प्रकटन

हा लेख मी माझ्या आईच्या, प्रा. माधवी पटवर्धन यांच्या प्रथम स्मृतिदिनानिमित्त (४ नोव्हेंबर २००८) लिहिला होता. पुणे लोकसत्ता मधे प्रसिद्ध झाला होता पण त्यांनी संपूर्ण न छापता शेवटचा काही भाग जागेअभावी गाळला होता. तस्मात पूर्ण लेख इथे लिहित आहे. ----------------------------------------------- वाड्याच्या ओट्यावर छोटीशी मिनी बसलेली असते. आईला टाटा करत असते. मिनीची आई, गोरीपान, एक वेणी आणि खांद्याला पिशवी. "रडायचं नाही हं. अण्णांना आजीला त्रास द्यायचा नाही. आई क्लासला जाउन दोन तासात येईलच हं." आई सांगते. मिनी हसत हसत टाटा करते. आठवणींचा तळ गाठायचा झाला तर मिनीला आईची पहिली आठवण आहे ती ही.

3

आजच ही बातमी झळकली अन पुन्हा एकदा रोमांवरील पूर्वी कधितरी केलेल्या वाचनातील आठवणी जाग्या झाल्या. देशोदेशांत लढाया-युद्धे झाली त्या त्या वेळी तिकडून भारतात स्थलांतरीत झालेल्या लोकांना कायमचा आश्रय मिळाला. भारतीयांनी जगातल्या जवळपास प्रत्येक मुख्य भागातल्या लोकांना आश्रीत म्हणून येथे आल्यावर आपल्यात सामावून घेतले. मात्र खूप कमी वेळा भारतातून जीव वाचवून लोकांना बाहेरच्या जगाचा आश्रय घ्यावा लागला. त्या अपवादांमधले विषेश लक्षात घेण्यासारखे हे रोमा.

विशेष सुचना: ज्यांनी अजून 'सेव्हन पाऊंडस्' हा चित्रपट पाहिला नसेल आणि ज्यांना तो पाहण्याची ईच्छा असेल, त्यांनी वाचताना ह्या लेखाखालील अवांतर टिपा श़क्यतो वगळाव्यात. तसेच, माझा चित्रपट समिक्षा लिहिण्याचा कोणताही हेतू नाही. केवळ एक चांगला अनुभव इतरांबरोबर वाटून घ्यावा, म्हणून हा प्रपंच! ************************************************************** गेल्या वर्षीचे शेवटचे दोन आठवडे खरचं खुप छान गेले. मला आणि माझ्या अर्धांगिनीला आपापल्या कामांमधून बर्‍यापैकी वेळ मिळाला होता. कुठेही फिरायला न जाता घरीच सुट्टी साजरी करावी, असे ठरल्यामुळे मी एकदम खुशीत होतो.

अलिकडे आंजर्ले, हर्णै, मुरूड परिसरात सहल केल्याचा धागा मिपावर प्रकाशित करण्यात आला होता. त्यात या परिसराचे सुंदर, सचित्र वर्णन करण्यात आले आहे. परंतु या भागातील खादाडीवर फारसा प्रकाश पडल्याचे दिसत नाही. म्हणून थोडी माहिती. शाकाहारी मंडळींना मुरूड गावातील घरगुती खाणावळीत खास उकडीचे मोदक, डाळींब्यांची उसळ, आत्ता हिवाळ्यात ओल्या पावट्यांची भरपूर खोबरे घालून केलेली उसळ या पदार्थांचा आस्वाद घेता येतो. उन्हाळ्यात आमरस व घावन फणसाचे सांदण यांची चव घेता येते.सामीष पदार्थांचा आस्वाद घेणार्‍यांची तर केवळ चंगळ असते.

 

 

 

ढकलपत्रातून आलेल्या काही छायाचित्रांनी माझी उत्सुकता चाळवली. कोल्हापूरजवळ हे मेणाच्या पुतळ्यांचं एवढं सम्रुद्ध विश्व? आहे कुठे बुवा हे नेमकं? बरं, ढकलपत्रं तयार करणार्‍या आणि तशीच पुढे पाठवणार्‍यांना या मूळ संकल्पनेचे जनक कोण, याचं कुणालाच सोयरसुतक नसतं. हे कुणाल विचारावं, याचा विचार करताना `मिपा'ची आठवण आली. तुम्ही कुणी पाहिलंय का हे ठिकाण?