महाराष्ट्राचा विकास कष्टाळू बिहारी लोकांमुळेच : राजपुत्र राहुलजी

पंतप्रधान बनायला डायरेक्ट नाही तर इंडायरेक्ट पध्दतीने लोकांचे समर्थन पाहिजे असते. समजा राहुल गांधी पंतप्रधान झाले आणि त्यांच्या नेतृत्वाविरूध्द चिदंबरमनी बंड केले आणि बहुसंख्य खासदारांचा पाठिंबा त्यांना असेल तर तेच पंतप्रधान बनतील आणि राहुल गांधींना बाजूला व्हावे लागेल.असेच बंड चंद्रबाबू नायडूंनी एन.टी.रामारावांविरूध्द केले आणि त्यात त्यांना यश आले.असे राज्य पातळीवर होऊ शकते तर केंद्र पातळीवर होऊ नये असा कोणताही दंडक नाही.राजीव गांधींविरूध्दही वि.प्र.सिंह, अरूण नेहरू, आरिफ मोहम्मद खान यांनी बंड केले होतेच की. समजा १९८७ मध्येच लोकसभेत बहुमताचा पाठिंबा वि.प्र.सिंहांना मिळाला असता तर ते तेव्हाच पंतप्रधान झाले असते. आता त्यांना तेव्हा पुरेसे समर्थन का मिळाले नाही याचे उत्तर म्हणजे बहुसंख्य खासदार तेव्हाही राजीव गांधींनाच आपला नेता मानत होते. आणि खासदारांनी कोणाला नेता मानावे हा त्यांचा विशेषाधिकार आहे. आणि दुसरी गोष्ट म्हणजे एका पक्षाच्या तिकिटावर निवडून येऊन पक्षांतर करणे असा Spirit of the constitution चे उल्लंघन करणारा प्रकार तेव्हा घडलेला नव्हता.अशा परिस्थितीत खासदारांनी राजीव गांधींना आपला नेता मानूच नये हे इतरांनी सांगायचे कारण नाही तो त्या खासदारांचा विशेषाधिकार झाला.

>>मतदान व्हायच्या २४-४८ तास आधी मोठ्या प्रमाणावर पैसे, दारू आणि इतर गोष्टी वाटून मते विकत घेतली जातात. आणि हा प्रकार सरळसरळ कायद्याचे उल्लंघन करणारा आणि अत्यंत अयोग्य आहे. असे घाणेरडे प्रकार आणि गुंडगिरी सज्जन माणसाला जमणार नाही म्हणून त्याच्यासाठी संसदेत पोहोचणे आणि म्हणूनच पंतप्रधान बनणे हे दुरापास्त आहे असे कोणी म्हणत असेल तर त्यात अमान्य करण्यासारखे काही आहे असे वाटत नाही सहमत >> पण या चर्चाप्रस्तावात आणि इतर काही प्रतिसादांमध्ये गांधी घराण्यात जन्माला येणे हेच मोठे क्वालिफिकेशन आहे आणि ते पंतप्रधानपदासाठी गरजेचे आहे हा जो सूर आळवला जात आहे त्याला मात्र माझा विरोध आहे म्हणूनच या चर्चेत मी प्रतिसाद लिहिले आहेत. गांधी घराण्यात जन्म घेतल्यामुळे जी प्रतिष्ठा, सुरक्षा, आर्थिक पाठबळ, राजकीय प्रक्रियेची संपूर्ण माहिती घेण्याची जी सहजासहजी(इथे सहजासहजी हा शब्दच खूप महत्वाचा आहे) संधी मिळते, तिच्यामुळे त्यांना राजकीय व्युहात घुसणे सुककर असते. तसेच शेकडो वकील, वृत्तपत्रे, हाताशी ठेऊन कायदा कसा पाळायचा (कि न पाळून आपले इप्सित कसे सध्या करायचे) याचे सविस्तर शिक्षण यांना मिळते. त्यामुळे राजकीय पूर्वज क्वालिफिकेशन असेल तरच माणूस इथे टिकू शकतो. अन्यथा देश हितासाठी तो कुठे संपला तरी ती बातमी एका किरकोळ वृत्तपत्रात कोपर्यात सुद्धा येणार नाही. पण भक्कम राजकीय घराण्यातला एक माणूस गेला तरी त्याच्या नावाचे भांडवल करून पुढील शे दोनशे वर्षे तरी त्याच्या नावावर मते मागता येतात.

आम्ही तसे सांगतोच. आणि अमेरीकेचा मार्ग परदेशातूनच जातो.

धन्यवाद मिभो साहेब.

बाळा पुस्तकातून बाहेर ये अन "गांधी " नाममहात्म्य मान्य कर

सुचनेबद्दल धन्यवाद.

ज्या ज्या काळात काँग्रेसमधे गांधी नव्हते त्या काळात हा पक्ष रसातळाला होता.. (आता ईंदीराबाईच्या आणीबाणीचे ऊदा. देऊ नकोस, तो अपवाद होता )

असे एकच उदाहरण सिलेक्टिव्हली वगळायचे कारण काय?आणि आणीबाणी इंदिरा गांधींनी का लादली? त्यात १९७२ च्या दुष्काळामुळे लोकांमध्ये वाढलेला असंतोष, १९७३ च्या आखाती युद्धामुळे तेल महागल्यामुळे भडकलेली महागाई, बिहारमधील नवनिर्माण आंदोलन आणि गुजरातमधील विद्यार्थ्यांचे आंदोलन याचा काहीच वाटा नाही का?देशातील वातावरण १९७४ पर्यंत कॉंग्रेसविरोधी बनत होतेच आणि किंबहुना इंदिरा गांधींनी म्हणूनच आणीबाणी लादली असे म्हटले तरी चालेल. आणीबाणी आली नसती तरीही कॉंग्रेसचा पराभवच झाला असता असे मानायला नक्कीच जागा आहे. याचे कारण जून १९७५ मध्ये गुजरातमध्ये कॉंग्रेसचा प्रथमच झालेला पराभव, विविध पोटनिवडणुकांमध्ये हक्काच्या जागी कॉंग्रेसचे पराभव (उदा. शरद यादव जबलपूरमधून पोटनिवडणुक जिंकून लोकसभेवर जाणे) यासारख्या घटनांवरून म्हणायला नक्कीच जागा आहे.आणीबाणी आल्यामुळे उत्तर भारतात कॉंग्रेसचा धुव्वा उडाला तसा कदाचित उडाला नसता.पण पराभव झाला असता हे म्हणायला नक्कीच जागा आहे. काही मुद्दे १. नेहरूंच्या काळात कॉंग्रेसचा एक केरळ विधानसभा निवडणुक वगळली तर सर्वत्र विजयच झाला होता. पण २. इंदिरा गांधींच्या काळात १९६७ मध्ये कॉंग्रेसने प्रथमच लोकसभेतील २/३ बहुमत गमावले.बंगालपासून उत्तर प्रदेशापर्यंत सर्वत्र कॉंग्रेसविरोधी पक्षांची राज्य सरकारे आली. तेव्हा दिल्लीपासून कलकत्त्यापर्यंत जाताना एकही कॉंग्रेसशासीत राज्य दिसणार नाही असे म्हटले जायचे. तसेच १९६७ मध्ये कॉंग्रेस पक्षाचा तामिळनाडूत पराभव झाला आणि त्यानंतर आजपर्यंत राज्यात कॉंग्रेसचे सरकार येऊ शकलेले नाही. ३. १९७१ च्या लोकसभा आणि १९७२ च्या राज्य विधानसभा निवडणुकांमधील यशानंतर कॉंग्रेसची बाजू पडती होती याचा परामर्श वर केला आहेच. १९७७ च्या निवडणुकांविषयी वेगळे बोलायलाच नको. ४. १९८० मध्ये इंदिरा गांधींचे पुनरागमन झाल्यानंतर १९८३ मध्ये आंध्र प्रदेशात रामारावांनी तर कर्नाटकात हेगडेंनी कॉंग्रेसला चोप दिला. ही दोन राज्ये १९७७ साली सुध्दा कॉंग्रेसच्याच पाठिशी होती हे ध्यानात घ्यायला हवे. तसेच राजीव गांधींच्या कारकिर्दीत १९८४ च्या लोकसभा निवडणुकींमधील झंझावातानंतर मार्च १९८५ मध्ये कॉंग्रेस पक्ष उत्तर प्रदेश, बिहार, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, गुजरात, राजस्थान यासारख्या राज्यात जिंकला.पण प्रत्येक ठिकाणी त्या पक्षाचे बळ डिसेंबर १९८४ पेक्षा कमी झाले होते. उदाहरणार्थ डिसेंबर १९८४ मध्ये कॉंग्रेस पक्षाने उत्तर प्रदेशात ८५ पैकी ८३ लोकसभेच्या जागा जिंकल्या.त्याच न्यायाने पक्षाने विधानसभेत विधानसभेत ४२५ पैकी किमान सव्वा तीनशे जागा जिंकायला हव्या होत्या. जिंकल्या किती? २६८! महाराष्ट्रात ४८ पैकी ४३ लोकसभा जागा जिंकणारा कॉंग्रेस पक्ष विधानसभेत मात्र २८८ पैकी १६७ जागाच जिंकू शकला. कर्नाटक आणि आंध्रमध्ये १९८५ मध्ये परत विधानसभा निवडणुका झाल्या. त्यात कर्नाटक विधानसभा निवडणुकीत तर कॉंग्रेस पक्षाचा पराभवच झाला आणि रामकृष्ण हेगडे मुख्यमंत्री झाले.याच कर्नाटकात १९८४ च्या लोकसभा निवडणुकींमध्ये कॉंग्रेसने मोठा विजय मिळवला होता. आंध्र प्रदेशात रामारावांनी परत एकदा कॉंग्रेस पक्षाला दणकून चोप आंध्र प्रदेशात दिला. पुढे कॉंग्रेस पक्षाचा सप्टेंबर १९८५ मध्ये पंजाबमध्ये तर नोव्हेंबर १९८५ मध्ये आसाममध्ये पराभव झाला.या राज्यांमधील पार्श्वभूमी वेगळी असल्यामुळे या राज्यांचा मुद्दा थोडा बाजूला ठेऊ या. पुढे मार्च १९८७ मध्ये केरळ आणि पश्चिम बंगालमध्ये कम्युनिस्टांनी असाच जोरदार चोप कॉंग्रेसला दिला. १९८४ च्या लोकसभा निवडणुकांमध्ये कॉंग्रेस पक्षाने पश्चिम बंगालमध्ये ४२ पैकी २० जागा जिंकल्या होत्या. खुद्द सोमनाथ चॅटर्जींचा पराभव झाला.या पार्श्वभूमीवर कम्युनिस्टांनी विधानसभेच्या २९४ पैकी २५०+ जागा जिंकणे म्हणजे कॉंग्रेसने खाल्लेली मोठीच आपटी नाही का?त्यानंतर राजीव गांधींना खरा धक्का बसला जून १९८७ मध्ये हरियाणामध्ये.९० पैकी अवघ्या चार जागा कॉंग्रेस पक्षाने जिंकल्या. खुद्द मुख्यमंत्री बन्सीलाल यांचा पराभव झाला. पुढे जानेवारी १९८९ मध्ये तामिळनाडूतील विधानसभा निवडणुका राजीव गांधींनी प्रतिष्ठेच्या केल्या आणि अण्णा द्रमुकशी युती न करता स्वतंत्रपणे निवडणुका लढविल्या. निकाल काय लागला? २३४ पैकी २६ जागा कॉंग्रेस पक्षाने जिंकल्या! वि.प्र.सिंह राजीव गांधींच्या मंत्रीमंडळातून आणि कॉंग्रेस पक्षातूनही बाहेर पडले आणि त्यांनी लोकसभेची पोटनिवडणुक कॉंग्रेसविरूध्द अलाहाबादेतून लढवली.त्या पोटनिवडणुकीत ते मोठ्या मताधिक्याने निवडून आले. १९८९ मध्ये लोकसभा निवडणुकांमध्ये परत कॉंग्रेसचा पराभव झाला. पुढे सोनिया कॉंग्रेस अध्यक्ष झाल्यानंतर कॉंग्रेसने अनेक ठिकाणी विजय मिळवले पण १९९९ मध्ये लोकसभा निवडणुकांमध्ये आतापर्यंतची सर्वात वाईट कामगिरी केली (११३ जागा). आजही कॉंग्रेस पक्ष महाराष्ट्रात राष्ट्रवादीशिवाय सत्तेवर येऊ शकणार नाही.ओरिसामध्ये नवीन पटनाईकांनी कॉंग्रेसला असाच चोप वेळोवेळी दिला आहे.बंगालमध्ये कॉंग्रेसपेक्षा तृणमूल नक्कीच पुढे आहे. तेव्हा गांधींच्या नेतृत्वाखालीसुध्दा कॉंग्रेसचा आलेख उच्चीचा होता तसा निच्चीचाही होताच. तरीही कॉंग्रेसला केवळ मिळालेल्या विजयांचा परामर्श करायचा आणि गांधींच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या पराभवांकडे दुर्लक्ष करायचे आणि म्हणायचे "गांधी या नावात बाय डिफॉल्ट जादू आहे" याला काही अर्थ नाही.