प्रकटन

काल दि. १२ जुलै २०१० रोजी बेळगाव शहरात सीमावासीयांनी मराठीचा झेंडा फडकावत बेळगावात उत्स्फूर्तपणे काढलेल्या मोर्चावर कर्नाटक सरकारने अमानुष लाठीमार केला. शांततेने चालणार्‍या मोर्चावर अचानक लाठीमार करून सीमावासीयांच्या भावना कर्नाटकी सरकारने पायदळी तुडवल्या. म्हातार्‍या कोतार्‍या माणसांनाही पोलीसांनी सोडले नाही. केंद्रसरकारला अजून किती वेळा लाठीमार व सीमावासीयांचे बळी हवेत? न्याय्य मागण्यांना न्याय मिळेल की नाही? सीमाबांधवांनो, तुम्ही एकटे समजू नका.

लहानपणी मी एक कोडं ऐकलं होतं, 'पोळी का जळली? घोडा का अडला? विड्याचं पान का सडलं? या तीनही प्रश्नांचं एकच उत्तर सांगा.' तसाच अनेक प्रश्नांचं एकच उत्तर देणारा अनुभव आज मला आला. 'मराठी माणूस धंद्यात मागे का पडतो? पुस्तकांचा खप कमी का होतो? पुणेरी दुकानदाराची प्रतिमा वाईट का आहे?' हे ते प्रश्न. अनुभव अगदी ताजा आहे. काही तासांपूर्वीचा. अमेरिकेला परत जायचे वेध लागले की पुस्तकांच्या खरेदीसाठी काही फेऱ्या होतातच. आज वैजूमावशीबरोबर पुण्यात अप्पा बळवंत चौकात गेलो. पुस्तकांची भरपूर दुकानं, पण बहुतेक सगळी टेक्स्टबुकं, अमुक कसे करावे वगैरेची, ज्योतिष, पाककृतींसारखी गृहोपयोगी दुकानं.

"तुमच्या कार्यक्रमातुन स्फुर्ती,प्रेरणा घेउन आम्ही एक शिक्षक प्रशिक्षण कार्यक्रम चालु केला आहे. पण त्यात काही इंग्लिश माध्यमाच्या शिक्षकांचा अभिव्यक्तीचा अहं अधोरेखीत झाल्यामुळे सुसुत्र संचालनाला बाधा येत आहे". अहो, लेले जरा मराठीत बोला.चुपके चुपके मराठीतुन काढला तर स्क्रीप्ट रायटींग तुम्हीच करा. "इगो मॅनेफेस्टेशन." थोडक्यात थेम्स नदीच्या काठी जन्माला आलेले तुमच्या कार्यक्रमात राडे घालतायत. मी उद्या येतो. सगळ्यांना एकत्र बसवा.

3

आय टी उद्योगच नव्हे तर आजकाल सगळ्याच उद्योगांत काम करतांना बर्‍याचदा पाश्चात्य देशांशी संबंध येत असतो. त्या कारणाने तेथील वेळा, सण वार, सुट्या, राष्ट्रिय सण, समारंभ, स्थानिक सुट्या आदी असल्या तर त्या भारतात राहून समजत नाही. येथे अनेक सदस्य आयटी/ अन्य कारणाने भारताबाहेर वास्तव्यास आहेत. माझी एक विनंती आहे की त्यांनी त्या त्या देशातल्या वर उल्लेखिलेल्या सुट्यांचे वेळापत्रक सरकारतर्फे जाहिर झालेले वेळापत्रक म्हणा किंवा त्याशी संबंधीत संस्थळ किंवा दिनदर्शिका असेल तर ते येथे द्यावे जेणे करून येथील अनेक सदस्यांना त्याचा उपयोग होवू शकेल.

सहज... मला वाटलं, म्हणून हे लिहितोय. कदाचित तो विषय अकारण वाटेल. पण असे काही विषयही, विचार करायला लावतात. ... काल अगदी सहजपणे कानावर पडलेले ते शब्द ऐकून मलाही धक्का बसला आणि मी चमकून त्यांच्याकडे बघितलं. ट्रेनमध्ये समोरच्या बाकावर ते मस्त गप्पा मारत होते. एक मध्यम वयाचा माणूस, आणि एक, पोरगेलासा, कॉलेजात जाणारा, नुकती मिसरूड उमटूउमटू लागलेला मुलगा. बहुतेक तो त्या माणसाचा मुलगा असावा. चेहेरेपट्टी बरीचशी मिळतीजुळती. आणि, बहुधा ते गुजराती असावेत. कारण, त्यांच्यात `बिझीनेस'च्या `वार्ता' चालल्या होत्या. बहुतेक तो माणूस भडकमकर रोडवर कॉम्पुटर पार्टसचं दुकान थाटून स्थिरावलेला असणार...

सुधरसावरचे वीचार वाचले. सहमत आहे. वाचल्यावर एक लहानपणची आठवण झाली - गमन्त्शिर आहे म्हणुन लिहीत आहे दुसरे काही नाही. ४६/४७ ची गोस्ट. वडील कायम social कामात असायचे. त्यानी एक परिसद पुण्यात भरवली होती. एका कम्पनीने आब्याच्चे सरबत आणि सुधारस देण्याचे कबुल केले- ते वड्लान्चे मित्र होते. सरबत त्त्यान्च्या खर्चाने आणि सुधारस वडीलान्च्या! त्यानि त्यान्च्य माणसाला काय सान्गितले होते मला माहित नाही. वडील त्यान्च्य कामात होते- जेवण ई. मित्र बघत होते. त्यानी सरबताच्या ४/५ बाटल्या उघडल्या- त्या फुकट आणि सुधारसाच्या २०-२५!! वडीलान्चा खर्च !

3

भागीमारी हे नाव आठवले तरी ते सावनेर तालुका (जि. नागपूर) येथील छोटेसे गाव डोळ्यांसमोर उभे ठाकते. जवळपास सोळा-सतरा वर्षांपूर्वी ह्या गावाशी आणि तेथील परिसराशी एका पुरातत्वीय उत्खननाच्या निमित्ताने संबंध आला आणि एक वेगळाच अनुभव माझ्या पदरी पडला. सर्वात आधी सांगू इच्छिते की आता माझा पुरातत्वशास्त्र इत्यादी विषयांशी फक्त वाचनापुरताच संबंध राहिला आहे. पण कधी काळी एका नामवंत शिक्षणसंस्थेत भारतीय प्राच्यविद्यांचा अभ्यास करताना मला आणि माझ्या तीन सख्यांना पुरातत्वीय उत्खननात प्रत्यक्ष सहभाग घेण्याची अनमोल संधी मिळाली आणि त्या संधीचा लाभ घेताना आम्ही त्या प्रात्यक्षिकपूर्ण अनुभवाने बरेच काही शिकलो.