महाराष्ट्राचा विकास कष्टाळू बिहारी लोकांमुळेच : राजपुत्र राहुलजी

'पिकतं तिथे विकत नसतं
म्हणूनच महाराष्ट्रात बिहारी जास्तं'
हा हा हा हा हा हा .. खल्लास ... मेलो वारलो खपलो.

या बाबतीत अजून एक गोष्ट सांगाविशी वाटते ती म्हणजे. आमच्या रत्नांग्रि, सिंधूदूर्गातील कोकणी मुलं सेंट्रींगची कामे करायला बंगळूर ला जातात. दिवाळीच्या अगोदर १ महीना गावी येतात व दिवाळी झाल्यानंतर परत जातात. आताशा चांगले पैसे कमावलेली या लोकांची पहीली पिढी (वय अंदाजे ३०-३५ वर्ष) गावी परत येऊन गावात घर बांधून आणि कमांडर(जीप सारख्या कोणत्याही गाडीला तिकडे कमांडर म्हणतात) घेऊन गावी स्थिर झाली आहे. दुसरी पिढी (वय १७-२४) सध्या बंगळूरात वास्तव्यास आहे. तसेच रायगड जिल्ह्यातील रोह्याच्या आसपासच्या गावातील पुष्कळ लोक अहमदाबादला हिरे कापायला जाऊन राहीले आहे. १०-१५ वर्ष मेहनत करून परततात. चला मग त्या न्यायाने बंगळूरचा आणि अहमदाबादच्या हिरे उद्योगाचा विकास मराठी माणसांमुळे झाला असे म्हणायला हरकत नाही. :)

एकदा एक जपानी नेता बिहारला आला होता.
तत्कालीन मुख्यमंत्री श्रीश्री लालुजीना भेटला.
त्याने लालुंना विनंती केली," तुम्ही मला बिहार ताब्यात द्या दोन वर्षात त्याचा जपान बनवतो."
लालुजी उवाच,' तुम्ही जपान माझ्या ताब्यात द्या दोन महिन्यात त्याचा बिहार करुन दाखवतो."

काय चूक बोल्ले धाकले म्हाराज? >>

व्हय !!

मूळ भाषण मिळाले तर द्या तर, चर्चा पुढे सुरू करू, अन्यथा

सहमत. फक्त असेच कायम सर्वांबाबत सर्वांनी वागले पाहीजे. (बाकी "रामराम" म्हणत नाही नाहीतर धागा मी असे म्हणले म्हणत भलतीकडे जायचा. ;) )

नेमके कुठे अडेल हो तुमचे?

अमेरीकन चिचुंद्री

राज्याचे ठाऊक नाही पण भैय्याशिवाय माझे तरी मुंबईत फार अडेल, याची मला स्वतःला जाणीव आहे.

कै च्या कै बोलताय तुमी भौ साहेब.पुर्वी बालु/कोकणी होते. मग "अण्णा"लोक आले. त्यांची जागा भैयालोकानी घेतली.

बदल हा होत असतोच. घाबरायचे कारण नाय. कोणीतरी ती जागा घेइलच.

>> बिहारींशिवाय आपले काहीच चालणार नाही, याची या राज्यांना पूर्ण जाणीव आहे
राज्याचे ठाऊक नाही पण भैय्याशिवाय माझे तरी मुंबईत फार अडेल, याची मला स्वतःला जाणीव आहे.

पुर्णपणे असहमत! बिहारी लओकांमुळे मुंबईत मराठी माणसाच्या रोजगराचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. जिथे जाउ तिथी बिहारी दुकान मांडुन किंवा गाद्या उभ्या करुन असतात च. मग मराठी माणसाला संधी मिळणार कशी?

मूळ बतमीत बिहारीमुळे असा शब्द आहे, बिहारींमुळेच असा नाही. तेव्हा सहमत

भारतीयांमुळे जपानचा / अमेरिकेचा / इंग्लंडचा / स्वित्झर्लंडचा उत्कर्ष झाला आहे हे वाक्य कसे वाटते? इथे पण "च" नाही. केशवकुमार खरेच बोलुन गेले आहेत. "च" खुप'च' महत्वाचा आहे ब्वॉ

राज्याचे ठाऊक नाही पण भैय्याशिवाय माझे तरी मुंबईत फार अडेल, याची मला स्वतःला जाणीव आहे.

माझे काहीही अडणार नाही. इतर चर्चेत फारसा विंटरेस्ट आत्ता नाही, नंतर आल्यस पिंका टाकुच

माननीय क्लिंटन साहेब,
आपल्या विचारांशी सहमत, पण आज बरीच वर्तमानपत्रे, TV मध्ये बातम्या देणारे वार्ताहर राहुल गांधी यांचा उल्लेख 'युवराज' असाच करतात. त्यामुळे त्यांना हे विशेषण लागू झालेले आहे.

आपण घटनेचं बोलत आहात, त्याबाबत मला एक शंका आहे.
घटनेप्रमाणे, एखद्या व्यक्तिला 'महात्मा' हे विशेषण लागू करण्याची पद्धत आहे काय ?
घटनेतील कोणत्या कायद्याप्रमाणे आपण "मेरा भारत महान" असे बोलतो ?

>>१९७७ मध्ये इंदिरा गांधी, १९८९ मध्ये राजीव गांधी आणि १९९८-९९ मध्ये सोनिया गांधी त्या घराण्यातील असूनही पंतप्रधान होऊ शकल्या नाहीत याचे कारण त्यांच्यामागे बहुमत नव्हते
ईंदिरा गांधी १७ वर्षे, राजीव गांधी ५-६ वर्षे पंतप्रधान होते.. सोनिया गांधी गेली १० वर्षे पंतप्रधानपद "चालवत" आहेत. ईतकं सगळं हि मंडळी करू शकली ती केवळ भक्कम लोकमतामुळेच हो ! गांधी नावात काही दम नाही, ईंदिरा 'सिंग' असत्या वा राजीव 'कुर्‍हाडे' अन सोनिया 'क्रुश्चेव्ह' वगैरे कोणीतरी असत्या तरीही हि मंडळी त्यांचे असामान्य कर्तुत्त्व दाखवु शकल्या असत्याच. काय? बरोबर ना क्लिंटनराव ?

काँग्रेसतर्फे भावी पंतप्रधान म्हणून राहूल गांधींनाच पुढे केले जाणार हे ढळढळीत सत्य आहे. राजीव गांधींनंतर काँग्रेसची हालत काय होती हे आपण जाणून असालच, काँग्रेस वाचवण्यासाठी सोनियांना पुढे केले गेले ते केवळ "गांधी" नाममहात्म्यामुळे.. बाकी त्यांचे कर्तुत्त्व काय होते ? ऊद्या भविष्यात राहूल गांधी पंतप्रधान झालेच तर ते खालील पात्रता असल्यामुळे :
१. राहुल गांधी भारताचे नागरिक आहेत.
२. ते लोकसभेचे सदस्य आहेत म्हणजेच त्यांनी वय वर्ष २५ पूर्ण करणे आणि दिवाळखोर नसणे या अटी पूर्ण केल्या आहेत.
३. लोकसभेत त्यांना बहुमताचे समर्थन आहे.
पण याबरोबर अजून एक सर्वात महत्त्वाचा निकष त्यांच्या बाजूने असेल तो म्हणजे :
४. राहूल हे "गांधी" आहेत.

बाकी चालू द्या..

+१!

चला हो, काहीही काय? मराठी मतांसाठी मराठी माणसाची स्तुती करण्याची राहुलला काहीही गरज पडली नाही. त्यांनी आपल्या **वर जोरकस लाथ मारली तरी आपण त्यांनाच निवडून देतो दर वेळी. उगाच स्तुती करण्याच्या भानगडीत का पडतील? बाकी मुंबईतल्या इतक्या मतदारसंघात भय्यांची मते निर्णायक आहेत की तो इथे येऊन पण त्यांचेच गुणगान गाईल.

तू आजच्या काळात कम्युनिस्टासारखा का बोलतोस? पश्चिम महाराष्ट्रातले अनेक शेतकरी सधन आहेत्.अनेकांकडे मर्सेडिस आहे त्याचे काय? शेतकर्‍यांना करमाफी असते त्याचे काय?

हुप्प्या यांच्याशी अंशतः सहमत आणि असहमत.
असहमती यासाठी की घराणेशाही मधे मला तरी वैयक्तीक काहीही वाईट वाटत नाही. कोण म्हणतं घराणेशाही वाईट म्हणून? सातवहनांनी ४०० वर्षे राज्यं केलं. कुठे नुकसान झालं घराणेशाहीमुळे? भारतातच नव्हे तर जगात घराणे शाही मोठा प्रमाणात होती आहे. आणि त्यात तथ्यंही आहे. दत्तोवामन पोतदारांनी लग्नं न करता ब्रम्हचारी राहील्यामुळे समाजाचे मोठे नुकसान झाले असे सावरकरांनी म्हटले होते. त्यांनी जर लग्न करून प्रजोत्पत्ती केली असती तर त्या हुषार संतानांची समाजाला गरज होती असे म्हटले होते. त्या न्यायाने चांगली घराणेशाही चालली असती एकवेळ. त्यामुळे गांधी-नेहरू (सॉरी नेहरूच म्हणायला पाहीजे. म. गांधीबाबांचा काही संबध नाही यात. हे सगळे नतद्र्ष्ट नेहरूंचेच प्रताप आहेत(आता नेहरूभक्त अन्य नेहरूभक्तांनी लिहीलेल्या नेहरुस्तुतीसुमनांचे ढिगाने पुरावे देतील. पण असो त्याने काहीच फरक पडत नाही))घराण्यापेक्षा एखादे एतद्देशीय घराणे चालले असते.

बाकी प्रतिसादाशी सहमत आहे.

हुप्प्याजी
तुम्ही इथे धाग्यांवर धागे काढून काही होणार आहे का?
त्यापेक्षा दुर्लक्ष करावे.

आता राजपुत्रांचे म्हणाल तर मातोश्रीवरचे युवराज सुद्धा असेच तारे तोडत असतात. त्यांच्याकडे आपण दुर्लक्ष करतो की नाही? पुढे नवे तलवारधारी राजपुत्र सुद्धा तारे तोडतील तेव्हापण आपण दुर्लक्ष करू. हो की नाही?

"परमपूज्य राहुलजी हे निव्वळ आपल्या कर्तृत्वाने पुढे आले आहेत. अगदी सामान्य कार्यकर्त्याप्रमाणे तळागाळातून आपली कारकीर्द सुरु करुन निव्वळ कर्तबगारीवर भावी पंतप्रधान या पदी पोचले आहेत" असे मिसळपाववर तरी कोणाच्या स्वप्नात आले असेल असे मला वाटत नाही. तसे मिपाकरांना वाटते अशी स्वतःचीच कल्पना करून घेऊन आपण त्रागा कशाला करून घेता ?
भारतात सुद्धा ते कर्तृत्वाने पुढे आले आहेत असे कोणाला वाटत नसेल.

आणीबाणीनंतरच्या जनता सरकारच्या काळात इंदिरा गांधीना नामोहरम करण्यासाठी चौकशी आयोग, खटले वगैरे चालू झाले. पण "त्यामुळे इंदिरा गांधींनाच प्रसिद्धी मिळाली" असे तेव्हाच्या वृत्तपत्रांचे म्हणणे होते. तसे काही तुमच्या सततच्या धाग्यांमुळे मिपावर राहुल गांधीबाबत व्हायला नको. ;) तुम्ही "परमपूज्य राहुलजी" हे उपरोधाने लिहिले आहे असे अज्ञ मिपाकरांना कदाचित कळणार नाही. :)

मी माझ्या ब्लॉगवर ’राजीव गांधींविषयी’ या चर्चेत एक मुद्दा मांडला आहे. तोच राहुल गांधींनाही लागू पडतो.तेव्हा तो मुद्दा इथे लिहित आहे.

प्रत्येकाला अभिनेता आवडण्यामागे/नावडण्यामागे वेगवेगळी कारणे असतात. कोणाला अभिनेत्याच्या आवाजातील चढउतार आवडतात तर कोणाला देहबोली. कोणाला चेहऱ्यावरील हावभाव आवडतात तर कोणाला अजून काही.प्रत्येकाला अभिनेत्याची कोणती गोष्ट भावेल याचे काही गणिती सूत्र नक्कीच नाही.त्यामुळेच कोणाला तीन खानांमधला एक आवडतो तर कोणाला हृतिक. आता समजा एखाद्याला आमिर खान आवडत असेल त्याने शाहरूख समर्थकाला चुकीचे म्हटले तर तो त्याच्या बाजूने बरोबरच असतो. पण असे चुकीचे म्हणणे योग्य आहे का? कारण त्याच न्यायाने इतर अभिनेत्यांचे समर्थक आमिर समर्थकाला चुकीचे म्हणतील. तेव्हा चित्रपट क्षेत्रातल्या दोन दर्दी आणि माहिती असलेल्या व्यक्तींचे कोणता अभिनेता चांगला यावर एकमत होणे कठिण आहे.

आता वळू या लोकशाहीकडे.आपण शिकले-सवरलेले, चांगल्यापैकी नोकरी/व्यवसाय असलेले आणि आज दोन वेळेला जेवायला मिळाले तरी उद्या मिळेल का असा प्रश्न न पडणारे लोक आहोत. आपल्या सारख्यांना कदाचित राष्ट्राचा अभिमान (म्हणून राम मंदिर, अणुचाचण्या, भारताच्या पंतप्रधानपदी परदेशात जन्मलेली व्यक्ती नको, स्वीस बॅंकेतून पैसे परत आणणे वगैरे) मुद्दे भावतील कारण आपण हातावर पोट असलेल्यांना हे मुद्दे भावतील का? काही काळ प्रचारतंत्र जोरात वापरून त्यांना या मुद्द्यांचे महत्व जरूर पटवून देता येईल पण ते फार काळ चालणार नाही. १९९० मध्ये लालूप्रसाद यादवांनी बिहारच्या मागासवर्गीय जनतेला सांगितले--’मै आपको स्वर्ग तो दे नही सकता लेकिन स्वर तो जरूर दुंगा’. पिढ्यानपिढ्या जातीव्यवस्थेच्या ओझ्याखाली दबलेल्या त्या मतदारांना या गोष्टीचे आकर्षण वाटले नसेल तर नवलच. तसेच ’कॉंग्रेस का हाथ आम आदमी के साथ’ ही कॉंग्रेस पक्षाची घोषणा अशा हातावर पोट असलेल्यांना आपल्यासाठी वाटली तर त्यात आश्चर्य वाटण्यासारखे काही नाही. आता आपण आपल्या बाजूने विचार केला तर अशा लोकांचे मत जरूर चुकीचे वाटेल पण आपण स्वत: त्यांना आयुष्यात येत असलेल्या हालअपेष्टांना सामोरे गेलेलो नसल्यामुळे ते नक्की कसा विचार करतात आणि त्यांना काय भावते हे आपल्याला सांगता येणे कठिण आहे. यात अनेकदा होते असे की राजकारणी मंडळी भूलथापा देऊन या सामान्य जनतेला हातोहात फसवतात. असे म्हणतात की Public memory is short. त्यामुळे राजकारणी मंडळी आपला स्वार्थासाठी वापर करत आहेत हे त्यांना समजायला उशीर होतो. हे सर्व बाजूंसाठी तितकेच लागू होते. आपल्यासारखे लोक बिहारच्या जनतेने लालू यादवांना आणि राबडीदेवींना वर्षानुवर्षे निवडून कसे दिले, कॉंग्रेसने ’फारसे काही न करता’ त्यांचा पक्ष एकामागून एक निवडणुका कशा जिंकतो किंवा पश्चिम बंगालमध्ये कम्युनिस्ट वर्षानुवर्षे निवडून कसे येतात हा प्रश्न जरूर विचारू. पण त्याचवेळी कॉंग्रेस समर्थक मुंबई महापालिकेत काहीही न करता शिवसेना कशी निवडून येते किंवा गुजरात दंगलींमध्ये हात असूनही (खरा-खोटा भगवंतालाच माहित) नरेंद्र मोदी निवडून कसे येतात असे प्रश्न विचारतील. आता असा प्रश्न विचारणे म्हणजे एखाद्या आमीर खान समर्थकाने ’काय तो इतरांना सलमान खान आवडतो समजत नाही. आमचा आमीर किती चांगला अभिनय करतो’ असे म्हटल्यासारखे आहे. असा प्रश्न विचारून उपयोग नाही कारण दोन अभिनेत्यांचे समर्थक वेगळ्या मापदंडांवर दोन अभिनेत्यांना मोजतात. त्यामुळे निर्णयात थोडी तरी subjectivity येतेच.

तेव्हा तुम्हाला राहुल गांधी पंतप्रधान म्हणून आवडणार नसतील तर कॉंग्रेसविरोधी मत द्यायचा तुम्हाला पूर्ण अधिकार आहे आणि तो तुम्ही वापरणार यात कोणतीही शंका नाही.पण लोकशाही ही आकड्यांचा खेळ असतो.जर लोकांनी राहुल गांधींनाच पंतप्रधान व्हायचा जनादेश दिला तर ते पंतप्रधान होतील आणि तसा जनादेश दिला नाही तर होणार नाहीत.

भारतात पुरेसे मूर्ख लोक आहेत आणि पुरेसे संधीसाधू, हलकट नेते आहेत जे कुठलीही लायकी नसलेल्या, निव्वळ अमक्या एका घराण्याचा कुलदीपक आहे म्हणून एखाद्याला डोक्यावर घेतील आणि त्याच्या हातात आपल्या देशाच्या नाड्या देतील

भारतात लोक मूर्ख आहेत असे तुम्हाला वाटते. पण त्याचबरोबर कॉंग्रेसविरोधी मत देणाऱ्यांना कॉंग्रेस समर्थकही मूर्खच म्हणतील हे पण ध्यानात घ्यायला हवे. आणि आपले लोक परत परत गांधी घराण्याला डोक्यावर का घेतात याचे कारण मी वर स्पष्ट केले आहेच.

कागदोपत्रीच्या लायकीला काही अर्थ नाही. अमके वय, दिवाळखोर नाही असल्या पात्रतेवर कोट्यावधी लोक लायक ठरतील.

अर्थ कसा नाही?तुम्ही या पात्रता पूर्ण करत असाल तर तुम्हीही लोकसभेच्या निवडणुकीला उभे राहायला पात्र आहात. निवडून आलात आणि लोकसभेत बहुमताचा पाठिंबा मिळवलात तर श्री. हुप्प्या हे भारताचे पुढील पंतप्रधान असतील. तसे झाले तर निवडून देणारी जनता चांगली आणि राहुल गांधींना निवडून दिले तर असे निवडून देणारी जनता मूर्ख या बोलण्याला काही अर्थ नाही.

भारतात कागदोपत्री लोकशाही असली तर जनमानसात राजेशाहीच आहे.

या बोलण्याला काय आधार आहे?मग शास्त्री, देसाई, चरण सिंह, वि.प्र.सिंह, चंद्रशेखर, नरसिंह राव, वाजपेयी, देवेगौडा, गुजराल, मनमोहन सिंह हे पंतप्रधान झालेच कसे? तुम्हाला निवडणुकीत लागणारा निकाल आवडत नसेल तर तसे वाटायचा तुम्हाला पूर्ण अधिकार आहे पण आपल्याला न आवडणारा निकाल लागला म्हणून जनता मूर्ख आहे, जनमानसात राजेशाहीच आहे अशा विधानांना मात्र काहीच आधार नाही.

हे महारथी उद्या पंतप्रधान होऊन देशाचा गाडा हाकू लागतील ह्याविषयी मलातरी शंका नाही.

आणि जर लोकांनाही ते गाडा हाकण्यास योग्य नाहीत असे वाटले तर लोक त्यांना लोकसभेत बहुमत देणार नाहीत आणि त्या परिस्थितीत ते पंतप्रधान बनू शकणार नाहीत. बाकी चालू द्या.

क्लिंटन

दोनदा आल्यामुळे प्रतिसाद काढून टाकला आहे.

क्लिंटन

"कष्ट" हा शब्द मराठी शब्दकोषामध्ये सापडत नाही आजकाल. नुकताच हरवला की आधीपासून नव्ह्ता ह्याविषयी ज्येष्ठांनी मार्गदर्शन करावे ही विनंती ! ;)

इथे रॅंड कोण आणि चापेकर कोण आणि आगाऊ कल्पना कोण आणि कशी देणार?

" रँडचा वध होणार आणि त्याची आगाऊ कल्पना आम्ही त्याला देणार..! " >>>

ये हुवी ना बात !!

असो, "ज्याच जळत त्यालाच कळत" अशी एक म्हण आहे मराठी.

वरील सल्ल्याचा एसी बसुन,राजकारणाचा आमच्याशिवाय कोणाचाच अभ्यास नाही ,असे दर्शविणार्‍या व रोजच्या धावपळीच्या आयुष्यात,जगताना,ऊत्तर भारतीयांचा त्रास सहन करणार्‍या मराठी माणसाशी काही संबध नाही.

+१०००० वेळा सहमत. मटाच्या हुच्च पत्रकारितेला सलाम आणि मराठी लोकांच्या ठिसूळ अस्मितेलाही.

"बिहार लोकांवर, इतर राज्यात जाऊन पोट भरण्याची वेळ आली" आमच्या मते इतकेच म्हणायला हवे होते.
आता ह्यांना काय बोलायचे ?
'कसे बोलायचे' हेच जर का समजत नसेल तर काय ह्याच्या गळ्यात ***** पद घालून आपण कृत्य कृत्य होणार ?

राहुल गांधी कर्तृत्वहीन आहेत असे तुम्ही बहुसंख्य लोकांना पटवून ते निवडणुकीतल्या मतांमध्ये परिवर्तित करीत नाही तोपर्यंत सर्व चर्चा फिजूल आहेत.

अगदी असेच.

>> राहुल गांधी कर्तृत्वहीन आहेत असे तुम्ही बहुसंख्य लोकांना पटवून ते निवडणुकीतल्या मतांमध्ये परिवर्तित करीत नाही तोपर्यंत सर्व चर्चा फिजूल आहेत.
सहमत

राहुल गांधी कर्तृत्वहीन आहेत असे तुम्ही बहुसंख्य लोकांना पटवून ते निवडणुकीतल्या मतांमध्ये परिवर्तित करीत नाही तोपर्यंत सर्व चर्चा फिजूल आहेत.

ह्या वाक्यात विरोधाभास वाटतो. राहूल गांधी स्वतःकडे आणि काँग्रेसपक्षाकडे (ज्या पक्षाने देखील बिहार वरती राज्य केले आहे) सांगण्यासारखे काही नाही म्हणून फुटकळ (फिजूल) गोष्टींकडे लोकांचे लक्ष वेधत आहेत. अर्थातच त्यात यांची कर्तुत्वहीनता दिसते. असे या चर्चेत दाखवण्याचा उद्देश आहे आणि त्या आधारे बहुसंख्यांना पटवून देण्याच्या अनेक प्रयत्नांतील एक प्रयत्न आहे असे देखील म्हणता येईल. मग तसे कोणी करायला लागले तर अगदी फळ दिसले नाही (जसे काँग्रेसला प्रयत्न करूनही गुजरात मधे दिसले नाही तसे) तरी ते फिजूल कसे काय ठरते? :-)

बिहारी लोकांची भाषा रफ असते, युपीवाले तसे सभ्य व आदराने बोलतात

असेल बॉ!

पण भाषाशात्राच्या दृष्टीने उत्तर प्रदेशची पश्चिम हिंदी भाषा ही इंडो-आर्यन गटाच्या अंतर उपविभागत मोडते (पंजाबी, गुजराती प्रमाणे) तर, बिहारची भोजपुरी भाषा ही इंडो-आर्यन गटाच्या बाह्य उपविभागात मोडते (मराठी, उडिया, बंगाली प्रमाणे).

असो, हे म्हणजे कैच्या कैच अवांतर झाले!!

सामान्यपणे निवडणूकीपूर्वी पक्षाचा पंतप्रधान कोण असेल हे आधीच लोकांपुढे आणले जाते पण तोच पंतप्रधान होईल ह्याची काही सक्ती नाहिच.

हो आपले म्हणणे योग्य आहे.आणि पुढे म्हटल्याप्रमाणे लोकप्रतिनिधीला परत बोलावायची तरतूद हवी हे पण पटण्यासारखेच आहे.पण माझा मुद्दा या चर्चेत ’गांधी म्हणून जन्माला येणे’ हे पंतप्रधानपदासाठीचे क्वालिफिकेशन आहे हा मुद्दा खोडून काढण्यासाठी आहे.तर मला म्हणायचे आहे की पंतप्रधानपदासाठीचे एकमेव क्वालिफिकेशन लोकसभेत बहुमत असणे आणि स्वत: संसदेच्या दोन पैकी एका सभागृहाचे सभासद असणे (आणि नसल्यास सहा महिन्यात बनणे) हे आहे. आणि जर का एखाद्या पक्षाने निवडणुकीसाठी अमुक एखादा पंतप्रधानपदाचा उमेदवार घोषित केला आणि नंतर जिंकल्यावर भलत्यालाच पंतप्रधान केले तर ते Letter of constitution अन्वये चुकीचे नाही कारण प्रत्येक पक्षाने आपला पंतप्रधानपदाचा उमेदवार घोषित केला पाहिजे असे अजिबात बंधन नाही. पण ज्या लोकांसाठी लोकशाही राबवायची त्यांना मात्र फसविण्याचाच हा प्रकार होईल आणि म्हणून तो Spirit of constitution अन्वये अनुचित आहे असे मला वाटते.

अवांतरः माझे प्रतिसाद आवडल्याबद्दल आणि तसे मुद्दामून म्हटल्याबद्दल धन्यवाद.

>>अवांतरः निवडून दिलेल्या लोकप्रतिनिधीला परत बोलावता येईल असं काहीतरी करायला हवं ब्वॉ!!
आपल्या लोकशाहीने परिपूर्ण होण्यासाठी एक पाऊल अजून पुढे टाकले पाहिजे असा निदान विचार कुठेतरी सुरु झाला आहे ह्याचे कौतुक वाटते. नाहीतर आपल्या लोकशाही किती महान आहे असे गोदाव्यांचे भजन गात असताना सामन्यांचा आक्रोश त्यात दाबला जातो. तरी पण मांजराच्या गळ्यात घंटा कोण बांधणार हा प्रश्न उरतोच. कारण आज पर्यंत त्यांच्या अस्तित्वाला जिथे कुठे थोडा धोका निर्माण झाला कि हे पांढरे दहशतवादी कसाही करून त्या व्यक्तीचा काटा काढतात, नाहीतर सरळ सरळ त्याचा खून करतात.
भारतीय लोकशाही म्हणजे लोकांची एक क्रूर थट्टा आहे. बस्स बाकी काही नाही. तिचे गोडवे गाणार्यांना ती लखलाभो.

क्लिंटन साहेबांना एक अवांतर प्रश्न.
माहिती अधिकाराचा वापर करणार्यांचा खून करून मारून टाकणे, हे नागरिकशास्त्राच्या पुस्तकात लिहिले आहे काय ?

>>लोकशाहीत लोकांनी निवडलेले, लोकांचे बनलेले, लोकांसाठी असलेले सरकार अभिप्रेत आहे. त्यातले लोकांनी निवडलेले आता उरले आहे पण ह्या मोनॉपॉलीमुळे उरलेले दोन नियम भंग होताना दिसतत आहेत.
नागरिकशास्त्राच्या पुस्तकाप्रमाणे मात्र नियम भंग होत नाही.

>>निव्वळ कायद्यावर बोट ठेऊन ह्याला शिरोधार्य मानणे हा बावळटपणा आहे. कायदा म्हणजे दगडावरची कोरलेली रेष नव्हे. विचारवंतानी परिस्थितीचा आढावा घेऊन ती वेळोवेळी सुधारणे अपेक्षित आहे.
कोण, कधी, केव्हा, कुठे, कोणते बलिदान देऊन ?
परिस्थिती सुधारणे हे तुम्हा-आम्हाला अपेक्षित आहे, जे तिथे गादीवर बसलेले आहेत, ते दिवसागणिक खोलवर विचार करून ह्या निर्जीव कायद्यातून कशा पळवाटा काढता येतील ह्याचा विचार करतात. त्यांना कोण शह देणार ?

>>सत्तेवरील पक्षाला, ज्यांचे जवळचे नातेवाईक पक्षात आहेत त्यांना नव्याने नवी पदे देताना जास्त कठोर नियम लावलेच पाहिजेत.
पुन्हा तोच प्रश्न. कोण, कधी, केव्हा, कुठे ?

घोडा पाणी पीत नसल्यास मुघल त्याला विचारायचे, "का रे बाबा, तुला पाण्यात संताजी-धनाजी दिसताहेत का?"

गेली २१ वर्षे नेहेरू-गांधी घराण्याची एकही व्यक्ती पंतप्रधान पदावर नाही. तरीही ज्यांना नेहेरू-गांधी घराण्याची एवढी "दहशत" वाटते, ते केवळ आणि केवळ न्यूनगंडाने पछाडलेले अहेत, हेच सिद्ध करते.

अशा न्यूनगंडाने पछाडलेल्या व्यक्ती/पक्ष्/संघटना देशाला सक्षम आणि बलवान बनवू शकतील असे लोकांना वाटले नाही तरच नवल!

बाकी मळ्मळ चालू ध्या......