम्यानचा शांततेचा काल हा फक्त ४ सेकंद असतो असे स्टॅटिस्टिकल ऍनालिसिस मधून सिद्ध झालेले आहे. अशा वेळी २०-२५ सेकंदाचे पॉजेस म्हणजे मरण असते. टेलीकॉन्फरन्स असेल तर विचारुच नका! ;) चिनी किंवा जपानी माणसे थेट "नाही" असे कोणत्याच गोष्टीला म्हणत नाहीत कारण ते असभ्य समजले जाते. एखादा प्रश्न विचारला आणि ह्या पौर्वात्य देशातल्या माणसाने किंचित डोके खाजवत "बघायला हवे", "मला विचार करावा लागेल", "आताच ही माहीती हवी का" अशी बगल दिली तर समजायचे की हे "नाही" आहे! चतुरंग

सुनील 20/10/2008 - 15:07
छान लेख. तुमची निरीक्षण शक्ती आणि लेखनाची शैली आवडली. वेगवेगळ्या देशांत कामे करणार्‍या कंपन्या आजकाल आपल्या कर्मचार्‍यांसाठी क्रॉस कल्चरल ट्रेनींग देतात ते असे गोंघळ होऊ नयेत यासाठीच! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

भोचक 20/10/2008 - 15:27
बिपीन भौ लेख क्लास. मजा आली. अनेक प्रसिद्ध व्यक्तिमत्वासोबत त्यांच्या देहबोलीसुद्धा आठवतात. बाळासाहेब किंवा राज यांच्या देहबोली काढून टाकल्या तर कदाचित त्यांच्या व्यक्तिमत्वात जितकी मजा जाणवते तेवढी वाटणार नाही. (भोचक) आमचा भोचकपणा इथेही सुरू असतो... http://bhochak.mywebdunia.com/

वल्लरी 20/10/2008 - 17:18
गोरेगाव एका बाजूला येते आणि अंधेरी दुसर्‍या बाजूला. म्हणजे काय प्रकार ते मुंबईत राहणार्‍या लोकांना सांगायला नकोच. हो ना.... लेख खुप छान आहे अगदी बारीक निरिक्षण आहे ह.. तुमचे -जया

धनंजय 20/10/2008 - 23:04
वाचायला उशीर झाला - पुढे अधिक लिहिण्यासाठी ५०च्या आदला प्रतिसाद क्रमांक आरक्षित करून ठेवतो आहे. मोठी मजेदार असते देहबोली. कुठल्या नवीन देशात गेल्यावर त्यांची देहबोली कळायला खूप वेळ लागतो - त्याचा शब्दकोश कुठे भेटत नाही. त्यामुळे चटके खाऊन शिकायचे.

प्रभाकर पेठकर 22/10/2008 - 20:32
बिपिनराव, फार चांगला विषय त्याहून चांगल्यापद्धतीने हाताळला आहे. देहबोली शिकण्याचे अनेक फायदे असतात. कुठे ओल्या पार्टीला गेल्यावर बायकोच्या साध्या नजरेतही 'आता बाऽस!' हे वाचता येते. 'आता निघुया' हा निरोप बुबुळांच्या सूक्ष्मदर्शी हालचालीतूनही समजतो. असो. व्यावसायिक चर्चांमध्ये आपण गिर्‍हाईक आणि समोरचा विक्रेता असेल तर त्या चर्चेत चुकूनही (किंचितही) होकारार्थी (वर-खाली) मान हलवायची नाही. हे त्याचा मुद्दा मान्य केल्यासारखे होऊन त्याला मानसिक बळ मिळते. आपली बाजू कमकुवत होते. माणूस नजरेला नजर मिळवून बोलण्याचे टाळत असेल तर तो 'खोटं' बोलत आहे असे समजावे. किमानपक्षी त्याला स्वतःच्याच भूमिकेवर विश्वास नाही, म्हणजेच त्याचे दावे पोकळ आहेत असे समजावे. शेजारी शेजारी गुडघ्यावर गुडघा ठेवून बसलेल्या दोन व्यक्तींमध्ये त्यांची लटकती पाऊले एकमेकांच्या दिशेने (आतल्या बाजूस) असतील तर त्यांची परस्परांची 'स्वीकृती' आणि पाऊले एकमेकांविरूद्ध (बाहेरच्या बाजूस) असतील तर ती परस्परांची 'अस्वीकृती' समजावी. खांदे पाडणे, मिळमिळीत हस्तांदोलन, नजर खाली झुकविणे आत्मविश्वासाचा अभाव दर्शविते. तर कधी समोरचे व्यक्तिमत्त्व आपल्यापेक्षा भारी असून आपण त्याच्या 'प्रभावा'खाली आहोत असे संकेत समोरच्याला देते. सतत असंबद्ध (एकाच प्रकारची) हालचाल मनाची अस्वस्थता दर्शवते. (राज ठाकरे सारखा स्वतःच्या नाकाला स्पर्श करतो.) वादावादीत कमरेवर हात ठेवून भांडणारी माणसं 'आक्रमक' असतात तर हाताची घडी घालून बोलणारी माणंसं 'जोखिम' उचलू इच्छित नसतात. (डिफेंसिव्ह असतात.) आजचाच माझा अनुभव सांगतो. मी एकाला माझ्या उपहारगृहाच्या कामासाठी एक लाख रुपये आगाऊ रक्कम दिली होती. त्याची रितसर पावती होती माझ्याजवळ. पण आमचे काम डिझाईनिंग पातळीवर असतानाच काही कारणाने मला ते पूर्ण कामच रद्द करावे लागले. त्यामुळे त्या आगाऊ रकमेतला काही भाग तो कापून घेणार हे मला ठावून होते. तो होता पंजाबी. अंगयष्टी माझ्या दिडपट. माझ्या कामा मुळे त्याने १-२ इतर व्यवहार रद्द केले असे तो मला सांगत होता. तेंव्हा ते जे काही नुकसान झाले ते माझ्यामुळे झाले आणि त्याचा (त्या कामातला) फायदा तो माझ्या आगावू रकमेतून कापू इच्छित होता. ती रक्कम होत होती ५८०००/- रुपये. मी ह्या रकमेला अजिबात तयार नव्हतो. इथे वादविवाद सुरू झाला. त्याची पहिली चाल होती की चर्चा त्याच्या विभागात व्हावी. मी तयार झालो. त्याने पूना क्लब हे उच्चभ्रूंचे ठीकाण निवडले होते. मी गेलो तिथे. तिथल्या थाटमाटाचा माझ्यावर काय परिणाम होतो आहे हे पाहात तो तिथला 'आजन्म सदस्य आहे' हे त्याने ऐकविले. तसेच मुंबई-पुण्यातली इतरही अशीच उच्चभ्रू क्लबांचे आजन्म सदस्यत्व त्याच्याकडे आहे, असे त्याने मला ऐकवले. माझ्या चेहर्‍यावर 'कुत्ता जाने, चमडा जाने' असे भाव. त्याने नाश्त्याच्या आग्रह केला. मी फक्त चहा (बिनसाखरेचा) मागवला. माझ्या निर्विकार चेहर्‍याला कंटाळून त्याने विषयाला हात घातला. माझा पहिला विजय. बर्‍याच वादावादीत तो नजरेला नजर मिळवत नव्हता. दूर पाहायचा. योग्य शब्द सापडत नव्हते. माझी नजर त्याच्या चेहर्‍यावर, भाव निर्विकार. तो ५८०००/- मागत होता मी १००% परतावा हक्काने मागत होतो. शेवटी आम्ही दोघेही अडून बसल्यावर मी उठलो. (तो पर्यंत बिनसाखरेचा चहा संपवला होता). म्हंटले, 'ह्यावर तोडगा निघणार नाही, मी निघतो'. मी माझ्या एक लाखाचे काय असा प्रश्न चुकूनही विचारला नाही. तो गोंधळला. मला म्हणाला,' तुझी इच्छा काय आहे?' मी म्हणालो, 'जास्तीत जास्त ५०००/- रुपये देईन, त्याहून एक रुपया जास्त देणार नाही.' हे वाक्य बोलताना मी मुद्दाम उठून उभा राहीलो होतो. तो बसलेलाच होता. पातळीत फरक करून जास्त प्रभावाच्या माणसावरही नियंत्रण आणु शकतो. तो म्हणाला,' नाही. हे मी स्वीकारू शकत नाही.' पण हे वाक्य माझ्या डोळ्यात बघून तो बोलू शकला नाही. मी बाजी मारली होती. मी म्हणालो, 'ठीक आहे.मी माझ्या वकिलाचा सल्ला घेतो आणि उद्या फोन करतो' आणि त्याला 'गुड डे', 'गुड नाईट' न म्हणता शांतपणे (माझ्या मनातला राग न दर्शविता) निघून गेलो. जाता-जाता वेटरला हात हलवून अभिवादन केले. संपूर्ण छन्न विभाग (कॉरीडोर) ओलांडून जाईपर्यंत काही झाले नाही. आता मी अगदी दरवाज्यातून बाहेर पडणार तेवढ्यात त्याने हाक मारली. आम्ही एकमेकांना दिसत नव्हतो पण हाक ऐकू आली. मी थांबून वळलो. पण जागीच उभा राहीलो. तो त्याची जागा सोडून उठून धावत आला मला बोलवायला. तो हरला होता. चर्चा पुढे सुरू झाली. त्याचे पहिले वाक्य, 'कायद्याची भाषा करायची झाली तर तुला काहीही मिळणार नाही. आगावू रकमेवर माझा १०० टक्के अधिकार आहे.' मी काही बोललो नाही. पुन्हा उठून उभा राहिलो. दोन हात जोडून नमस्कार केला आणि निघालो. परत त्याने स्वतः उठून मला बसविले. मी त्याला म्हणालो, '५०००/-. हो किंवा नाही.' तो म्हणाला, 'ठीक आहे. देतो उद्या.' मी जिंकलो. ह्या संपूर्ण वादात देहबोलीचा वापर मी अनेकदा केला आणि त्याची देहबोली सतत वाचत राहिलो. त्यामुळेच त्याच्या धमक्यांना न घाबरता बाजी मारू शकलो. जांभया टाळण्याचा जालीम उपाय.....झोपा

लिखाळ 22/10/2008 - 20:46
:) सर्व पवित्रे आपण जाणिवपूर्वक घेतलेत आणि बाजी मारलीत. आपण अनुभवी आणि चाणक्ष गृहस्थ आहात हेच यातून दिसते. तुम्ही फारच छान उदाहरण येथे दिलेत. देहबोली ही अनुभवातूनच वाचता येते, पुस्तकात वाचून फारसे कळत नाही याचा अनुभव मी अनेकदा घेतला आहे. मिळमिळित हस्तांदोलन करणारे अनेक लोक मी पाहिले आहेत. ते आत्मविश्वास नसलेले असतील असे सुरुवातीला वाटायचे. पण त्यातले अनेक जण हुशार-धडाडिने कामे करणारे निघाले. मिळमिळीत हस्तांदोलन शारिरीक जवळीकीबद्दल अनास्था, ज्याच्याशी हस्तांदोलन करत आहोत त्याच्या स्वारस्य नसणे, अनेकदा स्त्रीया पुरुषांशी ओळख नसताना हलकेच हस्तांदोलन करतात. तसेच घट्ट हस्तांदोलन करणारे जास्त स्वप्नाळू, स्वतःविषयी भ्रम असणारे असे पाहिले आहेत. त्यामुळे अनुभवातूनच योग्य काय ते समजते हे नक्की ! देहबोली 'थंब रुल्स' सारखी वापरता येत नाही. मार्गदर्शक म्हणून वापरत आपले निश्कर्ष काढावेत हेच खरे. --लिखाळ.

प्रभाकर पेठकर 22/10/2008 - 21:00
त्यातले अनेक जण हुशार-धडाडिने कामे करणारे निघाले. मिळमिळीत हस्तांदोलन शारिरीक जवळीकीबद्दल अनास्था, ज्याच्याशी हस्तांदोलन करत आहोत त्याच्या स्वारस्य नसणे, अनेकदा स्त्रीया पुरुषांशी ओळख नसताना हलकेच हस्तांदोलन करतात. आत्मविश्वासाचा कस पराकोटीच्या विरुद्ध परिस्थितीत लागतो. अनुकूल किंवा समतोल परिस्थितीत अशी माणसे जरूर धडाडीने कामे करतात असे वाटते. हा नियम स्त्री-पुरूष हस्तांदोलनात लागू नसावा. देहबोली 'थंब रुल्स' सारखी वापरता येत नाही मान्य आहे. देहबोली समोरच्याला समजण्यासाठी आणि आपल्याकडून नकळत जाणारे संकेत टाळण्यासाठी उपयोगी ठरते. त्याची मदत घेता येते पण त्यावर १०० टक्के अवलंबून राहू नये. जांभया टाळण्याचा जालीम उपाय.....झोपा

चतुरंग 22/10/2008 - 21:59
चुकीची भूमिका आणि अयोग्य धोरण दडपून नेत केवळ 'बुलिईंग' च्या जोरावर समोरच्याला ठोकरणार्‍या व्यक्तीचा योग्य पद्धतीने काटा काढलात! अनुभव हाच गुरु हे खरे. चतुरंग

बिपिन कार्यकर्ते 22/10/2008 - 23:50
काका, तुमचं 'नजरेच्या धाकाचं' उदाहरण मस्तच. अहो, ती दहशत तर आंधळ्यालापण दिसेल एवढी प्रखर असते. :) तुमचा किस्सापण मस्तच. तुम्ही त्या 'मानसिक युद्धात' देहबोलीचा खूपच छान वापर केला. पण तुम्ही जे काही (तथाकथित) सर्वमान्य आडाख्यांचा वर उल्लेख केला आहे, मला तरी बर्‍याच वेळा त्याच्या विपरीत अनुभव आलेत. लिखाळगुरुजींशी पूर्ण सहमत. अश्यासाठी की आपण बर्‍याचदा बर्‍याचश्या गोष्टींचे जे सामान्यीकरण करतो ते पाश्चात्य चष्म्यातून असतं. (आठवा: काही महिन्यांपूर्वी मुंबईला एक 'असभ्य' शहर म्हणून घोषित केलं होतं. का? तर आपण प्रत्येक गोष्टीत थँक्यू वगैरे म्हणत नाही म्हणून. आता नाही आमच्या कडे उठसूट तोंडदेखलं हसायची आणि खोटं खोटं थँक्यू म्हणायची, काय करता बोला? :) ) पण ज्या काही लकबी त्या त्या स्थानिक प्रभावामुळे येतात त्यांची दखल घ्यावीच लागते. उदाहरणार्थ, चतुरंगनी दिलेल्या जपान्यांचं उदाहरण. आणि देहबोली बद्दल सगळ्यात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, समोरच्याची देहबोलीबद्दल जी काही अपेक्षा / धारणा आहे त्याप्रमाणे वागणे. एकवेळ आपण थोडी मॅच्युरिटी दाखवू हो त्याचे हावभाव काही चुकले वगैरे तर पण तो तेवढीच परिपक्वता दाखवेलच असे नाही. बिपिन कार्यकर्ते

प्रभाकर पेठकर 23/10/2008 - 08:25
पण तुम्ही जे काही (तथाकथित) सर्वमान्य आडाख्यांचा वर उल्लेख केला आहे, मला तरी बर्‍याच वेळा त्याच्या विपरीत अनुभव आलेत. शक्य आहे बिपिनराव. वरील सर्व आडाखे माझ्या वाचनात आलेले आहेत. ती थिअरी आहे (तीही १००% विसंबून राहण्यासाठी नाही) प्रॅक्टीकलमध्ये वेगळे अनुभव येऊ शकतात. पण एक अंधूक मार्गदर्शक रेषा म्हणून ही थिअरी मुळात समजून घेतली आणि आपल्या अनुभवांच्या आधारे त्यात बदल घडवून आणले तर प्रत्येकाला आपापल्या कार्यक्षेत्रात त्याचा उपयोग होतो. प्रत्येक वर्ग समुहाची एक मानसिकता असते तशीच शहरांचीही असते. भारतात, आखाती प्रदेशात, अमेरिकेत जसे मनुष्यस्वभावाचे वेगवेगळे अनुभव येऊ शकतात, एकाच घटनेच्या वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया येऊ शकतात, तसेच एकाच देशात दोन शहरात (जसे पुणे-मुंबई) माणसे वेगवेगळ्या पद्धतीने प्रतिक्रिया देतात. त्यामुळे 'थंब रूल' नाही, मार्गदर्शक रेषा म्हणावयास हरकत नसावी. जांभया टाळण्याचा जालीम उपाय.....झोपा

शशिधर केळकर 22/10/2008 - 23:09
बिपिन शेठ तुम्ही मागे एका अनुभव कथनात एका वाघिणीच्या डोळ्यात हिरवेगार काही पाहिल्याचे म्ह्टले होते. त्यावेळी तुमची देहबोली कशी होती आठवते का? त्या बद्द्ल काही टिप्पणी वाचायला जरूर आवडेल! मागे robinson crusoe च्या कादम्बरीत एक मजेशीर अनुभव विदित होता. लेखकाने म्ह्टले होते की क्रूसो ला एक दिवस एक बकरा गावला. त्याला त्याने साखळीला अडकवून ठेवले. मात्र सन्ध्याकाळी त्याच्याकडे त्याला पाहावेना अशी त्या बक्र्याची भयानक नजर होती. क्रूसोने घाबरून म्हणे त्याला सोडून दिले. पुढे अनुभवाने त्याला कळले की बक्र्याला दोन दिवस उपाशी ठेवला असता की तो आपोआप शरण आला असता! असो. (तर मुद्दा काय, की तुमचा लेख तर उत्तमच आहे!) याच विषयाच्या सन्दर्भात प्राण्यान्विषयी ही तुम्हाला जे काही अनुभव आहेत ते ही जरा विशद करावेत!

बिपिन कार्यकर्ते 23/10/2008 - 00:08
केळकर साहेब, प्रतिक्रियेबद्दल धन्यवाद. त्या चीत्त्याच्या धाग्याच्या एका प्रतिसादात उल्लेख केला आहे मी. त्यावेळी पण आमचा देह बोलला होता. फक्त ते जमलेलं थारोळं त्या चित्रीकरणात आलं नव्हतं. ;) पण खरंच, तो अनुभव माझ्यासाठी तरी देहातीत होता. काही क्षण आपल्या 'फोटोग्राफिक' स्मृति मधे साठवले जातात त्यातला तो एक क्षण. लै मज्जा झाली होती. बिपिन कार्यकर्ते

३_१४ विक्षिप्त अदिती 18/10/2008 - 18:52
मलाही काही मजेशीर किस्से ऐकायला मिळाले किंवा अनुभवताही आले. आमचा एक पूर्वीचा शेजारी (ह्याचा मुलगा माझ्या वर्गात होता) जपानला गेला होता. ही गोष्ट असेल वीसेक वर्षांपूर्वीची! त्याच्याबरोबर एक जपानी माणूस होता, भाषांतरात मदत करायला. राजनदादाला थोड्या वेळानी नैसर्गिक हाकेला ओ देण्याची वेळ आली, याने आपल्या सवयीप्रमाणे करंगळी वर केली. हा जपानी माणूस भलताच गोंधळला. शेवटी अथक प्रयत्नांनंतर राजनदादा इष्ट स्थळी पोहोचला. काही दिवस गेले आणि एक दिवस हा दुभाष्या धावतधावत आला आणि राजनदादाला ओढतच एका ठिकाणी नेलं. तिथे लग्नविधी सुरू होते आणि याने दादाला नववधू दाखवली आणि मोडक्यातोडक्या ईंग्रजीत म्हणाला, "तुला बघायची होती ना नववधू?" आणि करंगळी वर करून दाखवली. बिच्चारा राजनदादा लाजून लाल झाला होता, नववधूच्या ऐवजी! पण दक्षिण भारतात बर्‍याच ठिकाणी विशेषतः केरळ मधे त्याच अर्थाने मान आडवी (डावी-उजवी) हलवतात. आपल्याकडे त्याचा अर्थ नेमका उलटा होतो. आत्ता मला समजलं, इंग्लंडात असताना भारतीय लोकं असंच करतात हे (जवळजवळ) जबरदस्तीनी माझ्याकडून का मान्य करुन घेतलं ते! मी किंवा माझ्या आजूबाजूच्या लोकांनी असं केल्याचं मला आठवतच नाही असं मी शपथेवर सांगूनसुद्धा! ;-) अतिअवांतरः बिपीनभौ, तुम्ही मस्त लिहिता हे वेगळं सांगायला नको, नाही का?

बिपिन कार्यकर्ते 18/10/2008 - 18:57
अतिअवांतरः बिपीनभौ, तुम्ही मस्त लिहिता हे वेगळं सांगायला नको, नाही का? नाही म्हणजे सांगितलं तर आवडेलच मला ;) स्तुति कोणाला आवडत नाही? आणि समोरचा खूष झाला तर सुसंवाद प्रस्थापित व्हायला काय वेळ हो? खरं की नाही? तर मतितार्थ असा की स्तुति करा. माझीच नाही तर सगळ्यांचीच..... ;) (मला इथे परत एकदा संस्कृत मधे स्तुति बद्दल काही तरी भयंकर फाडायची इच्छा होते आहे पण काल तुझ्या खरडवहीत घातला तेवढा गोंधळ पुरे ;) ) गंमत बरं का.... बिपिन.

टारझन 18/10/2008 - 20:27
शरिराची भाषा (देहबोली) उत्तम प्रकारे शब्दांत मांडलेली आहे . हाबिणंदण !! आमच्या रांगड्या देहबोलीने विनामारामारीच प्रश्न सुटतात , क्लायंटशी बोलताना देहबोली + देहयष्टी यांच मिश्रण टाकून बर्‍याचदा गोळ्या देऊन कामं पोस्टपोन करता येताय ... :) अतिअतिअतिअवांतर : हा धडा इयत्ता सहावी मधे कुमारभारतीच्या पुस्तकात शामिल व्हावा असं शिक्षणमंत्र्यांना मी अवाहन करतो ४_२० रांगडा टिर्पीन आजकाल ... डोकं नापीक झालं आहे ...

प्राजु 18/10/2008 - 20:31
देहबोली व्यवहारात अतिशय महत्वाची असतेच. माझ्या सोबत घडलेला किस्सा.. मी स्कूटीवरून पौडरोड ला लागणार होते आणि एकदम समोर एक रिक्षावाला आला. ट्रॅफिक तसं जरा जास्तीच होतं. त्याला मी नजरेनेच "तू जा आधी" अशी खूण केली. तर त्यानेही मला तशीच खूण केली. म्हणजे "तू आधी जा" अशी. पण त्या रिक्षाच्या पलिकडे एक मोठी बस असल्याने मला रिक्षाला क्रॉस करून जाणे शक्य नव्हते.. मी लगेच त्याला "पलिकडे बस आहे ... तेव्हा तूच आधी जा" अशा अर्थाची पुन्हा नजरेनेच खूण केली. रिक्षावाल्याने वळून एकदा बस कडे पाहिले आणि मग "ठीक आहे" अशा अर्थी मला पुन्हा नजरेनेच सांगितले. तिथून बाहेर पडल्यावर मात्र माझं विचार चक्र सुरू झालं. की केवळ देहबोलीच्या माध्यमातून एकही संवाद न करता आपण किती सहजपणे अनेक गोष्टी बोलून जातो.. प्रसंग छोटासाच होता . पण कायमचा लक्षात राहिला. तेव्हा माझ्या मनांत जे विचार आले तेच विचार बिपिनदा तू इथे मांडले आहेस. मस्तच लेख एकदम. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

नंदन 18/10/2008 - 20:38
आवडला. इकडच्या राष्ट्राध्यक्षाच्या निवडणुकीतील डिबेटनंतर दोन्ही उमेदवारांची देहबोली कशी होती, याचेही विश्लेषण बातमी देणार्‍या वाहिन्या करतात. बाकी गोरेगाव-अंधेरी अगदी पटले हो. विरारमध्ये बोरिवलीला चढून दहिसरला उतरायचे असले की असेच शिव्याशाप खावे लागतात :)

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

बिपिन कार्यकर्ते 18/10/2008 - 21:59
नंदनशेठ, बोरिवलीला चढून दहिसरला उतरताना नुसते शिव्याशाप खावे लागले तरी उत्तम... चक्क मारतात लोक. आणि जबरदस्तीने भाइंदर पर्यंत नेतात. जीवाशी खेळ आहे तो. :) बिपिन कार्यकर्ते

ऋषिकेश 19/10/2008 - 00:04
नंदन, बोरीवलीला चढून दहिसरला उतरायचास तु? मानलं रे बाबा तुला.. मी एकदा हा प्रयोग केला नी शिव्या शाप-भंडाभांड करून एकदाचं उतरल्यावर कळलं की हे भायंदर आहे ;) त्यानंतर बोरीवली दहिसर म्हटलं की २०७ बरी ;) बाकी बिपीन, उ त्त म!!!!! सध्या येकदम फार्मात की राव तुमी ! अजून लिवा :) -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

रेवती 18/10/2008 - 21:25
माझ्या नवर्‍याच्या म्यानेजरच्या घरी जेवायला बोलावले होते (म्यानेजर भारतीय पण त्याची सौ. झेक आहे.). मी अमेरीकेत अतिनविन होते. आम्ही गेल्यागेल्या तीने माझ्या नवर्‍याला स्वागतपर मीठी मारली आणि मी मनातल्यामनात आधी भयंकर आश्चर्यचकीत व नंतर रागावले. घरी आल्यावर मला समजावताना नवर्‍याच्या नाकी नऊ आले. आता सौ. झेकच्या अश्या वागण्याची मला सवय झालीये ( नवर्‍याला तसाही काही प्रॉब्लेम नव्हता);). त्यांनंतर तिचे वडील अमेरीकावारीला आले होते, त्यांना भारतीय फूड चाखायचे होते म्हणून घरी जेवायला बोलावले. घरी परत जाताना त्यांनी थँक्यूपूर्वक माझ्या गालाला किस् केले. मी मनातल्यामनात येत असलेले सगळे पवित्र शब्द म्हणून घेतले. नंतर दर दहा मिनिटंनी गाल धुण्याचा कार्यक्रम चालला होता. रेवती

कलंत्री 18/10/2008 - 22:48
देहबोली - हावभाव यावरचा लेख उत्तमच झाला आहे. सध्या हे एक शास्त्र म्हणूनच अभ्यासले जाते. मुख्य म्हणजे आपल्या मनाचा आणि शरिराच्या बोलीचा सहजासहजी कोणाला थांगपत्ता लागला नाही पाहिजे. बर्‍याच वेळेस कोणाचे प्रमोशन ( पदोन्नती झाली नाही) तर त्याच्या शरीरबोली वरुन ते लक्षात येतेच येते. माझ्या मते सुखद भावना लपविणे सोपे असते पण दुखद / निराशेचे विचार लपविणे अवघड असते. आपण ही याचा अभ्यास थोड्यशा सरावाने साधू शकतो.

सहज 19/10/2008 - 08:17
बिपिनभौ खोबारचे पाणी स्पेशल दिसते आहे. भलतेच फॉर्मात आहात. देहबोलीचे महत्व अगदी चपखल उदाहरणासहीत विशद केले आहे. अजुन उत्तमोत्तम लेखन येउ दे.

प्रमोद देव 19/10/2008 - 08:57
बिपिनशेठ तुम्ही आता सिद्धहस्त झालात. त्यामुळे जे काही लिहाल ते उत्तमच असेल ह्याबाबत खात्री झालेय. हा लेखही अगदी मस्त झालाय. अनवधानाने देहबोलीचा असाही अनुभव येतो.

संदीप चित्रे 19/10/2008 - 09:09
बिपिन -- खूप चांगल्या विषयावर लिहिलंयस. देहबोलीबद्दल वाचायला आवडत असेल तर अंजली पेंडसेंचे 'देहबोली' नावाचे खूप छान पुस्तक आहे. तसे इंग्लिशमधे 'जेस्चर्स' नावाचेही छान पुस्तक आहे . आजच मॉलमधे गेलो होतो. माझा साडेतीन वर्षांचा मुलगा एका स्पॅनिश (दिसणार्‍या) साधारण चार वर्षांच्या मुलीबरोबर मस्तपैकी खेळत होता. ती स्पॅनिश (किवा तशाच कुठल्यातरी) भाषेत बोलायची आणि हा पठ्ठ्या मराठी / इंग्लिशमधे .. पण भाषा समजत नाही म्हणून त्यांचे काही एक अडले नव्हते. एकमेकांना फॉलो करत जवळपास अर्धा तास तरी मस्तपैकी खेळले :) मधेच ती मुलगी मलाही काहीतरी सांगायची आणि मी पूर्ण ब्लँक असायचो की ही काय म्हणतेय :(

लिखाळ 19/10/2008 - 22:27
वा.. छान विषयावरचा छान लेख.... तुम्ही वर मान हलवण्याबद्दल म्हणलात याचा मला सुद्धा इथे आल्यावर अनुभव आला.. देहबोलीवरची तुमची मते सुद्धा योग्यच आहेत. मनात जे असते देहबोलीतून दिसतेच.. आपल्या मानात आनंदी भावना निर्माण झाल्या की हसू उमटते... तेच जर आपण मुद्दमून हसलो तर मन आनंदित होते.. असे मत काहिंचे आहे.. म्हणजेच देहबोलीचा मनावर परिणाम होतो.. --लिखाळ.

चतुरंग 20/10/2008 - 11:46
बिपिनभौ तुमच्या साहित्यिक प्रतिभेच्या तेलविहिरीला भरपूर तेल लागलेले असून त्यातून उत्तम प्रतीच्या (म्हणजे तैलबुद्धीच्या असे म्हणले तर चालेल नाही?) लेखांची निर्मिती होते आहे हे स्पष्ट आहे त्याबद्दल तुम्हाला धन्यवाद! देहबोली ही बघणार्‍यावर अतिशय परिणाम करते हे नक्की. मुलाखती, समूह चर्चा, सादरीकरण, बढतीच्या संदर्भातली बोलणी, कामातल्या त्रुटीबद्दल हजेरी घेणे ह्या सारख्या संवादात तर ह्याचे महत्त्व अपरंपार आहे. कित्येकदा एकही वाकडा शब्द न बोलता प्रतिकूल भावना पोचवणे आवश्यक असते त्यावेळी ह्याचा खूप उपयोग होतो. आमच्या क्लायंट्सपैकी जपानी लोकांबरोबर मीटिंग असेल तर अक्षरशः डोळ्यात तेल घालून प्रत्येक हालचालीकडे लक्ष ठेवणे भाग असते. होकार किंवा नकार अशा दोन्हीला जपानी लोक शांत बसतात! आत्ताची "शांतता" ही कोणत्या प्रकारची शांतता आहे हे त्यांच्या देहबोलीवरुन ओळखावे लागते. तुमच्याकडे बघणारे डोळे आणि हलकेच वरखाली हलणारी मान म्हणजे "हो". नजरेला नजर न देता हलकेच बाजूला बघणे किंवा मान हलवणे म्हणजे "नाही" हे सरावाने समजत जाते. आणि इथे अमेरिकेत म्हणजे थेट हो आणि नाही शिवाय पान हलत नाही त्यामुळे हे सगळे एकत्र जमायचे म्हणजे तारेवरची कसरत. अमेरिकन माणसाचा मीटिंग दरम्यानचा एक माणूस बोलणे संपवून दुसरा बोलायच्या दरम्यानचा शांततेचा काल हा फक्त ४ सेकंद असतो असे स्टॅटिस्टिकल ऍनालिसिस मधून सिद्ध झालेले आहे. अशा वेळी २०-२५ सेकंदाचे पॉजेस म्हणजे मरण असते. टेलीकॉन्फरन्स असेल तर विचारुच नका! ;) चिनी किंवा जपानी माणसे थेट "नाही" असे कोणत्याच गोष्टीला म्हणत नाहीत कारण ते असभ्य समजले जाते. एखादा प्रश्न विचारला आणि ह्या पौर्वात्य देशातल्या माणसाने किंचित डोके खाजवत "बघायला हवे", "मला विचार करावा लागेल", "आताच ही माहीती हवी का" अशी बगल दिली तर समजायचे की हे "नाही" आहे! चतुरंग

सुनील 20/10/2008 - 15:07
छान लेख. तुमची निरीक्षण शक्ती आणि लेखनाची शैली आवडली. वेगवेगळ्या देशांत कामे करणार्‍या कंपन्या आजकाल आपल्या कर्मचार्‍यांसाठी क्रॉस कल्चरल ट्रेनींग देतात ते असे गोंघळ होऊ नयेत यासाठीच! Doing what you like is freedom. Liking what you do is happiness.

भोचक 20/10/2008 - 15:27
बिपीन भौ लेख क्लास. मजा आली. अनेक प्रसिद्ध व्यक्तिमत्वासोबत त्यांच्या देहबोलीसुद्धा आठवतात. बाळासाहेब किंवा राज यांच्या देहबोली काढून टाकल्या तर कदाचित त्यांच्या व्यक्तिमत्वात जितकी मजा जाणवते तेवढी वाटणार नाही. (भोचक) आमचा भोचकपणा इथेही सुरू असतो... http://bhochak.mywebdunia.com/

वल्लरी 20/10/2008 - 17:18
गोरेगाव एका बाजूला येते आणि अंधेरी दुसर्‍या बाजूला. म्हणजे काय प्रकार ते मुंबईत राहणार्‍या लोकांना सांगायला नकोच. हो ना.... लेख खुप छान आहे अगदी बारीक निरिक्षण आहे ह.. तुमचे -जया

धनंजय 20/10/2008 - 23:04
वाचायला उशीर झाला - पुढे अधिक लिहिण्यासाठी ५०च्या आदला प्रतिसाद क्रमांक आरक्षित करून ठेवतो आहे. मोठी मजेदार असते देहबोली. कुठल्या नवीन देशात गेल्यावर त्यांची देहबोली कळायला खूप वेळ लागतो - त्याचा शब्दकोश कुठे भेटत नाही. त्यामुळे चटके खाऊन शिकायचे.

प्रभाकर पेठकर 22/10/2008 - 20:32
बिपिनराव, फार चांगला विषय त्याहून चांगल्यापद्धतीने हाताळला आहे. देहबोली शिकण्याचे अनेक फायदे असतात. कुठे ओल्या पार्टीला गेल्यावर बायकोच्या साध्या नजरेतही 'आता बाऽस!' हे वाचता येते. 'आता निघुया' हा निरोप बुबुळांच्या सूक्ष्मदर्शी हालचालीतूनही समजतो. असो. व्यावसायिक चर्चांमध्ये आपण गिर्‍हाईक आणि समोरचा विक्रेता असेल तर त्या चर्चेत चुकूनही (किंचितही) होकारार्थी (वर-खाली) मान हलवायची नाही. हे त्याचा मुद्दा मान्य केल्यासारखे होऊन त्याला मानसिक बळ मिळते. आपली बाजू कमकुवत होते. माणूस नजरेला नजर मिळवून बोलण्याचे टाळत असेल तर तो 'खोटं' बोलत आहे असे समजावे. किमानपक्षी त्याला स्वतःच्याच भूमिकेवर विश्वास नाही, म्हणजेच त्याचे दावे पोकळ आहेत असे समजावे. शेजारी शेजारी गुडघ्यावर गुडघा ठेवून बसलेल्या दोन व्यक्तींमध्ये त्यांची लटकती पाऊले एकमेकांच्या दिशेने (आतल्या बाजूस) असतील तर त्यांची परस्परांची 'स्वीकृती' आणि पाऊले एकमेकांविरूद्ध (बाहेरच्या बाजूस) असतील तर ती परस्परांची 'अस्वीकृती' समजावी. खांदे पाडणे, मिळमिळीत हस्तांदोलन, नजर खाली झुकविणे आत्मविश्वासाचा अभाव दर्शविते. तर कधी समोरचे व्यक्तिमत्त्व आपल्यापेक्षा भारी असून आपण त्याच्या 'प्रभावा'खाली आहोत असे संकेत समोरच्याला देते. सतत असंबद्ध (एकाच प्रकारची) हालचाल मनाची अस्वस्थता दर्शवते. (राज ठाकरे सारखा स्वतःच्या नाकाला स्पर्श करतो.) वादावादीत कमरेवर हात ठेवून भांडणारी माणसं 'आक्रमक' असतात तर हाताची घडी घालून बोलणारी माणंसं 'जोखिम' उचलू इच्छित नसतात. (डिफेंसिव्ह असतात.) आजचाच माझा अनुभव सांगतो. मी एकाला माझ्या उपहारगृहाच्या कामासाठी एक लाख रुपये आगाऊ रक्कम दिली होती. त्याची रितसर पावती होती माझ्याजवळ. पण आमचे काम डिझाईनिंग पातळीवर असतानाच काही कारणाने मला ते पूर्ण कामच रद्द करावे लागले. त्यामुळे त्या आगाऊ रकमेतला काही भाग तो कापून घेणार हे मला ठावून होते. तो होता पंजाबी. अंगयष्टी माझ्या दिडपट. माझ्या कामा मुळे त्याने १-२ इतर व्यवहार रद्द केले असे तो मला सांगत होता. तेंव्हा ते जे काही नुकसान झाले ते माझ्यामुळे झाले आणि त्याचा (त्या कामातला) फायदा तो माझ्या आगावू रकमेतून कापू इच्छित होता. ती रक्कम होत होती ५८०००/- रुपये. मी ह्या रकमेला अजिबात तयार नव्हतो. इथे वादविवाद सुरू झाला. त्याची पहिली चाल होती की चर्चा त्याच्या विभागात व्हावी. मी तयार झालो. त्याने पूना क्लब हे उच्चभ्रूंचे ठीकाण निवडले होते. मी गेलो तिथे. तिथल्या थाटमाटाचा माझ्यावर काय परिणाम होतो आहे हे पाहात तो तिथला 'आजन्म सदस्य आहे' हे त्याने ऐकविले. तसेच मुंबई-पुण्यातली इतरही अशीच उच्चभ्रू क्लबांचे आजन्म सदस्यत्व त्याच्याकडे आहे, असे त्याने मला ऐकवले. माझ्या चेहर्‍यावर 'कुत्ता जाने, चमडा जाने' असे भाव. त्याने नाश्त्याच्या आग्रह केला. मी फक्त चहा (बिनसाखरेचा) मागवला. माझ्या निर्विकार चेहर्‍याला कंटाळून त्याने विषयाला हात घातला. माझा पहिला विजय. बर्‍याच वादावादीत तो नजरेला नजर मिळवत नव्हता. दूर पाहायचा. योग्य शब्द सापडत नव्हते. माझी नजर त्याच्या चेहर्‍यावर, भाव निर्विकार. तो ५८०००/- मागत होता मी १००% परतावा हक्काने मागत होतो. शेवटी आम्ही दोघेही अडून बसल्यावर मी उठलो. (तो पर्यंत बिनसाखरेचा चहा संपवला होता). म्हंटले, 'ह्यावर तोडगा निघणार नाही, मी निघतो'. मी माझ्या एक लाखाचे काय असा प्रश्न चुकूनही विचारला नाही. तो गोंधळला. मला म्हणाला,' तुझी इच्छा काय आहे?' मी म्हणालो, 'जास्तीत जास्त ५०००/- रुपये देईन, त्याहून एक रुपया जास्त देणार नाही.' हे वाक्य बोलताना मी मुद्दाम उठून उभा राहीलो होतो. तो बसलेलाच होता. पातळीत फरक करून जास्त प्रभावाच्या माणसावरही नियंत्रण आणु शकतो. तो म्हणाला,' नाही. हे मी स्वीकारू शकत नाही.' पण हे वाक्य माझ्या डोळ्यात बघून तो बोलू शकला नाही. मी बाजी मारली होती. मी म्हणालो, 'ठीक आहे.मी माझ्या वकिलाचा सल्ला घेतो आणि उद्या फोन करतो' आणि त्याला 'गुड डे', 'गुड नाईट' न म्हणता शांतपणे (माझ्या मनातला राग न दर्शविता) निघून गेलो. जाता-जाता वेटरला हात हलवून अभिवादन केले. संपूर्ण छन्न विभाग (कॉरीडोर) ओलांडून जाईपर्यंत काही झाले नाही. आता मी अगदी दरवाज्यातून बाहेर पडणार तेवढ्यात त्याने हाक मारली. आम्ही एकमेकांना दिसत नव्हतो पण हाक ऐकू आली. मी थांबून वळलो. पण जागीच उभा राहीलो. तो त्याची जागा सोडून उठून धावत आला मला बोलवायला. तो हरला होता. चर्चा पुढे सुरू झाली. त्याचे पहिले वाक्य, 'कायद्याची भाषा करायची झाली तर तुला काहीही मिळणार नाही. आगावू रकमेवर माझा १०० टक्के अधिकार आहे.' मी काही बोललो नाही. पुन्हा उठून उभा राहिलो. दोन हात जोडून नमस्कार केला आणि निघालो. परत त्याने स्वतः उठून मला बसविले. मी त्याला म्हणालो, '५०००/-. हो किंवा नाही.' तो म्हणाला, 'ठीक आहे. देतो उद्या.' मी जिंकलो. ह्या संपूर्ण वादात देहबोलीचा वापर मी अनेकदा केला आणि त्याची देहबोली सतत वाचत राहिलो. त्यामुळेच त्याच्या धमक्यांना न घाबरता बाजी मारू शकलो. जांभया टाळण्याचा जालीम उपाय.....झोपा

लिखाळ 22/10/2008 - 20:46
:) सर्व पवित्रे आपण जाणिवपूर्वक घेतलेत आणि बाजी मारलीत. आपण अनुभवी आणि चाणक्ष गृहस्थ आहात हेच यातून दिसते. तुम्ही फारच छान उदाहरण येथे दिलेत. देहबोली ही अनुभवातूनच वाचता येते, पुस्तकात वाचून फारसे कळत नाही याचा अनुभव मी अनेकदा घेतला आहे. मिळमिळित हस्तांदोलन करणारे अनेक लोक मी पाहिले आहेत. ते आत्मविश्वास नसलेले असतील असे सुरुवातीला वाटायचे. पण त्यातले अनेक जण हुशार-धडाडिने कामे करणारे निघाले. मिळमिळीत हस्तांदोलन शारिरीक जवळीकीबद्दल अनास्था, ज्याच्याशी हस्तांदोलन करत आहोत त्याच्या स्वारस्य नसणे, अनेकदा स्त्रीया पुरुषांशी ओळख नसताना हलकेच हस्तांदोलन करतात. तसेच घट्ट हस्तांदोलन करणारे जास्त स्वप्नाळू, स्वतःविषयी भ्रम असणारे असे पाहिले आहेत. त्यामुळे अनुभवातूनच योग्य काय ते समजते हे नक्की ! देहबोली 'थंब रुल्स' सारखी वापरता येत नाही. मार्गदर्शक म्हणून वापरत आपले निश्कर्ष काढावेत हेच खरे. --लिखाळ.

प्रभाकर पेठकर 22/10/2008 - 21:00
त्यातले अनेक जण हुशार-धडाडिने कामे करणारे निघाले. मिळमिळीत हस्तांदोलन शारिरीक जवळीकीबद्दल अनास्था, ज्याच्याशी हस्तांदोलन करत आहोत त्याच्या स्वारस्य नसणे, अनेकदा स्त्रीया पुरुषांशी ओळख नसताना हलकेच हस्तांदोलन करतात. आत्मविश्वासाचा कस पराकोटीच्या विरुद्ध परिस्थितीत लागतो. अनुकूल किंवा समतोल परिस्थितीत अशी माणसे जरूर धडाडीने कामे करतात असे वाटते. हा नियम स्त्री-पुरूष हस्तांदोलनात लागू नसावा. देहबोली 'थंब रुल्स' सारखी वापरता येत नाही मान्य आहे. देहबोली समोरच्याला समजण्यासाठी आणि आपल्याकडून नकळत जाणारे संकेत टाळण्यासाठी उपयोगी ठरते. त्याची मदत घेता येते पण त्यावर १०० टक्के अवलंबून राहू नये. जांभया टाळण्याचा जालीम उपाय.....झोपा

चतुरंग 22/10/2008 - 21:59
चुकीची भूमिका आणि अयोग्य धोरण दडपून नेत केवळ 'बुलिईंग' च्या जोरावर समोरच्याला ठोकरणार्‍या व्यक्तीचा योग्य पद्धतीने काटा काढलात! अनुभव हाच गुरु हे खरे. चतुरंग

बिपिन कार्यकर्ते 22/10/2008 - 23:50
काका, तुमचं 'नजरेच्या धाकाचं' उदाहरण मस्तच. अहो, ती दहशत तर आंधळ्यालापण दिसेल एवढी प्रखर असते. :) तुमचा किस्सापण मस्तच. तुम्ही त्या 'मानसिक युद्धात' देहबोलीचा खूपच छान वापर केला. पण तुम्ही जे काही (तथाकथित) सर्वमान्य आडाख्यांचा वर उल्लेख केला आहे, मला तरी बर्‍याच वेळा त्याच्या विपरीत अनुभव आलेत. लिखाळगुरुजींशी पूर्ण सहमत. अश्यासाठी की आपण बर्‍याचदा बर्‍याचश्या गोष्टींचे जे सामान्यीकरण करतो ते पाश्चात्य चष्म्यातून असतं. (आठवा: काही महिन्यांपूर्वी मुंबईला एक 'असभ्य' शहर म्हणून घोषित केलं होतं. का? तर आपण प्रत्येक गोष्टीत थँक्यू वगैरे म्हणत नाही म्हणून. आता नाही आमच्या कडे उठसूट तोंडदेखलं हसायची आणि खोटं खोटं थँक्यू म्हणायची, काय करता बोला? :) ) पण ज्या काही लकबी त्या त्या स्थानिक प्रभावामुळे येतात त्यांची दखल घ्यावीच लागते. उदाहरणार्थ, चतुरंगनी दिलेल्या जपान्यांचं उदाहरण. आणि देहबोली बद्दल सगळ्यात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, समोरच्याची देहबोलीबद्दल जी काही अपेक्षा / धारणा आहे त्याप्रमाणे वागणे. एकवेळ आपण थोडी मॅच्युरिटी दाखवू हो त्याचे हावभाव काही चुकले वगैरे तर पण तो तेवढीच परिपक्वता दाखवेलच असे नाही. बिपिन कार्यकर्ते

प्रभाकर पेठकर 23/10/2008 - 08:25
पण तुम्ही जे काही (तथाकथित) सर्वमान्य आडाख्यांचा वर उल्लेख केला आहे, मला तरी बर्‍याच वेळा त्याच्या विपरीत अनुभव आलेत. शक्य आहे बिपिनराव. वरील सर्व आडाखे माझ्या वाचनात आलेले आहेत. ती थिअरी आहे (तीही १००% विसंबून राहण्यासाठी नाही) प्रॅक्टीकलमध्ये वेगळे अनुभव येऊ शकतात. पण एक अंधूक मार्गदर्शक रेषा म्हणून ही थिअरी मुळात समजून घेतली आणि आपल्या अनुभवांच्या आधारे त्यात बदल घडवून आणले तर प्रत्येकाला आपापल्या कार्यक्षेत्रात त्याचा उपयोग होतो. प्रत्येक वर्ग समुहाची एक मानसिकता असते तशीच शहरांचीही असते. भारतात, आखाती प्रदेशात, अमेरिकेत जसे मनुष्यस्वभावाचे वेगवेगळे अनुभव येऊ शकतात, एकाच घटनेच्या वेगवेगळ्या प्रतिक्रिया येऊ शकतात, तसेच एकाच देशात दोन शहरात (जसे पुणे-मुंबई) माणसे वेगवेगळ्या पद्धतीने प्रतिक्रिया देतात. त्यामुळे 'थंब रूल' नाही, मार्गदर्शक रेषा म्हणावयास हरकत नसावी. जांभया टाळण्याचा जालीम उपाय.....झोपा

शशिधर केळकर 22/10/2008 - 23:09
बिपिन शेठ तुम्ही मागे एका अनुभव कथनात एका वाघिणीच्या डोळ्यात हिरवेगार काही पाहिल्याचे म्ह्टले होते. त्यावेळी तुमची देहबोली कशी होती आठवते का? त्या बद्द्ल काही टिप्पणी वाचायला जरूर आवडेल! मागे robinson crusoe च्या कादम्बरीत एक मजेशीर अनुभव विदित होता. लेखकाने म्ह्टले होते की क्रूसो ला एक दिवस एक बकरा गावला. त्याला त्याने साखळीला अडकवून ठेवले. मात्र सन्ध्याकाळी त्याच्याकडे त्याला पाहावेना अशी त्या बक्र्याची भयानक नजर होती. क्रूसोने घाबरून म्हणे त्याला सोडून दिले. पुढे अनुभवाने त्याला कळले की बक्र्याला दोन दिवस उपाशी ठेवला असता की तो आपोआप शरण आला असता! असो. (तर मुद्दा काय, की तुमचा लेख तर उत्तमच आहे!) याच विषयाच्या सन्दर्भात प्राण्यान्विषयी ही तुम्हाला जे काही अनुभव आहेत ते ही जरा विशद करावेत!

बिपिन कार्यकर्ते 23/10/2008 - 00:08
केळकर साहेब, प्रतिक्रियेबद्दल धन्यवाद. त्या चीत्त्याच्या धाग्याच्या एका प्रतिसादात उल्लेख केला आहे मी. त्यावेळी पण आमचा देह बोलला होता. फक्त ते जमलेलं थारोळं त्या चित्रीकरणात आलं नव्हतं. ;) पण खरंच, तो अनुभव माझ्यासाठी तरी देहातीत होता. काही क्षण आपल्या 'फोटोग्राफिक' स्मृति मधे साठवले जातात त्यातला तो एक क्षण. लै मज्जा झाली होती. बिपिन कार्यकर्ते
लेखनविषय:
भाषा
लेखनप्रकार
विचार
माहिती
मंडळी, मी जेव्हापासून मराठी आंतरजालावर फिरू लागलो तेव्हापासून बरीचशी संकेतस्थळं आणि ब्लॉग्ज नजरेस पडले. या सगळ्याठिकाणी निरनिराळ्या व्यक्तिंनी हाताळलेले विषय खरोखर खूपच वैविध्यपूर्ण आहेत. काही म्हणता काही बाकी ठेवलं नाहिये पब्लिकने. पण एक विषय मात्र असा आहे की जो खुपदा हाताळला जातो. आणि त्या विषयावरच्या चर्चा खरोखर प्राणपणाने लढवल्या जातात (एक मुंबई-पुणे वादच या वादाला मागे टाकू शकेल :) ) तो विषय म्हणजे.... बरोबर ओळखलंत, भाषा आणि भाषेशी संबंधित शुद्धलेखन वगैरे उपविषय. या सगळ्या चर्चा अतिशय रंगतातच. सध्या मिपावर चालू असलेली 'संस्कृत' बद्दलची चर्चा घ्या किंवा शुध्दलेखनावरच्या विविध चर्चा घ्या.

माझ्या हिंदीचा बोलु कवतिके

भोचक ·

३_१४ विक्षिप्त अदिती 15/10/2008 - 17:22
भोचकसाहेब, तुमचा लेख आवडला. माझीही अशीच गंमत होते. अज्ञान कबूल केलं की कसं छान वाटतं. पण मला दोनदा(च) अगदी उलट अनुभव आले. नॉयडात भाजीवाल्याला मी बोट दाखवून याला हिंदी शब्द काय असं विचारलं. त्यानी माझ्याकडे बघून जो काही चोक्कस चेहेरा बनवला, भाव एकूण असे, "दिसत्ये तर तशी शिकलेली, पण एवढंही माहित नाही". "इस को ब्रोकली कहते है।" दुसर्‍यांदा हा किस्सा असाच किवी या फळांच्या बाबतीत झाला. अर्थात ब्रोकली आणि किवीला मराठी शब्दही मला माहित नाही आहेत.

घाशीराम कोतवाल १.२ 15/10/2008 - 17:15
धमाल हाय राव लय अड्चन व्हत आसल नव्ह तुमासनी त्याच काय आहे आपल्या मुंबईत या हिंदि भाषिक लोकांनी भाषेची जी मिसळ केली आहे ना त्याचा हा परिणाम दुसर काय मी असा कसा असा कसा वेगळा वेगळा?

विजुभाऊ 15/10/2008 - 17:15
महाराष्ट्रातल्या हिंदी भाषकांना मराठी येवो न येवो पण आम्ही मात्र हिंदी नक्की शिकणार. ही असली मुजरा करायची सवय मराठी माणसाला लावणारे मराठीच आहेत. आपल्यावर हिन्दी लादली जाते याचा त्याला विसर पडतो. आपल्या मातृभाषेचा योग्य आद्र आपणच राखला पहिजे. मराठीत अपण गर्वाचे घर खाली ही म्हण शिकतो हिन्दी लोकाना ही ग ची बाधा होत अभिमानाने होते येथे येणार्‍या माणसाला जेंव्हा मराठीतच बोलायला भाग पडेल तेंव्हाच जया बच्चान सारख्यांचा माजुरडेपणा उतरेल

३_१४ विक्षिप्त अदिती 15/10/2008 - 17:19
येथे येणार्‍या माणसाला जेंव्हा मराठीतच बोलायला भाग पडेल तेंव्हाच जया बच्चान सारख्यांचा माजुरडेपणा उतरेल असल्या थोड्या मूर्ख आणि माजुर्ड्या लोकांसाठी आपण एक/अनेक भाषा शिकायच्या नाहीत, सगळ्याच हिंदी भाषिकांना माजुर्ड म्हणायचं ... नाही पटत हे! दीडशे वर्ष इंग्रजांनी राज्य केलं भारतावर म्हणून तुम्ही इंग्लिश शिकायचं नाही असं म्हणता का? हिन्दी लोकाना ही ग ची बाधा होत अभिमानाने होते आपला अभिमान हिंदीत गेला की गर्व होतो.

मनिष 15/10/2008 - 17:29
छान लेख आहे...आवडला!
इथे रबडीचे 'लच्छे' असतात. आम्ही बासुंदीची तहान रबडीवर भागवली.
असे नका म्हणू बुवा...रबडीसाटी जीव गहाण टाकावा अशी तिची चव, तिच्यापुढे बासुंदी अगदीच मिळमिळीत वाटते! आणि इंदौर चे खाणे-पिणे तर एकदम खास!!

३_१४ विक्षिप्त अदिती 15/10/2008 - 17:31
असे नका म्हणू बुवा...रबडीसाटी जीव गहाण टाकावा अशी तिची चव, तिच्यापुढे बासुंदी अगदीच मिळमिळीत वाटते! आणि इंदौर चे खाणे-पिणे तर एकदम खास!! बेश्ट! तोंडाला पाणी सुटलं सगळं नमकीन आणि मिठाई आठवून!

ललिता 15/10/2008 - 18:02
अर्थात ब्रोकली आणि किवीला मराठी शब्दही मला माहित नाही आहेत. ब्रोकोली जरी कॉलिफ्लॉवरच्या जातीची असली तरी अस्सल भारतीय नाही, युरोप-अमेरिकेत ही भाजी प्रचलित आहे... भारतात ही आता पिकते का याची मला कल्पना नाही. पण परकी भाजी असल्याने कुठल्याही भारतीय भाषेत तिला शब्द असणे शक्य नाही. किवी देखिल भारतीय फळ नाही तेव्हा सर्व भारतीय भाषेत 'किवी'च शब्द राहील.

योगी९०० 15/10/2008 - 18:58
सहावीला जेव्हा मी कोल्हापुरहून पनवेलला नव्या शाळेत आलो.. हिंदीचे मास्तर म्हणाले.."लिखो रेल्वेस्टेशनपर एक घंटा".. आणि मी लिखले.. परसो मैं पनवेल रेल्वेस्टेशनपें गया था | वहा मैने एक घंटा देखी | वो टण टण बजती थी | बहोत लोगोंको उसका फायदा होता था | .... ... .... ....सचमुच रेल्वेस्टेशनपर घंटा होना कितनी अच्छी बात है ना ??? मास्तरांनी जेव्हा माझा हा निबंध वर्गात वाचून दाखवला...तेव्हा सगळी पोरे खुदूखुदू हसत होती ..आणि मलाच कळत नव्हते की माझे काय चुकले आहे... खादाडमाऊ

प्राजु 15/10/2008 - 19:33
लयच भारी. माझी जाऊ आहे इंदौरची. आम्ही एकदा गेलो तिच्या माहेरी. शॉल्लिड मज्जा असते मिठाई आणि खाण्यापिण्याची. लेख अतिशय खुमासदार झाला आहे. आवडला. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

अवलिया 15/10/2008 - 19:39
छान लेख ! आवडला !! (बघा बरे भोचकांना उत्तरेत गेले अन त्यांना फक्त हिंदितच बोलावे लागल्यामुळे त्यांचे हिंदि तर सुधारलेच पण आपल्याला हा लेख वाचुन बरीच माहिती मिळाली. तसेच मराठीत एक छान लेख वाचायला मिळाला. असेच महाराष्ट्राचे व मराठीविषयीचे ज्ञान उत्तरेतील लोकांना मिळावे म्हणुन तिथुन इथे आलेल्या लोकांना आम्ही मराठीत बोला, तिकडे जावुन हिंदीत लेख लिहा म्हणतो तर आम्ही संकुचित... हेच इंग्रजीच येणा-यांबद्दल. असो. ) नाना

छोटा डॉन 15/10/2008 - 20:10
असेच महाराष्ट्राचे व मराठीविषयीचे ज्ञान उत्तरेतील लोकांना मिळावे म्हणुन तिथुन इथे आलेल्या लोकांना आम्ही मराठीत बोला, तिकडे जावुन हिंदीत लेख लिहा म्हणतो तर आम्ही संकुचित... हेच इंग्रजीच येणा-यांबद्दल. असो.
टाळ्या !!!! सहमत आहे ... बाकी हलकाफुलका लेख झकास ... आवडला, लिहीत रहा .... आम्हाला बेंगरुळात असाच अनुभव येतो, ती जिभेशी झोंबी खेळणारी कन्नड शिकायचा प्रयत्न चालु आहेच ... मग ते अर्धेकच्चे कन्नड, अर्धे हिंदी बोलतो आम्ही दुकानात, अशी धमाल मज्जा येते कि विचारायला नको ... काही ठिकाणी दुकानदार फक्त "कन्नड हाडु" असतो आणि आम्ही " मी मराठी" ... मग शेवटी तह म्हणुन हातवार्‍यांच्या भाषेत कसेबसे निभावते .... इकडे "जर्मनीत" तर अजुन वेगळीच मजा, लिहीन सवडीने ... छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

अभिरत भिरभि-या 16/10/2008 - 09:50
डॉन भाऊ, तुम्ही बेंगळुरात नाही बेंगरुळात लिहिलेय. =)) बेंगळुर कितिही बेंगरुळ असले तरी इतका स्पष्टवक्ते बरा नव्हे !! असो निमदु शिक्षे केळी , प्यालेस ग्राऊंडास ५० फेर्‍या अथवा पंपाच्या महाकाव्यातील १०० श्लोक बिनचुक घोकणे ! ( शिक्षा तुम्ही निवडू शकता) ---- कानडीत केळी म्हणजे ऐका. आता पेरु म्हणजे बोला; असा पाचकळ विनोद करु नये. ---- ह.घ्या. हे. सां न लगे:)

छोटा डॉन 17/10/2008 - 22:45
बघा उपजत विनोदबुद्धी अशी असते , आम्ही सहज बोलता बोलता विनोद करुन जातो आणि आम्हाला त्याचे भान पण नसते. असो.एखादा मानुक्ष ठेवावा लिहुन घ्यायला, पुढे मागे पुस्तक छापता येईल .... ;)
तुम्ही बेंगळुरात नाही बेंगरुळात लिहिलेय. बेंगळुर कितिही बेंगरुळ असले तरी इतका स्पष्टवक्ते बरा नव्हे !!
=)) =)) =)) आता आम्ही छाती ठोकुन सांगतो की ते आम्ही "जाणतेपणी" लिहले ... बोला आता ...
प्यालेस ग्राऊंडास ५० फेर्‍या अथवा पंपाच्या महाकाव्यातील १०० श्लोक बिनचुक घोकणे !
काका मला वाचवा !!! अवांतर : अभिरत आण्णा, निमगा कळसा माडताय इल्ला दिसते ... म्हणजे तुम्हाला काही काम नाही असे दिसतेय ( वाक्यावरुन निघतो तसा माडीवर कळधी भरुन न्हे असा अर्थ नव्हे ) अर्थातच ह.घ्याच ... छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

प्रकाश घाटपांडे 16/10/2008 - 11:52
काही ठिकाणी दुकानदार फक्त "कन्नड हाडु" असतो
यकदा फ्लॆट बुक केला तव्हा तिथली मान्स कडाप्पा कडाप्पा अस काही तरी बोलत होती. त्या बांधकामावर अन्ना होता. तो मुकादम व्हता. तव्हा मला वाटला कि ह्येच नाव कडाप्पा हाय. त्यात किचन आन कडाप्पा याचा संबंद दाखवनारी काही वाक्य होती. तवा आमाला वाटल कि किचन च काम करनारा मानुस म्हन्जी कडाप्प्पा. पन म्हन्ल खात्री झाल्या शिवाय तोंड उचक्टायला नको. त्याचा फायदा झाला हे सांगणे न लगे प्रकाश घाटपांडे

यशोधरा 16/10/2008 - 22:53
तुम्ही बेंगळुरात नाही बेंगरुळात लिहिलेय. बेंगळुर कितिही बेंगरुळ असले तरी इतका स्पष्टवक्ते बरा नव्हे !! =)) =)) शाब्बास रे डान्या!! शूर वीर सरदार तुला रे, काय कोणाची भीती!! =))

baba 15/10/2008 - 19:44
भोचकसाहेब, तुमचा लेख आवडला. आम्हि सुध्दा अजुन हिन्दि शिकतच आहोत.. तसे आमचे बम्बैय्या हिन्दि छान आहे.. पन त्याला मुंबईबाहेर कुनी विचारत नाहि असे झालेय.. बाकी, आमच्या मुंबईत, आलू ला 'बटाटा', प्याजला 'कांदा' आणि सब्जी / तरकारीला हिन्दितहि भाजीच का बोलतात कोण जाणे... ....(मुम्बैकर आणि मराठीचा आग्रही) बाबा

स्वाती दिनेश 15/10/2008 - 20:35
हिंदीच्या गमतीजमती आवडल्या.. अवांतर- चिरौंजी हा शब्द मी पहिल्यांदा 'शोले' मध्ये ऐकला. रामलाल बाजारातून चिरौंजी,साबुदाना और रंग लाता है।:) स्वाती

संदीप चित्रे 30/07/2009 - 02:08
>> त्यानं सांगितलं, 'चिरोंजी के दाने.' हा शब्दच मी पहिल्यांदा ऐकला 'शोले' पाहिला नाही का राव? बाकी लेख आवडला. आपलं हिंदी म्हणजे खत्तरनाकच असतं म्हणजे एकवेळ लेखी हिंदी बरोबर असतं पण बोलताना मराठी उच्चार डोकावतात. माझी आई मराठी आणि हिंदीची शिक्षिका असल्याने दोन्ही भाषा नीट शिकण्याशिवाय गत्यंतर नव्हते. ('पंडित' परीक्षा उत्तीर्ण) संदीप

लिखाळ 15/10/2008 - 20:43
लेख छान .. गमती जमती आवडल्या... वेगळ्या प्रांतात भाषेमुळे मजा मजा होणारच... हिंदीमध्ये झुरळाला काय म्हणतात ते माझ्या काही हिंदी मित्रांनासुद्धा माहित नव्ह्ते.. कॉक्रोच हाच शब्द त्यांना माहित होता.. तुमच्या आसपासच्या लोकांना माहित आहे का ? :) --लिखाळ.

ऋचा 16/10/2008 - 09:54
झुरळाला "झिंगुर" म्हणतात हिंदीत :? "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

लिखाळ 15/10/2008 - 20:47
वांदा असाही शब्द असेल.. पण मला माहित झालेला शब्द आहे तिलचट्टा :).. हा शब्द डिस्कवरी वगैरे वाहिन्यांवर सुद्धा ऐकला आहे. -- लिखाळ.

धमाल मुलगा 16/10/2008 - 10:04
मग झिंगुर म्हणजे काय हो? मी ईतके दिवस समजत होतो की झिंगुर म्हणजे झुरळ! आपण नाही का एखाद्याला म्हणत, "चल रे झुरळा, जास्त मस्ती नको करु" तसंच हिंदीत "ओ झिंगुर.." म्हणतात ना... गंडलो की मी!

ऋचा 16/10/2008 - 10:06
माझा पण हाच प्रश्न आहे.. "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

प्रमोद देव 15/10/2008 - 20:59
गुजराथीत झुरळाला वांदर आणि ढेकणाला माकड म्हणतात. चिमणीला चकली म्हणतात.

भाग्यश्री 15/10/2008 - 22:18
वा काय मस्त गमती जमती आहेत!! :) मस्त झालाय लेख... नेहेमीचे मराठी माणसाचे हिंदीचे जोक्स असतील असं वाटलं होतं, पण हा लेख फारच वेगळा आणि छान निघाला..

चतुरंग 15/10/2008 - 22:36
एकदम चटपटीत लेखन. मस्तच वाटलं. (अवांतर - रबडी आणि बासुंदी - मला दोन्ही आवडतात. दोन्हीचा आपापला करिष्मा आहे. बासुंदी खायची तर गणेशवाडीची. नरसोबाच्या वाडीला मंदिराच्या बाहेर दुकानात थंडगार बासुंदी मिळते. दाट गंधासारखी दिसणारी, खरपूस बदामी रंगाची बासुंदी अप्रतिम असते. तिथल्या भटजींकडे नैवेद्य सांगितलेला असेल तर जेवायलाही तशीच सुंदर बासुंदी मी खाल्ली आहे.) चतुरंग

सुक्या 16/10/2008 - 04:59
सुंदर लेख. बर्‍याच जुन्या आठवनी ताज्या झाल्या. "मे जोर से भाग्या आउर धापकन पड्या" अशी हिंदी असलेला मी आनी काही मित्रांना असेच खुप मजेदार अनुभव आले. इतकी वर्षे महाराष्ट्राबाहेर राहुनही माझा 'दाहीने अन बाए' यातला घोळ आजही कायम आहे. 'कच्छा' हा डोक्यावरुन घालायचा असतो की पायातुन हे मला न सुटलेलं कोडे आहे. हिरव्या भाजीला सब्जी म्हनायचं की 'साग'? सरसों का साग, मेथी का साग, पालक का साग .. च्यामारी मग सब्जी कशाला म्हनायचं आनी केव्हा? लुसलुशीत चवळी ला 'बरबट्टी', फणसाला 'कटहल', समोसा ला 'शिंघाडा' आनी पुरी ला चक्क 'पुडी' म्हणतात. आम्हाला शिंगाडा उपवासाला खातात अन पुडी खायची नव्हे तर 'सोडायची' चीज असते एवढेच माहीत होते. एकदा हरीयाणा मधे असताना घरी फोन करण्यासाठी मी व काही मित्र आमच्या ट्रेनिंग सेंटर जवळच्या शहरात गेलो. ट्रेनिंग सेंटर हे गावाच्या बाहेर २ कि. मी. अंतरावर होते. मोबाइल ची सोय तेव्हा जवळपास नव्हतीच. सर्वांचे फोन करुन परत निघायला रात्रीचे ११ वाजले. परतीच्या रस्त्यावर मधे एक पोलिस चौकी होती. बाहेर बसललेल्या 'दारोग्या'ने आम्हा सर्वांना धांगडधिंगा करत येताना पाहिलं. आम्हाला एका बाजुला बोलावुन त्याने चौकशीला सुरुवात केली. 'हम लोक फोन करनेकु गये थे' वगेरे न झेपनारी हिंदी ऐकुन त्याने 'कहा से हो?' विचारले. आम्ही महाराष्ट्रातुन आलो आहोत असे समजल्यावर त्याने हिंदी में 'लोक' नही 'लोग' होता है म्हनत सुरुवात केली आनी भर रस्त्यात येनार्‍या / जानार्‍या वाहनांच्या सा़क्षीने आम्हाला हिंदीचे धडे दिले. २० मिनिटांनी दारोगासाहेब थांबले अन आम्हाला 'चलो निकलो अब' म्हनत पिटाळले. बाकी दारोगा साहेब 'दारु'च्या अमलाखाली होते हे वेगळे सांगने नको. सुक्या (बोंबील) मु. पो. डोंबलेवाडी (आपुन के गांव मे पोस्ट हापीस नही हे. लिवनेका था इस्लिये लिव्या.)

सुचेल तसं 16/10/2008 - 08:41
>>इतकी वर्षे महाराष्ट्राबाहेर राहुनही माझा 'दाहीने अन बाए' यातला घोळ आजही कायम आहे ह्यावर माझ्याकडे एक उपाय आहे. दाहीने हे तीन अक्षरी आणि बाए हे दोन अक्षरी. मराठीत ह्यासाठी तितक्याच अक्षरांचे प्रतिशब्द आहेत. अनुक्रमे उजवा आणि डावा. [तसचं इंग्लिशमधे - राईट आणि लेफ्ट :) ] Finally I will be so matured that I will react to nothing. अनुदिनी: http://sucheltas.blogspot.com

बेसनलाडू 16/10/2008 - 05:16
इंदुरी मिश्र मराठी/हिंदी चा सगळ्यात जास्त लक्षात राहिलेला म्हणजे - का बंदरासारखा पेडावर चढून र्‍हायलास :))) (बंदर)बेसनलाडू

झकासराव 16/10/2008 - 07:15
मस्त हलका फुलका लेख. अदिती : किवी ला "किवी"च म्हणतात. ब्रॉकोली हा प्रकार काय आहे अजुन पाहिलाच नाही मी. ................ http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

अनिल हटेला 16/10/2008 - 07:24
एकदम मस्त लेख !! आणी एक से बढकर एक प्रतीक्रिया !!! (हसुन बेजार!!) बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

ऋचा 16/10/2008 - 09:57
मी कॉलेजला असताना ऐकलेले वाक्य- आंगपे आयेगा क्या? (एखादी गाडी/माणुस अंगावर येत असेल तर ) मस्त लेख :) "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

३_१४ विक्षिप्त अदिती 16/10/2008 - 11:12
चिरोंजी के दाने ही प्रथमच वाचले. "खोसला का घोंसला" नावाचा एक महान चित्रपट कोणी पाहिला असेल तर हे चिरौंजी प्रकरण फारच विनोदी वाटेल. त्यात अनुपम खेर हा मुख्य खोसला असतो आणि त्याच्या मोठ्या मुलाचं (परवीन डबास) नाव असतं चिरौंजी लाल, उर्फ, सी.एल. खोसला, उर्फ चेरी! मला तेव्हा ते चिरौंजी प्रकरण फार विनोदी वाटलं नव्हतं, पण आता हलवा किंवा साखरफुटाणा असं माणसाचं नाव कळल्यावर मात्र .... =))

भिंगरि 17/10/2008 - 21:53
लेख खुप आवडला. मी विदर्भातलि असल्यामुळे चुकंदर आणि बटला सोडले तर बाकि सगळे शब्द ओळखिचे वाटले त्यामुळे आणखिन मजा आलि. :)

विसोबा खेचर 18/10/2008 - 09:07
भोचकगुरुजी, मस्तच लेख आहे. दुकानात खरेदीकरता गेल्यानंतर झालेल्या गंमतीजंमती आवडल्या! :) येऊ द्या प्लीज अजूनही असेच काही खुमासदार लेखन.. बाय द वे, दोन दिवसांचा पाहूणचार घ्यायला एकदा तुमच्या इंदुरात आलं पाहिजे आता! मस्तपैकी रबडी चापू..! :) आपला, तात्याभैय्या देवासकर, देवासकरांची कोठी, इंदौर.

भोचक 18/10/2008 - 14:41
सर्वांच्या प्रतिसादाबद्दल मनःपूर्वक आभार. तात्यांसह सगळ्यांना इंदूरचे आग्रहाचे निमंत्रण. नक्की या. संकोच बाळगू नका. बाय द वे आपल्या मराठी खाद्यपदार्थांचा एक मेळा इथे जत्रा नावाने भरतो. त्यात शेपन्नास मराठी खाद्यपदार्थांचे स्टॉल असतात. (अगदी फोडणीच्या पोळीचाही एक स्टॉल असतो.) कालपासून ही जत्रा इथे भरलीय. तिथे मैदानाभोवती स्टॉल आणि मध्यभागी लावणीचा कार्यक्रम असतो. त्यासाठी पुण्याचा एक ग्रुप आलाय. आज तिथे जायचा इरादा आहे. इंदूरचे जवळपास सर्व फेमस पदार्थ चाखून झालेला (भोचक) आमचा भोचकपणा इथेही सुरू असतो... http://bhochak.mywebdunia.com/

मैत्र 19/10/2008 - 05:46
काही कारणाने तीन चार दिवसांपूर्वी हाताच्या कोपराला हिंदीत काय म्हणतात शोधत होतो. खात्रीशीर उत्तर मिळालं नाही... भोचक भाऊ सांगाल का ?

भडकमकर मास्तर 30/07/2009 - 00:54
"मुंहमें छालें " पडलेल्या हिंदी पेशंटाला मी "कुछ नहीं आपका मुंह आया है " असे म्हणता म्हणता थांबलो आहे..आणि चुकीचे हिन्दी बोलण्याबद्दल अपराधी वाटून अनेक वेळा चुकचुकलो आहे.. आता नाही वाईट वाटून घेणार... ... "आपका मुंह आता है क्या बारबार?" _____________________________ आवाज खालच्या सप्तकात बोलायला हवा असेल तर खर्जाचा रियाज करा.... ;)

प्रअका१२३ 30/07/2009 - 03:15
आपल्या मर्‍हाटी लोकांना हिंदी 'येते' ची भावना कशाने होते म्हायतिये? हिंदी चित्रपटांमुळे आणि मुंबईला हिंदी चित्रपट भसाभसा काढत असतात म्हणून..... आणि खरच इतर अहिंदी लोकांपेक्षा आपली हिंदी चांगली असते.... यात मुंबैया हिंदीत मराठी जास्त घुसलंय, म्हणून तर आणखीच मज्जा. हिंदी चित्रपटांच्या कृपेने आपल्याला प्यार, साजन, कुत्ते कमिने, खुषी गम, मजबूर, बेकरार, पागल, हसिना, सुहाग, मुसीबत वगैरे शब्द अगदी ओळखीचे वाटतात. पण आम आदमी के रोजमरहा के प्रसंग मात्र अगदी गोची करतात. शिवाय आपण इथली हिंदी किती बिघडवली याचा जास्त त्रास तर मुळीच करून घेऊ नये. मी सुद्धा वेगवेगळ्या ठिकाणची वेगळी हिंदी ऐकलीय. रूडकी हरिद्वार कडची खडी हिंदी, दिल्लीला पंजाबी धाटणीची हिंदी, इंदौरची माळवाप्रांतीय हिंदी, बेंगलूरुची दाक्षिणात्य हिंदी, हैदराबादकडच्या लोकांची चक्क मराठी वाटणारी उर्दू (म्हणे) हिंदी, शिवाय रेडिओ टी व्ही वरच्या बातम्यांमधली पुस्तकी हिंदी..... असले कितीतरी प्रकार आहेत. त्यात मराठी लोकांनी मुंबैया प्रकारात केलेले हिंदीचे लोणचे आपल्याला तर लै ग्वाड वाट्टे ऐकायला. एकुणच भोचकरावांच्या लेखामुळे एक नक्की..... इतर हिंदी भागात जाताना, पुस्तकी हिंदी शिकून व भरपूर हिंदी रेसिपी शो पाहूनच जावे. - अतिभटकलेला प्रअका

मृत्युन्जय 20/07/2011 - 12:19
२० जुलै रोजीच मागच्या वर्षी बहुधा भोचक उर्फ अभिनय यांचे अपघाती निधन झाले होते. त्यांच्या स्मृतीप्रीत्यर्थ हा धागा वरती आणतो आहे.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 15/10/2008 - 17:22
भोचकसाहेब, तुमचा लेख आवडला. माझीही अशीच गंमत होते. अज्ञान कबूल केलं की कसं छान वाटतं. पण मला दोनदा(च) अगदी उलट अनुभव आले. नॉयडात भाजीवाल्याला मी बोट दाखवून याला हिंदी शब्द काय असं विचारलं. त्यानी माझ्याकडे बघून जो काही चोक्कस चेहेरा बनवला, भाव एकूण असे, "दिसत्ये तर तशी शिकलेली, पण एवढंही माहित नाही". "इस को ब्रोकली कहते है।" दुसर्‍यांदा हा किस्सा असाच किवी या फळांच्या बाबतीत झाला. अर्थात ब्रोकली आणि किवीला मराठी शब्दही मला माहित नाही आहेत.

घाशीराम कोतवाल १.२ 15/10/2008 - 17:15
धमाल हाय राव लय अड्चन व्हत आसल नव्ह तुमासनी त्याच काय आहे आपल्या मुंबईत या हिंदि भाषिक लोकांनी भाषेची जी मिसळ केली आहे ना त्याचा हा परिणाम दुसर काय मी असा कसा असा कसा वेगळा वेगळा?

विजुभाऊ 15/10/2008 - 17:15
महाराष्ट्रातल्या हिंदी भाषकांना मराठी येवो न येवो पण आम्ही मात्र हिंदी नक्की शिकणार. ही असली मुजरा करायची सवय मराठी माणसाला लावणारे मराठीच आहेत. आपल्यावर हिन्दी लादली जाते याचा त्याला विसर पडतो. आपल्या मातृभाषेचा योग्य आद्र आपणच राखला पहिजे. मराठीत अपण गर्वाचे घर खाली ही म्हण शिकतो हिन्दी लोकाना ही ग ची बाधा होत अभिमानाने होते येथे येणार्‍या माणसाला जेंव्हा मराठीतच बोलायला भाग पडेल तेंव्हाच जया बच्चान सारख्यांचा माजुरडेपणा उतरेल

३_१४ विक्षिप्त अदिती 15/10/2008 - 17:19
येथे येणार्‍या माणसाला जेंव्हा मराठीतच बोलायला भाग पडेल तेंव्हाच जया बच्चान सारख्यांचा माजुरडेपणा उतरेल असल्या थोड्या मूर्ख आणि माजुर्ड्या लोकांसाठी आपण एक/अनेक भाषा शिकायच्या नाहीत, सगळ्याच हिंदी भाषिकांना माजुर्ड म्हणायचं ... नाही पटत हे! दीडशे वर्ष इंग्रजांनी राज्य केलं भारतावर म्हणून तुम्ही इंग्लिश शिकायचं नाही असं म्हणता का? हिन्दी लोकाना ही ग ची बाधा होत अभिमानाने होते आपला अभिमान हिंदीत गेला की गर्व होतो.

मनिष 15/10/2008 - 17:29
छान लेख आहे...आवडला!
इथे रबडीचे 'लच्छे' असतात. आम्ही बासुंदीची तहान रबडीवर भागवली.
असे नका म्हणू बुवा...रबडीसाटी जीव गहाण टाकावा अशी तिची चव, तिच्यापुढे बासुंदी अगदीच मिळमिळीत वाटते! आणि इंदौर चे खाणे-पिणे तर एकदम खास!!

३_१४ विक्षिप्त अदिती 15/10/2008 - 17:31
असे नका म्हणू बुवा...रबडीसाटी जीव गहाण टाकावा अशी तिची चव, तिच्यापुढे बासुंदी अगदीच मिळमिळीत वाटते! आणि इंदौर चे खाणे-पिणे तर एकदम खास!! बेश्ट! तोंडाला पाणी सुटलं सगळं नमकीन आणि मिठाई आठवून!

ललिता 15/10/2008 - 18:02
अर्थात ब्रोकली आणि किवीला मराठी शब्दही मला माहित नाही आहेत. ब्रोकोली जरी कॉलिफ्लॉवरच्या जातीची असली तरी अस्सल भारतीय नाही, युरोप-अमेरिकेत ही भाजी प्रचलित आहे... भारतात ही आता पिकते का याची मला कल्पना नाही. पण परकी भाजी असल्याने कुठल्याही भारतीय भाषेत तिला शब्द असणे शक्य नाही. किवी देखिल भारतीय फळ नाही तेव्हा सर्व भारतीय भाषेत 'किवी'च शब्द राहील.

योगी९०० 15/10/2008 - 18:58
सहावीला जेव्हा मी कोल्हापुरहून पनवेलला नव्या शाळेत आलो.. हिंदीचे मास्तर म्हणाले.."लिखो रेल्वेस्टेशनपर एक घंटा".. आणि मी लिखले.. परसो मैं पनवेल रेल्वेस्टेशनपें गया था | वहा मैने एक घंटा देखी | वो टण टण बजती थी | बहोत लोगोंको उसका फायदा होता था | .... ... .... ....सचमुच रेल्वेस्टेशनपर घंटा होना कितनी अच्छी बात है ना ??? मास्तरांनी जेव्हा माझा हा निबंध वर्गात वाचून दाखवला...तेव्हा सगळी पोरे खुदूखुदू हसत होती ..आणि मलाच कळत नव्हते की माझे काय चुकले आहे... खादाडमाऊ

प्राजु 15/10/2008 - 19:33
लयच भारी. माझी जाऊ आहे इंदौरची. आम्ही एकदा गेलो तिच्या माहेरी. शॉल्लिड मज्जा असते मिठाई आणि खाण्यापिण्याची. लेख अतिशय खुमासदार झाला आहे. आवडला. - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

अवलिया 15/10/2008 - 19:39
छान लेख ! आवडला !! (बघा बरे भोचकांना उत्तरेत गेले अन त्यांना फक्त हिंदितच बोलावे लागल्यामुळे त्यांचे हिंदि तर सुधारलेच पण आपल्याला हा लेख वाचुन बरीच माहिती मिळाली. तसेच मराठीत एक छान लेख वाचायला मिळाला. असेच महाराष्ट्राचे व मराठीविषयीचे ज्ञान उत्तरेतील लोकांना मिळावे म्हणुन तिथुन इथे आलेल्या लोकांना आम्ही मराठीत बोला, तिकडे जावुन हिंदीत लेख लिहा म्हणतो तर आम्ही संकुचित... हेच इंग्रजीच येणा-यांबद्दल. असो. ) नाना

छोटा डॉन 15/10/2008 - 20:10
असेच महाराष्ट्राचे व मराठीविषयीचे ज्ञान उत्तरेतील लोकांना मिळावे म्हणुन तिथुन इथे आलेल्या लोकांना आम्ही मराठीत बोला, तिकडे जावुन हिंदीत लेख लिहा म्हणतो तर आम्ही संकुचित... हेच इंग्रजीच येणा-यांबद्दल. असो.
टाळ्या !!!! सहमत आहे ... बाकी हलकाफुलका लेख झकास ... आवडला, लिहीत रहा .... आम्हाला बेंगरुळात असाच अनुभव येतो, ती जिभेशी झोंबी खेळणारी कन्नड शिकायचा प्रयत्न चालु आहेच ... मग ते अर्धेकच्चे कन्नड, अर्धे हिंदी बोलतो आम्ही दुकानात, अशी धमाल मज्जा येते कि विचारायला नको ... काही ठिकाणी दुकानदार फक्त "कन्नड हाडु" असतो आणि आम्ही " मी मराठी" ... मग शेवटी तह म्हणुन हातवार्‍यांच्या भाषेत कसेबसे निभावते .... इकडे "जर्मनीत" तर अजुन वेगळीच मजा, लिहीन सवडीने ... छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

अभिरत भिरभि-या 16/10/2008 - 09:50
डॉन भाऊ, तुम्ही बेंगळुरात नाही बेंगरुळात लिहिलेय. =)) बेंगळुर कितिही बेंगरुळ असले तरी इतका स्पष्टवक्ते बरा नव्हे !! असो निमदु शिक्षे केळी , प्यालेस ग्राऊंडास ५० फेर्‍या अथवा पंपाच्या महाकाव्यातील १०० श्लोक बिनचुक घोकणे ! ( शिक्षा तुम्ही निवडू शकता) ---- कानडीत केळी म्हणजे ऐका. आता पेरु म्हणजे बोला; असा पाचकळ विनोद करु नये. ---- ह.घ्या. हे. सां न लगे:)

छोटा डॉन 17/10/2008 - 22:45
बघा उपजत विनोदबुद्धी अशी असते , आम्ही सहज बोलता बोलता विनोद करुन जातो आणि आम्हाला त्याचे भान पण नसते. असो.एखादा मानुक्ष ठेवावा लिहुन घ्यायला, पुढे मागे पुस्तक छापता येईल .... ;)
तुम्ही बेंगळुरात नाही बेंगरुळात लिहिलेय. बेंगळुर कितिही बेंगरुळ असले तरी इतका स्पष्टवक्ते बरा नव्हे !!
=)) =)) =)) आता आम्ही छाती ठोकुन सांगतो की ते आम्ही "जाणतेपणी" लिहले ... बोला आता ...
प्यालेस ग्राऊंडास ५० फेर्‍या अथवा पंपाच्या महाकाव्यातील १०० श्लोक बिनचुक घोकणे !
काका मला वाचवा !!! अवांतर : अभिरत आण्णा, निमगा कळसा माडताय इल्ला दिसते ... म्हणजे तुम्हाला काही काम नाही असे दिसतेय ( वाक्यावरुन निघतो तसा माडीवर कळधी भरुन न्हे असा अर्थ नव्हे ) अर्थातच ह.घ्याच ... छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

प्रकाश घाटपांडे 16/10/2008 - 11:52
काही ठिकाणी दुकानदार फक्त "कन्नड हाडु" असतो
यकदा फ्लॆट बुक केला तव्हा तिथली मान्स कडाप्पा कडाप्पा अस काही तरी बोलत होती. त्या बांधकामावर अन्ना होता. तो मुकादम व्हता. तव्हा मला वाटला कि ह्येच नाव कडाप्पा हाय. त्यात किचन आन कडाप्पा याचा संबंद दाखवनारी काही वाक्य होती. तवा आमाला वाटल कि किचन च काम करनारा मानुस म्हन्जी कडाप्प्पा. पन म्हन्ल खात्री झाल्या शिवाय तोंड उचक्टायला नको. त्याचा फायदा झाला हे सांगणे न लगे प्रकाश घाटपांडे

यशोधरा 16/10/2008 - 22:53
तुम्ही बेंगळुरात नाही बेंगरुळात लिहिलेय. बेंगळुर कितिही बेंगरुळ असले तरी इतका स्पष्टवक्ते बरा नव्हे !! =)) =)) शाब्बास रे डान्या!! शूर वीर सरदार तुला रे, काय कोणाची भीती!! =))

baba 15/10/2008 - 19:44
भोचकसाहेब, तुमचा लेख आवडला. आम्हि सुध्दा अजुन हिन्दि शिकतच आहोत.. तसे आमचे बम्बैय्या हिन्दि छान आहे.. पन त्याला मुंबईबाहेर कुनी विचारत नाहि असे झालेय.. बाकी, आमच्या मुंबईत, आलू ला 'बटाटा', प्याजला 'कांदा' आणि सब्जी / तरकारीला हिन्दितहि भाजीच का बोलतात कोण जाणे... ....(मुम्बैकर आणि मराठीचा आग्रही) बाबा

स्वाती दिनेश 15/10/2008 - 20:35
हिंदीच्या गमतीजमती आवडल्या.. अवांतर- चिरौंजी हा शब्द मी पहिल्यांदा 'शोले' मध्ये ऐकला. रामलाल बाजारातून चिरौंजी,साबुदाना और रंग लाता है।:) स्वाती

संदीप चित्रे 30/07/2009 - 02:08
>> त्यानं सांगितलं, 'चिरोंजी के दाने.' हा शब्दच मी पहिल्यांदा ऐकला 'शोले' पाहिला नाही का राव? बाकी लेख आवडला. आपलं हिंदी म्हणजे खत्तरनाकच असतं म्हणजे एकवेळ लेखी हिंदी बरोबर असतं पण बोलताना मराठी उच्चार डोकावतात. माझी आई मराठी आणि हिंदीची शिक्षिका असल्याने दोन्ही भाषा नीट शिकण्याशिवाय गत्यंतर नव्हते. ('पंडित' परीक्षा उत्तीर्ण) संदीप

लिखाळ 15/10/2008 - 20:43
लेख छान .. गमती जमती आवडल्या... वेगळ्या प्रांतात भाषेमुळे मजा मजा होणारच... हिंदीमध्ये झुरळाला काय म्हणतात ते माझ्या काही हिंदी मित्रांनासुद्धा माहित नव्ह्ते.. कॉक्रोच हाच शब्द त्यांना माहित होता.. तुमच्या आसपासच्या लोकांना माहित आहे का ? :) --लिखाळ.

ऋचा 16/10/2008 - 09:54
झुरळाला "झिंगुर" म्हणतात हिंदीत :? "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

लिखाळ 15/10/2008 - 20:47
वांदा असाही शब्द असेल.. पण मला माहित झालेला शब्द आहे तिलचट्टा :).. हा शब्द डिस्कवरी वगैरे वाहिन्यांवर सुद्धा ऐकला आहे. -- लिखाळ.

धमाल मुलगा 16/10/2008 - 10:04
मग झिंगुर म्हणजे काय हो? मी ईतके दिवस समजत होतो की झिंगुर म्हणजे झुरळ! आपण नाही का एखाद्याला म्हणत, "चल रे झुरळा, जास्त मस्ती नको करु" तसंच हिंदीत "ओ झिंगुर.." म्हणतात ना... गंडलो की मी!

ऋचा 16/10/2008 - 10:06
माझा पण हाच प्रश्न आहे.. "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

प्रमोद देव 15/10/2008 - 20:59
गुजराथीत झुरळाला वांदर आणि ढेकणाला माकड म्हणतात. चिमणीला चकली म्हणतात.

भाग्यश्री 15/10/2008 - 22:18
वा काय मस्त गमती जमती आहेत!! :) मस्त झालाय लेख... नेहेमीचे मराठी माणसाचे हिंदीचे जोक्स असतील असं वाटलं होतं, पण हा लेख फारच वेगळा आणि छान निघाला..

चतुरंग 15/10/2008 - 22:36
एकदम चटपटीत लेखन. मस्तच वाटलं. (अवांतर - रबडी आणि बासुंदी - मला दोन्ही आवडतात. दोन्हीचा आपापला करिष्मा आहे. बासुंदी खायची तर गणेशवाडीची. नरसोबाच्या वाडीला मंदिराच्या बाहेर दुकानात थंडगार बासुंदी मिळते. दाट गंधासारखी दिसणारी, खरपूस बदामी रंगाची बासुंदी अप्रतिम असते. तिथल्या भटजींकडे नैवेद्य सांगितलेला असेल तर जेवायलाही तशीच सुंदर बासुंदी मी खाल्ली आहे.) चतुरंग

सुक्या 16/10/2008 - 04:59
सुंदर लेख. बर्‍याच जुन्या आठवनी ताज्या झाल्या. "मे जोर से भाग्या आउर धापकन पड्या" अशी हिंदी असलेला मी आनी काही मित्रांना असेच खुप मजेदार अनुभव आले. इतकी वर्षे महाराष्ट्राबाहेर राहुनही माझा 'दाहीने अन बाए' यातला घोळ आजही कायम आहे. 'कच्छा' हा डोक्यावरुन घालायचा असतो की पायातुन हे मला न सुटलेलं कोडे आहे. हिरव्या भाजीला सब्जी म्हनायचं की 'साग'? सरसों का साग, मेथी का साग, पालक का साग .. च्यामारी मग सब्जी कशाला म्हनायचं आनी केव्हा? लुसलुशीत चवळी ला 'बरबट्टी', फणसाला 'कटहल', समोसा ला 'शिंघाडा' आनी पुरी ला चक्क 'पुडी' म्हणतात. आम्हाला शिंगाडा उपवासाला खातात अन पुडी खायची नव्हे तर 'सोडायची' चीज असते एवढेच माहीत होते. एकदा हरीयाणा मधे असताना घरी फोन करण्यासाठी मी व काही मित्र आमच्या ट्रेनिंग सेंटर जवळच्या शहरात गेलो. ट्रेनिंग सेंटर हे गावाच्या बाहेर २ कि. मी. अंतरावर होते. मोबाइल ची सोय तेव्हा जवळपास नव्हतीच. सर्वांचे फोन करुन परत निघायला रात्रीचे ११ वाजले. परतीच्या रस्त्यावर मधे एक पोलिस चौकी होती. बाहेर बसललेल्या 'दारोग्या'ने आम्हा सर्वांना धांगडधिंगा करत येताना पाहिलं. आम्हाला एका बाजुला बोलावुन त्याने चौकशीला सुरुवात केली. 'हम लोक फोन करनेकु गये थे' वगेरे न झेपनारी हिंदी ऐकुन त्याने 'कहा से हो?' विचारले. आम्ही महाराष्ट्रातुन आलो आहोत असे समजल्यावर त्याने हिंदी में 'लोक' नही 'लोग' होता है म्हनत सुरुवात केली आनी भर रस्त्यात येनार्‍या / जानार्‍या वाहनांच्या सा़क्षीने आम्हाला हिंदीचे धडे दिले. २० मिनिटांनी दारोगासाहेब थांबले अन आम्हाला 'चलो निकलो अब' म्हनत पिटाळले. बाकी दारोगा साहेब 'दारु'च्या अमलाखाली होते हे वेगळे सांगने नको. सुक्या (बोंबील) मु. पो. डोंबलेवाडी (आपुन के गांव मे पोस्ट हापीस नही हे. लिवनेका था इस्लिये लिव्या.)

सुचेल तसं 16/10/2008 - 08:41
>>इतकी वर्षे महाराष्ट्राबाहेर राहुनही माझा 'दाहीने अन बाए' यातला घोळ आजही कायम आहे ह्यावर माझ्याकडे एक उपाय आहे. दाहीने हे तीन अक्षरी आणि बाए हे दोन अक्षरी. मराठीत ह्यासाठी तितक्याच अक्षरांचे प्रतिशब्द आहेत. अनुक्रमे उजवा आणि डावा. [तसचं इंग्लिशमधे - राईट आणि लेफ्ट :) ] Finally I will be so matured that I will react to nothing. अनुदिनी: http://sucheltas.blogspot.com

बेसनलाडू 16/10/2008 - 05:16
इंदुरी मिश्र मराठी/हिंदी चा सगळ्यात जास्त लक्षात राहिलेला म्हणजे - का बंदरासारखा पेडावर चढून र्‍हायलास :))) (बंदर)बेसनलाडू

झकासराव 16/10/2008 - 07:15
मस्त हलका फुलका लेख. अदिती : किवी ला "किवी"च म्हणतात. ब्रॉकोली हा प्रकार काय आहे अजुन पाहिलाच नाही मी. ................ http://picasaweb.google.co.in/zakasrao

अनिल हटेला 16/10/2008 - 07:24
एकदम मस्त लेख !! आणी एक से बढकर एक प्रतीक्रिया !!! (हसुन बेजार!!) बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

ऋचा 16/10/2008 - 09:57
मी कॉलेजला असताना ऐकलेले वाक्य- आंगपे आयेगा क्या? (एखादी गाडी/माणुस अंगावर येत असेल तर ) मस्त लेख :) "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

३_१४ विक्षिप्त अदिती 16/10/2008 - 11:12
चिरोंजी के दाने ही प्रथमच वाचले. "खोसला का घोंसला" नावाचा एक महान चित्रपट कोणी पाहिला असेल तर हे चिरौंजी प्रकरण फारच विनोदी वाटेल. त्यात अनुपम खेर हा मुख्य खोसला असतो आणि त्याच्या मोठ्या मुलाचं (परवीन डबास) नाव असतं चिरौंजी लाल, उर्फ, सी.एल. खोसला, उर्फ चेरी! मला तेव्हा ते चिरौंजी प्रकरण फार विनोदी वाटलं नव्हतं, पण आता हलवा किंवा साखरफुटाणा असं माणसाचं नाव कळल्यावर मात्र .... =))

भिंगरि 17/10/2008 - 21:53
लेख खुप आवडला. मी विदर्भातलि असल्यामुळे चुकंदर आणि बटला सोडले तर बाकि सगळे शब्द ओळखिचे वाटले त्यामुळे आणखिन मजा आलि. :)

विसोबा खेचर 18/10/2008 - 09:07
भोचकगुरुजी, मस्तच लेख आहे. दुकानात खरेदीकरता गेल्यानंतर झालेल्या गंमतीजंमती आवडल्या! :) येऊ द्या प्लीज अजूनही असेच काही खुमासदार लेखन.. बाय द वे, दोन दिवसांचा पाहूणचार घ्यायला एकदा तुमच्या इंदुरात आलं पाहिजे आता! मस्तपैकी रबडी चापू..! :) आपला, तात्याभैय्या देवासकर, देवासकरांची कोठी, इंदौर.

भोचक 18/10/2008 - 14:41
सर्वांच्या प्रतिसादाबद्दल मनःपूर्वक आभार. तात्यांसह सगळ्यांना इंदूरचे आग्रहाचे निमंत्रण. नक्की या. संकोच बाळगू नका. बाय द वे आपल्या मराठी खाद्यपदार्थांचा एक मेळा इथे जत्रा नावाने भरतो. त्यात शेपन्नास मराठी खाद्यपदार्थांचे स्टॉल असतात. (अगदी फोडणीच्या पोळीचाही एक स्टॉल असतो.) कालपासून ही जत्रा इथे भरलीय. तिथे मैदानाभोवती स्टॉल आणि मध्यभागी लावणीचा कार्यक्रम असतो. त्यासाठी पुण्याचा एक ग्रुप आलाय. आज तिथे जायचा इरादा आहे. इंदूरचे जवळपास सर्व फेमस पदार्थ चाखून झालेला (भोचक) आमचा भोचकपणा इथेही सुरू असतो... http://bhochak.mywebdunia.com/

मैत्र 19/10/2008 - 05:46
काही कारणाने तीन चार दिवसांपूर्वी हाताच्या कोपराला हिंदीत काय म्हणतात शोधत होतो. खात्रीशीर उत्तर मिळालं नाही... भोचक भाऊ सांगाल का ?

भडकमकर मास्तर 30/07/2009 - 00:54
"मुंहमें छालें " पडलेल्या हिंदी पेशंटाला मी "कुछ नहीं आपका मुंह आया है " असे म्हणता म्हणता थांबलो आहे..आणि चुकीचे हिन्दी बोलण्याबद्दल अपराधी वाटून अनेक वेळा चुकचुकलो आहे.. आता नाही वाईट वाटून घेणार... ... "आपका मुंह आता है क्या बारबार?" _____________________________ आवाज खालच्या सप्तकात बोलायला हवा असेल तर खर्जाचा रियाज करा.... ;)

प्रअका१२३ 30/07/2009 - 03:15
आपल्या मर्‍हाटी लोकांना हिंदी 'येते' ची भावना कशाने होते म्हायतिये? हिंदी चित्रपटांमुळे आणि मुंबईला हिंदी चित्रपट भसाभसा काढत असतात म्हणून..... आणि खरच इतर अहिंदी लोकांपेक्षा आपली हिंदी चांगली असते.... यात मुंबैया हिंदीत मराठी जास्त घुसलंय, म्हणून तर आणखीच मज्जा. हिंदी चित्रपटांच्या कृपेने आपल्याला प्यार, साजन, कुत्ते कमिने, खुषी गम, मजबूर, बेकरार, पागल, हसिना, सुहाग, मुसीबत वगैरे शब्द अगदी ओळखीचे वाटतात. पण आम आदमी के रोजमरहा के प्रसंग मात्र अगदी गोची करतात. शिवाय आपण इथली हिंदी किती बिघडवली याचा जास्त त्रास तर मुळीच करून घेऊ नये. मी सुद्धा वेगवेगळ्या ठिकाणची वेगळी हिंदी ऐकलीय. रूडकी हरिद्वार कडची खडी हिंदी, दिल्लीला पंजाबी धाटणीची हिंदी, इंदौरची माळवाप्रांतीय हिंदी, बेंगलूरुची दाक्षिणात्य हिंदी, हैदराबादकडच्या लोकांची चक्क मराठी वाटणारी उर्दू (म्हणे) हिंदी, शिवाय रेडिओ टी व्ही वरच्या बातम्यांमधली पुस्तकी हिंदी..... असले कितीतरी प्रकार आहेत. त्यात मराठी लोकांनी मुंबैया प्रकारात केलेले हिंदीचे लोणचे आपल्याला तर लै ग्वाड वाट्टे ऐकायला. एकुणच भोचकरावांच्या लेखामुळे एक नक्की..... इतर हिंदी भागात जाताना, पुस्तकी हिंदी शिकून व भरपूर हिंदी रेसिपी शो पाहूनच जावे. - अतिभटकलेला प्रअका

मृत्युन्जय 20/07/2011 - 12:19
२० जुलै रोजीच मागच्या वर्षी बहुधा भोचक उर्फ अभिनय यांचे अपघाती निधन झाले होते. त्यांच्या स्मृतीप्रीत्यर्थ हा धागा वरती आणतो आहे.
लेखनविषय:
संस्कृती
प्रतिशब्द
प्रवास
देशांतर
भाषा
समाज
जीवनमान
लेखनप्रकार
विचार
सल्ला
अनुभव
माहिती
समीक्षा
आपल्याला हिंदी चांगलं कळतं असं मराठी माणसाला उगाचच वाटत असतं. म्हणजे त्यात थोडं तथ्य नक्कीच आहे. अहिंदी भाषिकांमध्ये मराठी लोकांनाच हिंदी जास्त चांगली कळते आणि बोलताही येते. पण म्हणून आपण आपली संपूर्ण अभिव्यक्ती त्या भाषेत करू शकतो असं नाही. आता हा अनुभव महाराष्ट्रात तितका येणार नाही. पण उत्तरेकडे गेल्यानंतर अनेकदा हिंदी चांगली समजत असूनही अनेकदा आपला 'मोरू' होतो. इंदूरमध्ये सुरवातीला आल्यानंतर हिंदीत संवाद साधणं काही कठीण नाही, अशीच भावना होती. पण काही दिवसात आपोआपच विकेट पडायला सुरवात झाली. बायकोने एकदा तूप आणायला लावलं. इथे दुध-दुभतं भरपूर. त्यामुळे त्याची दुकानही बरीच.

विनोद - प्राचीन कथा

वारकरि रशियात ·

शाल्मली 15/10/2008 - 15:20
एकदा एका राजाच्या दरबारात एक हुशार, प्रतिभावान कवी होता. अर्थातच राजाची त्याच्यावर मर्जी होती. त्या कवीच्या विरोधकांना हे बघवत नसे. त्यांनी एक दिवस राजाचे कान फुंकले. त्यांनी सांगितले की आम्ही त्या कवीला एक ओळ देऊ. त्यावर त्याने लगेच काव्य केले तर आम्ही त्याला मानू. ती ओळ होती- ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: त्यावर त्या कवीनी लगेच काव्य केले- रामाभिषेके जलमाहरत्या । हस्तात्च्युतो हेमघटो युवत्या सोपानमार्गेण करोति शब्दम् ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: ॥ अर्थ- रामाच्या अभिषेकासाठी नदीचे पाणी आणणार्‍या युवतीच्या हातातून कुंभ खाली पडला. आणि जिन्यावरून तो कुंभ गडगडत जाताना आवाज आला- ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: विरोधकांचे चेहेरे पार पडले हे सांगायला नकोच :) --शाल्मली.

आगाऊ कार्टा 15/10/2008 - 17:29
भोज राजाच्या दरबारात जी नवरत्ने होती, त्यांपैकी कालिदास एक होता.... भोजराजा स्वतः एक उत्तम कवी होता.. एके दिवशी त्याने खालील ओळ समस्यापूर्तीसाठी दरबारातील कवींपुढे ठेवली.. ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: पण कोणालाच समाधानकारक काव्य रचता येईना. म्हणून मग राजाने कालिदासाकडे पाहिले.. तेव्हा कालिदासाने खालीलप्रमाणे समस्यापूर्ती केली. भोजस्य भार्या मदविव्हलाया: कराच्युतो हेमघटोपिपात्रम् सोपान मार्गेण प्रकरोति शब्दम् ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: अर्थः कामविव्हळ झालेली भोजराजाची पत्नी जिन्यावरुन जात असताना तिच्या हातातील हेमघटाचे पात्र पडुन ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: असा आवाज झाला

छोटा डॉन 15/10/2008 - 20:16
आगाऊ कार्ट्याने लिहलेले "भोजराजाच्या पत्नीचे" बरोबर आहे ... चुभुद्याघ्या .... छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

भाग्यश्री 15/10/2008 - 22:29
शाळेत ९वी का १०वीला हे ठंठंठठं वालं सुभाषित होतं.. तेव्हा काही कामविव्हळ वगैरे प्रकार शाळेच्या पुस्तकात असेल असं वाटत नाही.. :) बहुधा शाल्मलीने लिहीलेले सुभाषित होतं आम्हाला.. अजुन एक होतं.. जम्बुफलानि पक्वानि काहीतरी.. म्हणजे मासेमारीच्या जाळाला लावलेली गोल वस्तु, मासे जांभळं समजुन खायला जातात आणि जाळ्यात अडकतात..

मैत्र 19/10/2008 - 05:35
जम्बुफलानि पक्वानि पतन्ति च विमले जले मत्स्यान तान न खादन्ति जालगोलकशंकया डुबुक डुबुक काही संदर्भ होता तो मात्र आठवत नाही..

ऋचा 16/10/2008 - 10:02
आम्हाला होत शाळेत असताना पण रामाभिषेके नसुन राज्याभिषेकम् अस होतं.. राज्याभिषेकम् जलमाहरत्या । हस्तात्च्युतो हेमघटो युवत्या सोपानमार्गेण करोति शब्दम् ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: ॥ आणि हे कालिदासाने लिहिल होत अस आठवतय. "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

आवशीचो घोव् 26/10/2008 - 00:12
राज्याभिषेकम् जलमाहरत्या । हस्तात्च्युतो हेमघटो युवत्या सोपानमार्गेण करोति शब्दम् ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: ॥ आमच्या संस्कृत च्या बाईंनी, ठ आणि ठं चा क्रम चुकता कामा नये असे बजावले होते.

वारकरि रशियात 18/10/2008 - 14:51
मुक्तसंगः अनहंवादि वैद्यराज नमस्तुभ्यं, यमराज सहोदरः । यमस्तु हरति प्राणान, त्वं तु प्राणान धनानि च ॥ अहो वैद्यराज, तुम्हाला वंदन असो.तुम्ही यमाचे सख्खे भाउ आहात. यम केवळ प्राणच घेतो, तुम्ही तर (आधी) धन व (नंतर) प्राणही हरण करता! चितां प्रज्वालितां द्रुष्ट्वा, वैद्यो विस्मयं आगता: । नाहं गतो न मे भ्राता, कस्य इदं हस्तलाघवम ॥ स्मशानात एक चिता जळत असलेली पाहून एक वैद्य स्वतःशी म्हणतो, " या माणसावर उपचार करायला मी गेलो नव्हतो, माझा भाऊही गेला नव्हता. मग कोणाचे हे हस्तकौशल्य म्हणावे बरे?

ऋषिकेश 18/10/2008 - 15:01
समस्यापुर्ती हा मला संस्कृतातील एक आवडलेला खेळ.. चवथा चरण दिला जात असे व त्या अनुरूप पहिले तीन चरण लिहिले जात असत. शाळेत असताना आम्हाला शाल्मली यांनी सांगितलेली समस्यापुर्ती होती. पण दुसरा स्लोकही असु शकतो कारण अनेक कवी त्या स्पर्धेत भाग घेत असत शाळेत त्याच बरोबर एक बुक्वुबुबुक्वुकबुक.. अश्या काहिश्या चवथ्या चरणाच्या दोने समस्या पुर्तता होत्या त्या कोणला आठवत आहेत का? त्यांचा अर्थ असा होता... १. नदीवर पाणी भरायला गवळणी आल्या आहेत आणि त्यांचा घ्डा भरताना बुक्वुबुबुक्वुकबुक असा आवाज होत आहे २. तळ्याच्या किनार्‍यावर जांभळाअची झाडे आहेत आणि त्यावरील माकडे जांभळे खाऊन बिया पाण्यात टाकत आहेत. त्यांचा आवाज होतो आहे बुक्वुबुबुक्वुकबुक -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

सुक्या 26/10/2008 - 03:45
शाळेत असताना संस्कृत मधे बरेच सुंदर श्लोक वाचनात आले होते. काही तर आजही स्मरणात आहेत. त्यातला एक. . कन्या वरयते रुपम, माता वित्तं पिता श्रुतम | बांधवः कुलम इच्छंती, मिष्टान्नम इतरे जनः || अर्थः लग्न ठरण्याचे वेळी उपवर कन्या वराचे रुप पाहते, कन्येची माता मुलाकडे धन किती आहे ते पाहते, मुलीचा पिता मुलगा किती विद्यासंपन्न आहे हे पाहतो. नवर्‍या मुलीचे नातेवाइक मुलाचे कुळ चांगले असावे अशी तर इतर लोक लग्नामधे फक्त गोड धोड खायला मिळावे एवढीच अपेक्षा करतात. (महापंडीत) सुक्या

शाल्मली 15/10/2008 - 15:20
एकदा एका राजाच्या दरबारात एक हुशार, प्रतिभावान कवी होता. अर्थातच राजाची त्याच्यावर मर्जी होती. त्या कवीच्या विरोधकांना हे बघवत नसे. त्यांनी एक दिवस राजाचे कान फुंकले. त्यांनी सांगितले की आम्ही त्या कवीला एक ओळ देऊ. त्यावर त्याने लगेच काव्य केले तर आम्ही त्याला मानू. ती ओळ होती- ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: त्यावर त्या कवीनी लगेच काव्य केले- रामाभिषेके जलमाहरत्या । हस्तात्च्युतो हेमघटो युवत्या सोपानमार्गेण करोति शब्दम् ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: ॥ अर्थ- रामाच्या अभिषेकासाठी नदीचे पाणी आणणार्‍या युवतीच्या हातातून कुंभ खाली पडला. आणि जिन्यावरून तो कुंभ गडगडत जाताना आवाज आला- ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: विरोधकांचे चेहेरे पार पडले हे सांगायला नकोच :) --शाल्मली.

आगाऊ कार्टा 15/10/2008 - 17:29
भोज राजाच्या दरबारात जी नवरत्ने होती, त्यांपैकी कालिदास एक होता.... भोजराजा स्वतः एक उत्तम कवी होता.. एके दिवशी त्याने खालील ओळ समस्यापूर्तीसाठी दरबारातील कवींपुढे ठेवली.. ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: पण कोणालाच समाधानकारक काव्य रचता येईना. म्हणून मग राजाने कालिदासाकडे पाहिले.. तेव्हा कालिदासाने खालीलप्रमाणे समस्यापूर्ती केली. भोजस्य भार्या मदविव्हलाया: कराच्युतो हेमघटोपिपात्रम् सोपान मार्गेण प्रकरोति शब्दम् ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: अर्थः कामविव्हळ झालेली भोजराजाची पत्नी जिन्यावरुन जात असताना तिच्या हातातील हेमघटाचे पात्र पडुन ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: असा आवाज झाला

छोटा डॉन 15/10/2008 - 20:16
आगाऊ कार्ट्याने लिहलेले "भोजराजाच्या पत्नीचे" बरोबर आहे ... चुभुद्याघ्या .... छोटा डॉन [ अपने अड्डे पे जरूर आना http://chhota-don.blogspot.com/ ] बाकी अपनी किसी "गँग" के साथ सेटिंग नही है .....

भाग्यश्री 15/10/2008 - 22:29
शाळेत ९वी का १०वीला हे ठंठंठठं वालं सुभाषित होतं.. तेव्हा काही कामविव्हळ वगैरे प्रकार शाळेच्या पुस्तकात असेल असं वाटत नाही.. :) बहुधा शाल्मलीने लिहीलेले सुभाषित होतं आम्हाला.. अजुन एक होतं.. जम्बुफलानि पक्वानि काहीतरी.. म्हणजे मासेमारीच्या जाळाला लावलेली गोल वस्तु, मासे जांभळं समजुन खायला जातात आणि जाळ्यात अडकतात..

मैत्र 19/10/2008 - 05:35
जम्बुफलानि पक्वानि पतन्ति च विमले जले मत्स्यान तान न खादन्ति जालगोलकशंकया डुबुक डुबुक काही संदर्भ होता तो मात्र आठवत नाही..

ऋचा 16/10/2008 - 10:02
आम्हाला होत शाळेत असताना पण रामाभिषेके नसुन राज्याभिषेकम् अस होतं.. राज्याभिषेकम् जलमाहरत्या । हस्तात्च्युतो हेमघटो युवत्या सोपानमार्गेण करोति शब्दम् ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: ॥ आणि हे कालिदासाने लिहिल होत अस आठवतय. "No matter how hard the life crashes;Like a Phoenix I will rise from my Ashes"

आवशीचो घोव् 26/10/2008 - 00:12
राज्याभिषेकम् जलमाहरत्या । हस्तात्च्युतो हेमघटो युवत्या सोपानमार्गेण करोति शब्दम् ठं ठं ठ ठं ठं ठ ठ ठं ठ ठं ठ: ॥ आमच्या संस्कृत च्या बाईंनी, ठ आणि ठं चा क्रम चुकता कामा नये असे बजावले होते.

वारकरि रशियात 18/10/2008 - 14:51
मुक्तसंगः अनहंवादि वैद्यराज नमस्तुभ्यं, यमराज सहोदरः । यमस्तु हरति प्राणान, त्वं तु प्राणान धनानि च ॥ अहो वैद्यराज, तुम्हाला वंदन असो.तुम्ही यमाचे सख्खे भाउ आहात. यम केवळ प्राणच घेतो, तुम्ही तर (आधी) धन व (नंतर) प्राणही हरण करता! चितां प्रज्वालितां द्रुष्ट्वा, वैद्यो विस्मयं आगता: । नाहं गतो न मे भ्राता, कस्य इदं हस्तलाघवम ॥ स्मशानात एक चिता जळत असलेली पाहून एक वैद्य स्वतःशी म्हणतो, " या माणसावर उपचार करायला मी गेलो नव्हतो, माझा भाऊही गेला नव्हता. मग कोणाचे हे हस्तकौशल्य म्हणावे बरे?

ऋषिकेश 18/10/2008 - 15:01
समस्यापुर्ती हा मला संस्कृतातील एक आवडलेला खेळ.. चवथा चरण दिला जात असे व त्या अनुरूप पहिले तीन चरण लिहिले जात असत. शाळेत असताना आम्हाला शाल्मली यांनी सांगितलेली समस्यापुर्ती होती. पण दुसरा स्लोकही असु शकतो कारण अनेक कवी त्या स्पर्धेत भाग घेत असत शाळेत त्याच बरोबर एक बुक्वुबुबुक्वुकबुक.. अश्या काहिश्या चवथ्या चरणाच्या दोने समस्या पुर्तता होत्या त्या कोणला आठवत आहेत का? त्यांचा अर्थ असा होता... १. नदीवर पाणी भरायला गवळणी आल्या आहेत आणि त्यांचा घ्डा भरताना बुक्वुबुबुक्वुकबुक असा आवाज होत आहे २. तळ्याच्या किनार्‍यावर जांभळाअची झाडे आहेत आणि त्यावरील माकडे जांभळे खाऊन बिया पाण्यात टाकत आहेत. त्यांचा आवाज होतो आहे बुक्वुबुबुक्वुकबुक -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

सुक्या 26/10/2008 - 03:45
शाळेत असताना संस्कृत मधे बरेच सुंदर श्लोक वाचनात आले होते. काही तर आजही स्मरणात आहेत. त्यातला एक. . कन्या वरयते रुपम, माता वित्तं पिता श्रुतम | बांधवः कुलम इच्छंती, मिष्टान्नम इतरे जनः || अर्थः लग्न ठरण्याचे वेळी उपवर कन्या वराचे रुप पाहते, कन्येची माता मुलाकडे धन किती आहे ते पाहते, मुलीचा पिता मुलगा किती विद्यासंपन्न आहे हे पाहतो. नवर्‍या मुलीचे नातेवाइक मुलाचे कुळ चांगले असावे अशी तर इतर लोक लग्नामधे फक्त गोड धोड खायला मिळावे एवढीच अपेक्षा करतात. (महापंडीत) सुक्या
लेखनविषय:
भाषा
विनोद
लेखनप्रकार
विचार
संदर्भ
माहिती
कालच्या काथ्याकूटात एक शब्द वाचला - 'बादरायण'. मनात सहज विचार आला की हा 'बादरायण' (संबंध) शब्द आपण वापरतो, त्याचा संदर्भ (किंवा कथा) कदाचित सर्वांना माहित नसेल. शक्य असल्यास श्लोक आणि पार्श्वभूमी लिहावी असा विचार केला. आपल्यालाही असे अनेक कथा संदर्भ (किंवा कथा) श्लोक माहित असतील. माहित असल्यास श्लोक आणि पार्श्वभूमी सह लिहा - अपेक्षा आहे चांगल्या विनोदाची !!! तर सुरु करतोय 'बादरायण' (संबंध) कथा (श्लोकासह) (पूर्वी ) एकदा एका गृहस्थाकडे बैलगाडीतून काही पाहुणे आले. बायकोला वाटले की नवर्‍याकडील पाहुणे असतील, तर नवर्‍याला वाटले की बायकोकडील मंडळी असतील !

मराठी लेखनावर इंग्रजीचा प्रभाव

मी_ओंकार ·

प्रभाकर पेठकर 04/10/2008 - 16:06
actually ------------- खरं तर,.........प्रत्यक्षात obviously ------------- साहजिक..............उघडपणे complicated -------------- कठीण,...........गुंतागुंतीचे परवाचाच incident ------------- परवाचीच गोष्ट.............परवाचीचच घटना incidently -------------- योगायोग................???? casually -------------- मजेत, सहज...............गंभीर नसलेले मिपावर ल्याहायला सुरूवात केली तेंव्हा एक जाणवले इथे 'शुद्धलेखन' casually घेतले जाते. (विशेष गांभिर्याने घेतले जात नाही.) त्या मुळे मुक्त मनाने विचार मांडताना काही प्रभावी परीणाम साधण्याच्या हव्यासा पायी इंग्रजी शब्दांची मदत घेतली. (कारण इथले सोवळे-ओवळे तितकेसे गंभीर नाही). 'लेख फोकस्ड हवा होता' च्या ऐवजी 'अजून मुद्देसूद हवा होता' असेही चालले असते. अशी शब्दयोजनाही मी अनेकदा करतो. पण सहा दिवस सात्विक जेवण जेवल्यावर एखाद दिवशी 'अभक्ष्य' भक्षिण्याचा मोह अनावर होतो. टी व्ही, फ्रीज वगैरेला सुद्धा 'दूरचित्रवाणी संच' आणि 'शीतकपाट' असा शब्द वापरावयास हरकत नाही. तसेही 'कपाट' हा शब्दही मराठी कुठे आहे? मग 'शीतफडताळ' म्हणावे का? अवजड संस्कॄतमधून उचललेले शब्द वापरण्याचाही माझा अट्टाहास नाहीतरी पण मातृमांगल्याच्या महामहोत्सवात हा शब्द तसा कठीणच नाही का? अधीच्या वाक्याच्या अगदी विपरीत. आपल्या लेखनप्रपंचाचा आशय ध्यानात आला. मान्यही आहे. तसा प्रयत्नही सतत करीत असतो. ह्या पुढे अजून कटाक्षाने करेन. धन्यवाद. तुमची बायको ड्रायव्हींग शिकत असेल तर, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका..

३_१४ विक्षिप्त अदिती 04/10/2008 - 16:34
तुमची बायको ड्रायव्हींग शिकत असेल तर, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका.. तुमची बायको गाडी चालवायला शिकत असेल, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका..

प्रभाकर पेठकर 04/10/2008 - 16:38
हे वाक्य माझे नसून दूसर्‍याचे आहे. त्यामुळे त्यात फेरबदल न करता वापरलेले आहे. नाहीतर, 'तुमची बायको चारचाकी स्वयंचलित वाहन चालवायला शिकत असेल तर तिच्या मार्गात आडवे-उभे-तिरपे कसेही येऊ नका' असे वाक्य मला सुचते आहे. तुमची बायको ड्रायव्हींग शिकत असेल तर, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका..

मी_ओंकार 04/10/2008 - 18:16
काका, तुमच्या वाक्याबद्दल मला काहीच म्हणायचे नव्हते. तुमच्या मराठी लेखनाबद्दल मला आदरच आहे. ते केवळ उदाहरणादाखल होते. बाकी संस्कृत शब्दांबद्दल मी इंग्रजी शब्दांना सुचवण्यात येणारे पर्यायी शब्दांबद्दल बोलत होतो. ओंकार

प्रभाकर पेठकर 05/10/2008 - 09:10
आपल्या लेखनप्रपंचाचा आशय ध्यानात आला. मान्यही आहे. तसा प्रयत्नही सतत करीत असतो. ह्या पुढे अजून कटाक्षाने करेन. माझ्या ह्या वाक्यात आपल्या मुद्याची स्वीकृती आहे. बाकी सर्व हलकेच घ्यावे ही विनंती. तुमची बायको ड्रायव्हींग शिकत असेल तर, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका..

अनिरुध्द 04/10/2008 - 16:12
वरील लेख वाचून मला एक उदाहरण द्यावंसं वाटंतंय. अर्थात मराठी माणसांनीच मराठी बोलंलं नाही तर परप्रांतीय तरी ती कशी बोलणार. आज सगळेजण आपल्या मुलांना इंग्लिश माध्यमाच्या शाळेत घालतात. काही वेळेला परीस्थितीही कारणीभूत असते. पण प्रामुख्याने कारणं दोन - १. आई-वडील दोघंही आय.टी. मधे असतात आणि प्रतिष्ठा जपायची असते, २. आपल्याला नाही तर नाही, आपली मुलं तरी शिकतील असा विचार असतो. तशातच आजकाल घरा-घरातली संस्कार केंद्र (आजी-आजोबा) कालबाह्य होत चालल्येत. आणि घरी आजी-आजोबा असलेच तरी संवाद साधायला त्यांच्याजवळ माध्यम नसतं. कारण आजी-आजोबांच माध्यम वेगळं असतं आणि मुलांचं मिडीयम वेगळं असतं. त्यामुळे मुलं शाळेतून घरी आली की वॉश घेऊन, फ्रेश होऊन मगच आजी-आजोबांशी कम्युनिकेट करतात.

कलंत्री 04/10/2008 - 17:53
मराठीतील शब्द वापरणे खरेतर अतिशय सोपे आणि गोमटे काम आहे. लेखामध्ये आपले अस्सल आणि रांगडे शब्द वापरत गेलो तर नक्कीच तो लेख इतरांना आवडल्याखेरीज राहत नाही. शब्द -> विचार -> प्रभाव आणि इतरांचा स्विकार अशी वहिवाट असेल तर चांगले शब्द वापरले तर नक्कीच आपल्या लेखाचा पाया भक्कम असा होतो. ओमकार यांनी उल्लेख केल्या प्रमाणे मातृ ( मराठी ) मांगल्य ( मनात प्रसन्नता) महा महोत्सव ( मिपावर येणे -भाग घेणे) असाही होऊ शकतो. शेवटी मराठी आपली भाषा आहे आणि तिचे जतन करणे आपलेच कर्तव्य आहे. शब्दपूजा करत रहा. ( यावर एखादा लेख लिहायचा विचार आहे).

प्रमोद देव 05/10/2008 - 10:07
ओंकारशी मी पूर्णपणे सहमत आहे. मीही जाणीवपूर्वक मराठी लिहायचा आणि बोलायचा प्रयत्न करत असतो आणि इतरांनाही तसे करण्यासाठी उद्युक्त करत असतो. त्यात एका मर्यादेपर्यंत यशही येतेय. पण तरीही बरेचशे लोक इंग्लीश हीच आपली मातृभाषा आहे असे समजून सर्रास त्या भाषेतले शब्द वापरत असतात आणि फक्त क्रियापदांसाठीच मराठीची फोडणी वापरत असतात. मराठी माणसांनी मराठी माणसाशीच लेखी संवाद देवनागरीत साधावा म्हणून मी मेतकूटवर(हा ऑर्कुट साठी वापरलेला शब्द आहे) एक मायमराठी म्हणून मंच स्थापन केलेला आहे. अतिशय उत्साहाने त्यात जवळ जवळ ५०जण सामील झालेत. पण वाईट ह्याचे वाटते की ह्यातले जेमतेम १/५ सभासदच जाणीवपूर्वक देवनागरीतून मराठीत संवाद साधणारे लोक सोडले तर बाकीचे ४/५ लोक मिंग्लीश अथवा सरळ सरळ इंग्लीशमध्येच संवाद साधत असतात. एरवी अगदी मराठी बाणा वगैरे बाळगणारे लोकही मिंग्लीशचा आधार घेतात तेव्हा त्यांची कींवही येते आणि वाईटही वाटते. ह्याच संदर्भात मी सुप्रसिद्ध पत्रकार 'राजु परुळेकर' ह्यांनाही मेतकूटवर एक खरड पाठवलेली होती की त्यांनी देवनागरीतून मराठीत व्यवहार करावा...पण त्याचा काहीच उपयोग झालेला नाहीये. कविता,लेख मराठीतून लिहीणारे नामांकित कवी,लेखकमंडळी एरवी मात्र मिंग्लीशचाच आधार घेतात असाही माझा अनूभव आहे. मेतकूट अथवा इतर ठिकाणी जसे की वेगवेगळ्या निरोप्यांमध्ये(मेसेंजर्स),विरोपातून(इ-मेल) मराठी माणसांनी मराठी माणसांशी मराठीतून संवाद साधावा अशी अपेक्षा आहे;पण तीही बहुतांशी व्यर्थ ठरते आहे. मराठीत बोलण्याची,देवनागरीत लिहीण्याची उर्मी जोवर आतून येत नाही तोवर ह्यात बदल होणार नाही असे माझा स्वानुभव सांगतो. त्यामुळे कोणत्याही जाहीर आवाहनाला आधी जो भावनिक प्रतिसाद मिळतो तो केवळ तात्कालिक स्वरूपाचा असतो असे वेळोवेळी दिसून आलेले आहे. पण आपल्यासारख्या मराठी प्रेमींनी जिद्द न हरता पुनःपुन्हा असे प्रयत्न करत राहीले पाहीजे असे वाटते. आपल्या कार्यात मी आपल्याला सुयश चिंतितो.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 05/10/2008 - 10:13
देवकाका, तुमचं म्हणणं पटतं पण विशेषनामांचं भाषांतर नाही पटत. ऑर्कुट हे एका तुर्की इंजिनियरचं नाव आहे ज्याच्या डोक्यातून या "सोशल नेटवर्किंग"ची कल्पना आली. त्यानी ती कल्पना गुगलला विकली किंवा तो गुगलमधेच कामाला होता. त्यामुळे ऑर्कुट हा शब्द मराठी नसेल तरीही त्याचं भाषांतर खटकलं. (अवांतरः माझ्या इंग्रज मित्रांना तुमच्याबद्दल सांगताना तुमचं नाव "जॉय गॉड" सांगायचं का प्रमोद देव?)

मी_ओंकार 06/10/2008 - 20:18
अगदी बरोबर बोललात. पण तरीही बरेचशे लोक इंग्लीश हीच आपली मातृभाषा आहे असे समजून सर्रास त्या भाषेतले शब्द वापरत असतात आणि फक्त क्रियापदांसाठीच मराठीची फोडणी वापरत असतात. हे तर पुष्कळदा दिसून येते. असो. आपल्या उस्फुर्त प्रतिक्रियेबद्दल धन्यवाद. - ओंकार

प्रमोद देव 05/10/2008 - 10:41
अदिती ऑर्कुट हे विशेष नाम आहे हे मलाही मान्य आहे. पण त्याचे नाव बदलण्याचे एकच कारण आहे की ..ऑर्कुट हे एकत्र येण्याचे ठिकाण आहे.जिथे आपली मैत्री जमते म्हणजेच मेतकूट जमते..म्हणून हे नामकरण. त्यातून ऑर्कुट ला मेतकूट हे यमक जमले आहे म्हणूनही मजा वाटते बोलायला. बाकी त्यात मराठी अस्मिता वगैरे प्रकार नाही. (अवांतरः माझ्या इंग्रज मित्रांना तुमच्याबद्दल सांगताना तुमचं नाव "जॉय गॉड" सांगायचं का प्रमोद देव?) हाहाहा! मस्त आहे हेही नाव! मला चालेल. ;) त्यात एक छोटा बदल....प्र म्हणजे अति अथवा जास्ती. तेव्हा प्रमोद म्हणजे एक्स्ट्रा जॉय असे म्हणावे. :)

फटू 05/10/2008 - 10:55
ऑनलाईन = सचेत ऑफलाईन = अचेत सबटायटल = उपशिर्षक ऑडीओ क्लीप = ध्वनीफीत व्हीडीओ क्लीप = चित्रफीत (कदाचित हे शब्द संस्कृत असतील / वाटत असतील पण नेहमीच्या वापरातील चांगले पर्यायी शब्द ठरू शकतात...) सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

ऋषिकेश 05/10/2008 - 12:01
सर्वप्रथम नेहमीच्या वापरातल्या इतरभाषिक शब्दांना तितकेच प्रवाही आणि सोपे मराठी शब्द असतील तर वापरे पाहिजेत या मताचा मी आहे. जर प्रतिशब्द फार बोजड असेल तर मी मुळ (मग तो इंग्रजी का असेना) शब्दच वापरेन. दुसरे असे की, मागे एकदा उपक्रमावरील चर्चेत श्री यनावाला/वाचक्नवी यांनी एक मस्त गोष्ट सांगितली ती अशी की, ज्या शब्दांचे मराठीकरण पूर्ण झाले आहे, म्हणजे त्यास विभक्ती-प्रत्यय जोडता येतात अश्या परभाषिक शब्दांना मराठीच समजता येईल. जसे टेबल, पेन,.. याला आपण टेबलावर, पेनाने (टेबलवर, पेनने नाहि) सहज म्हणतो तेव्हा जर कोणी हे शब्द वापरले तरी त्याला मी मराठीच समजतो अर्थात आपण म्हणता त्याप्रमाणे ज्या शब्दांना सोपा मराठी शब्द असेल तर वापरायचा प्रयत्न करायलाच हवा. आणि मी तसा प्रयत्न करतो ही.. वर पेठकरकाका म्हणाले त्याप्रमाणे एखादवेळी सवयीने इंग्राठी बोलून जातो. :)
तात्यांनी एका लेखात 'लँड होणे' असा शब्द वापरला होता. (त्यावर ऋषिकेशने एक प्रतिसादही दिला होता. खरं तर तेंव्हाच हे सगळं डोक्यात आलं. )
माझा आक्षेप लँड होणे या शब्दाला नव्हता तर फुलपाखरू फुलावर बसतंय या नाजूक कल्पनेत लँड होणे सारख्या काहिश्या राकट शब्दयोजनेला होता. उद्या विमान धावपट्टीवर लँड झालं असं कोणी बोलून गेल्यास ते मला तितकंसं खटकणार नाहि. -(मराठी) ऋषिकेश

गणा मास्तर 06/10/2008 - 06:51
ओंकारशी सहमत आहे. मीदेखिल जाणीवपूर्वक जास्तीत जास्त मराठी शब्द वापरण्याचा प्रयत्न करत असतो. भारत, विमान , विमानतळ , सफरचंद, बातमी यासाठी हल्ली लोक पर्यायी ईंग्रजी शब्द वापरतात असा माझा अनुभव आहे. - गणा मास्तर भोकरवाडी (बुद्रुक)

मी_ओंकार 06/10/2008 - 20:39
सफरचंद, बातमी बरोबर. मलाही हेच शब्द सुचले होते. त्याचबरोबर प्रॉब्लेम हा शब्द तर आता मराठीच झाला आहे. - ओंकार

गणा मास्तर 07/10/2008 - 06:16
भारत, विमान , विमानतळ , सफरचंद, बातमी हे मराठी शब्दच वापरले पाहिजेत असे मला वाटते. प्रॉब्लेमसाठी समस्येपेक्षा अडचण जवळचा वाटतो - गणा मास्तर भोकरवाडी (बुद्रुक)

धनंजय 06/10/2008 - 07:34
या बाबतीत मी विद्यार्थी आहे. जे काय नवीन मराठी शब्द प्रचलित होतील ते वापरण्यास मी तयार आहे. (प्रचलित होणे महत्त्वाचे - अंगवळणी पडतील असे शब्द तयार करायला प्रतिभा बलवत्तर लागते.) सोप्या सोप्या मराठी शब्दांच्या ऐवजी इंग्रजी शब्द वापरल्यास मला जास्त खटकते. वही (नोटबुक) चूक (राँग) लिही (रायटिंग कर) असे प्रयोग माझ्या भाचेमंडळींकडून ऐकले आहेत, ते आवडले नाहीत. काही इंग्रजी शब्द सोपे आहेत, आणि मला खटकत नाहीत. पंचर, टायर, कार, वाल, पान्हा, टावेल (हा पंचापेक्षा वेगळा असतो), टमरेल, बाटली, नीब (शाईच्या 'पेन'ची), रबर, नोट (रुपयाची), बँक, बूट (हा जोड्याचा विशिष्ट प्रकार असतो), क्रिकेट, बॅट (पण चेंडू!), डँबीस, डामरट, इंजिन, लोकल (मुंबईतील रेल्वेगाडी), वाघीण (मालगाडीची), चार बुकं ... या इंग्रजी शब्दांसाठी नवीन मराठी शब्द काढले, तर मला शिकायला कठिण जाईल असे वाटते. इंग्रजी नामे मराठमोळ्या पद्धतीने वापरलीत तरी व्याकरणाच्या दृष्टीने मला ते ठीकच वाटते. (दुवा) सुशिक्षित मराठी समाजात नव-मराठी नव-शब्द प्रचलित झाल्यास, संवाद साधण्यासाठी मी ते जरूर वापरेन. संवाद साधण्यासाठी हे महत्त्वाचे असते.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 06/10/2008 - 10:43
धनंजयच्या विचारांशी संपूर्ण सहमत. मला "मराठी वर्ड्स रिमेंबर करायला डिफिकल्ट पडतं" याचातर मला रागच येतो बर्‍याचदा! पण.. पंचर, टायर, कार, वाल, पान्हा, टावेल (हा पंचापेक्षा वेगळा असतो), टमरेल, बाटली, नीब (शाईच्या 'पेन'ची), पान्हा या शब्दामुळे थोडी गोंधळले. अदिती

धनंजय 06/10/2008 - 17:37
पान्हा म्हणजे नट-बोल्ट फिरवायची कांडी (स्पॅनर, अमेरिकेत "wrench") किंवा कपड्याची रुंदी - डबल पान्ह्याचे धोतर (स्पॅनचे). दुधाचा पान्हा नाही...

३_१४ विक्षिप्त अदिती 06/10/2008 - 17:40
पहिलाच पान्हा (का पाना?) मला थोड्या वेळाने का होईना मला कळला, आधी तिसरा वाटला होता. पण दुसर्‍याची अजून थोडी शंका आहे, >> कपड्याची रुंदी - डबल पान्ह्याचे धोतर (स्पॅनचे). तो पन्हा ना? अदिती

धनंजय 06/10/2008 - 19:38
आहे : पाना पान्हा पन्हा हे सर्व शब्द मी तोंडीच ऐकलेले आहेत - लेखी वाचलेले नव्हते :-( शब्दकोशातून बघून: पेच फिरवायचा पाना (मूळ - [इंग्रजी] स्पॅनर) कपड्याचा पन्हा (मूळ - [फारसी] पह्ना) दुधाचा पान्हा (मूळ - [संस्कृत] प्रस्नव)

धमाल मुलगा 06/10/2008 - 17:55
२.पान्हा = दुधाचा हे ठाऊक आहे. ('वासरास पाहुन गायीला पान्हा फुटला' वगैरे) ३.पन्हा= कपड्यासंदर्भात. (धोतराचे उदाहरण.) १.पाना = स्पॅनरला मी आणि आमचा मेकॅनीक(?) असेच म्हणतो, पण बर्‍याच लोकांना स्पॅनरसाठीदेखील पान्हा हाच शब्द वापराताना पाहिले आहे. जाणकार ह्यावर प्रकाश टाकू शकतील काय?

धनंजय 07/10/2008 - 05:59
फारसी शब्द. पण फारसी शब्दकोशात बघता, त्याचा कपड्याच्या रुंदीशी संबंध दिसत नाही... (किंवा दुधाशीही नाही.)

सर्वसाक्षी 06/10/2008 - 23:06
ओंकारराव, असे सुचविणारे आपण बुरसट ठरतो. (जित्त्याची खोड मेल्याशिवाय जात नाही; सबब आपण आपले चालुच ठेवतो). इंग्रजी शिवाय भाषण वा लेखन प्रभावी होऊच शकत नाही वा इंगजी शब्दांचा नेमकेपणा वा बाज मराठी शब्दांना नाही असे ठणकावुन सांगणारे असंख्य मराठी आपल्याला हटकतील. आपला हेतु स्तुत्य आहे. आवश्यक ते म्हणजे विशेषतः ज्या संकल्पना पाश्चिमात्य देशांतुन आल्या आहेत असे शब्द इंग्रजी असले तरीही वापरायला हरकत नाही. तसेच जर एखाद्या पाश्चात्य संकल्पनेला वा वस्तुला चांगला मराठी शब्द वापरायला काय हरकत आहे? क्लिष्टता टाळली व सोपे शब्द वापरले तर ते रूचण्याची व पटकन रूळण्याची शक्यता नक्कीच आहे. चीन मध्ये (भ्रमणध्वनीच्या) हस्तसंचाला सर्रास स्सो ची म्हणतात. दूरध्वनी संचाला सहजगत्या त्येन व्हा म्हणतात. अनावश्यक परकिय शब्दांच्या वापरामुळे अनेक चांगले मराठी शब्द विस्मृतित जात आहेत. उदाहरणार्थ - 'झकास' असो. आपण आपले मराठीतुन बोलायचे. म्हणेना कुणी आपल्याला गावठी ,आचरट वा बुरसट!

धमाल मुलगा 07/10/2008 - 10:29
असे सुचविणारे आपण बुरसट ठरतो. (जित्त्याची खोड मेल्याशिवाय जात नाही; सबब आपण आपले चालुच ठेवतो). इंग्रजी शिवाय भाषण वा लेखन प्रभावी होऊच शकत नाही वा इंगजी शब्दांचा नेमकेपणा वा बाज मराठी शब्दांना नाही असे ठणकावुन सांगणारे असंख्य मराठी आपल्याला हटकतील.
:) काय करणार साक्षीदेवा, 'हल्ली मराठी वर्ड्स रिमेंबर करायला जरा डिफिकल्टच जातं.' काय म्हणता? ते असो, साक्षींच्या मतास पुर्ण अनुमोदन. पण मासल्यादाखल, गेल्या आठवड्यातलीच एक घटना सांगतो. नीलकांतबरोबर मराठी टंकलेखनासंदर्भात चर्चा करत होतो. मला 'फॉन्ट' ह्यासाठी चपखल शब्द काही सुचेना. नीलकांतने फट्टकन 'टंक' हा शब्द लिहीलेला होता. किंवा, एखादी आज्ञावली/प्रणाली आपल्या संगणकावर 'प्रस्थापीत' करणे. (इन्स्टॉल करणे) अशा प्रकारे, प्रतिशब्द वापरुन आपण एकवेळ बोलु शकु, परंतु मराठीमध्ये बोलणे/लिहिणे ह्याचा जो एक नैसर्गिक प्रवाह आहे त्यामध्ये (सध्यातरी) असे शब्द सर्वसामान्यांना खटकतात किंवा असे म्हणु की आपलेसे न वाटता, समोरच्याचं बोलणं शब्दबंबाळ आणि क्लिष्ट वाटतं. ह्या संदर्भात भाषातज्ज्ञ काही मदत करु शकतील काय? जेणेकरुन मराठीचा वापर अधिकाधिक सुटसुटीत राहील.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 07/10/2008 - 10:38
असे सुचविणारे आपण बुरसट ठरतो. (जित्त्याची खोड मेल्याशिवाय जात नाही; सबब आपण आपले चालुच ठेवतो). जेव्हा समोरच्याला हेही माहित असतं की जास्तीत जास्त मराठी शब्दच वापरणार्‍या माणसाला बर्‍यापैकी छान इंग्लीशही बोलता येतं, तेव्हा बुरसट वगैरे म्हणण्याचा प्रश्नच येत नाही. (स्वानुभव) कारण इंग्लीश बोलून दाखवून खोड(?) मोडता येते. तीन वर्ष(च) इंग्लंडला राहून आल्यावर, "अजूनही तुला मराठी छान बोलता येतं", म्हणणारे महाभाग आढळले तसेच "तू आता जास्त शुद्ध मराठी बोलतेस", (शुद्ध म्हणजे कमीतकमी इंग्लीश शब्द वापरुन) असं म्हणणारेही आढळले. अनावश्यक परकिय शब्दांच्या वापरामुळे अनेक चांगले मराठी शब्द विस्मृतित जात आहेत. उदाहरणार्थ - 'झकास' गुजराथी मित्र आणि वाण्यांकडे खरेदी करण्यामुळे माझ्या तोंडात झकासपेक्षा चोक्कस हा शब्द जास्त येतो. अदिती

धमाल मुलगा 07/10/2008 - 11:32
काही प्रमाणात खरं आहे अदिती तुझं. पण...
जेव्हा समोरच्याला हेही माहित असतं की जास्तीत जास्त मराठी शब्दच वापरणार्‍या माणसाला बर्‍यापैकी छान इंग्लीशही बोलता येतं, तेव्हा बुरसट वगैरे म्हणण्याचा प्रश्नच येत नाही. (स्वानुभव) कारण इंग्लीश बोलून दाखवून खोड(?) मोडता येते.
ह्यातच तु म्हणालीस ना, की समोरच्याला हे माहित असतं, पण पहिल्या भेटीत प्रथमदर्शनी कुठे ठाऊक असतं ते? मग 'माझं मराठी कसं सतत्च्या इंग्रजीच्या वापरामुळे कच्चं झालंय' हे दाखवण्यात धन्यता मानणारे कितीतरी जण आहेत. अगदी पदोपदी भेटतात. ह्या अशा चित्रामुळे 'आख्खी ३ वर्षं साहेबाच्या देशात राहिलेली मुलगी' चक्क मराठीत बोलते म्हणल्यावर लोक अचंबीत होणारच ना? :) आणि राहिला मुद्दा 'झकास' ऐवजी चोक्कसचा, तर मी म्हणेन...हे चालुच राहणार. असं झालं नाही तर भाषा वाढत नाही असं बर्‍याच जाणकारांचं म्हणणं आहे म्हणे. शिवकालीन मराठीमध्ये नाही उर्दु/अरबी/फार्सी भाषांचा प्रभाव जाणवतो? तसंच हे. इंदौरात गेल्यावर तिथला माणुस अगदी आपसुकपणे नकळत 'बढिया' म्हणतो. त्याला झकास हा शब्द ठाऊक नसतो असं नाही, पण उत्स्फुर्ततेतुन त्याच्या तोंडुन 'क्या बात है, बढिया' असं निघतं. अगदी इंग्रजी शब्दकोश पाहिला तर त्यातही हल्ली काही भारतीय (मुख्यतः हिंदी ) शब्द स्विकारलेले दिसतात. ह्याला भाषिक आक्रमण म्हणावे की भाषावृध्दी ह्यात मतभिन्नता आढळतेच. पण सध्या आपला तो विषय नव्हे. विषयांतराबद्दल क्षमस्व.

प्रभाकर पेठकर 04/10/2008 - 16:06
actually ------------- खरं तर,.........प्रत्यक्षात obviously ------------- साहजिक..............उघडपणे complicated -------------- कठीण,...........गुंतागुंतीचे परवाचाच incident ------------- परवाचीच गोष्ट.............परवाचीचच घटना incidently -------------- योगायोग................???? casually -------------- मजेत, सहज...............गंभीर नसलेले मिपावर ल्याहायला सुरूवात केली तेंव्हा एक जाणवले इथे 'शुद्धलेखन' casually घेतले जाते. (विशेष गांभिर्याने घेतले जात नाही.) त्या मुळे मुक्त मनाने विचार मांडताना काही प्रभावी परीणाम साधण्याच्या हव्यासा पायी इंग्रजी शब्दांची मदत घेतली. (कारण इथले सोवळे-ओवळे तितकेसे गंभीर नाही). 'लेख फोकस्ड हवा होता' च्या ऐवजी 'अजून मुद्देसूद हवा होता' असेही चालले असते. अशी शब्दयोजनाही मी अनेकदा करतो. पण सहा दिवस सात्विक जेवण जेवल्यावर एखाद दिवशी 'अभक्ष्य' भक्षिण्याचा मोह अनावर होतो. टी व्ही, फ्रीज वगैरेला सुद्धा 'दूरचित्रवाणी संच' आणि 'शीतकपाट' असा शब्द वापरावयास हरकत नाही. तसेही 'कपाट' हा शब्दही मराठी कुठे आहे? मग 'शीतफडताळ' म्हणावे का? अवजड संस्कॄतमधून उचललेले शब्द वापरण्याचाही माझा अट्टाहास नाहीतरी पण मातृमांगल्याच्या महामहोत्सवात हा शब्द तसा कठीणच नाही का? अधीच्या वाक्याच्या अगदी विपरीत. आपल्या लेखनप्रपंचाचा आशय ध्यानात आला. मान्यही आहे. तसा प्रयत्नही सतत करीत असतो. ह्या पुढे अजून कटाक्षाने करेन. धन्यवाद. तुमची बायको ड्रायव्हींग शिकत असेल तर, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका..

३_१४ विक्षिप्त अदिती 04/10/2008 - 16:34
तुमची बायको ड्रायव्हींग शिकत असेल तर, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका.. तुमची बायको गाडी चालवायला शिकत असेल, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका..

प्रभाकर पेठकर 04/10/2008 - 16:38
हे वाक्य माझे नसून दूसर्‍याचे आहे. त्यामुळे त्यात फेरबदल न करता वापरलेले आहे. नाहीतर, 'तुमची बायको चारचाकी स्वयंचलित वाहन चालवायला शिकत असेल तर तिच्या मार्गात आडवे-उभे-तिरपे कसेही येऊ नका' असे वाक्य मला सुचते आहे. तुमची बायको ड्रायव्हींग शिकत असेल तर, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका..

मी_ओंकार 04/10/2008 - 18:16
काका, तुमच्या वाक्याबद्दल मला काहीच म्हणायचे नव्हते. तुमच्या मराठी लेखनाबद्दल मला आदरच आहे. ते केवळ उदाहरणादाखल होते. बाकी संस्कृत शब्दांबद्दल मी इंग्रजी शब्दांना सुचवण्यात येणारे पर्यायी शब्दांबद्दल बोलत होतो. ओंकार

प्रभाकर पेठकर 05/10/2008 - 09:10
आपल्या लेखनप्रपंचाचा आशय ध्यानात आला. मान्यही आहे. तसा प्रयत्नही सतत करीत असतो. ह्या पुढे अजून कटाक्षाने करेन. माझ्या ह्या वाक्यात आपल्या मुद्याची स्वीकृती आहे. बाकी सर्व हलकेच घ्यावे ही विनंती. तुमची बायको ड्रायव्हींग शिकत असेल तर, तिच्या मार्गात आडवे येऊ नका..

अनिरुध्द 04/10/2008 - 16:12
वरील लेख वाचून मला एक उदाहरण द्यावंसं वाटंतंय. अर्थात मराठी माणसांनीच मराठी बोलंलं नाही तर परप्रांतीय तरी ती कशी बोलणार. आज सगळेजण आपल्या मुलांना इंग्लिश माध्यमाच्या शाळेत घालतात. काही वेळेला परीस्थितीही कारणीभूत असते. पण प्रामुख्याने कारणं दोन - १. आई-वडील दोघंही आय.टी. मधे असतात आणि प्रतिष्ठा जपायची असते, २. आपल्याला नाही तर नाही, आपली मुलं तरी शिकतील असा विचार असतो. तशातच आजकाल घरा-घरातली संस्कार केंद्र (आजी-आजोबा) कालबाह्य होत चालल्येत. आणि घरी आजी-आजोबा असलेच तरी संवाद साधायला त्यांच्याजवळ माध्यम नसतं. कारण आजी-आजोबांच माध्यम वेगळं असतं आणि मुलांचं मिडीयम वेगळं असतं. त्यामुळे मुलं शाळेतून घरी आली की वॉश घेऊन, फ्रेश होऊन मगच आजी-आजोबांशी कम्युनिकेट करतात.

कलंत्री 04/10/2008 - 17:53
मराठीतील शब्द वापरणे खरेतर अतिशय सोपे आणि गोमटे काम आहे. लेखामध्ये आपले अस्सल आणि रांगडे शब्द वापरत गेलो तर नक्कीच तो लेख इतरांना आवडल्याखेरीज राहत नाही. शब्द -> विचार -> प्रभाव आणि इतरांचा स्विकार अशी वहिवाट असेल तर चांगले शब्द वापरले तर नक्कीच आपल्या लेखाचा पाया भक्कम असा होतो. ओमकार यांनी उल्लेख केल्या प्रमाणे मातृ ( मराठी ) मांगल्य ( मनात प्रसन्नता) महा महोत्सव ( मिपावर येणे -भाग घेणे) असाही होऊ शकतो. शेवटी मराठी आपली भाषा आहे आणि तिचे जतन करणे आपलेच कर्तव्य आहे. शब्दपूजा करत रहा. ( यावर एखादा लेख लिहायचा विचार आहे).

प्रमोद देव 05/10/2008 - 10:07
ओंकारशी मी पूर्णपणे सहमत आहे. मीही जाणीवपूर्वक मराठी लिहायचा आणि बोलायचा प्रयत्न करत असतो आणि इतरांनाही तसे करण्यासाठी उद्युक्त करत असतो. त्यात एका मर्यादेपर्यंत यशही येतेय. पण तरीही बरेचशे लोक इंग्लीश हीच आपली मातृभाषा आहे असे समजून सर्रास त्या भाषेतले शब्द वापरत असतात आणि फक्त क्रियापदांसाठीच मराठीची फोडणी वापरत असतात. मराठी माणसांनी मराठी माणसाशीच लेखी संवाद देवनागरीत साधावा म्हणून मी मेतकूटवर(हा ऑर्कुट साठी वापरलेला शब्द आहे) एक मायमराठी म्हणून मंच स्थापन केलेला आहे. अतिशय उत्साहाने त्यात जवळ जवळ ५०जण सामील झालेत. पण वाईट ह्याचे वाटते की ह्यातले जेमतेम १/५ सभासदच जाणीवपूर्वक देवनागरीतून मराठीत संवाद साधणारे लोक सोडले तर बाकीचे ४/५ लोक मिंग्लीश अथवा सरळ सरळ इंग्लीशमध्येच संवाद साधत असतात. एरवी अगदी मराठी बाणा वगैरे बाळगणारे लोकही मिंग्लीशचा आधार घेतात तेव्हा त्यांची कींवही येते आणि वाईटही वाटते. ह्याच संदर्भात मी सुप्रसिद्ध पत्रकार 'राजु परुळेकर' ह्यांनाही मेतकूटवर एक खरड पाठवलेली होती की त्यांनी देवनागरीतून मराठीत व्यवहार करावा...पण त्याचा काहीच उपयोग झालेला नाहीये. कविता,लेख मराठीतून लिहीणारे नामांकित कवी,लेखकमंडळी एरवी मात्र मिंग्लीशचाच आधार घेतात असाही माझा अनूभव आहे. मेतकूट अथवा इतर ठिकाणी जसे की वेगवेगळ्या निरोप्यांमध्ये(मेसेंजर्स),विरोपातून(इ-मेल) मराठी माणसांनी मराठी माणसांशी मराठीतून संवाद साधावा अशी अपेक्षा आहे;पण तीही बहुतांशी व्यर्थ ठरते आहे. मराठीत बोलण्याची,देवनागरीत लिहीण्याची उर्मी जोवर आतून येत नाही तोवर ह्यात बदल होणार नाही असे माझा स्वानुभव सांगतो. त्यामुळे कोणत्याही जाहीर आवाहनाला आधी जो भावनिक प्रतिसाद मिळतो तो केवळ तात्कालिक स्वरूपाचा असतो असे वेळोवेळी दिसून आलेले आहे. पण आपल्यासारख्या मराठी प्रेमींनी जिद्द न हरता पुनःपुन्हा असे प्रयत्न करत राहीले पाहीजे असे वाटते. आपल्या कार्यात मी आपल्याला सुयश चिंतितो.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 05/10/2008 - 10:13
देवकाका, तुमचं म्हणणं पटतं पण विशेषनामांचं भाषांतर नाही पटत. ऑर्कुट हे एका तुर्की इंजिनियरचं नाव आहे ज्याच्या डोक्यातून या "सोशल नेटवर्किंग"ची कल्पना आली. त्यानी ती कल्पना गुगलला विकली किंवा तो गुगलमधेच कामाला होता. त्यामुळे ऑर्कुट हा शब्द मराठी नसेल तरीही त्याचं भाषांतर खटकलं. (अवांतरः माझ्या इंग्रज मित्रांना तुमच्याबद्दल सांगताना तुमचं नाव "जॉय गॉड" सांगायचं का प्रमोद देव?)

मी_ओंकार 06/10/2008 - 20:18
अगदी बरोबर बोललात. पण तरीही बरेचशे लोक इंग्लीश हीच आपली मातृभाषा आहे असे समजून सर्रास त्या भाषेतले शब्द वापरत असतात आणि फक्त क्रियापदांसाठीच मराठीची फोडणी वापरत असतात. हे तर पुष्कळदा दिसून येते. असो. आपल्या उस्फुर्त प्रतिक्रियेबद्दल धन्यवाद. - ओंकार

प्रमोद देव 05/10/2008 - 10:41
अदिती ऑर्कुट हे विशेष नाम आहे हे मलाही मान्य आहे. पण त्याचे नाव बदलण्याचे एकच कारण आहे की ..ऑर्कुट हे एकत्र येण्याचे ठिकाण आहे.जिथे आपली मैत्री जमते म्हणजेच मेतकूट जमते..म्हणून हे नामकरण. त्यातून ऑर्कुट ला मेतकूट हे यमक जमले आहे म्हणूनही मजा वाटते बोलायला. बाकी त्यात मराठी अस्मिता वगैरे प्रकार नाही. (अवांतरः माझ्या इंग्रज मित्रांना तुमच्याबद्दल सांगताना तुमचं नाव "जॉय गॉड" सांगायचं का प्रमोद देव?) हाहाहा! मस्त आहे हेही नाव! मला चालेल. ;) त्यात एक छोटा बदल....प्र म्हणजे अति अथवा जास्ती. तेव्हा प्रमोद म्हणजे एक्स्ट्रा जॉय असे म्हणावे. :)

फटू 05/10/2008 - 10:55
ऑनलाईन = सचेत ऑफलाईन = अचेत सबटायटल = उपशिर्षक ऑडीओ क्लीप = ध्वनीफीत व्हीडीओ क्लीप = चित्रफीत (कदाचित हे शब्द संस्कृत असतील / वाटत असतील पण नेहमीच्या वापरातील चांगले पर्यायी शब्द ठरू शकतात...) सतीश गावडे आम्ही इथेही उजेड पाडतो -> मी शोधतो किनारा...

ऋषिकेश 05/10/2008 - 12:01
सर्वप्रथम नेहमीच्या वापरातल्या इतरभाषिक शब्दांना तितकेच प्रवाही आणि सोपे मराठी शब्द असतील तर वापरे पाहिजेत या मताचा मी आहे. जर प्रतिशब्द फार बोजड असेल तर मी मुळ (मग तो इंग्रजी का असेना) शब्दच वापरेन. दुसरे असे की, मागे एकदा उपक्रमावरील चर्चेत श्री यनावाला/वाचक्नवी यांनी एक मस्त गोष्ट सांगितली ती अशी की, ज्या शब्दांचे मराठीकरण पूर्ण झाले आहे, म्हणजे त्यास विभक्ती-प्रत्यय जोडता येतात अश्या परभाषिक शब्दांना मराठीच समजता येईल. जसे टेबल, पेन,.. याला आपण टेबलावर, पेनाने (टेबलवर, पेनने नाहि) सहज म्हणतो तेव्हा जर कोणी हे शब्द वापरले तरी त्याला मी मराठीच समजतो अर्थात आपण म्हणता त्याप्रमाणे ज्या शब्दांना सोपा मराठी शब्द असेल तर वापरायचा प्रयत्न करायलाच हवा. आणि मी तसा प्रयत्न करतो ही.. वर पेठकरकाका म्हणाले त्याप्रमाणे एखादवेळी सवयीने इंग्राठी बोलून जातो. :)
तात्यांनी एका लेखात 'लँड होणे' असा शब्द वापरला होता. (त्यावर ऋषिकेशने एक प्रतिसादही दिला होता. खरं तर तेंव्हाच हे सगळं डोक्यात आलं. )
माझा आक्षेप लँड होणे या शब्दाला नव्हता तर फुलपाखरू फुलावर बसतंय या नाजूक कल्पनेत लँड होणे सारख्या काहिश्या राकट शब्दयोजनेला होता. उद्या विमान धावपट्टीवर लँड झालं असं कोणी बोलून गेल्यास ते मला तितकंसं खटकणार नाहि. -(मराठी) ऋषिकेश

गणा मास्तर 06/10/2008 - 06:51
ओंकारशी सहमत आहे. मीदेखिल जाणीवपूर्वक जास्तीत जास्त मराठी शब्द वापरण्याचा प्रयत्न करत असतो. भारत, विमान , विमानतळ , सफरचंद, बातमी यासाठी हल्ली लोक पर्यायी ईंग्रजी शब्द वापरतात असा माझा अनुभव आहे. - गणा मास्तर भोकरवाडी (बुद्रुक)

मी_ओंकार 06/10/2008 - 20:39
सफरचंद, बातमी बरोबर. मलाही हेच शब्द सुचले होते. त्याचबरोबर प्रॉब्लेम हा शब्द तर आता मराठीच झाला आहे. - ओंकार

गणा मास्तर 07/10/2008 - 06:16
भारत, विमान , विमानतळ , सफरचंद, बातमी हे मराठी शब्दच वापरले पाहिजेत असे मला वाटते. प्रॉब्लेमसाठी समस्येपेक्षा अडचण जवळचा वाटतो - गणा मास्तर भोकरवाडी (बुद्रुक)

धनंजय 06/10/2008 - 07:34
या बाबतीत मी विद्यार्थी आहे. जे काय नवीन मराठी शब्द प्रचलित होतील ते वापरण्यास मी तयार आहे. (प्रचलित होणे महत्त्वाचे - अंगवळणी पडतील असे शब्द तयार करायला प्रतिभा बलवत्तर लागते.) सोप्या सोप्या मराठी शब्दांच्या ऐवजी इंग्रजी शब्द वापरल्यास मला जास्त खटकते. वही (नोटबुक) चूक (राँग) लिही (रायटिंग कर) असे प्रयोग माझ्या भाचेमंडळींकडून ऐकले आहेत, ते आवडले नाहीत. काही इंग्रजी शब्द सोपे आहेत, आणि मला खटकत नाहीत. पंचर, टायर, कार, वाल, पान्हा, टावेल (हा पंचापेक्षा वेगळा असतो), टमरेल, बाटली, नीब (शाईच्या 'पेन'ची), रबर, नोट (रुपयाची), बँक, बूट (हा जोड्याचा विशिष्ट प्रकार असतो), क्रिकेट, बॅट (पण चेंडू!), डँबीस, डामरट, इंजिन, लोकल (मुंबईतील रेल्वेगाडी), वाघीण (मालगाडीची), चार बुकं ... या इंग्रजी शब्दांसाठी नवीन मराठी शब्द काढले, तर मला शिकायला कठिण जाईल असे वाटते. इंग्रजी नामे मराठमोळ्या पद्धतीने वापरलीत तरी व्याकरणाच्या दृष्टीने मला ते ठीकच वाटते. (दुवा) सुशिक्षित मराठी समाजात नव-मराठी नव-शब्द प्रचलित झाल्यास, संवाद साधण्यासाठी मी ते जरूर वापरेन. संवाद साधण्यासाठी हे महत्त्वाचे असते.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 06/10/2008 - 10:43
धनंजयच्या विचारांशी संपूर्ण सहमत. मला "मराठी वर्ड्स रिमेंबर करायला डिफिकल्ट पडतं" याचातर मला रागच येतो बर्‍याचदा! पण.. पंचर, टायर, कार, वाल, पान्हा, टावेल (हा पंचापेक्षा वेगळा असतो), टमरेल, बाटली, नीब (शाईच्या 'पेन'ची), पान्हा या शब्दामुळे थोडी गोंधळले. अदिती

धनंजय 06/10/2008 - 17:37
पान्हा म्हणजे नट-बोल्ट फिरवायची कांडी (स्पॅनर, अमेरिकेत "wrench") किंवा कपड्याची रुंदी - डबल पान्ह्याचे धोतर (स्पॅनचे). दुधाचा पान्हा नाही...

३_१४ विक्षिप्त अदिती 06/10/2008 - 17:40
पहिलाच पान्हा (का पाना?) मला थोड्या वेळाने का होईना मला कळला, आधी तिसरा वाटला होता. पण दुसर्‍याची अजून थोडी शंका आहे, >> कपड्याची रुंदी - डबल पान्ह्याचे धोतर (स्पॅनचे). तो पन्हा ना? अदिती

धनंजय 06/10/2008 - 19:38
आहे : पाना पान्हा पन्हा हे सर्व शब्द मी तोंडीच ऐकलेले आहेत - लेखी वाचलेले नव्हते :-( शब्दकोशातून बघून: पेच फिरवायचा पाना (मूळ - [इंग्रजी] स्पॅनर) कपड्याचा पन्हा (मूळ - [फारसी] पह्ना) दुधाचा पान्हा (मूळ - [संस्कृत] प्रस्नव)

धमाल मुलगा 06/10/2008 - 17:55
२.पान्हा = दुधाचा हे ठाऊक आहे. ('वासरास पाहुन गायीला पान्हा फुटला' वगैरे) ३.पन्हा= कपड्यासंदर्भात. (धोतराचे उदाहरण.) १.पाना = स्पॅनरला मी आणि आमचा मेकॅनीक(?) असेच म्हणतो, पण बर्‍याच लोकांना स्पॅनरसाठीदेखील पान्हा हाच शब्द वापराताना पाहिले आहे. जाणकार ह्यावर प्रकाश टाकू शकतील काय?

धनंजय 07/10/2008 - 05:59
फारसी शब्द. पण फारसी शब्दकोशात बघता, त्याचा कपड्याच्या रुंदीशी संबंध दिसत नाही... (किंवा दुधाशीही नाही.)

सर्वसाक्षी 06/10/2008 - 23:06
ओंकारराव, असे सुचविणारे आपण बुरसट ठरतो. (जित्त्याची खोड मेल्याशिवाय जात नाही; सबब आपण आपले चालुच ठेवतो). इंग्रजी शिवाय भाषण वा लेखन प्रभावी होऊच शकत नाही वा इंगजी शब्दांचा नेमकेपणा वा बाज मराठी शब्दांना नाही असे ठणकावुन सांगणारे असंख्य मराठी आपल्याला हटकतील. आपला हेतु स्तुत्य आहे. आवश्यक ते म्हणजे विशेषतः ज्या संकल्पना पाश्चिमात्य देशांतुन आल्या आहेत असे शब्द इंग्रजी असले तरीही वापरायला हरकत नाही. तसेच जर एखाद्या पाश्चात्य संकल्पनेला वा वस्तुला चांगला मराठी शब्द वापरायला काय हरकत आहे? क्लिष्टता टाळली व सोपे शब्द वापरले तर ते रूचण्याची व पटकन रूळण्याची शक्यता नक्कीच आहे. चीन मध्ये (भ्रमणध्वनीच्या) हस्तसंचाला सर्रास स्सो ची म्हणतात. दूरध्वनी संचाला सहजगत्या त्येन व्हा म्हणतात. अनावश्यक परकिय शब्दांच्या वापरामुळे अनेक चांगले मराठी शब्द विस्मृतित जात आहेत. उदाहरणार्थ - 'झकास' असो. आपण आपले मराठीतुन बोलायचे. म्हणेना कुणी आपल्याला गावठी ,आचरट वा बुरसट!

धमाल मुलगा 07/10/2008 - 10:29
असे सुचविणारे आपण बुरसट ठरतो. (जित्त्याची खोड मेल्याशिवाय जात नाही; सबब आपण आपले चालुच ठेवतो). इंग्रजी शिवाय भाषण वा लेखन प्रभावी होऊच शकत नाही वा इंगजी शब्दांचा नेमकेपणा वा बाज मराठी शब्दांना नाही असे ठणकावुन सांगणारे असंख्य मराठी आपल्याला हटकतील.
:) काय करणार साक्षीदेवा, 'हल्ली मराठी वर्ड्स रिमेंबर करायला जरा डिफिकल्टच जातं.' काय म्हणता? ते असो, साक्षींच्या मतास पुर्ण अनुमोदन. पण मासल्यादाखल, गेल्या आठवड्यातलीच एक घटना सांगतो. नीलकांतबरोबर मराठी टंकलेखनासंदर्भात चर्चा करत होतो. मला 'फॉन्ट' ह्यासाठी चपखल शब्द काही सुचेना. नीलकांतने फट्टकन 'टंक' हा शब्द लिहीलेला होता. किंवा, एखादी आज्ञावली/प्रणाली आपल्या संगणकावर 'प्रस्थापीत' करणे. (इन्स्टॉल करणे) अशा प्रकारे, प्रतिशब्द वापरुन आपण एकवेळ बोलु शकु, परंतु मराठीमध्ये बोलणे/लिहिणे ह्याचा जो एक नैसर्गिक प्रवाह आहे त्यामध्ये (सध्यातरी) असे शब्द सर्वसामान्यांना खटकतात किंवा असे म्हणु की आपलेसे न वाटता, समोरच्याचं बोलणं शब्दबंबाळ आणि क्लिष्ट वाटतं. ह्या संदर्भात भाषातज्ज्ञ काही मदत करु शकतील काय? जेणेकरुन मराठीचा वापर अधिकाधिक सुटसुटीत राहील.

३_१४ विक्षिप्त अदिती 07/10/2008 - 10:38
असे सुचविणारे आपण बुरसट ठरतो. (जित्त्याची खोड मेल्याशिवाय जात नाही; सबब आपण आपले चालुच ठेवतो). जेव्हा समोरच्याला हेही माहित असतं की जास्तीत जास्त मराठी शब्दच वापरणार्‍या माणसाला बर्‍यापैकी छान इंग्लीशही बोलता येतं, तेव्हा बुरसट वगैरे म्हणण्याचा प्रश्नच येत नाही. (स्वानुभव) कारण इंग्लीश बोलून दाखवून खोड(?) मोडता येते. तीन वर्ष(च) इंग्लंडला राहून आल्यावर, "अजूनही तुला मराठी छान बोलता येतं", म्हणणारे महाभाग आढळले तसेच "तू आता जास्त शुद्ध मराठी बोलतेस", (शुद्ध म्हणजे कमीतकमी इंग्लीश शब्द वापरुन) असं म्हणणारेही आढळले. अनावश्यक परकिय शब्दांच्या वापरामुळे अनेक चांगले मराठी शब्द विस्मृतित जात आहेत. उदाहरणार्थ - 'झकास' गुजराथी मित्र आणि वाण्यांकडे खरेदी करण्यामुळे माझ्या तोंडात झकासपेक्षा चोक्कस हा शब्द जास्त येतो. अदिती

धमाल मुलगा 07/10/2008 - 11:32
काही प्रमाणात खरं आहे अदिती तुझं. पण...
जेव्हा समोरच्याला हेही माहित असतं की जास्तीत जास्त मराठी शब्दच वापरणार्‍या माणसाला बर्‍यापैकी छान इंग्लीशही बोलता येतं, तेव्हा बुरसट वगैरे म्हणण्याचा प्रश्नच येत नाही. (स्वानुभव) कारण इंग्लीश बोलून दाखवून खोड(?) मोडता येते.
ह्यातच तु म्हणालीस ना, की समोरच्याला हे माहित असतं, पण पहिल्या भेटीत प्रथमदर्शनी कुठे ठाऊक असतं ते? मग 'माझं मराठी कसं सतत्च्या इंग्रजीच्या वापरामुळे कच्चं झालंय' हे दाखवण्यात धन्यता मानणारे कितीतरी जण आहेत. अगदी पदोपदी भेटतात. ह्या अशा चित्रामुळे 'आख्खी ३ वर्षं साहेबाच्या देशात राहिलेली मुलगी' चक्क मराठीत बोलते म्हणल्यावर लोक अचंबीत होणारच ना? :) आणि राहिला मुद्दा 'झकास' ऐवजी चोक्कसचा, तर मी म्हणेन...हे चालुच राहणार. असं झालं नाही तर भाषा वाढत नाही असं बर्‍याच जाणकारांचं म्हणणं आहे म्हणे. शिवकालीन मराठीमध्ये नाही उर्दु/अरबी/फार्सी भाषांचा प्रभाव जाणवतो? तसंच हे. इंदौरात गेल्यावर तिथला माणुस अगदी आपसुकपणे नकळत 'बढिया' म्हणतो. त्याला झकास हा शब्द ठाऊक नसतो असं नाही, पण उत्स्फुर्ततेतुन त्याच्या तोंडुन 'क्या बात है, बढिया' असं निघतं. अगदी इंग्रजी शब्दकोश पाहिला तर त्यातही हल्ली काही भारतीय (मुख्यतः हिंदी ) शब्द स्विकारलेले दिसतात. ह्याला भाषिक आक्रमण म्हणावे की भाषावृध्दी ह्यात मतभिन्नता आढळतेच. पण सध्या आपला तो विषय नव्हे. विषयांतराबद्दल क्षमस्व.
लेखनविषय:
भाषा
लेखनप्रकार
विचार
वाद
नमस्कार,
मराठी भाषेवरील इंग्रजीचा प्रभाव, इंग्रजी शब्दांना मराठी प्रतिशब्द, ते शोधताना संस्कृतातील जड शब्दांचा होणारा वापर या आणि अशा बर्‍याच मुद्द्यांवर बर्‍याच ठिकाणी बर्‍याच वेळा काथ्याकूट झालेला आहे. तरीही या नवीन काथ्याकूटास सुरवात करण्याचे मागील काही दिवस विचार घोळत होते. याचा उद्देश वर सांगितल्यापैकी पहिला म्हणजे मराठी भाषेवरील इंग्रजीचा प्रभाव आणि प्रामुख्याने लेखनावरील प्रभाव हा आहे.

मातृमांगल्याचा महामहोत्सव.

कलंत्री ·

विसोबा खेचर 30/09/2008 - 08:19
मातृमांगल्याचा महामहोत्सव. वा! अतिशय सुरेख शीर्षक...! कलंत्रीसाहेब, संस्थळाच्या माहितीबद्दल धन्यवाद. या संस्थळाला आमच्या अनेकानेक शुभेच्छा... आपण या संस्थळाला 'मिपाचे लहान भावंडं' असे संबोधले आहे. मिपाला थोरलेपणा देऊन हा आपण मिपाचा सन्मानच केला आहे असे मी मानतो! आपलं, (मायमराठीचं एक लेकरू) तात्या.

प्राजु 30/09/2008 - 08:21
अतिशय सुरेख उपक्रम आणि नावही सुंदर आहे.. धन्यवाद... - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

गणा मास्तर 30/09/2008 - 09:29
उत्तम संकल्पना. अशा प्रकारच्या संकेतस्थळांमुळे मायमराठीच्या लेकरांची खुप छान सोय होईल. मराठीच्या संवर्धनासाठी झटणार्या कलंत्रीकाकांना लक्ष लक्ष धन्यवाद. आपला मराठीप्रेमी - गणा मास्तर भोकरवाडी (बुद्रुक) पूर्वाश्रमीचा अनिकेत केदारी

जैनाचं कार्ट 30/09/2008 - 09:39
कलंत्रीसाहेब, संस्थळाच्या माहितीबद्दल धन्यवाद. या संस्थळाला आमच्या अनेकानेक शुभेच्छा... जैनाचं कार्ट शुभ कर्मन ते कबहूं न डरो....! आमचा ब्लॉग

स्वाती दिनेश 30/09/2008 - 13:18
अतिशय सुरेख उपक्रम आणि नावही आवडले. ही माहिती दिल्याबद्दल धन्यवाद, स्वाती

विसोबा खेचर 30/09/2008 - 08:19
मातृमांगल्याचा महामहोत्सव. वा! अतिशय सुरेख शीर्षक...! कलंत्रीसाहेब, संस्थळाच्या माहितीबद्दल धन्यवाद. या संस्थळाला आमच्या अनेकानेक शुभेच्छा... आपण या संस्थळाला 'मिपाचे लहान भावंडं' असे संबोधले आहे. मिपाला थोरलेपणा देऊन हा आपण मिपाचा सन्मानच केला आहे असे मी मानतो! आपलं, (मायमराठीचं एक लेकरू) तात्या.

प्राजु 30/09/2008 - 08:21
अतिशय सुरेख उपक्रम आणि नावही सुंदर आहे.. धन्यवाद... - (सर्वव्यापी)प्राजु http://praaju.blogspot.com/

गणा मास्तर 30/09/2008 - 09:29
उत्तम संकल्पना. अशा प्रकारच्या संकेतस्थळांमुळे मायमराठीच्या लेकरांची खुप छान सोय होईल. मराठीच्या संवर्धनासाठी झटणार्या कलंत्रीकाकांना लक्ष लक्ष धन्यवाद. आपला मराठीप्रेमी - गणा मास्तर भोकरवाडी (बुद्रुक) पूर्वाश्रमीचा अनिकेत केदारी

जैनाचं कार्ट 30/09/2008 - 09:39
कलंत्रीसाहेब, संस्थळाच्या माहितीबद्दल धन्यवाद. या संस्थळाला आमच्या अनेकानेक शुभेच्छा... जैनाचं कार्ट शुभ कर्मन ते कबहूं न डरो....! आमचा ब्लॉग

स्वाती दिनेश 30/09/2008 - 13:18
अतिशय सुरेख उपक्रम आणि नावही आवडले. ही माहिती दिल्याबद्दल धन्यवाद, स्वाती
लेखनविषय:
संस्कृती
धर्म
भाषा
साहित्यिक
शिक्षण
लेखनप्रकार
शुभेच्छा
बातमी
मातृमांगल्याचा महामहोत्सव आणि महाराष्ट्र्शारदेच्या चरणी एक छोटेसे कमळ.
आजपासून महाराष्ट्रातच नव्हे तर पूर्ण देशभर मातृमांगल्याचा महामहोत्सव सुरु होत आहे. त्याचा सुंदर आढावा भाग्यश्री ताईंनी "आठवणीतलं नवरात्र" या लेखात घेतला आहेच. कृषी संस्कृती, मातृशक्ती आणि विद्याकलांची अधिष्ठात्री महासरस्वती यांच्या पूजनाचा त्रिवेणी संगम म्हणजे "शारदीय महोत्सव' आहे. आई जगदंबा भवानी ही अनेक प्रेरणांची स्त्रोत आहे. या अनेकविध प्रेरणेत शौर्य,शांती, भक्ति, बुद्धी, लेखन, कला इत्यादीचा समावेश होत असतो.

अनुवाद मदत हवी आहे.

नीलकांत ·

३_१४ विक्षिप्त अदिती 25/09/2008 - 12:29
मी मदत करू शकते (अनुवाद करायला जमतं का नाही माहित नाही). पण गेली चार वर्षं माझं आयुष्य "विण्डोजविरहीत" ठेवल्याबद्दल मी लिनक्ससाठी काहीतरी करू शकले तर बरं वाटेल. अदिती

आनंदयात्री 25/09/2008 - 12:56
अवांतर लेखन होउ नये म्हणुन तुमच्याशी या विषयावर खरडवहीत बोलायला आवडेल :)

विजुभाऊ 25/09/2008 - 12:43
मी ही मदत करु शकेन डोक्यावर बर्फ आणि जिभेवर साखर ठेवण्यापेक्षा त्या बर्फाचा आणि साखरेचा वापर करुन आईसक्रीम करा . प्रश्न निर्माणच होणार नाहीत

अभि 25/09/2008 - 14:24
याचाही अनुवाद करेल का कोणी ? हि प्रतिक्रिया वरील विषयाला सुसंगत नाही तरीही http://www.citehr.com/5056-journey-lifetime-must-read.html

धनंजय 25/09/2008 - 20:34
फार चांगली गोष्ट. आता तुम्ही लेखाचे ~१० भाग करा, आणि आम्हाला एक-एक वाटप करा. कोणाला उत्तम पारिभाषिक शब्द सुचला की ते या धाग्यावर देतील. सध्या अनुवादक आहेत : १. नीलकांत २. १_६ ३. यशोधरा ४. जैन ५. अमिगो ६. नंदन ७. विजुभाऊ ८. बेसनलाडू ९. ऋषिकेश १०. धनंजय

मुशाफिर 25/09/2008 - 20:50
मी स्वतः अजुन लिनक्स चा फारसा वापर केलेला नाही. पण त्याविषयी थोडीफार माहिती आहे. जर माझी काही मदत होऊ शकत असेल, तर मी या उपक्रमात सहभागी होऊ ईच्छितो. मुशाफिर.

नीलकांत 26/09/2008 - 00:47
तुम्हा सर्वांच्या सक्रिय सहभागाबद्दल सर्वप्रथम धन्यवाद. सध्या ग्नू लायसन्सचा अनुवाद करायचे ठरले आहे. शक्य तेवढ्या लोकांना व्य. नि. पाठवले आहेत. अनुवादाचा कमाल कालावधी एका आठवड्याचा ठरवलेला आहे. जेवढ्या लवकर शक्य असेल तेवढा प्रयत्न करू या. या दरम्यान काही अडचणी आल्यास येथे लिहा किंवा मला व्य. नि. पाठवा. नीलकांत

धनंजय 26/09/2008 - 07:19
"प्रोग्रॅम" आणि "सॉफ्टवेअर" दोन्ही शब्दांच्या जागी मी "प्रणाली" शब्द वापरत आहे. लोकायत-डॉट-कॉम वरील काही लेखांमध्ये असाच वापर झालेला दिसतो, आणि संदर्भामुळे कुठलाच घोटाळा होत नाही. GNU शब्द "ग्नू" असा लिहिला आहे. वर नीलकांत यांनी तसाच लिहिला आहे. ग्नू फाउंडेशनच्या संकेतस्थळावर तसाच उच्चार सांगितला आहे. GNU शब्दाची फोड "GNUझ नॉट युनिक्स" अशी स्वयंचक्री (रिकर्सिव्ह) केल्यामुळे त्या शब्दाचे/फोड केलेल्या वाक्याचे भाषांतर दुरापरस्त आहे. ग्न्यू = ग्-न्-यू = "ग्न्यू नसे यूनिक्स" अशी फोड शक्य आहे, पण मग कोणाला ओळखू येणार नाही असे ग्न्यू ('य' घातलेले) नाव उत्पन्न होईल. त्यापेक्षा "ग्नू" असेच बरे.

ऋषिकेश 27/09/2008 - 16:16
अरेच्या हे मी वाचलेच नाहि. मी प्रोग्रॅमला आज्ञावली आणि सॉफ्टवेअरला प्रणाली वापरला आहे. GNU मी जीएनयु असा लिहिला आहे. चालेल का बदलून परत पाठवू? -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

नीलकांत 27/09/2008 - 14:26
नमस्कार, आता पर्यंत धनंजय आणि ऋषिकेश यांनी अनुवाद करून पाठवलेला आहे. त्यांचे मनापासून आभार. नीलकांत

नीलकांत 27/09/2008 - 16:58
आपण जे काही मराठी प्रतिशब्द वापरणार आहोत त्याची सूची आणि त्याचा इंग्रजी समानार्थी शब्द खाली संदर्भासाठी देऊया. म्हणजे अडचण जाणार नाही. आणि तसेही आपण संदर्भासाठी मुळ परवाण्याचा दूवा तेथे कायम ठेवणारच आहोत. नीलकांत

नीलकांत 04/10/2008 - 10:58
आतापर्यंत धनंजय, ऋषिकेश, यशोधरा, १_६ विक्षिप्त अदिती यांनी अनुवाद पाठवले आहेत. बाकी लोकांच्या अनुवादाची वाट पाहत आहे. हे अनुवाद लवकरच प्रकाशित करतो. नीलकांत

नीलकांत 02/11/2008 - 12:32
अनुवाद प्रकल्प खुप रेंगाळला आहे. अद्याप तीन लोकांनी अनुवाद पाठवलेला नाहीये. त्या लोकांना काही कामामुळे शक्य नसेल तर आपण ह्या वेळी ते काम इतर लोकांना देऊ शकतो. कारण हे एकत्र केलेले अनुवाद एकत्र जोडतांना सुध्दा त्यात एकवाक्यता येण्यासाठी काही काम करावे लागेल. हा दुसरा टप्पा आहे . तो आता लवकरच करावा आणि हे भाषांतर प्रकाशित करावं अशी मागणी होत आहे. नीलकांत

आनंदयात्री 04/11/2008 - 10:11
कार्यबाहुल्यामुळे कुणाला अनुवाद देणे शक्य नसल्यास तसे सांगावे म्हणजे इतर स्वयंसेवकांकडुन ते करवुन घेता येईल.

देवदत्त 18/01/2009 - 00:37
अरेच्च्या.... हे माहितच नव्हते.... लोकायत वर पाहिल्यावर इथे खोदकाम करून पाहिले... मी काही मदत करू शकतो का?

३_१४ विक्षिप्त अदिती 25/09/2008 - 12:29
मी मदत करू शकते (अनुवाद करायला जमतं का नाही माहित नाही). पण गेली चार वर्षं माझं आयुष्य "विण्डोजविरहीत" ठेवल्याबद्दल मी लिनक्ससाठी काहीतरी करू शकले तर बरं वाटेल. अदिती

आनंदयात्री 25/09/2008 - 12:56
अवांतर लेखन होउ नये म्हणुन तुमच्याशी या विषयावर खरडवहीत बोलायला आवडेल :)

विजुभाऊ 25/09/2008 - 12:43
मी ही मदत करु शकेन डोक्यावर बर्फ आणि जिभेवर साखर ठेवण्यापेक्षा त्या बर्फाचा आणि साखरेचा वापर करुन आईसक्रीम करा . प्रश्न निर्माणच होणार नाहीत

अभि 25/09/2008 - 14:24
याचाही अनुवाद करेल का कोणी ? हि प्रतिक्रिया वरील विषयाला सुसंगत नाही तरीही http://www.citehr.com/5056-journey-lifetime-must-read.html

धनंजय 25/09/2008 - 20:34
फार चांगली गोष्ट. आता तुम्ही लेखाचे ~१० भाग करा, आणि आम्हाला एक-एक वाटप करा. कोणाला उत्तम पारिभाषिक शब्द सुचला की ते या धाग्यावर देतील. सध्या अनुवादक आहेत : १. नीलकांत २. १_६ ३. यशोधरा ४. जैन ५. अमिगो ६. नंदन ७. विजुभाऊ ८. बेसनलाडू ९. ऋषिकेश १०. धनंजय

मुशाफिर 25/09/2008 - 20:50
मी स्वतः अजुन लिनक्स चा फारसा वापर केलेला नाही. पण त्याविषयी थोडीफार माहिती आहे. जर माझी काही मदत होऊ शकत असेल, तर मी या उपक्रमात सहभागी होऊ ईच्छितो. मुशाफिर.

नीलकांत 26/09/2008 - 00:47
तुम्हा सर्वांच्या सक्रिय सहभागाबद्दल सर्वप्रथम धन्यवाद. सध्या ग्नू लायसन्सचा अनुवाद करायचे ठरले आहे. शक्य तेवढ्या लोकांना व्य. नि. पाठवले आहेत. अनुवादाचा कमाल कालावधी एका आठवड्याचा ठरवलेला आहे. जेवढ्या लवकर शक्य असेल तेवढा प्रयत्न करू या. या दरम्यान काही अडचणी आल्यास येथे लिहा किंवा मला व्य. नि. पाठवा. नीलकांत

धनंजय 26/09/2008 - 07:19
"प्रोग्रॅम" आणि "सॉफ्टवेअर" दोन्ही शब्दांच्या जागी मी "प्रणाली" शब्द वापरत आहे. लोकायत-डॉट-कॉम वरील काही लेखांमध्ये असाच वापर झालेला दिसतो, आणि संदर्भामुळे कुठलाच घोटाळा होत नाही. GNU शब्द "ग्नू" असा लिहिला आहे. वर नीलकांत यांनी तसाच लिहिला आहे. ग्नू फाउंडेशनच्या संकेतस्थळावर तसाच उच्चार सांगितला आहे. GNU शब्दाची फोड "GNUझ नॉट युनिक्स" अशी स्वयंचक्री (रिकर्सिव्ह) केल्यामुळे त्या शब्दाचे/फोड केलेल्या वाक्याचे भाषांतर दुरापरस्त आहे. ग्न्यू = ग्-न्-यू = "ग्न्यू नसे यूनिक्स" अशी फोड शक्य आहे, पण मग कोणाला ओळखू येणार नाही असे ग्न्यू ('य' घातलेले) नाव उत्पन्न होईल. त्यापेक्षा "ग्नू" असेच बरे.

ऋषिकेश 27/09/2008 - 16:16
अरेच्या हे मी वाचलेच नाहि. मी प्रोग्रॅमला आज्ञावली आणि सॉफ्टवेअरला प्रणाली वापरला आहे. GNU मी जीएनयु असा लिहिला आहे. चालेल का बदलून परत पाठवू? -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

नीलकांत 27/09/2008 - 14:26
नमस्कार, आता पर्यंत धनंजय आणि ऋषिकेश यांनी अनुवाद करून पाठवलेला आहे. त्यांचे मनापासून आभार. नीलकांत

नीलकांत 27/09/2008 - 16:58
आपण जे काही मराठी प्रतिशब्द वापरणार आहोत त्याची सूची आणि त्याचा इंग्रजी समानार्थी शब्द खाली संदर्भासाठी देऊया. म्हणजे अडचण जाणार नाही. आणि तसेही आपण संदर्भासाठी मुळ परवाण्याचा दूवा तेथे कायम ठेवणारच आहोत. नीलकांत

नीलकांत 04/10/2008 - 10:58
आतापर्यंत धनंजय, ऋषिकेश, यशोधरा, १_६ विक्षिप्त अदिती यांनी अनुवाद पाठवले आहेत. बाकी लोकांच्या अनुवादाची वाट पाहत आहे. हे अनुवाद लवकरच प्रकाशित करतो. नीलकांत

नीलकांत 02/11/2008 - 12:32
अनुवाद प्रकल्प खुप रेंगाळला आहे. अद्याप तीन लोकांनी अनुवाद पाठवलेला नाहीये. त्या लोकांना काही कामामुळे शक्य नसेल तर आपण ह्या वेळी ते काम इतर लोकांना देऊ शकतो. कारण हे एकत्र केलेले अनुवाद एकत्र जोडतांना सुध्दा त्यात एकवाक्यता येण्यासाठी काही काम करावे लागेल. हा दुसरा टप्पा आहे . तो आता लवकरच करावा आणि हे भाषांतर प्रकाशित करावं अशी मागणी होत आहे. नीलकांत

आनंदयात्री 04/11/2008 - 10:11
कार्यबाहुल्यामुळे कुणाला अनुवाद देणे शक्य नसल्यास तसे सांगावे म्हणजे इतर स्वयंसेवकांकडुन ते करवुन घेता येईल.

देवदत्त 18/01/2009 - 00:37
अरेच्च्या.... हे माहितच नव्हते.... लोकायत वर पाहिल्यावर इथे खोदकाम करून पाहिले... मी काही मदत करू शकतो का?
लेखनविषय:
भाषा
तंत्र
लेखनप्रकार
मदत
माहिती
भाषांतर
नमस्कार, लोकायत.कॉम हे मराठीतून संगणक तंत्रज्ञान विषयक लेखन करण्यासाठीचं संकेतस्थळ आहे हे आपणा सर्वांना माहितीच आहे. सध्या या संकेतस्थळावर वेगवेगळ्या विषयावर लेख लिहीने चाललेले आहे. यापैकी एक लेखमाला आहे मुक्तस्रोत सॉफ्टवेअर्स बद्दल. मुख्यतः लिनक्स विषयी मराठीतून तपशीलवार माहिती देण्याचा विचार आहे. हे करतांना एक अडचण जाणवली , ती म्हणजे या मुक्तस्रोत चळवळीचं सार सांगणार्‍या यांच्या परवाण्याचं मराठी भाषांतर उपलब्ध नाही आहे. मी लिनक्स कसं वापरावं याबद्दल लिहू शकतो मात्र या कायदेशीर परवाण्याचं मराठी भाषांतर करणं मला कठीण आहे.

राज ठाकरे आणि प्रसारमाध्यमे

भोचक ·

अभिजीत मोटे 22/09/2008 - 19:16
आपण परीस्थितीचे अगदी सुबक वर्णन केले आहे. तसं पाहीलं तर आज मराठि माणसंच प्रथम या गोश्टींना विरोध करताना दिसतात मग परप्रांतीय का करनार नाहीत? त्यांचा तर विरोध करण्यात फायदाच आहे. कोणि मराठिबद्दल लढायला तयार झाले तर हे लोक अगोदर संशयाने त्याच्याकडे पाहू लागतात. यात त्याचा काय फायदा आहे? त्याचि मुले कुठलि भाषा शिकतायत? मराठी शिकत नाहीत तर मग हा मराठिबद्दल का बोलतोय? हे आणी असे बरेच प्रश्न ऊपस्थीतीत केले जातात आणि लोकांना मुळ मुद्यांपासून दुसरिकडे नेले जाते. खाजगीमधे बरेच लोक या आंदोलनाला मान्यता देतात पण पार्टीचा अजेंडा वेगळा म्हणून विरोध करनारे पन बरेच आहेत. अशा मुद्द्यांवर मला वाट्तं सर्वांनि एकत्र आले तर जनमतामुळे कदाचित परप्रांतीय सुद्धा त्यांचि विचार सरणी बदलतील. .................अभिजीत

३_१४ विक्षिप्त अदिती 22/09/2008 - 21:02
आपल्या मतांशी सहमत. आणि हे चित्र फक्त महाराष्ट्राबाहेर नाही तर पुण्यातही आहे. हापिसातल्या अमराठी लोकांशी बोलून माझं हे मत झालं आहे. एक सुधारणा: हिंदी ही राष्ट्रभाषा नाही, आपल्या भारतात बावीस (२२) मान्यताप्राप्त / राष्ट्रभाषा आहेत आणि त्यांतल्या दोन, इंग्लिश आणि हिंदी, या व्यवहारासाठीच्या / अफिशियल भाषा आहेत. त्यात प्रत्येक राज्य "आपल्या मनाप्रमाणे", म्हणजेच बहुदा जनमताप्रमाणे, राज्याची व्यवहारासाठीची तिसरी भाषा ठरवू शकते. आपल्या महाराष्ट्रात मराठी ही राज्यभाषा ठरवली आहे. आणि दुकानांवर मराठी पाट्या लावाव्यात हा कायदा आहे. राज ठाकरे यांची त्यासंदर्भातली मागणी कायद्याबाहेरची नव्हती, ते फक्त कायद्याची अंमलबजावणी व्हावी याचा उच्चार करत होते. पण त्यासाठी हिंसा व्हावी असं मला व्यक्तिगतरित्या वाटत नाही, माझा हिंसेला पाठींबा नाही. अदिती

लिखाळ 22/09/2008 - 19:45
आपण घेतलेला आढावा छान आहे. मुख्यतः हिंदी प्रांतात राहून आपण हे अनुभवले आहे आणि लिहिले आहे त्यामुळे आम्हाला महाराष्ट्राबाहेर लोकांना काय वाटते आहे ते समजले. भरत दाभोळकरांसारखे प्रसिद्धीच्या झोतात असलेल्यांनी उघडपणे मराठीची बाजू घ्यावी हे फार आनंददायक आहे. --लिखाळ.

राघव 22/09/2008 - 20:45
आपण बरोबर लिहिलेले आहे. वेगवेगळ्या हिंदी/इंग्रजी चॅनल्स वर चाललेली यासंदर्भातली हुल्लडबाजी बघितली तर हे चित्र सहज डोळ्यासमोर उभं राहतं. पण या चॅनलवाल्यांना एक समजत नाही; ते राज यांची जेवढी बदनामी करतील, त्यांच्याबद्दल चुकीच्या/भडक/अवास्तव बातम्या दाखवतील, त्यामुळे महाराष्ट्राबाहेर जरी त्यांची प्रतिमा हिंदीद्वेष्टा (जे ते मुळात नाहीत) अशी तयार झाली तरी मराठी लोकांचा पाठिंबा त्यांना मिळत जाईल. अन् त्यामुळे महाराष्ट्रात तरी त्यांना जनाधार भरपूर मिळेल; त्यांची हिंसाचारी पद्धत कितीही नावडली तरीही. हा जो गैरसमज राज यांच्याबद्दल पसरतो आहे त्यामुळे त्यांना महाराष्ट्रात तरी फायदाच होणार हे निश्चित. मुमुक्षु

अनामिक 22/09/2008 - 20:49
प्रश्न हिंदीला विरोधाचा नाही, तिच्या कुरघोडीचा आहे. हिंदी लोकांनी महाराष्ट्राचा, मराठी संस्कृतीचा आदर करावा आणि महाराष्ट्रातल्या सरकारी व केंद्र सरकारी नोकर्‍यांत मराठी भाषकांना प्राधान्य मिळावे (त्यात बिहारी व युपीवाले भरले जाताहेत म्हणून) एवढी आमची माफक अपेक्षा आहे. त्यात एवढा गहजब माजविण्याचे कारण काय? अगदि मनातलं बोललात!

सर्वसाक्षी 22/09/2008 - 22:03
यांना सध्या राज सापडला आहे. काही ना काही चमचमीत हवेच असते. तो कलाकारांच्या मुलाखतींचा कार्यक्रम मीही पाहिला, भरत दाभोळकर हे जेव्हा घटनेचे विश्लेषण उत्तम प्रकारे करु लागले तेव्हा संचालिकेने अनुकुल प्रतिसाद दिला नाही. हिंदी वाहिन्या मराठी आणि मराठी भाषीक यांना फारच नगण्य व क्षूद्र समजतात. शिवाय हिंदी ही देशाची अधिकृत अशी एकमेव भाषा आहे असा अपप्रचारही केला जात आहे. या सर्व वाहिन्यांना एक आव्हान - चेन्नै मध्ये जाउन गॉगलशेठची हिंदीतुन मुलाखत घ्या आणि तीचे थेट प्रसारण करून दाखवा. वाटल्यास गॉगललशेठ ऐवजी अम्माची घ्या.

इनोबा म्हणे 22/09/2008 - 22:24
लेख फारच आवडला. विचार छान मांडले आहेत. हिंदी भाषक जेव्हा राज यांच्यावर टिका करतात तेव्हा त्याचे फारसे काही वाटत नाही. कारण त्यांच्या शेपटीवर पाय पडलेला असल्यामुळे ते भुंकणारच, पण मराठी माणुस जेव्हा राज यांच्यावर टिका करतो तेव्हा मात्र फार संताप येतो. असो. उशिरा का होईना मराठी माणसाला राज यांचे मुद्दे पटत आहेत हे सर्वात महत्वाचे आहे. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

इनोबा म्हणे 22/09/2008 - 22:26
लेख फारच आवडला. विचार छान मांडले आहेत. हिंदी भाषक जेव्हा राज यांच्यावर टिका करतात तेव्हा त्याचे फारसे काही वाटत नाही. कारण त्यांच्या शेपटीवर पाय पडलेला असल्यामुळे ते भुंकणारच, पण मराठी माणुस जेव्हा राज यांच्यावर टिका करतो तेव्हा मात्र फार संताप येतो. असो. उशिरा का होईना मराठी माणसाला राज यांचे मुद्दे पटत आहेत हे सर्वात महत्वाचे आहे. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

यशोधरा 22/09/2008 - 22:41
आवडला लेख. सद्ध्याच्या चॅनेलवाल्यांकडून इतका मुद्देसूद विचार अपेक्षित करता येऊ शकेल का?? रोज प्रत्येक चॅनेलवर बातम्या काय, किंवा मनोरंजनात्मक कार्यक्रम काय, दोन्हींचा दर्जा बेतास बात हे म्हणण्याच्याही खालचा आहे. शेवटी त्यांचे गणित टीआरपीचे! आपण ज्या प्रकारे बातमी प्रसृत करतोय, त्याचे काय परिणाम होतील हे समजण्याची अक्कल आणि गरज जर त्यांना वाटेल तर मग अजून काय हवे!

विसोबा खेचर 22/09/2008 - 22:53
पण त्यांच्या काही मुद्यांत नक्कीच दम आहे. भलेही हिंसाचाराचा मार्ग चुकीचा असेल. पण काही मुद्दे मांडले जाणे गरजेचेच आहे. भोचक गुरुजी, नेहमीप्रमाणेच सुंदर लेख.... अजूनही असेच काही उत्तमोतम लेखन येऊ द्या, ही विनंती.. आपला, (मराठी) तात्या.

प्रभाकर पेठकर 22/09/2008 - 22:57
फार पोटतिडीकीने मांडलेले विचार सत्य परिस्थितीला धरून आहेत. प्रत्येक मराठी माणसाने मराठीत बोलायचा आग्रह धरावा. मराठी भाषकालाच व्यापारात साथ द्या. मराठी भाषकानेही 'व्यापार' करायला शिकावे. गोड बोलायला शिकावे. मेहनत करायला शिकावे. जिथे काही व्यावसायिक कौशल्याची कामे असतात आणि आपल्या मराठी माणसाकडे ते कौशल्य नसेल तर आणी तरच इतर भाषकांकडून सेवा स्विकारावी. अरबस्थानात आम्हाला अरबी भाषा येत नसेल तर विचारतात 'किती वर्षे राहतो आहेस इथे?, अजून जुजबी अरबीही बोलता येत नाही?' शाळेत चवथी पर्यत अरबी भाषा अनिवार्य विषय आहे. उत्तीर्ण होण्याची सक्ती नसली तरी प्रयत्न दिसावा लागतो. ते अश प्रकारे त्यांच्या भाषेचा आग्रह धरतात. मला तरी त्यात काही गैर वाटत नाही. आम्ही तोडकी मोडकी अरबी शिकतोच. हे इतर भाषिक महाराष्ट्रात येतात, मुंबई-पुण्यात व्यवसाय करतात. ते किती स्थानिकांना नोकरीत तरी ठेवतात? संशोधनाचा विषय आहे. त्यांच्या व्यवसायाला गरज पडणारे सर्व कारागीर उत्तरप्रदेश, बिहारातूनच आणलेले असतात. राज ठाकरेंनी राजकिय स्वार्थासाठी का होईना जो मुद्दा उचलला आहे त्याला माझा संपूर्ण पाठींबा आहे. हिसा टाळावीच पण हिंसे शिवाय दहशत बसणार नाही आणि दहशती शिवाय 'माज' उतरणार नाही. जया बच्चन ह्यांच्या विधानांच्या विरोधात हजरोंच्या संख्येने त्यांच्या बंगल्यावर मोर्चा न्यायला पाहिजे होता. तो प्रचंड जनसागर बघून त्यांना ताबडतोब माफी मागावी लागली असती. आणि पुढच्या वेळी तोंड उघडताना त्यांनी दहा वेळा विचार केला असता.

बबलु 23/09/2008 - 01:24
छान लेख. आम्ही सहमत. तुमचा अभ्यास गाढा आहे राव. ....बबलु-अमेरिकन

अभिजीत 23/09/2008 - 04:06
आपला लेख आवडला. राजचा मुद्दा बरोबरच आहे. हे इंग्रजी-हिंदी मिडियावाले राज ठाकरेचे चुकीचेच चित्र उभे करीत आहेत. त्यात राजदीप सरदेसाइ सारखा मराठी पत्रकार आय बी एन मधून त्यात भर घालतोय ही फारच दुर्दैवी गोष्ट आहे. (एन डी टी वी वर होता तेंव्हा हा आपल्याला पटत होता राव.) मिडियावाल्यांनी हिंदी/इंग्रजी प्रेमाचे हे असले प्रयोग तमिळनाडू, केरळ, बिहार, आंध्र मधे करून बघावे.. तिथे ह्यांच्या हिंदी/इंग्रजी प्रेमाच्या गप्पाच कोणाला कळणार नाहीत.

अनिल हटेला 23/09/2008 - 07:01
अगदी सहमत !! भोचकपणा आवडला!!!! बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

yogeshpatil 23/09/2008 - 07:17
फारच छान अभ्यासु लेख आहे. अभिनंदन. असे म्हणतात की ज्या गोष्टी बद्दल कमी माहिती असते त्या गोष्टी वर लोकांचा जास्त विश्वास बसतो..

ऋषिकेश 23/09/2008 - 10:06
लेख चांगला वाटला. मजा अशी आहे की मिडीया हे त्यांना हवे तेच चित्र समोर उभे करते.. येत्या काहि काळात युद्ध, राजकारण इ. प्रत्येक ठिकाणी मिडीया स्पोकपर्सन (प्रवक्ता) या पदाला अनन्यसाधारण महत्त्व येणार आहे (येत आहे) ते या मुळेच. उत्तम प्रवक्ता तोच जो मिडीयला आपल्या तालावर नाचवू शकतो. तुम्ही(आपण सगळेच) 'लालु'ला जे काहि ओळखता त्याची खिल्ली उडवता त्याला बिहारी पत्रकारीता जबाबदार आहे का? मी तरी त्याचं एकही जाहिर भाषण ऐकलेलं नाहि. तरीही त्याची एक इमेज मनात आहे. करुणानिधीच्या सवयी, जयललितांच्या साड्या व चपला, ममताबाईंचा सिंगूरलढा आदी गोष्टी हेच पत्रकार आपल्यापर्यंत पोहोचवतात तेव्हा त्यात खरं काय आणि विश्वास किती प्रमाणात ठेवायचा हा ज्याचा त्याचा प्रश्न होणार आहे (झाला आहे). राज यांची ही प्रतिमा याच पॅटर्नचा अपरिहार्य भाग आहे. जर तुम्ही म्हणता तशी मराठी बोलण्याची "भिती" इतरेजनांत तयार झाली आहे तर हा राजच्या चाणाक्ष नीतीला यश येतंय असं मला वाटतं -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

विजुभाऊ 23/09/2008 - 10:19
राज वर टीका करणारे बहुतेक चॅनेल वाले तथाकथीत पत्रकार हे भैय्ये आहेत किंवा त्यांचे बोलविते धनी भैय्ये आहेत. श्वान मालकाच्या भाषेतच भुंकते. हिन्दी भाषीकांची एक गोची असते ..त्याना हिन्दीशिवाय इतर कोणतीच भाषा नीट येत नसते . ब्यान्के ला बैन्क आणि ग्यास ला गैस म्हणणारे हे लोक त्यांचे उच्चार ही नीट करु शकत नाहीत. रॉबर्ट्चा उच्चार ते राबर्ट असा करतात पार्टी चा उच्चार पाट्टी कडतात. त्याना तेच श्रेश्ठ वाटत असते. आपण मराठी भाषीकानीच जर त्यांच्याशी मराठीत बोलायचा आग्रह धरला तर त्यां श्वानांचे शेपुट सरळहोईल ( पुण्यात मराठी समजत नाही म्हणणारे रीक्षावाले पाहिल्यावर मला धक्का बसला होता) डोक्यावर बर्फ आणि जिभेवर साखर ठेवण्यापेक्षा त्या बर्फाचा आणि साखरेचा वापर करुन आईसक्रीम करा . प्रश्न निर्माणच होणार नाहीत

मराठी_माणूस 23/09/2008 - 10:27
प्रश्न हिंदीला विरोधाचा नाही, तिच्या कुरघोडीचा आहे. अगदि बरोबर. काल म्.टा. मधे प्रसिध्द झालेले एक पत्र http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3510464.cms

नंदन 23/09/2008 - 12:46
हिंदीची कुरघोडी नको आणि या लोकांच्या आक्षेपांना तोंड देण्यासाठी, वस्तुस्थिती मांडण्यासाठी इंग्रजी व हिंदी या भाषांत काही लिहिलं गेलं पाहिजे - हे दोन्ही मुद्दे पटले. विशेषतः सध्या मीडियाला आलेलं महत्त्व पाहता दुसरा मुद्दा विशेष पटतो.

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

अभिजीत मोटे 22/09/2008 - 19:16
आपण परीस्थितीचे अगदी सुबक वर्णन केले आहे. तसं पाहीलं तर आज मराठि माणसंच प्रथम या गोश्टींना विरोध करताना दिसतात मग परप्रांतीय का करनार नाहीत? त्यांचा तर विरोध करण्यात फायदाच आहे. कोणि मराठिबद्दल लढायला तयार झाले तर हे लोक अगोदर संशयाने त्याच्याकडे पाहू लागतात. यात त्याचा काय फायदा आहे? त्याचि मुले कुठलि भाषा शिकतायत? मराठी शिकत नाहीत तर मग हा मराठिबद्दल का बोलतोय? हे आणी असे बरेच प्रश्न ऊपस्थीतीत केले जातात आणि लोकांना मुळ मुद्यांपासून दुसरिकडे नेले जाते. खाजगीमधे बरेच लोक या आंदोलनाला मान्यता देतात पण पार्टीचा अजेंडा वेगळा म्हणून विरोध करनारे पन बरेच आहेत. अशा मुद्द्यांवर मला वाट्तं सर्वांनि एकत्र आले तर जनमतामुळे कदाचित परप्रांतीय सुद्धा त्यांचि विचार सरणी बदलतील. .................अभिजीत

३_१४ विक्षिप्त अदिती 22/09/2008 - 21:02
आपल्या मतांशी सहमत. आणि हे चित्र फक्त महाराष्ट्राबाहेर नाही तर पुण्यातही आहे. हापिसातल्या अमराठी लोकांशी बोलून माझं हे मत झालं आहे. एक सुधारणा: हिंदी ही राष्ट्रभाषा नाही, आपल्या भारतात बावीस (२२) मान्यताप्राप्त / राष्ट्रभाषा आहेत आणि त्यांतल्या दोन, इंग्लिश आणि हिंदी, या व्यवहारासाठीच्या / अफिशियल भाषा आहेत. त्यात प्रत्येक राज्य "आपल्या मनाप्रमाणे", म्हणजेच बहुदा जनमताप्रमाणे, राज्याची व्यवहारासाठीची तिसरी भाषा ठरवू शकते. आपल्या महाराष्ट्रात मराठी ही राज्यभाषा ठरवली आहे. आणि दुकानांवर मराठी पाट्या लावाव्यात हा कायदा आहे. राज ठाकरे यांची त्यासंदर्भातली मागणी कायद्याबाहेरची नव्हती, ते फक्त कायद्याची अंमलबजावणी व्हावी याचा उच्चार करत होते. पण त्यासाठी हिंसा व्हावी असं मला व्यक्तिगतरित्या वाटत नाही, माझा हिंसेला पाठींबा नाही. अदिती

लिखाळ 22/09/2008 - 19:45
आपण घेतलेला आढावा छान आहे. मुख्यतः हिंदी प्रांतात राहून आपण हे अनुभवले आहे आणि लिहिले आहे त्यामुळे आम्हाला महाराष्ट्राबाहेर लोकांना काय वाटते आहे ते समजले. भरत दाभोळकरांसारखे प्रसिद्धीच्या झोतात असलेल्यांनी उघडपणे मराठीची बाजू घ्यावी हे फार आनंददायक आहे. --लिखाळ.

राघव 22/09/2008 - 20:45
आपण बरोबर लिहिलेले आहे. वेगवेगळ्या हिंदी/इंग्रजी चॅनल्स वर चाललेली यासंदर्भातली हुल्लडबाजी बघितली तर हे चित्र सहज डोळ्यासमोर उभं राहतं. पण या चॅनलवाल्यांना एक समजत नाही; ते राज यांची जेवढी बदनामी करतील, त्यांच्याबद्दल चुकीच्या/भडक/अवास्तव बातम्या दाखवतील, त्यामुळे महाराष्ट्राबाहेर जरी त्यांची प्रतिमा हिंदीद्वेष्टा (जे ते मुळात नाहीत) अशी तयार झाली तरी मराठी लोकांचा पाठिंबा त्यांना मिळत जाईल. अन् त्यामुळे महाराष्ट्रात तरी त्यांना जनाधार भरपूर मिळेल; त्यांची हिंसाचारी पद्धत कितीही नावडली तरीही. हा जो गैरसमज राज यांच्याबद्दल पसरतो आहे त्यामुळे त्यांना महाराष्ट्रात तरी फायदाच होणार हे निश्चित. मुमुक्षु

अनामिक 22/09/2008 - 20:49
प्रश्न हिंदीला विरोधाचा नाही, तिच्या कुरघोडीचा आहे. हिंदी लोकांनी महाराष्ट्राचा, मराठी संस्कृतीचा आदर करावा आणि महाराष्ट्रातल्या सरकारी व केंद्र सरकारी नोकर्‍यांत मराठी भाषकांना प्राधान्य मिळावे (त्यात बिहारी व युपीवाले भरले जाताहेत म्हणून) एवढी आमची माफक अपेक्षा आहे. त्यात एवढा गहजब माजविण्याचे कारण काय? अगदि मनातलं बोललात!

सर्वसाक्षी 22/09/2008 - 22:03
यांना सध्या राज सापडला आहे. काही ना काही चमचमीत हवेच असते. तो कलाकारांच्या मुलाखतींचा कार्यक्रम मीही पाहिला, भरत दाभोळकर हे जेव्हा घटनेचे विश्लेषण उत्तम प्रकारे करु लागले तेव्हा संचालिकेने अनुकुल प्रतिसाद दिला नाही. हिंदी वाहिन्या मराठी आणि मराठी भाषीक यांना फारच नगण्य व क्षूद्र समजतात. शिवाय हिंदी ही देशाची अधिकृत अशी एकमेव भाषा आहे असा अपप्रचारही केला जात आहे. या सर्व वाहिन्यांना एक आव्हान - चेन्नै मध्ये जाउन गॉगलशेठची हिंदीतुन मुलाखत घ्या आणि तीचे थेट प्रसारण करून दाखवा. वाटल्यास गॉगललशेठ ऐवजी अम्माची घ्या.

इनोबा म्हणे 22/09/2008 - 22:24
लेख फारच आवडला. विचार छान मांडले आहेत. हिंदी भाषक जेव्हा राज यांच्यावर टिका करतात तेव्हा त्याचे फारसे काही वाटत नाही. कारण त्यांच्या शेपटीवर पाय पडलेला असल्यामुळे ते भुंकणारच, पण मराठी माणुस जेव्हा राज यांच्यावर टिका करतो तेव्हा मात्र फार संताप येतो. असो. उशिरा का होईना मराठी माणसाला राज यांचे मुद्दे पटत आहेत हे सर्वात महत्वाचे आहे. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

इनोबा म्हणे 22/09/2008 - 22:26
लेख फारच आवडला. विचार छान मांडले आहेत. हिंदी भाषक जेव्हा राज यांच्यावर टिका करतात तेव्हा त्याचे फारसे काही वाटत नाही. कारण त्यांच्या शेपटीवर पाय पडलेला असल्यामुळे ते भुंकणारच, पण मराठी माणुस जेव्हा राज यांच्यावर टिका करतो तेव्हा मात्र फार संताप येतो. असो. उशिरा का होईना मराठी माणसाला राज यांचे मुद्दे पटत आहेत हे सर्वात महत्वाचे आहे. कर्मण्ये वाधिकारस्ते | मां फलकेशू कदाचनं : कार्यकर्त्यांनी कर्म करीत रहावे,आपल्या नावाचे फलक लागतील अशी अपेक्षा करु नये. -इनोबा म्हणे -मराठमोळे वॉलपेपर

यशोधरा 22/09/2008 - 22:41
आवडला लेख. सद्ध्याच्या चॅनेलवाल्यांकडून इतका मुद्देसूद विचार अपेक्षित करता येऊ शकेल का?? रोज प्रत्येक चॅनेलवर बातम्या काय, किंवा मनोरंजनात्मक कार्यक्रम काय, दोन्हींचा दर्जा बेतास बात हे म्हणण्याच्याही खालचा आहे. शेवटी त्यांचे गणित टीआरपीचे! आपण ज्या प्रकारे बातमी प्रसृत करतोय, त्याचे काय परिणाम होतील हे समजण्याची अक्कल आणि गरज जर त्यांना वाटेल तर मग अजून काय हवे!

विसोबा खेचर 22/09/2008 - 22:53
पण त्यांच्या काही मुद्यांत नक्कीच दम आहे. भलेही हिंसाचाराचा मार्ग चुकीचा असेल. पण काही मुद्दे मांडले जाणे गरजेचेच आहे. भोचक गुरुजी, नेहमीप्रमाणेच सुंदर लेख.... अजूनही असेच काही उत्तमोतम लेखन येऊ द्या, ही विनंती.. आपला, (मराठी) तात्या.

प्रभाकर पेठकर 22/09/2008 - 22:57
फार पोटतिडीकीने मांडलेले विचार सत्य परिस्थितीला धरून आहेत. प्रत्येक मराठी माणसाने मराठीत बोलायचा आग्रह धरावा. मराठी भाषकालाच व्यापारात साथ द्या. मराठी भाषकानेही 'व्यापार' करायला शिकावे. गोड बोलायला शिकावे. मेहनत करायला शिकावे. जिथे काही व्यावसायिक कौशल्याची कामे असतात आणि आपल्या मराठी माणसाकडे ते कौशल्य नसेल तर आणी तरच इतर भाषकांकडून सेवा स्विकारावी. अरबस्थानात आम्हाला अरबी भाषा येत नसेल तर विचारतात 'किती वर्षे राहतो आहेस इथे?, अजून जुजबी अरबीही बोलता येत नाही?' शाळेत चवथी पर्यत अरबी भाषा अनिवार्य विषय आहे. उत्तीर्ण होण्याची सक्ती नसली तरी प्रयत्न दिसावा लागतो. ते अश प्रकारे त्यांच्या भाषेचा आग्रह धरतात. मला तरी त्यात काही गैर वाटत नाही. आम्ही तोडकी मोडकी अरबी शिकतोच. हे इतर भाषिक महाराष्ट्रात येतात, मुंबई-पुण्यात व्यवसाय करतात. ते किती स्थानिकांना नोकरीत तरी ठेवतात? संशोधनाचा विषय आहे. त्यांच्या व्यवसायाला गरज पडणारे सर्व कारागीर उत्तरप्रदेश, बिहारातूनच आणलेले असतात. राज ठाकरेंनी राजकिय स्वार्थासाठी का होईना जो मुद्दा उचलला आहे त्याला माझा संपूर्ण पाठींबा आहे. हिसा टाळावीच पण हिंसे शिवाय दहशत बसणार नाही आणि दहशती शिवाय 'माज' उतरणार नाही. जया बच्चन ह्यांच्या विधानांच्या विरोधात हजरोंच्या संख्येने त्यांच्या बंगल्यावर मोर्चा न्यायला पाहिजे होता. तो प्रचंड जनसागर बघून त्यांना ताबडतोब माफी मागावी लागली असती. आणि पुढच्या वेळी तोंड उघडताना त्यांनी दहा वेळा विचार केला असता.

बबलु 23/09/2008 - 01:24
छान लेख. आम्ही सहमत. तुमचा अभ्यास गाढा आहे राव. ....बबलु-अमेरिकन

अभिजीत 23/09/2008 - 04:06
आपला लेख आवडला. राजचा मुद्दा बरोबरच आहे. हे इंग्रजी-हिंदी मिडियावाले राज ठाकरेचे चुकीचेच चित्र उभे करीत आहेत. त्यात राजदीप सरदेसाइ सारखा मराठी पत्रकार आय बी एन मधून त्यात भर घालतोय ही फारच दुर्दैवी गोष्ट आहे. (एन डी टी वी वर होता तेंव्हा हा आपल्याला पटत होता राव.) मिडियावाल्यांनी हिंदी/इंग्रजी प्रेमाचे हे असले प्रयोग तमिळनाडू, केरळ, बिहार, आंध्र मधे करून बघावे.. तिथे ह्यांच्या हिंदी/इंग्रजी प्रेमाच्या गप्पाच कोणाला कळणार नाहीत.

अनिल हटेला 23/09/2008 - 07:01
अगदी सहमत !! भोचकपणा आवडला!!!! बैलोबा चायनीजकर !!! माणसात आणी गाढवात फरक काय ? माणुस गाढव पणा करतो,गाढव कधीच माणुस पणा करत नाही..

yogeshpatil 23/09/2008 - 07:17
फारच छान अभ्यासु लेख आहे. अभिनंदन. असे म्हणतात की ज्या गोष्टी बद्दल कमी माहिती असते त्या गोष्टी वर लोकांचा जास्त विश्वास बसतो..

ऋषिकेश 23/09/2008 - 10:06
लेख चांगला वाटला. मजा अशी आहे की मिडीया हे त्यांना हवे तेच चित्र समोर उभे करते.. येत्या काहि काळात युद्ध, राजकारण इ. प्रत्येक ठिकाणी मिडीया स्पोकपर्सन (प्रवक्ता) या पदाला अनन्यसाधारण महत्त्व येणार आहे (येत आहे) ते या मुळेच. उत्तम प्रवक्ता तोच जो मिडीयला आपल्या तालावर नाचवू शकतो. तुम्ही(आपण सगळेच) 'लालु'ला जे काहि ओळखता त्याची खिल्ली उडवता त्याला बिहारी पत्रकारीता जबाबदार आहे का? मी तरी त्याचं एकही जाहिर भाषण ऐकलेलं नाहि. तरीही त्याची एक इमेज मनात आहे. करुणानिधीच्या सवयी, जयललितांच्या साड्या व चपला, ममताबाईंचा सिंगूरलढा आदी गोष्टी हेच पत्रकार आपल्यापर्यंत पोहोचवतात तेव्हा त्यात खरं काय आणि विश्वास किती प्रमाणात ठेवायचा हा ज्याचा त्याचा प्रश्न होणार आहे (झाला आहे). राज यांची ही प्रतिमा याच पॅटर्नचा अपरिहार्य भाग आहे. जर तुम्ही म्हणता तशी मराठी बोलण्याची "भिती" इतरेजनांत तयार झाली आहे तर हा राजच्या चाणाक्ष नीतीला यश येतंय असं मला वाटतं -('मिसळ'लेला) ऋषिकेश

विजुभाऊ 23/09/2008 - 10:19
राज वर टीका करणारे बहुतेक चॅनेल वाले तथाकथीत पत्रकार हे भैय्ये आहेत किंवा त्यांचे बोलविते धनी भैय्ये आहेत. श्वान मालकाच्या भाषेतच भुंकते. हिन्दी भाषीकांची एक गोची असते ..त्याना हिन्दीशिवाय इतर कोणतीच भाषा नीट येत नसते . ब्यान्के ला बैन्क आणि ग्यास ला गैस म्हणणारे हे लोक त्यांचे उच्चार ही नीट करु शकत नाहीत. रॉबर्ट्चा उच्चार ते राबर्ट असा करतात पार्टी चा उच्चार पाट्टी कडतात. त्याना तेच श्रेश्ठ वाटत असते. आपण मराठी भाषीकानीच जर त्यांच्याशी मराठीत बोलायचा आग्रह धरला तर त्यां श्वानांचे शेपुट सरळहोईल ( पुण्यात मराठी समजत नाही म्हणणारे रीक्षावाले पाहिल्यावर मला धक्का बसला होता) डोक्यावर बर्फ आणि जिभेवर साखर ठेवण्यापेक्षा त्या बर्फाचा आणि साखरेचा वापर करुन आईसक्रीम करा . प्रश्न निर्माणच होणार नाहीत

मराठी_माणूस 23/09/2008 - 10:27
प्रश्न हिंदीला विरोधाचा नाही, तिच्या कुरघोडीचा आहे. अगदि बरोबर. काल म्.टा. मधे प्रसिध्द झालेले एक पत्र http://maharashtratimes.indiatimes.com/articleshow/3510464.cms

नंदन 23/09/2008 - 12:46
हिंदीची कुरघोडी नको आणि या लोकांच्या आक्षेपांना तोंड देण्यासाठी, वस्तुस्थिती मांडण्यासाठी इंग्रजी व हिंदी या भाषांत काही लिहिलं गेलं पाहिजे - हे दोन्ही मुद्दे पटले. विशेषतः सध्या मीडियाला आलेलं महत्त्व पाहता दुसरा मुद्दा विशेष पटतो.

नंदन
मराठी साहित्यविषयक अनुदिनी

लेखनविषय:
देशांतर
भाषा
समाज
जीवनमान
लेखनप्रकार
विचार
मत
बातमी
माध्यमवेध
सल्ला
अनुभव
माहिती
मराठी भाषा, मराठी माणूस, राज ठाकरे आणि त्याला अनुषांगिक उपप्रकरणे जया, अमिताभ, युपी, बिहारी वगैरे वगैरे. या सगळ्या विषयांनी गेले काही महिने नुसते गाजवून सोडले आहेत. राज ठाकरे यांची बर्‍यापैकी पाठराखण मराठी प्रसारमाध्यमांनी (छापील आणि दृकश्राव्य दोन्ही) केली आहे. हिंदी व इंग्रजी मीडीयाने मात्र राज ठाकरे हा कुणीतरी गुंड असल्याचे चित्र उभे केले आहे. त्याचाच परिणाम म्हणून की काय पण हिंदी प्रांतातही राज नावाचा कुणीतरी एक राक्षस महाराष्ट्र नामे प्रांतात असून तेथे जाणार्‍या प्रत्येकाला तो मराठी बोलायला भाग पाडतो. 'जळी, स्थळी, काष्टी, पाषाणी' त्याला फक्त मराठीच दिसते अशी काहीशी इमेज निर्माण झाली आहे.

मराठीतील अजरामर गीतांचा इतर भाषिकांनाही आस्वाद घेता यावा म्हणून हा प्रयत्न...

बहुगुणी ·

विसोबा खेचर 16/09/2008 - 09:01
मराठीतील अजरामर गीतांचा इतर भाषिकांनाही आस्वाद घेता यावा म्हणून हा प्रयत्न... प्रयत्न स्तूत्य आहे परंतु आस्वाद घेण्याकरता मिपावर इतर भाषिक लोक कितीसे आहेत हा एक प्रश्नच आहे.... शिवाय, हे मराठी संस्थळ आहे परंतु अपवादात्मक परिस्थिती मानून हा गैरमराठी अनुवाद येथून काढला जाणार नाही. 'क्वचित' आणि 'कधी कधी' असे बिगरमराठी लेखन मिपावर येण्यास हरकत नाही परंतु 'क्वचित' आणि 'कधी कधीच'! त्यात अगदी नित्यनियमितपणा नसावा इतकेच सांगावेसे वाटते! आपला, (मराठी) तात्या.

एस 30/08/2015 - 10:07
ही कविता मंगेश पाडगावकरांची आहे. संगीत यशवंत देव यांचे आहे. अनुवाद आवडला. हा धागा आधीही वाचला होता. पण प्रतिसाद आत्ता देत आहे. बाकी तात्यांच्या मताशी सहमत. पण हल्ली मिपाचे मराठीपण जरा कमी झाले आहे असे अमराठी लिखाण पाहून वाटते. कुणी ऊर्दू लिहितो कुणी संस्कृत.

माहितगार 30/08/2015 - 11:55
मुलतः अनुवादांची संकल्पना चांगली आहे. हि संकल्पना मनोररंजनातून मराठी भाषा शिक्षणासाठी उत्तम आहेच. त्या शिवाय मराठी भाषीकांच्या संकल्पना आणि दृष्टिकोणांचा अल्पओळख इतर भाषिकांना होऊ शकते. तात्यांनी सांगीतलेली एक अडचण आहेच परंतु प्रथमतः मंगेश पाडगावकरांचे काव्य कॉपीराइटेड असण्याची संभावना आहे आणि आपला अनुवाद कितीही उत्तम असला तरी त्याच्या प्रकाशन/प्रसिद्धीपुर्वी मंगेश पाडगावकरांची अनुमती घेणे अभिप्रेत असावे असे वाटते. सामुदायिक प्रयत्नातून अनुवादांसाठी विकिस्रोत हा चांगला प्लॅटफॉर्म आहे पण तेथे मराठी भाषी व्हॉलूंटीअर्सची वानवा आहे. (अंशतः यास मराठी भाषिकांचे द्रुपल प्लॅटफॉर्म एके द्रुपल प्लॅटफॉर्म प्रेम जबाबदार आहे ते द्रुपल बेस्ड प्लॅटफॉर्मसोडून इतर प्लॅटफॉर्मवर काम करण्यास अनुत्सुक प्रतीत होतात) त्यामुळे इतर भाषेतील कशाचा अनुवाद मराठीत करून हवा असेल तपासून सुधारीत करून घेण्यात साहाय्य हवे असेल तर तुर्तास मिपा बरे पडते आहे. काही मिपालोक्स इतर भाषी साहित्याबद्दल मराठीतून आस्वादात्मक लेखन करत असू शकत असतात. इतर भाषातून मराठीत अनुवाद, संदर्भ आणि आस्वादात्मक लेख या तीन बाबतीत मिपा धोरणात लवचिकता राहील्यास बरे पडेल असे वाटते. बाकी प्रताधिकार मुक्त साहित्याच्या प्रताधिकारमुक्त अनुवादांसाठी खरे म्हणजे विकिस्रोत हा सर्वोत्तम प्लॅटफॉर्म आहे.

विसोबा खेचर 16/09/2008 - 09:01
मराठीतील अजरामर गीतांचा इतर भाषिकांनाही आस्वाद घेता यावा म्हणून हा प्रयत्न... प्रयत्न स्तूत्य आहे परंतु आस्वाद घेण्याकरता मिपावर इतर भाषिक लोक कितीसे आहेत हा एक प्रश्नच आहे.... शिवाय, हे मराठी संस्थळ आहे परंतु अपवादात्मक परिस्थिती मानून हा गैरमराठी अनुवाद येथून काढला जाणार नाही. 'क्वचित' आणि 'कधी कधी' असे बिगरमराठी लेखन मिपावर येण्यास हरकत नाही परंतु 'क्वचित' आणि 'कधी कधीच'! त्यात अगदी नित्यनियमितपणा नसावा इतकेच सांगावेसे वाटते! आपला, (मराठी) तात्या.

एस 30/08/2015 - 10:07
ही कविता मंगेश पाडगावकरांची आहे. संगीत यशवंत देव यांचे आहे. अनुवाद आवडला. हा धागा आधीही वाचला होता. पण प्रतिसाद आत्ता देत आहे. बाकी तात्यांच्या मताशी सहमत. पण हल्ली मिपाचे मराठीपण जरा कमी झाले आहे असे अमराठी लिखाण पाहून वाटते. कुणी ऊर्दू लिहितो कुणी संस्कृत.

माहितगार 30/08/2015 - 11:55
मुलतः अनुवादांची संकल्पना चांगली आहे. हि संकल्पना मनोररंजनातून मराठी भाषा शिक्षणासाठी उत्तम आहेच. त्या शिवाय मराठी भाषीकांच्या संकल्पना आणि दृष्टिकोणांचा अल्पओळख इतर भाषिकांना होऊ शकते. तात्यांनी सांगीतलेली एक अडचण आहेच परंतु प्रथमतः मंगेश पाडगावकरांचे काव्य कॉपीराइटेड असण्याची संभावना आहे आणि आपला अनुवाद कितीही उत्तम असला तरी त्याच्या प्रकाशन/प्रसिद्धीपुर्वी मंगेश पाडगावकरांची अनुमती घेणे अभिप्रेत असावे असे वाटते. सामुदायिक प्रयत्नातून अनुवादांसाठी विकिस्रोत हा चांगला प्लॅटफॉर्म आहे पण तेथे मराठी भाषी व्हॉलूंटीअर्सची वानवा आहे. (अंशतः यास मराठी भाषिकांचे द्रुपल प्लॅटफॉर्म एके द्रुपल प्लॅटफॉर्म प्रेम जबाबदार आहे ते द्रुपल बेस्ड प्लॅटफॉर्मसोडून इतर प्लॅटफॉर्मवर काम करण्यास अनुत्सुक प्रतीत होतात) त्यामुळे इतर भाषेतील कशाचा अनुवाद मराठीत करून हवा असेल तपासून सुधारीत करून घेण्यात साहाय्य हवे असेल तर तुर्तास मिपा बरे पडते आहे. काही मिपालोक्स इतर भाषी साहित्याबद्दल मराठीतून आस्वादात्मक लेखन करत असू शकत असतात. इतर भाषातून मराठीत अनुवाद, संदर्भ आणि आस्वादात्मक लेख या तीन बाबतीत मिपा धोरणात लवचिकता राहील्यास बरे पडेल असे वाटते. बाकी प्रताधिकार मुक्त साहित्याच्या प्रताधिकारमुक्त अनुवादांसाठी खरे म्हणजे विकिस्रोत हा सर्वोत्तम प्लॅटफॉर्म आहे.
लेखनविषय:
कविता
भाषा
Taxonomy upgrade extras
भाषांतर
या जन्मावर, या जगण्यावर, शतदा प्रेम करावे - यशवंत देव यांच्या गीताचे स्वैर रुपांतर - बहुगुणी, ऑगस्ट ८, २००८ शक्य झाल्यास चालीतही गाता यावं असा प्रयत्न आहे. ------------------- इस जीवनपर, इस जीनेपर, दिल सौ बार लुटाएं दिल सौ बार लुटाएं इस जीवनपर, इस जीनेपर, दिल सौ बार लुटाएं चंचल झोंके, जलकी धारा, भीगी काली मिट्टी जैसे प्राण हो हरे भरे, निकल पडी तृणपत्ती फूल शर्मिले देखके किसकी, होठोंकी याद आए इस जीवनपर, इस जीनेपर, दिल सौ बार लुटाएं रंगोंका फैलाकर पंखा, सांझ ये किसने बना ली रैनाके दरवाजेपर जैसी, तारोंकी रंगोली छे ऋतुओंकी हो छे मेहेफ़िलें, यहींपर दर्द हटाएं इस जीवनपर, इस जीनेपर, दिल स
Subscribe to भाषा