कथा

(प्रथितयश लेखक ओ'हेन्री यांनी लिहिलेल्या "द लास्ट लिफ" , या कथेचे हे मराठी रुपांतर. या कथेमध्ये वर्णन केलेले प्रसंग, ते प्रसंग जेथे घडतात ते स्थळ, आणि तो प्रसंग साकार करणारी पात्रे, यांचे यथातथ्य चित्रं, ही कथा वाचताना, वाचकाच्या नजरेसमोर उभी राहते. ओ'हेन्री यांच्या लेखनाचे हे वैशिष्ट्यच म्हणावे लागेल. त्यांच्या कथा वाचताना त्यांची धारदार कल्पनाशक्ती, अमाप शब्दसंपदा, आणि ते शब्द अचूकपणे वापरण्याची हातोटी याचा वेळोवेळी प्रत्यय येतो. ) वॉशिंग्टन चौकाच्या पश्चिमेकडे एक अजब वस्ती वसलेली आहे. नाव आहे ग्रीनविच. अतर्क्य वळणे घेत जाणारे रस्ते आणि आणि अनाकलनीय अशा गल्ल्याबोळांनी बनलेली ही वस्ती.

रस्त्यात सिंग़्नल पडला आणि मी ग़ाडी थांबवली, आज मी सुट्टी काढली कारण माझा मित्र उमेश कॅन्सरच्या शेवटच्या स्टेपला आहे,कालच त्याच्या भावाने मला सांग़ितले.लहानपणीचा जीवलग मित्र पण, तो राहीला अशिक्षीत आणि मी शाळा शिकून नोकरी. खुप दिवस त्याचा माझा सर्पंक नव्हता, मी नोकरीसाठी ग़ाव सोडले आणि त्याने ग़ावात राहुन शेती केली,ग़ावापासुन जवळच्याच शहरातील हॉस्पिटल मध्ये तो आहे, पण शेवटची घटका मोजत आहे,आसं मला कळाले. सिंग़्नल चालु झाला, मी ग़ाडी हाँस्पिटलच्या दिशेने वळवली,भव्य आशा हाँस्पिटलच्या आवारात मी ग़ाडी पार्कीग़ केली,आणि इकडे तिकडे नजर फिरवली,समोर हिरवळीवर रुग़्णाना त्याचे नातेवाईक खाऊ भरवत होते,तर काही व्हील चे

आयुष्यात आपल्याला खुप काही मिळते ,ते टीकवने सुद्धा तीतकच महत्त्वाचे आसते. कोणाला वाटणार नाही आयुष्य आपले चांग़ले पाहीजे,पण दुसर्याचे आयुष्य आपल्यासारखे चांग़ले व्हावे आशी दुवा करणारा किशन हा आईवडीलाचा एकुता एक मुलग़ा होता,त्याचे वडील सरकारी आँफीसर होते.भरमसाठ वडीलाच्या पग़ारामुळे त्याचे आयुष्य ऐश आरामात जात होते,तरुणपणि त्याला काय पाहीजे ते मिळत आसे,घरच्याचा सग़ळ्याचा लाडका होता तो.

परवापासून घरात, साळंत “यष्टी येणार” बोल्तेत. गुर्जीबी ‘जगाची कवाडं उगडणार’ असलं कायबाय म्हन्ले. आमी समदयांनी जग्याकडं माना वळवून पायलं; तर बेनं रडाया लागलं जोरात. राती भाकरी हाणली की माजे डोळे गपागपा मिटत्यात. आण्णा म्हन्ले, “अन्जाक्का, झोपू नका. आपण एसटी पहायला जाऊ” “अंदारात दिसाचं नाय; सकाळी जाऊ” असं म्या बोल्ले तर आजीबी हसाया लागली. चावडीवर पोरंसोरं, आजीसकट झाडून समद्या बायाबी आल्यता. मान्सं तमाकू थुकत व्हती. बत्तीच्या उजेडात म्या आण्णांच्या मांडीवर जाऊन बसली. ते ‘विकास व्हणार, गाव सुदारणार’ म्हनत व्हते. जोरात आवाज आला.

लाडका तो सर्वांचाच लाडका होता.. तीन भावांत शेंडेफळ म्हणून आईचा लाडका.. आपले नाव हाच काढणार म्हणून बापाचा लाडका.. अभ्यासात हुशार म्हणून शिक्षकांचा लाडका.. आणि मित्रांच्या ग्रूपची, बोले तर जान होता.. शांत स्वभाव आणि लाघवी बोलणे, कामानिमित्त जिथे जाईल तिथे आपली छाप पाडणारच.. ऑफिसमधल्या बॉसचाही लाडका न झाल्यास नवलच..!! एक दिवस पुढे आलेल्या पोटावरून हात फिरवत बायको म्हणाली, इथेही आईपेक्षा बाबाच जास्त लाडके होणार वाटते..

मी एखाद्या पिसाटा सारखा बेफाम धावत होतो. पुढे ती जीवाच्या आकांताने सैरावैरा पळात होती. माझ्या नजरेत विखार होता. तिला मी रोज पहायचो. आज तिला सोडायचे नाही असा निर्धारच मी केला होता. रडत, धडपडत, अडखळत, भेलकांडत धावताना ती मदतीसाठी केविलवाणे किंचाळत होती. एका क्षणी मी अगदी जवळ पोचून निर्दयपणे तिची ओढणी खेचली. ती घाबरुन अजूनच जोरात धावायला लागली. तिच्याकडे पहात धावताना मी एका दगडाला अडखळलो, तेवढ्यात ती एका बंगल्यात घूसली. गेट लावायची तिची धडपड सुरु असतानाच मी तिथे पोचलो आणि चवताळून त्या दिशेने झेप टाकली. तिने धाडकन गेट बंद केले.

कालपासून वर्गावर नवीन सर आले. मराठी विषयाला. आता सातवीचं मराठी म्हणजे काय जादा अवघड नाय. पण त्यांनी एकदम डायरेक्ट निबंधच लिहायला सांगितल्यावर माझी नाही म्हटलं तरी जरा फाटलीच. निबंध म्हणजे माझा वीक प्वाइंट ! सरांनी विषय दिला, ‘शालीमार बागेतील फेरफटका ‘. शालीमार बाग ? गावातल्या सगळ्या बागा आमच्या पायांना सू-परिचित. त्यातल्या एकाच बागेला नाव आहे. दे.भ. सोमूअण्णा नगरकर बाग.

TV वर बातमी पाहिली . निर्भया ला न्याय मिळाला PIFF मध्ये पाहिलेला 38 WITNESSESसिनेमाची आठवण झाली एका CRIME चा उपयोग करून घेऊन , एका महान सत्याची प्रचीती शेवटच्या एका दृश्याने घडवणे,एका थ्रिलर सिनेमाचे रुपांतर एका वैचारिक सिनेमात करणे स्तिमित करून जाते . 38 WITNESSES ची गोष्ट [मला जशी समजली तशी ] पुढील प्रमाणे सोसायटीच्या समोरील रस्त्यावर रात्री एका तरुणीचा खून होतो . त्या तरुणीचे ओरडणे हिरो ऐकतो . हिरोची बायको बाहेर गावी गेलेली असते ती येते तेंव्हा तिला खुनाबद्दल कळते . नवरा तिला सांगतो कि तो खून झाला त्या वेळेस घरी नव्हता . कामावर गेलेला होता . पोलिसांना तो हेच सांगतो .

सुनिलला वाचनाचं फार म्हणजे फारच वेड. आठवी/नववीतल्या ह्या मुलाचा वाचन व्यासंग कोणालाही थक्क करेल असाच होता. कोणतंही पुस्तक हाती आलं की ते वाचून पूर्ण केल्याशिवाय त्याला चैनच पडतफारच, मग कुठलाही विषय असो. घराजवळच्या पुस्तकाच्या दुकानातून शेकड्यानं पुस्तकं त्याने विकत आणून वाचली होती! (वाचनालयातली वापरलेली पुस्तकं त्याला चालत नसत.. प्रत्येक पुस्तक नवीन हवं). एकदा त्या दुकानात पुस्तकं चाळताना त्याला जाणवलं की त्या दुकानातली जवळ जवळ सगळीच पुस्तकं त्यानं वाचून संपवली होती. अचानकच त्याला फार रिकामं वाटू लागलं. ते एवढं मोठ्ठं दुकानही त्याला खूप लहान वाटू लागलं.

गेले वर्षभरात बदललेला हा चौथा डॉक्टर. आजाराने पुन्हा उचल खाल्ली होती. बारावीला चांगले मार्क काढले असतेस तर डॉक्टरच बनवला असता तुला, असे आई कित्येकदा बोलायची, अन माझ्याजागी एखाद्या नर्सशीच लग्न का केले नाहीस असे बायको वरचेवर सुनवायची. म्हणूनच का माहीत नाही एखाद्या डॉक्टरकडे गेल्यास माझी पहिली नजर नर्सेसवरच भिरभिरते. अगदी आजही भिरभिरत होतीच, हॉस्पिटलच्या आवारात शिरल्यापासूनच. इतरवेळी रोगट वाटणार्‍या वातावरणात बघण्यासारखे एक तेच तर असते. बस्स भिरभिरतच होती नजर, अन अचानक अडकली.